اهمیت تاثیر اقلیم بر معماری،انجام مطالعات و پژوهش های جامعی را در این زمینه ایجاب می کند.بویژه در کشور ما که تنوع شرایط اقلیمی در آن کاملا مشهود است.انجام تحقیقات گسترده در این زمینه امری اجتناب ناپذیر است.



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:54 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
یخ خشک شکل جامد کربن دی‌اکسید است. و علتی که آن را به این نام می خوانند این است که همچون یخ سرد است اما از خود هیچ رطوبتی بر جای نمی گذارد.

 



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:53 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

مراسم روز جهاني "ازن " عصرشنبه با حضور نمايندگان سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان ملل در تهران برگزار شد.

مدير دفتر ملي حذف فريونهاي سازمان حفاظت محيط زيست در اين مراسم گفت: جلوگيري از مصرف مواد مخرب لايه ازن كه بر اساس پروتكل مونترال در دستوركار كشورها قرار دارد موجب مي‌شود تا از افزايش دماي هوا و تغييرات آب و هوايي جلوگيري شده و بقاي موجودات و گياهان تداوم يابد.

پروفسور دكتر"علي يخكشي"، افزود: سرطان پوست ، آب مرواريد و كاهش محصولات از جمله اثرات منفي كاهش و تخريب لايه ازن است كه در تمام سطح جهان بروز مي‌كند.

وي ادامه داد: بر اساس پروتكل مونترال مصرف مواد مخرب لايه ازن در جهان بايد تا سال ‪ ۲۰۱۰به صفر برسد كه كنترل اين امر در بسياري از صنايع كشور در حال اجراست.

وي گفت: هم‌اكنون با همكاري سازمان همكاريهاي فني آلمان مواد مخرب لايه ازن در صنايع يخچال‌سازي،اسفنج ، كولر ماشين و پاك‌كننده‌ها درحال جايگزيني است.

مدير دفتر ملي حذف فريون‌ها سازمان حفاظت محيط زيست گفت: بررسي‌ها نشان داده است كه بهترين جايگزين ‪CFCها ، ماده ‪ HCFCاست كه هم‌اكنون به بسياري از كارخانه‌ها براي جايگزيني ارايه شده است.

يخكشي افزود: هم‌اكنون از ‪ ۳۰استان كشور در ‪ ۱۱استان شبكه ازن با حضور نمايندگان ادارات كل محيط زيست استان،وزارتخانه‌هاي جهادكشاورزي، بازرگاني ، اقتصاد و گمرك تشكيل شده است.

وي ادامه داد: اين شبكه در حال تكميل و گسترش به سراسر استانهاي كشور است.

به گفته وي ، اين شبكه در تلاش است تا با نظارت بر صنايع از مصرف مواد مخرب لايه ازن جلوگيري كند.

مدير دفتر ملي حذف فريون‌ها سازمان حفاظت محيط زيست گفت: آگاهي رساني به صنايع و تعميركاران و نظارت بر مصرف مواد جايگزين مخرب لايه ازن نيز در دستور كار اين دفتر قرار دارد.

يخكشي افزود: تحقيقات نشان مي‌دهد كه سطح تخريب لايه ازن به خصوص در قطب‌ها حدود سطح كل اروپا بوده و سوراخ‌هاي حاصله در لايه ازن باعث تابش مستقيم اشعه ماوراء‌بنفش به سطح زمين مي‌شود.

وي بااشاره به اينكه حذف اين مواد نيازمند پياده‌سازي همه جانبه محورهاي توسعه پايدار در كشور است، افزود: توسعه پايدار زماني رخ مي‌دهد كه كشور در تمام محورهاي اقتصادي ، اجتماعي ، سياسي حركت كند و با فرهنگ‌سازي از طريق دولت ، تشكلهاي زيست محيطي و رسانه‌ها ، يك توسعه پايدار فكري در تمام بخشهاي كشور ايجاد شود.

وي ادامه داد: پروتكل مونترال در پي آن است تا با كمك‌هاي مالي، فني و پرسنلي خود كشورهاي در حال توسعه را تشويق كند از مصرف فريون خودداري كنند.

وي گفت: سازمان حفاظت محيط زيست در اين راستا دفتر لايه ازن و دفتر ملي حذف فريونها را به وجود آورد تا مصرف فريون را در ايران طبق پروتكل مونترال به حداقل كاهش دهد.

دكتر "حسن اصيليان" معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست نيز در اين مراسم به خبرنگار ايرنا، گفت: خوشبختانه روند جايگزيني مواد مخرب لايه ازن با مواد سازگار با لايه ازن در صنايع مرتبط مثبت است.

وي افزود: بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه حدود ‪ ۹۰درصد از صنايعي كه در گذشته از مواد مخرب لايه ازن استفاده مي‌كردند هم اكنون از مواد سازگار با لايه ازن استفاده مي‌كنند.

وي تصريح كرد: خوشبختانه روند تخريب لايه ازن هم اكنون متوقف شده و تا حدود زيادي در حال بازسازي است كه بزودي گزارش علمي كاملي در اين زمينه از سوي كارشناسان ارايه مي‌شود.

وي ادامه داد: ولي هنوز صنايع كوچك در اين رابطه نياز به آموزش دارند چرا كه اين صنايع پراكنده هستند و بسياري از اين صنايع مجوز هم ندارند از اينرو نظارت بر آنها مشكل است .

وي در پايان اظهاراميدواري كرد: با تلاش‌هاي صورت گرفته ايران نيز تا سال ‪ ۲۰۱۰مشكل استفاده از گازهاي مخرب لايه ازن را در كشور حل كرده باشد.



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:51 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

مرز بین خشکی و دریا را کمربندی از زیستگاههای متنوع و یگانه دربرمی‌گیرد که کناره‌های صخره‌ای ، ساحلهای شنی ، پهنه‌های گلی بین جزر و مد و خورها (estuary) از این جمله هستند. خورها پیکره‌هایی نیمه بسته آبی هستند که در میانه آب شور و شیرین قرار گرفته‌اند. دهانه رودها و خلیجهای کناره‌ای نمونه این گونه خورها را تشکیل می‌دهند. خورها پرورشگاهی برای بسیاری از نرم تنان ، ماهیها و گونه‌های دیگری هستند که بیشتر عمر خود را در دوران بلوغ ، دور از ساحل می‌گذرانند.

تصویر

زیستگاههای اصلی خشکی

توندرا

توندرای قطبی ، شمالی ترین بیوم آمریکاست. اقلیم سرد و خاک یخ بسته مانع رشد درخت‌هاست. در 57 درجه عرض شمالی قرار دارد. علفها و جگنها بیشتر در باتلاقها و مناطقی که زهکشی ندارند یافت می‌شود. فراوان‌ترین اتوتروف گلسنگی است به نام خزه گوزنی. پستانداران ساکن توندرا گوزن ، گاو عنبر ، خرس خاکستری ، خرس قطبی ، خرگوشگرگ ، روباه و موش قطبی است. توندرا به دلیل سادگی نسبی ساختمان اجتماع زیستی آن ، سست و در برابر تخریب آسیب پذیر است. توندرا در مناطق جنوبی‌تر در بلندای کوهها قرار دارد. ،

جنگل مخروطداران شمالی

بین 57 - 45 درجه شمالی در آلاسکا ، کانادا ، شمال آسیا و اروپا قرار دارد. اقلیم این بیوم از توندرا گرمتر و مرطوب‌تر است و بیشتر بارندگی در تابستان صورت می‌گیرد. سروصنوبر ، کاج و توسکا درختان اصلی این بیوم هستند. پستانداران شامل خرگوش برفیسنجاب ، سمور ، گوزن و خرس سیاه است. برخی از پرندگان مهاجر در تابستانها برای تخم گذاری به این منطقه می‌آیند مانند مرغ منقار چلیپا. ، ،

تصویر

جنگل



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:50 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
آمادگي براي مقابله با خطر

1- پيش بيني ها، هشدارها و پيشگويي بلايا (مانند هشدارهاي مربوط به وقوع توفندها)

2- نظارت و كنترل : ارزيابي توسعه و گسترش حادثه طبيعي درطول وقوع آن (مانند سيلابها)

امداد و كمك رساني

1- برآورد سريع خسارت بعد ازوقوع حادثه.

2- تعيين مناطق اَمن و بي خطر به منظور تسهيل دركمك رساني.

3- نظارت و كنترل اساسي به منظور تضمين منظم كمكها.

ابزارهاي كاهش خطر



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:49 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 

انواع جت استريم:

1- جت استريم قطبي (Polar Jet Stream) يا جت استريم عرض هاي ميانه (Midlatitude Jet Stream):بر روی زمین قویترین جت استریم‌ها، جت استریمهای قطبی (۱۲ – ۷ کیلومتر یا ۲۳٬۰۰۰ – ۳۹٬۰۰۰ فوت از سطح دریا) هستند.

2- جت استريم جنب حاره (Subtropical Jet Stream): مرتفع تر و مقداری ضعیفتر، جت استریمهای نواحی استوایی یا به اصطلاح گرمسیری (۱۰-۱۶ کیلومتر یا ۳۳٬۰۰۰ – ۵۲٬۰۰۰ فوت از سطح دریا) می‌باشند. نیمکره شمالی و جنوبی هر یک جت استریمهای قطبی و استوایی مخصوص به خودشان را دارند.

عبارت جت استریم اغلب برای جت استریم قطبی نیمکره شمالی مورد استفاده قرار میگیرد، از آنجاییکه مهمترین پدیده هواشناسی و صنعت هوانوردی می‌باشد. چرا که بیشتر نواحی آمریکای شمالی، اروپا و آسیا را در بر میگیرد، بویژه در فصل زمستان. در حالیکه جت استریم قطبی نیمکره جنوبی در بیشتر سال دایره جنوبگان را احاطه می‌کند. جت استریمهای عمدتاً در نزدیکی مرز بین توده‌های هوا با اختلاف فاحش درجه حرارت شکل میگیرند، همانند مرز بین نواحی قطبی و نواحی گرمتر جنوبی.


jet streams form above the boundary between air masses

رودباد عبارت است از جريان باريكي از باد كه در امتداد يك محور نسبتاً افقي درتروپسفر بالايي يا در استراتوسفر متمركز شده است. رودبادها كه بدون استثنا در همه نقشه هاي هوا به صورت كمربند يا نوارهايي با سرعت زياد ديده مي شوند و تا مسافتهاي طولاني كشيده مي شوند، هنگامي كه سرعت باد به بيش از 30 متر در ثانيه برسد، ايجاد مي شوند. در روي نقشه هاي هوا، رودباد به صورت هسته هايي كاملاً منفرد است كه از نظر مكاني نيز كاملاً متغير است. هسته هاي سرعت يكي در حاشيه استوايي بادهاي غربي و ديگري بر روي جبهه قطبي منطقه برون حاره، بيش از نواحي ديگر حركت مي كنند. در نتيجه، دو بستر نسبتاً متمايز را به وجود مي آورند كه رودباد جبهه قطبي و رودباد جنب حاره ناميده مي شوند كه از نظر ارتفاع و مدار جغرافيايي با هم متفاوتند. اين رودبادها مخصوصاً رودباد جبهه قطبي در اقليم سطح زمين نقش مؤثري ايفا مي كنند كه به طور عمده به تشكيل سيكلونهاي برون حاره و هدايت آنها و نيز ايجاد ناپايداري در جو زيرين خود كمك كرده، سبب صعود هوا و در صورت وجود هواي گرم و مرطوب، سبب بارش مي شوند. با توجه به اينكه موقعيت جغرافيايي ايران به گونه اي است كه در طول سال، مدتي عرصه فعاليت رودبادها واقع مي شود و نيز اين امر كه در طول فصل سرد سال، رودباد جبهه قطبي بر قسمتي از آن مسلط مي شود و نيز با توجه به اينكه سيستمهاي بارش زا در اين فصل وارد كشور مي شوند مي توان بين سيستمهاي بارش زا در ايران و موقعيت رودباد ارتباط برقرار كرد.

Jet stream wind speed schematic. (Source: <a href='http://www.srh.noaa.gov/jetstream/global/jet.htm' class='external text' title='http://www.srh.noaa.gov/jetstream/global/jet.htm' rel='nofollow'>NOAA</a>)


Jet stream schematic. (Source: <a href='http://www.srh.noaa.gov/jetstream/global/jet.htm' class='external text' title='http://www.srh.noaa.gov/jetstream/global/jet.htm' rel='nofollow'>NOAA</a>)


شناخت رودباد در تروپسفر بالايي براي اولين بار در سال 1944 و در جريان حملات هوايي آمريكا به ژاپن در جريان جنگ دوم جهاني ميسر شد و اين جريانات به عقيده برايسون توسط روزباي كه قبلاً جتها را در جريانات آب مطالعه كرده بود نامگذاري شد. تاكنون مطالعات مختلفي در مورد اين جريانات در كشورهاي مختلف صورت گرفته ، اما در زمينه نرمالهاي اقليمي و پراكندگي آنها مطالعات چنداني صورت نگرفته است. فقط هارمان در سال 1991 در ادامه كار خويش، الگوهايبادهاي غربي را درباره رودباد جبهه قطبي نيز بررسي كرده است.


جت استریمها بطور پیوسته یا دایره وار دور محیط زمین قرار نگرفته‌اند. آنها ممکن است ایجاد، متوقف، تقسیم به دو یا چند قسمت، ویا ترکیب به یک جت استریم شوند، ویا اینکه در جهات مخالف جتهای دیگر جریان یابند. مسیر جت استریم ها عموماً دارای یک شکل مارپیج است و این پیچ و خمها یک نشانهٔ امواج اتمسفریک رزبای هستند. جت استریمهای اصلی و بزرگ بادهای غربی هستند (جریان غرب به شرق). در طی تابستان نیمکره شمالی، جت استریمهای شرقی می‌توانند در نواحی استوایی و گرمسیر تشکیل شوند، عموماً در نواحی که هوای خشک با هوای با رطوبت بالا در ارتفاع بالای جو مواجه می شود. متخصصین هواشناسی با استفاده از محل جت استریمها بعنوان یک ابزار کمکی در جهت پیش بینی هوا اقدام میکنند. مهمترین استفاده تجاری از جت استریمها در مسافرتهای هوایی میباشد. چنانچه با پرواز در جهت مخالف یا موافق جریان یک جت استریم، بطور چشمگیری شاهد تاثیر آن بر زمان پرواز خواهیم بود. یک نوع از اغتشاشات هوا در مجاورت جت استریمها یافت می‌شود که میتواند خطری برای هواپیماها باشد. یک استفاده مفید جهت آیندگان که بعنوان یک طرح می‌باشد اینستکه میتوان از جت استریم با قرار دادن یک توربین بادی معلق “ Airborne Wind Turbine “ در آن، انرژی بسیاری دریافت نماییم.

جت استریم را می‌توان یک تونل باد پر سرعت در ارتفاعات بالا دانست. این رخداد معمولاً در ارتفاعات حدود ۱۱ هزار متر بالای سطح زمین دیده می‌شود.در زمان جنگ جهاني دوم ژاپنیها با استفاده از این پدیده به آمریکا حمله نمودند. آنها با محاسبات دقیق بالنهایی را که پر از بمب بودند تا ارتفاع ۱۵۰۰۰ متری بالا می‌فرستادند و این کانال باد آنها را تا آمریکا حمل می‌کرد، زیرا تا آن زمان هنوز هیچ هواپیمایی توان پرواز تا آمریکا را نداشت.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:48 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
دانشمندان بویژه می‌خواهند از آب و هوای خورشیدی و انفجارهای قدرتمندی که از سطح خورشید برمی‌خیزند، پیش‌بینی بهتری داشته باشند. به گفته محققان ماموریت‌های خورشیدی از قبیل استریو و SDO نه تنها می‌تواند اطلاعات بیشتری از نحوه شکل‌گیری ستاره زمین و روند تکامل جهان هستی در اختیار انسان قرار دهد، بلکه به درک انسان از فرایندهای خورشیدی که بر روی سیاره زمین و زندگی انسان‌ها تاثیرگذارند نیز کمک خواهد کرد.

این تصویر 360 درجه ویژه یکی دیگر از موفقیتهای ماموریت استریو است، ماموریتی که همچنان به ثبت تصاویر شگفت انگیز و ارزشمند از ستاره خورشید ادامه خواهد داد.
این ماهواره‌های دو قلو که در اکتبر سال 2006 به فضا پرتاب شد، کاملا به یکدیگر شباهت داشته و یکی از آنها در مقابل زمین و دیگری در آن سوی خورشید در حرکت است.

بر اساس گزارش فاکس نیوز، SDO نیز اولین ماموریت در برنامه ستاره‌ای ناسا است که در فوریه سال گذشته آغاز به کار کرد. مدار بی‌نظیری که این ماهواره در آن در گردش است امکان ثبت تصاویر واضحی را در هر سه چهارم از ثانیه به وجود خواهد آورد.


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:47 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
تألیفات آقای علیجانی عبارت است از:
1. اصول عکس های هوائی (تألیف)؛ انتشارات دانشگاه پیام نور.
2. درآمدی بر روش ها و فنون میدانی جغرافیا (ترجمه)؛ انتشارات وزارت کشاورزی.
3. آب و هوای کرۀ زمین، جلد دوم، منطقۀ برون حاره (ترجمه)؛ سمت (زیرچاپ).
ایشان علاوه بر این تألیفات و اجرای چندین طرح تحقیقاتی _ همچون طرح تحقیقی مطالعه اقلیم نوار مرزی با گروه جغرافیای دانشگاه امام حسین و طرح پژوهشی نقش ارتفاعات البرز در توزیع بارندگی _ مقالاتی نیز نوشته و انتشار داده اند که به قرار ذیل است:

 



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:46 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 

نام و نشانه مناطق منشا خصوصیات
آرکتیک A مناطق قطبی سردترین توده هوای زمستان
قطبی بری cP خشکی های جنب قطبی سرد و خشک و بسیار پایدار
قطبی بحری mP جنب قطبی و آرکتیک سرد و مرطوب و ناپایدار
حاره‌ای بری cT

بیابانهای عرضهای پایین بویژه صحرا و استرالیا

بسیار گرم و خشک و پایدار
حاره ای بحری mT اقیانوسهای منطقه جنب حاره گرم و مرطوب ناپایداری شدید به جهت کناره غربی اقیانوسها
استوایی E دریاهای استوایی وحاره گرما و رطوبت زیاد



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:45 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
درحالی که کسب اطلاعات با استفاده از سنجش از دور ماهواره‌ای فرآیندی سریع، مطمئن و با قابلیت‌های پردازش رقومی و دیگر امکانات کار با اطلاعات رقومی همراه است. پیشینه استفاده از فناوری سنجش از دور در کاربردهای نظامی، داستان طولانی و پر افت و خیزی دارد. که پیشینه آن به دوران جنگ جهانی اول و شتاب گرفتن آن به دوران جنگ سرد بازمی گردد. در ابتدا امکانات هوانوردی و عکس‌برداری و تجهیزات، تعبیر و تفسیر محدودی در اختیار داشت، و نخستین گام‌ها با مشکلات فراوانی دست به گریبان بود. اما پیشرفت صنایع هوانوردی و پس از آن فناوری فضانوردی و رواج و توسعه رایانه و امکان ساخت دوربین های رقومی،CCD ‌ها، تجهیزات مخابراتی و توسعه روش‌های پردازش تصویر و ساخت سنجنده‌های ویژه‌ای که فقط در محدوده باند موجی معینی عمل می‌کردند، سنجش از دور نظامی را شتاب تازه‌ای داد و آن را به عامل معتبر و با اهمیتی در شناسایی نظامی تبدیل کرد. هماورد سیاسی ـ نظامی جنگ سرد بین دو قدرت شوروی (سابق) و ایالات متحده، مهم‌ترین عامل رشد سنجش از دور نظامی در سه دهه پس از جنگ جهانی دوم بود. و به ساخت و پرتاب ماهواره‌های تصویربرداری با توان تفکیک بالا با کاربردهای نظامی شتاب فوق العاده‌ای داد. نگرانی‌های اتمی و تلاش برای کشف توانمندی‌های هسته‌ای در سراسر جهان، به ویژه در شوروی سابق و برخی کشورهای جهان سوم، کنجکاوی برای آگاهی از آرایش نیروهای دریایی و بخصوص ناوها و زیر دریایی‌های هسته‌ای و دیده‌بانی، مناقشات منطقه‌ای نیز از عوامل تشدید کننده رو آوردن به فناوری سنجش از دور بوده است. در این نوشتار ضمن اشاره به فناوری سنجش از دور از دیدگاه امکانات ماهواره‌ای و سنجنده‌ها، به طور خلاصه به برخی کاربردهای مهم سنجش از دور نظامی می پردازیم. و به پاره‌ای از روش‌های ضد جاسوسی ماهواره اشاره خواهیم کرد. بدیهی است گزارش حاضر را، می توان مقدمه ای بر « کاربردهای نظامی سنجش از دور » در نظر گرفت و پرداختن به تمام ابعاد موضوع حجم بسیار بیشتری را طلب می‌کند.


ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:43 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
نویسنده: اميد امرا - شنبه بیست و هفتم فروردین 1390
چنانكه به روشني مشخص است در آخرين دوره زماني، آهنگ تغييرات در محيط زيست طبيعي و اجتماعي تسريع شده به طوري كه تاثير اين گونه تغييرات هر روز پيچيده تر، چشمگير و دايمي مي شود. اين فرايندها در مقايسه با گذشته روي زندگي روزمره بشر تاثير بسيار زيادي مي گذارند.


ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:41 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 

باسمه تعالی

فهرست پايان نامه های اقليم شناسی گروه جغرافيای دانشگاه رازی کرمانشاه


نام و نام خانوادگی

دانشجــو

استـاد

راهنما

موضوع پايان نامه

تاريــخ دفــاع

1

فرشـاد مـرادی

دکتر ذوالفقاری

تعيين درجه آسايش و ويژگيهای معماری اقليمی در کرمانشاه

مهر 82

2

حـيدر عابدزاده

دکتر ذوالفقاری

تحليل سينوپتيک سيستمهای گرد و غبار در غرب ايران

تير 84

3

سيدعليرضا علـوی

دکتر ذوالفقاری

بررسی تغييرات تصادفی بارش اصفهان

تير 84

4

علــی بهــارلو

دکتر ذوالفقاری

تحليلی برتغييرات ضريب برفی در شمالغرب ايران

بهمن 84

5

مريم شمس خرم آبادی

دکتر ذوالفقاری

بررسی رابطه دماهای بيشينه و کمينه مطلق سالانه در ايران

آبان 85

6

پريوش رادمهــر

دکتر ذوالفقاری

بررسی نيازهای سرمايشی و گرمايشی در شمال غرب ايران

آبان 85

7

فاطمه شهبازی چگانی

دکتر ذوالفقاری

بررسی ويژگيهای زمانی و مکانی آسايش اقليمی در سواحل شمالی ايران

تير 86

8

جمـال اســدی

دکتر ذوالفقاری

بررسی اثرات يخبندان برگشت گندم در شمالغرب ايران

تير 86

9

محمــد بهــرامی

دکتر ذوالفقاری

بررسی آماری دوره های بارش روزانه در ايران

اسفند 86

10

مهــدی فشــی

دکتر ذوالفقاری

بررسی نسبت حداکثر بارشهای روزانه به بارشهای سالانه در گستره ايران

اسفند 86

11

مهـدی حشمتی جديد

دکتر ذوالفقاری

بررسی تغييرات بالاتريت بارشهای روزانه در ايران

مهر 87

12

فاطمه حيــدری

دکتر ذوالفقاری

کاربردشاخص های دما-فيزيولوژيک PET و PMV برای تعيين تقويم زمانی اقليم گردشگری سواحل جنوبی ايران

اسفند 87

13

طيبـه سجادی فــر

دکتر ذوالفقاری

پيش بينی تاريخ وقوع آخرين يخبندانهای بهاره در شمالغرب ايران با استفاده از روش شبکه عصبی مصنوعی

اسفند 87

14

منوچهر محمدی مقدم

دکتر ذوالفقاری

بررسی اقليم گردشگری استان کرمانشاه با استفاده از شاخص های دمای مؤثر استاندارد و دمای معادل فيزيولوژيک

خرداد 89

15

ليــلا صحـرايی

دکتر ذوالفقاری

تعيين ويژگيهای معماری اقليمی در استان ايلام

اسفند 89

16

علـی کاکاونـدی

دکتر ذوالفقاری

ارتباط بين اولين بارش پاييزی و ميزان بارش سالانه در منطقه غرب و شمالغرب کشور

اسفند 89

17

فرياد شاقبادی

دکتر ذوالفقاری

بررسی شرايط سينوپتيکی حاکم بر دوره های آلودگی هوا در شهر کرمانشاه

ارديبهشت 90

18

الهـه رشيدی ناصرخانی

دکتر ذوالفقاری

تأثير بلوکينگ بر دوره های خشک غرب و شمالغرب ايران

ارديبهشت 90

19

حاجيمراد مرادی فر

دکتر مجرد

مدلسازی رابطه بارش با ارتفاع در منطقه زاگرس

تير 80

20

غلامحسين قبادی دارابخانی

دکتر مجرد

بررسی و پيش بينی تاريخهای آغاز و خاتمه يخبندان و اثرات آن برروی جوانه زنی گندم در غرب ايران

تير 80

21

محمدرضا سيفـی

دکتر مجرد

بررسی تأثير فرود مديترانه ای بر بارشهای دوره سرد سالهای72-1971 وخشکسالی 73-1972 درزاگرس

تير 81

22

مسعود آژغ

دکتر مجرد

بررسی تغييرات زمانی و مکانی خشکسالی در غرب ايران

بهمن 81

23

شيــدا نصيری

دکتر مجرد

برآورد بارش مؤثر و نياز آبی برای کشت برنج در جلگه مازندران

ارديبهشت 83

24

سميه حسينی فرد

دکتر مجرد

مکانيابی نواحی مستعد جهت توسعه فيزيکی کلان شهر تهران با تأکيد بر برخی عوامل اقليمی

خرداد 85

25

مهيــن گودرز بخش

دکتر مجرد

بررسی ويژگيهای کمی موجهای يخبندان پاييزه شمال غرب و غرب با تأکيد بر خصوصيات سينوپتيک موجهای شاخص

تير 85

26

حميدرضا اکبــری

دکتر مجرد

بررسی ويژگيهای کمی موجهای يخبندان بهاره شمالغرب و غرب ايران با تأکيدبر خصوصيات سينوپتيک موجهای شاخص

تير 85

27

سعيــد بساطی

دکتر مجرد

رونديابی و پهنه بندی دماهای ميانگين حداکثر و بالاترين دماها در ايران

مهر 85

28

بهمــن جــوادی

دکتر مجرد

ارزيابی روند و ناموزونی های مکانی و زمانی دماهای حداقل در گستره ايران

دی 85

29

رضــا نظــری

دکتر مجرد

بررسی تغييرات دامنه ای شبانه روزی دما در ايران

تير 86

30

محمــد غفوری زاده

دکتر مجرد

بررسی قابليت اقليمی کشت زعفران در استانهای کرمانشاه و کردستان

اسفند 86

31

شهرام همتــی

دکتر مجرد

امکان سنجی اقليمی نصب توربين های بادی در استانهای کرمانشاه و کردستان

اسفند 86

32

ليــلا عثمـانی

دکتر مجرد

تحليل خشکسالی های شمالغرب و غرب ايران با اسافاده از شاخص بارش استاندارد شده SPI

خرداد 88

33

محمدامين کنگاوری

دکتر مجرد

تحليلی بر شاخص های رطوبتی ( نسبت مخلوط و رطوبت نسبی ) در ايران

خرداد 88

34

حميدرضا الفت ميری

دکتر مجرد

پيش بينی بارشهای سالانه سال بعد برمبنای برخی از عناصر اقليمی دوره سرد سال قبل در ايستگاههای سينوپتيک کرمانشاه و همدان با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی

بهمن 88

35

کامران مــرادی

دکتر مجرد

رونديابی و پهنه بندی ميزان ساعات آفتابی در ايران

اسفند 88

36

پروين المــاسی

دکتر مجرد

بررسی رابطه بين دماهای حداقل سطح زمين و محفظه هواشناسی در غرب ايران

اسفند 89

37

حديث صادقی

دکتر مجرد

بررسی رابطه دمای سطح زمين با اعماق مختلف خاک( مطالعه موردی استان کرمانشاه )

خرداد 90

38

آزيتــا معــاونی

دکتر براتی

تعيين و بررسی شاخص آسايش اب و هوای دريازده ايستگاه منتخب کشور

شهريور 80

39

محمدرضا ابريفـام

دکتر براتی

تحليل سينوپتيک توده های هوای ورودی به غرب ايران در سال 84-1383

شهريور 80

40

فاطمـه عاشـوری

دکتر براتی

طراحی و تحليل الگوهای سينوپتيک بادهای سواحل خزر طی سالهای 85-1383

مهر 83

41

عبدالـواسع زنــدی

دکتر براتی

تغييرات آب و هوايی و سرماهای شديد ايران

فروردين 84

42

سيد شفيع موسوی

دکتر براتی

بررسی ويژگيها و علل تغييرات آب و هوايی دوره های گرم افراطی ايران در فصل سرد

فروردين 84

43

نرگـس هاشم زاده

دکتر براتی

طراحی الگوهای روابط زمانی – مکانی آهنگ دما ميان بهار و تابستان ايران

خرداد 85

44

فرشته زاهـدی

دکتر براتی

پهنه بندی ايران بر پايه روزهای برفی

تير 85

نام و نام خانوادگی

دانشجــو

استـاد

راهنما

موضوع پايان نامه

تاريــخ دفــاع

45

افسـانه ويســی

دکتر براتی

پهنه بندی ايران بر پايه روزهای مه آلود

آبان 86

46

صحبت اله حکمتـی

دکتر براتی

رونديابی بارش های غرب ايران

اسفند 86

47

شاپــور قاضی پور

دکتر براتی

بررسی تغييرات آهنگ ماهانه ، فصلی و سالانه بارش در ايران

اسفند 86

48

ناصــر ملکـی

دکتر براتی

تحليل همديد بارشهای سنگين روزانه غرب ايران

تير88

49

فريبــا کــرمی

دکتر براتی

تحليل همديد توفان های گرد و غبار استان خوزستان

تير 88

50

احمــد هراتيان عرب

دکتر براتی

ريزگردانی آماری متغيرهای دما وبارش ، مطالعه موردی شهر همدان

مهر 88



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:40 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

با پیشرفت شگرف علوم گوناگون و اتصال این علوم به جوامع بشری با پیچیدگی و حجم بالایی از اطلاعات مواجه هستیم که G.I.S یکی از راه حل های آسان سازی این پیچیدگی ها می باشد . یکپارچه سازی این داده ها و در دسترس قرار دادن آن ها برای اقشار مختلف جامعه نیازمند تکنولوژی جدیدی است با نام WebG.I.S است .

این تکنولوژی به ما اجازه دسترسی به منابع عظیمی از داده های مکانی و توصیفی را در کمترین زمان با کمترین هزینه و در هر مکانی ( منزل – سازمانهای دولتی – شهر دیگر 0 0 0) و در هر زمانی از شبانه روز و همچنین ایام تعطیل برآورده می سازد .

امروزه G.I.S آنچنان در مدیریت و کنترل مناطق و شهر ها و ... نفوذ کرده است که نبود آن می تواند شکاف غیر قابل جبرانی در بدنه آن ها وارد نماید .

تمام مراکز دولتی – سازمان ها و موسسات تجاری مرتبط با عمران شهری – محققین و دانش پژوهان و ... همه و همه از داده های G.I.S برای رشد و توسعه اهداف خود بهره می گیرند .

این علم و تکنولوژی مفید روز به روز جای خود را در قسمت های مختلف جامعه باز نموده و توجه کارشناسان و متخصصین را به خود جلب نموده است و این در حالی است که تصمیم گیری های حساس و دقیق نیازمند استفاده از این تکنولوژی می باشد .

اهداف

1- كنترل سطوح دسترسي به اطلاعات.

2- تهيه نقشه هاي الكترونيكي از نقشه هاي كاغذي، بانكهاي اطلاعاتي و منابع اطلاعاتي مربوطه و امكان به روز رساني سريع اطلاعات

3- تهيه مناسبترين و كاراترين روش ارائه و دسترس قرار دادن انواع اطلاعات جهت استفاده كاربر

4- انجام تحليلها و ارائه راهكارهاي مناسب توسط سيستم از انواع اطلاعات جغرافيايي و توصيفي

5- ايجاد سيستم gis جهت درج داده هاي مكاني مربوط به آثار تاريخي ايران

جستجوي و پرس وجوي ابنيه ها تاريخي - نمايش عكس، فيلم و...

6- اطلاع رسانی جهت کاهش شکایات مردمی (برنامه زمانبندی پروژهای عمرانی شهرداری)

7- آگاهی شهروندان نسبت به وضعیت ملک خود در وضعیت موجود و اینده ( نمایش طرح تفصیلی ) با هدف جلوگیری از سوء استفاده افراد سود جو و سوداگران زمین

8- اطلاع رسانی شهروندان به شهرداری (خبررسانی از ساخت سازها غیر مجاز و شبانه ، اطلاع رسانی از وضعیت موجود ملک که از چشم کارشناسان شهرداری به دور مانده و ...)

9- خدمات رسانی به مسافرین بویژه در ایام نوروز و تابستان (ادرس یابی دقیق و سریع بدون سر درگم شدن در شهر برای مسافرین نا اشنا به شهر – آدرس دهی هتلها ، رستورانها ، مراکز درمانی ، خانه معلمها ، پارکها ، مناطق تفریحی و استراحتگاهی ، بانکها و . . . )

مخاطبین

1- شهروندان

2- ارگانها و سازمانهای دولتی

3- پژوهشگران ، دانشجویان و مراکز آموزش عالی

4- مسافران و گردشگران

نمایش نقشه بر روی اینترنت با

قابليتها :

1- نمايش لايه هاي مختلف اطلاعاتي به کاربران با قابليت کلاس بندي لايه ها و نمايش يک يا چند لايه به طور همزمان، اين لايه ها شامل لايه هاي مربوط به انواع راه هاي شهري، مراکز اداري، فرهنگي، اقتصادي و خدماتي و ... مي باشد .

2- داراي بودن يک Legend ديناميک با توجه به مقياس نمايش .

3- امکان فيلتر و انتخاب لايه ها جهت نمايش ، توسط کاربر

4- کليه ابزارهاي کار با نقشه، شامل تمام مواردي که مورد نياز کاربر مي باشد مانند: بزرگنمايي با استفاده از ماوس(Track Zoom In)، بزرگنمايي(Zoom In)، کوچکنمايي(Zoom Out)، نماي کامل(Full Extent)، نماي قبلي(Previous Extent)، آخرين نما(Last Extent)، نمايش مقياس(Scale bar)، موقعيت بر روي نقشه(Map locator)، ابزار هاي حرکت بر روي نقشه (Pan).

5- ابزار هاي ترسيمي شامل: رسم نقطه ، رسم بيضي، رسم دايره، رسم مستصيل، رسم چند ضلعي و ....

6- ارائه اطلاعات مکاني نقطه مورد انتخاب کاربر بر روي نقشه (Identify).

7- نمايش مختصات جغرافيايي هر لحظه ماوس بر روي نقشه.

8- امکان جستجوي نام مکان مورد نظر بر روي نقشه.

9- بر چسب گذاری لایه ((Label Features

10- انتخاب بر اساس داده های توصیفی ( Select By Attribures )

11- انتخاب بر اساس موقعیت مکانی عارضه (Select By Location)

12- گزارش گیری به صورت نمودار ، جدول و ...

13- امکان اعمال توابع شرطی ( And – OR – Like – NOT )( = <> =< =>)

14- لینک (Add Hyperlink)

15- امکان چاپ و یا گرفتن خروجی با فرمت Tiff ....

16. اندازه گیری طول و فاصله

17. تعيين حريم(Buffer)

واحد پژوهش و برنامه ريزي

با توجه به فعاليت مهندسان مشاور در مناطق مورد مطالعه در خصوص شبكة توزيع آب شهري و استفاده از شرح خدمات نهائي تهيه شده توسط دفتر نظارت بر كاهش آب بحساب نيامده شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور و تلفيق شرح خدمات مزبور با استفاده از محيط و ابزار GIS و نظارت بر عملكرد مشاورين از ناحية دستگاههاي اجرائي ( شركتهاي آب و فاضلاب استاني ) توسط مديران دفاتر و رابطين GIS شركتهاي آبفا امري ضروريست كه در اين مقاله سعي گرديده بطور اختصار جايگاه مهندسان مشاور در استفاده از GIS ، ويژگيها و مزيت GIS ، استفاده اقتصادي از آن و راه حلهاي استفاده مهندسان مشاور از GIS بيان گرديده است و منابع تهيه آن نيز مجموعه مقالات پنجمين همايش سالانه GIS سازمان نقشه برداري ، مجموعه مقالات كنفرانس بين المللي نقشه براري، كتاب كاربرد GIS در امور اطلاعاتي و اجرائي مي باشند .


الف-( جايگاه مهندسان مشاور در استفاده از GIS )


مهندسان مشاور از نظر استفاده از GIS مي توان به گروههاي زير تقسيم بندي نمود:


1- بسياري اصلا" استفاده نكرده اند .


2- تعدادي از اعضاء مدتي استفاده بعمل آورده اند ، ولي فعاليت اين گروه در حال حاضر يا متوقف و يا بسيار ضعيف شده است .


3- تعداد اندكي از مشاوراني كه در حال حاضر نيز از GIS استفاده مي بردند .


تعداد مشاوران گروه اول زياد است ، چون بدليل شرايط اقتصادي مناسب پروژه ها ، گران بودن خدمات مشاور با استفاده از GIS اصولا" تمايلي به استفاده از اين سيستم ايجاد نشده است . بنابراين مزاياي بكاركيري اين سيستم به عنوان يك ابزار نوين تكنولوژيك محروم مانده اند .


گروه دوم بدليل مشكلات مديريتي يا نتوانسته اند از قابليتهاي GIS ، خود به نحو مطلوب استفاده نمايند و يا قادر به حفظ نيروهاي كارشناس GIS خود نبوده اند و يا كمبود كارشناسان و نيروي جايگزين عملا" اجراي پروژه هاي بعدي آنها با تعطيلي و ديركرد مواجه شده است .


تجربه اي شهرداري در استفاده از GIS در طرح جامع يك شهرستان ارائه نموده ، يك كار سه ماهه در يكماه انجام رسيده علاوه بر اين اطلاعات مورد نياز در فرمت GIS و با قابليت تحليل مكاني ذخيره شده اند . در شركتهاي آب و فاضلاب مي توانند اطلاعات را توسط نرم افزارهاي Oracell و Microstation ذخيره و در طول سال جاري نيز نرم افزار مناسب جهت آناليز از اطلاعات مزبور طرف مجري طرح ساماندهي اطلاعات جغرافيايي با همكاري كميته نظارت بر راهبرد GIS معرفي مي شود .


ب-( ويژگيها و برتريهاي GIS )


در سيستمهاي موجود شركتهاي آب و فاضلاب معمولا" نقشه ها در فرمت اتوكد ( Autocad ) يا ميكرواستيشن ( Microstation ) تهيه و نگهداري مي شوند . كليه اطلاعات توضيعي و مكاني در بخشهاي در برنامه صفحه گسترده مانند اكسل ( EXCELL ) يا لوتوس و يا پايگاه داده ها مثل اكسس ACCESS يا فاكس پرو ( Fox Pro ) مورد تجزيه و تحليلي قرار ميگيرند .ضعف سيستمهاي موجود نبودن رابطه بين عوارض مكاني با داده هاي توصيفي مرتبط است . به عبارت ديگر نمي توان شرط دلخواهي را در اطلاعات آماري تعيين كرد ( مثلا" شهركي با 60 مشترك ) و بلافاصله توزيع آب شهرك شبكه را در نقشه مشاهده نمود . در مجموع ويژگيهاي GIS بسياري از محدوديتها را حذف و قابليت جديدي ارائه مي كند . اين ويژكي را مي توان به 5 بخش تقسيم نمود:


ب-1:رابطة اطلاعات توصيفي با مكاني


اولين امكاني كه اين برنامه ها در اختيار مي گذارند ، ارتباط بين داده هاي توصيفي با عوارض مكاني است . بدين ترتيب راه براي انتخاب عوارض خاص با شرايط پيچيده فراهم مي آيد . ( مثال زير )


از سوي ديگر اين سيستم قادر خواهد بود عوارضي را در نقشه انتخاب نمايد و اطلاعات آماري تك تك آنها را در اختيار بگيرد .




شكل 1- كليدي ترين بخش GIS رابطة بين عوارض نقشه و داده هاي متناظر در بانك اطلاعات


مثال: شهركي با 100 مشترك و نزديك شهر را براحتي تحت كنترل ميگيريم .



ب-2: ابزارهاي پردازش و اصلاح گروهي عوارض نقشه


بدليل ماهيت پيچيدة عوارض در GIS ، اصلاح هندسي آنها مستلزم صرف زمان زيادي است . مثلا" خطوط اضافي كه در زمان و قوي سازي ايجاد شده اند . بايستي حذف شوند و يا خطوطي كه بايد به يكديگر متصل شوند ولي هنوز به هم نرسيده اند بايستي تا تا تقاطع با خط امتداد يابند .



در تمامي برنامه هاي GIS ابزارهاي قدرتمندي براي انجام اينگونه اصلاحات وجود دارد كه متناسب با اندازة دلخواه ( Tolerance ) مي توان عمليات را يكباره بر روي كل عوارض مورد نظر اعمال نمود و در صورتيكه مايل نباشيم از ديگر امكانات اين سيستم استفاده كنيم ، همين قابليت موجب خواهد شد تا زمان زيادي در اصلاح نقشه ها صرفه جويي شود و نهايتا" نقشه هاي دقيق و تميزي توليد گردد .


مجموع امكاناتي كه معمولا" در پردازش گروهي عوارض در اختيار قرار ميگيرد به شرح زير است:



الف- امتداد دادن خطوط تا نزديكترين خط


ب- حذف خطوط كوتاه بيرون زده


پ- برش خطوط در نقاط تقاطع


ت-حذف خطوط تكراري و روي هم


ث- حذف خطوط تكراري و روي هم


ج- حذف نقاط تقاطع بي مورد


ب-3:ابزارهاي اتصال عوارض نقشه به داده هاي توصيفي


پس از اصلاح شكل عوارض ، بايد رابطه هر عارضه با دادة متناظر خود در بانك اطلاعات برقرار گردد. مثلا" يك لوله در يك نقشة تأسيساتي باركود متناظر خود اتصال داشته باشد كه مي تواند حاوي اطلاعاتي از قبيل طول لوله ، نوع لوله ، قطر لوله ، تاريخ نصب ، تاريخ اولين بازديد ، نام كارخانة سازنده و … باشد .


در اكثر برنامه هاي GIS ابزارهائي براي وارد كردن اين نوع اطلاعات پيش بيني شده است كه مي توان مجموعة بزرگي از عوارض همگن را انتخاب و سپس مقدار لازم را به هر يك اطلاق نمود . ابزارهائي نيز براي تعيين مقدار داده به ازاي هر عارضه پيش بيني شده است كه با استفاده از اين ابزار مي توان با سرعت و دقت اطلاعات تمامي عوارض را تعيين نمود .


بدين ترتيب با انتخاب عوارض از نقشه مي توان به اطلاعات توصيفي ( مانند طول يا جنس لوله ، مالك ، ميزان بدهي و … ) دست يافت و يا از طريق بانك اطلاعات واحدهاي ذيربط ، اضافه تراكم را مشخص كرد و توزيع آنها را در نقشه مشاهده نمود .


ب-4: تجزيه و تحليل داده ها


با انجام مراحل پيشين ، بستر لازم براي استفاده از قابليتهاي اصلي GIS يعني تجزيه و تحليل فراهم مي شود . بدين ترتيب مي توان نقشه هاي موضوعي ( شبكه ) را به راحتي توليد كرد . مثلا" نقشه هاي شبكه را با كلاسهاي متنوع خود ، در يك مرحله ايجاد گردد و يا نقشه هاي شبكه موجب عوارض مكاني توليد گردد . بدين ترتيب برنامه ريزان و سياستگذاران خدمات شهري قادر خواهند بود براساس اطلاعات موجود وضعيت را ارزيابي و بخش توسعه اصولي و يكنواخت عمل كنند و توزيع به نحو عادلانه صورت پذيرد .


ب-5: مدل سازي


با انجام مراحل 4گانه قبلي ، اكنون مي توان براساس روندهايي كه در منطقه پيدا شده است ، تحولات بعدي را پيش بيني نمايند .


ج- ( استفاده اقتصادي از GIS )


بحث GIS در شركتهاي آبفا وساير شركتهاي خدمات شهري با بحث سرمايه گذاري عالي و كلان همراه بوده است . ماهيت ذاتي اين سيستم مستلزم سرمايه گذاري است ، با ليكن با تخصص هزينه برنامه ريزي شده و تدريجي نيز مي توان از مزاياي اين سيستم بهره برد . مهمترين نكته در اين هزينه خريد نرم افزارهاي GIS و يا تهيه نقشه ها و يا ارتباط اطلاعات توصيفي با عوارض مكاني نيست ، بلكه تعيين استراتژي ( هدف ) صحيح و حساب شده ، كليدي ترين بحث استفاده از اين سيستمها به شمار مي رود كه متأسفانه در شرايط فعلي اهميت آن يا فراموش شده است و يا در مراتب آخر اهميت قرار دارد . اصولا" سرمايه گذاري اوليه براي تهيه نقشه و جمع آوري اطلاعات بدون توجه به جزئيات هدف و راه به آن ، هزينه هاي اضافي و غير ضروري را به مجري تحميل مي كند . در حالي كه معمولا" اتخاذ اهداف درست از طريق اجراء طرح آزمايشي ، هزينه هاي توليد يا تبديل نقشه ها و پردازش اطلاعات را به مقدار قابل توجهي كاهش ميدهد و انجام عمليات را با دقت بيشتري همراه مي سازد . اصولا" بسياري از مجريان به دليل واهمه از بروز مشكلات بعدي ، همواره سعي در جمع آوري اطلاعات و نقشه ها با حداكثر دقت را دارند . ليكن بايد توجه داشت كه دقت بيش از حد مقياس خروجي نه تنها مزيت نيست بلكه در شرايطي مشكل آفرين نيز مي باشد .


بديهي است كه منابع مالي مهندسان مشاور محدود است و به همين دليل اگر از سوي كارفرما در مورد استفاده از اين سيستم تأكيد و اصراري وجود نداشته باشد ، مشاوران تمايلي به استفاده از آن بروز نمي كنند . اما با تجربه نشان مي دهد كه استفادة حساب شده از GIS با برنامه حتي بدون حمايتهاي مالي كارفرما نيز ميتواند سودآور باشد به عنوان مثال ، بخش توليد نقشه ها و اتصال داده ها كه جزء بخشهاي ضروري سرمايه گذاري و هزينه بر GIS محسوب مي شود و به ظاهر سودآور نمي باشد اما با كاهش هزينه هاي پرسنلي در خصوص مطالعه ، طرح روش مناسب و … زمان منافع ، منافع مضاعفي را نصيب مهندسان مشاور مي نمايد . اما سود اصلي در زمان تجزيه و تحليل وضع موجود و بويژه در ارائه طرحهاي پيشنهادي ( نشت يابي ، اصلاح و بازسازي و … ) نهفته است . چرا كه با شناخت جزئيات روابط بين عوارض موجود ، مي توان طرح پيشنهادي را متناسب با امكانات و واقعيتهاي موجود يا اعداد وارقام حقيقي ارائه نمود . به منظور دستيابي به چنين مزايائي لازم است كه يك GIS سازمان يافته طراحي شود و اين به معناي خريد يك نرم افزار گران قيمت نيست . بلكه طراحي صحيح و همه جانبة سيستم نقش اصلي را ايفا مي كند . چرا كه اين خود طرح است كه مشخص مي كند كدام نرم افزار پاسخگوي نيازهاست و دقت كاربر سيستم در انجان عنليات چگونه مي تواند باشد و چه عوارضي قابل حذف هستند و كدام موارد حتما" بايد حفظ شوند . براي توليد چنين سيستمي راه كارهاي زير وجود دارد:

1- جذب كارشناسان سنجش GIS

2- استفاده از مشاور GIS همراه با آموزش نرم افزار به كارشناسان و كاربران شركت مهندسي مشاور


3- انجام عمليات آماده سازي ، تجزيه و تحليل و مدل سازي توسط شركتهاي مشاور و مجري GIS به عنوان مشترك همكار

بدليل تخصصي و پيچيده بودن GIS و ضرورت آشنائي كامل با آن ، دو گزينة 2 و 3 از كارائي بيشتري برخوردار است . چرا كه بسياري از مهندسان مشاور امكان نگهداري كارشناسان متبحر را در تمامي طول سال ندارند و به طول مقطعي به عمليات GIS نياز پيدا مي كنند . آموزش كارشناسان و كاربران موجب مي شود كه آنها با توانايي سيستم آشنا شده و عمليات پر حجم و وقت گير را انجام دهند و تنها براي انجام عمليات اصلي تجزيه و تحليل و مدل سازي ، مشاوران GIS در كنار مهندسان مشاور قرار گيرند . بدين ترتيب با حداقل هزينه از حداكثر قابليت سيستم بهره مند شوند . در بسياري موارد كه مهندسان مشاور تجربه لازم را كسب كرده به منظور افزايش سرعت اصلاح و تبديل داده ها و دستيابي به كيفيت برتر لازم است .

چكيده:

رادار يك سيستم الكترومغناطيسي است كه براي تشخيص و تعيين موقعيت هدف بكار مي رود . با رادار مي توان درون محيطي را كه براي چشم ،غير قابل نفوذ است ديد مانند تاريكي ،باران،مه.برف،غبار و غيره.اما مهمترين مزيت رادار توانايي آن در تعيين فاصله يا حدود هدف مي باشد.كاربرد رادارها در اهداف زميني ، هوايي،دريايي،فضايي و هواشناسي مي توان پيش بيني هاي لازم را ارائه كرد.ايجاد سيستمي با توانايي بالا در رديابي پديده ها هدف عمده رادارهاي هواشناسي كشور است.

مقدمه:

رادار يك سيستم الكترومغناطيسي است براي تشخيص و تعيين موقعيت هدفها بكار مي رود.اين دستگاه بر اساس ارسال يك شكل موج خاص به طرف هدف است.براي مثال با يك موج سينوسي با مدولاسيون پالسي تجزيه و تحليل بازتاب آن عمل مي كند.

با رادار مي توان درون محيطي را كه براي چشم غير قابل نفوذ است ديد مثل تاريكي ، باران ،مه برف ،غبار و غيره،اما مهمترين مزيت رادار،توانائي آن در تعيين فاصله يا حدود هدف مي باشد.

لازم به ذكر است كه بدانيم كلمه رادار اختصاري از كلمات Radar Detection And Ranging است،چرا كه رادار در ابتدا بعنوان وسيله اي براي هشدار نزديك شدن هواپيماي دشمن بكار مي رفت و ضد هوايي را در جهت مورد نظر مي گرداند.اما يكي از مهمترين وظايف رادار تعيين فاصله هدف تا فرستنده است كه هيچ تكنيك ديگري بخوبي وبه سرعت رادار قادر به اندازه گيري اين فاصله نيست.

يك رادار ساده شامل آنتن ،فرستنده ،گيرنده و عنصر آشكار ساز انرژي يا گيرنده مي باشد. آنتن فرستنده پرتوهاي الكترومغناطيسي توليد شده توسط نوسانگر را دريافت و گيرنده مي دهد. معمولي ترين شكل موج در رادارها يك قطار از پالسهاي باريك مستطيلي است كه موج حامل سينوسي را مدوله مي كند.

رادارها در روي زمين ودر هوا، دريا و فضا بكار گرفته مي شوند.رادارهاي زميني بيشتر براي آشكار سازي ،تعيين موقعيت و رديابي هواپيمايا اهداف هوايي مورد استفاده قرار مي گيرند.رادارهاي دريايي بعنوان يك وسيله كمكي به كشتيراني و وسيله اي مطمئن براي تعيين موقعيت شناورها،خطوط ساحل و ديگر كشتيها و همچنين ديدن هواپيما بكار مي روند.رادارهاي هوايي براي آشكار سازي هواپيا،كشتي و وسائط نقليه زميني و يا نقشه برداري زمين،اجتناب از طوفان جلوگيري از برخورد با زمين و يا ناوبري مي توانند مورد استفاده قرار گيرند.در فضا ،رادار به هدايت اجسام پرنده كمك مي كند و براي ارتباط راه دور با زمين و دريا بكار مي رود.

امروزه رادارهاي مجهزي جهت شناسايي مراكز طوفان و اندازه گيري شدت بارندگي و انواع رگبارها در اختيار هواشناسان قرار دارد.بازتاب اشعه رادار در صفحه تصوير منعكس شده و توسط دستگاههاي اندازه گيري، مشخصات سيگنال رسيده دقيقا مورد بررسي قرار مي گيرد و فاصله هدف تا مبدا ( ايستگاه زميني رادار) توسط واحد مربوط بنام rang unit اندازه گيري مي شود.



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:36 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

جریان‌های سرد اقیانوسی که از قطب جنوب به سمت استوا حرکت می‌کند، در برخی نقاط ساحلی به علت ایجاد هوای سرد و نشست هوا، مانع ایجاد بارش در این مناطق می‌شود، مانند بیابان آتاکاما در آمریکای جنوبی. بیابان نامیب در آفریقا.

دوری از منبع رطوبتی (دریا) و وجود کوهستان: بسیاری از بیابانهای دنیا در اثر دوری از منبع رطوبتی و وجود کوهستان مانع در برابر رطوبت شکل گرفته‌اند. در این حالت به اثر سایه کوه می گویند.. بیابان تکلامکان (تکله مکان) در آسیای مرکزی و بیابان گبی در مغولستان از دریا دورند و بیابان مرکزی ایران نیز تحت تاثیر اثر کوه رشته کوه البرز و زاگرس است.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:30 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

توفان هاي حاره اي

هاريکن ها

هاريکن ها چرخند هايي هستند که برروي اقيانوس هاي گرم حاره اي توسعه مي يابند و داراي باد هاي تقويت شوند هاي هستند که سرعت آنها حد اقل 64 نات (74 متر در ساعت ) مي باشد اين توفان ها قابليت توليد باد هاي خطر ناک و باران هاي سيل آسا و طغيان گرا دارند که همه اين موارد باعث بروز خسارات فراوان و تلفات جاني در نواحي ساحلي مي گردد به طور مثال يک طوفان به ياد ماندني که تلفات جاني 50 نفره و خسارت مالي 30 ميليون دلاري در بر داشت توفان Andrew است که تصوير آن در بالا نشان داده شده است
هدف اصلي راين مبلحث معرفي هاريکن ها و نحوه شکل گيري آنها و تشريح چگونگي تاثير شرايط جوي در توسعه هاريکن ها مي باشد
هاريکن ها :
هاريکن ها چرخند هاي حاره اي هستند که سرعت باد آنها از 64 نات بيشتر باشد هاريکن ها در نيمکره شمالي در خلاف جهت عقربه هاي ساعت و در نيمکره جنوبي در جهت عقربه هاي ساعت حول مرکز خود مي چرخند هاريکن ها از تجزاي ساده توفان هاي تنمدري شکل مي گيرند اين توفان هاي تندري به کمک اقيانوس و شرايط جوي به هاريکن تبديل مي شوند در ابتدا دماي آب اقيانوس بايد بيشتر از 25 درجه سانتيگراد باشد( 81 درجه فارنهايت ) گرما ورطوبت آب گرم اقيانوس ها به عنوان منبع انرژي براي هاريکن ها حساب مي شوند به همين دليل است که هاريکن ها به هنگام عبور از روي خشکي و يا اقيانوس هاي سرد تر ويا مناطقي که داراي گرما ورطوبت کافي نباشند به سرعت تضعيف مي شوند
علاوه بر اقيانوس ها ي گرم شرجي و رطوبت بالادر تراز هاي مياني و پايين جو براي توسعه هاريکن ها مورد نياز مي باشند اين شرجي بالا مقدار تبخير را در ابرها کاهش مي دهدو گرماي نهان آزاد شده ناشي از بارندگي را افزايش مي دهد تمرکز گرماي نهان براي حرکت سيستم حياتي است
برش قائم باد در محيط اطراف چرخند هاي حاره اي بسيار با اهميت است که منظور از برش باد ميزان تغيير ر سرعت و جهت باد با افزايش ارتفاع است
هنگامي که برش باد ضعيف باشد توفان که قسمتي از چرخنده است به صورت قايم رشد مي کند و کرماي نهان ناشي از چگالش در هوايي که مستقيما در بالاي توفان قرار دارد آزاد مي شود و به توسعه توفان کمک مي کند هنگامي که برش باد قوي تري وجود داشته باشد توفان به صورت اريب وکج در مي آيد و گرماي نهان بر روي منطقه گسترده تري آزاد مي شود
پيشرفت اوليه توفان) توفان هايي که تبديل به هاريکن مي شوند ):
هاريکن ها از منطقه يک توفان تندري سرچشمه مي گيرند اين توفان هاي تندري معمولا به يکي از سه روش زير شکل مي گيرند اولين مورد (ITCZ) يا منطقه همگرايي درون حاره اي(ITCZ) مي باشد حلقه توفان هاي تندري مي باشد که دور تا دور کره زمين را د مناطق حاره اي مي پوشاند همان طور که در شکل زير نشان داده شده است امواج شرقي تجارتي در نزديکي استوا همگرا مي شوند و توفان هاي تندري را ايجاد مي کنند که مي توان آنها را توسط تصاوير ماهواره اي در طول استوا مشاهده کرد.
دومين منبع براي توفان هاي تندري که مي توانند هاريکن ايجاد کنند امواج متحرک جوي هستند که به امواج شرقي معروفند امواج شرقي شبيه امواج عرض هاي مياني هستند با اين تفاوت که آنها در جريان تجاري شرقي هستند همگرايي ناشي از اين امواج باعث ايجاد توفان هاي تندري مي گردد که مي توانند به هاريکن تبديل شوند
سومين مکانيسم توليد توفان هاي تندري در امتداد مرز جبهه هاي پير (old) مي باشد که به سوي سواحل فلوريدا و خليج مکزيک حرکت مي کنند توسعه و پيشرفت اين جبهه ها مي تواند باعث ايجاد توفان گردد که اگر شرايط جوي واقيانوسي مساعد باشد اين توفان ها مي توانند به چرخند هاي حاره اي توسعه پيدا کنند نقشه زير مناطقي از جهان را که چرخند هاي حاره اي مي توانند از آنجا سرچشمه بگيرند نشان مي دهد توفان هاي تندري معمولا در نيمکره شمالي يافت مي شوند اما اقيانوس آرام و اقيانوس هند نيز مي توانند توفان هايي را در نيمکره جنوبي ايجاد کنند در نقاط مختلف جهان هاريکن ها با نام هاي مختلف نام گذاري مي شوند
دراستوا سطح اقيانوس براي توليد هريکن به اندازه کافي گرم است اما هيچ هاريکني ايجاد نمي شود زيرا نيروي کوريليس براي ايجاد چرخش والقا کردن پتانسيل هاريکن کم است.
CISK: چگونه توفان هاي تندري به هاريکن تبديل مي شوند :
CISK (واپيچش همرفتي نوع دوم ) نظريه معروفي است که توضيح مي دهد که چگونه توفان ها تندري مي توانند چگاليده شده و به هاريکن تبديل شوند CISK يک سيستم feedback مثبت است به اين معني که هرگاه يک عمليات آغاز مي شود منجر به يک سري پيشرفت هايي مي شود که خود باعث پيشرفت کل آن عمليات مي گردد و اين چرخه به طور متناوب تکرار مي گردد.
هواي روي سطح که به درون يک مرکز کم فشار مي چرخد باعث ايجاد همگرايي مي شود و مرکز کم فشار به طرف بالا صعود مي کند هوا سرد مي شود و رطوبت چگاليده مي شود که موجب آزاد شدن گرماي نهان مي گردد اين گرماي نهان آزاد شده است که باعث تامين انرژي توفان ذمي شود
از آنجا که چگالي هواي گرم از هواي سرد کمتر است هواي گرم فضاي کمتري را اشغال مي کند اين گسترش هواي گرم هواي بيشتري را از مرکز توفان به بيرون منتقل مي کند و فشار سطح (وزن هواي بالاي سطح) کاهش ميابد وقتي که فشار سطح کاهش پيدا مي کند يک گراديان فشار بزرگتر شکل مي گيرد و هواي بيشتري به سمت مرکز توفان همگرا مي شود اين امر باعث ايجاد همخگرايي سطحي بيشتري مي شود وموجب مي رشود که هواي مرطوب سطحي بيشتري به هوا بلند شود اين هوا وقتي که سرد شود چگاليده شده و به ابر تبديل مي شود وقتي اين امر اتفاق مي افتد گرماي نهان بيشتري آزاد مي شود
اين چرخه به طور متناوب تکرار مي شود و هر بار باعث قوي تر شدن طوفان مي شود تا آنجا که فاکتورهاي ديگر مانند آب سرد سطح خشکي و يا برش شديد باد باعث ضعيف شدن آن مي شود
مراحل توسعه توفان )از آشفتگي هاي حاره اي تا هاريکن):
طوفان ها در يک چرخه از تولد تا مرگ دچار آشفتگي هاي زيادي مي شوند يک آشفتگي حاره اي مي تواند با دستيابي به يک سرعت باد مشخص به يک مرحله شديد تر توسعه پيدا کند پيشرفت آشفتگي حاره اي در تصوير زير قابل ديدن است.
توفان ها گاهي اوقات مي تو.انند براي يک دوره زماني طولاني به اندازه دو يا سه هفته زندگي کنند آنها ممکن است از دسته اي از توفان هاي تندري بر روي آب هاي اقيانوس هاي حاره اي سرچشمه بگيرند
وقتي که يک آشفتگي به يک آشفتگي حاره اي تبديل مي شود مدت زماني که طول مي کشد تا به مرحله بعد توسعه پيدا کند (توفان حاره اي) نصف روز تا دو روز مي باشد گاهي اوقات هم ممکن است اتفاق نيافتد همين مدت زمان نيز طول مي کشد که يک توفان حاره اي به شدت يک هاريمن تقويت شود شرايط اقيانوس و جو مهمترين نقش را در رخداد اين پديده ها ايفا مي کنند.
در تصوير زير که مربوط به يک تاوفان در سال 1995 است آشفتگي هاي حاره اي به وضوح ديده مي شوند.
در سمت چپ تصوير توفان حاره اي Jerry در بالاي فلوريدا مشاهده مي شود ودر سمت راست توفان Iris بين دو آشفتگي حاره اي قابل ديدن است
آشفتگي حاره اي ( Tropical depression)
هر گاه دسته از توفان هاي تندري در شرايط مساعد جوي در کنار يکديگر قرار گيرند تشکيل آشفتگي حاره اي مي دهند سرعت باد در مرکز آشفتگي تقريبا به طور ثابتي بين 30_20 نات مي باشد
يک آشفتگي حاره اي زماني اتفاق مي فتد که اولين علايم کم فشاري و چرخش در مرکز توفان تندري رخ دهد در نقشه هاي سطح زمين ايزو بار ها به هم نزديک مي شوند و اين کم فشاري را نشان مي دهد
وقتي که تصاوير ماهواره اي مشاهده مي شود به نظر مي رسد که آشفتگي حاره اي سازمان دهي اندکي داشته باشد با وجود اين معمولا مقدار اندکي چرخش به هنگام مشاهده تصاوير ماهواره اي مشاهده مي شود علاوه بر حالت چرخشي که آشفتگي حاره اي را شبيه هاريکن ها نشان مي دهد اشفتگي حاره اي به دسته اي از توفان ها ي تندري که در کنار يکديگر نيز تجمع يافته اند نيز شبيه است.
توفان هاي حاره ای
وقتي که يک آشفتگي حاره اي به حد اکثر سرعت خود که بين 64_35 نات است مي رسد به توفان تندري تبديل مي شود در اين زمان به آن يک نام اختصاصي مي دهند در اين مدت توفان خو د به خود سازماندهي شده و حالت چرخشي آن بيشتر مي شود و براي تبديل شدن به هاريکن آماده مي شود
حالت چرخش توفان تندري نسبت به چرخش آشفتگي حاره اي بيشتر است توفان تندري حتي بدون تبديل شدن به هاريکن نيز مي تواند مشکلات زيادي ايجاد کند عموما بيشتر مشکلاتي که يک توفان تندري ايجاد مي کند ناشي از بارش زياد است
تصوير ماهواره اي بالا مربوط به توفان تندري Charl مي باشد (1998) بيشتر شهرهاي جنوبي تگزاز بارندگي سنگين بين 10_5 اينچ را گزارش کردند از جمله اين موارد بارش درDelrio بود که بيشتر از 17 اينچ در يک روز گزارش شد و مردم را از خانه هايشان خارج کرد و 6 نفر تلفات جاني در بر داشت
ساختار کلي هاريکن ها:
هنگامي که فشار سطح شروع به افت مي کند توفان حاره اي تبديل به هاريکن مي شود و سرعت باد ان به 64 نات مي رسد و چرخش حول هسته مرکزي توسعه پيدا مي کند هاريکن ها قوي ترين چرخنده هاي حاره اي زمين هستند يک وي|گي مشخص در همه هاريکن ها که فقط مربوط به آنها مي باشد نقطه تيره اي است که در وسط هاريکن ها يافت مي شود و به آن چشم توفان مي گويند اطراف چشم توسط کمربندي از شديد ترين باد ها و بارندگي ها احاطه شده است که به آن ديوار چشم (eye wall ) مي گويند نوار بزرگي از ابرها ي باران زا در اطراف ديوار چشم به طور مارپيچ وجود دارد که به آنها نوار مارپيچي گفته مي شود (Spiral bamd) هاريکن ها به راحتي توسط نوتر چرخشي دور چشم در تصاوير ماهواره اي و راداري قابل تشخيص هستند هاريکن ها با توجه به سعت باد آنها توسط مقياس (saffir simpson) دسته بندي مي شوند اين مقياس از دسته 1 تا دسته 5 تغيير مي کند که توفان دسته 5 مخرب ترين توفان است
در شرايط مساعد جوي هاريکن ها مي توانند براي مدت 2 هفته عمر کنند در بالاي اب هاي سرد يا سطح خشکي هاريکن ها به سرعت ضعيف مي شوند
چشم هاريکن :مرکز توفان
مهمترين مشخصه که در هاريکن ها يافت مي شود چشم توفان است چشم در مرکز توفان قرار دارد و قطرآن بين 50_20 کيلومتر است چشم نقطه تمرکز توفان است و نقطه اي است با کمترين فشار سطحي که بقيه توفان در آن مي چرخد در تصوير زير چشم طوفان به خوبي قابل ديدن است
آسمان اغلب در بالاي چشم صاف است و باد نسبتا آرام مي باشد در حقيقت چشم آرام ترين قسمت هر توفان است چشم به اين دليل آرام ترين قسمت است که باد شديدي که به سمت مرکز همگرا مي شود هرگز به آن نمي رسد نيروي کوريليس باد را به آرامي از مرکز منحرف مي کند و منجر به چرخش آن دور مرکز هاريکن مي شود (eye wall) که اين امر موجب مي شود مرکز آرام باشد
چشم هنگامي قابل ديدن مي شود که هواي صعود کننده به جاي اينکه به بيرون منتقل شود به سمت مرکز توفان انتقال يابد اين هوا از تمام راستاها به سمت داخل حرکت مي کند اين همگرايي موجب مي شود که هوا در مرکز توفان نزول کند اين نزول هوا محيط اطراف را گرم تر مي کند و تبخير ابرها موجب پيدا شدن يک منطقه صاف در مرکز مي شود
ديوار چشم (ويرانگر ترين منطقه هاريکن )
ديوار چشم در اطراف چشم قرار دارد اين مکان جايي است که بيشترين باد هاي مخرب و شديد ترين بارندگي ها در انجا يافت مي شود در تصوير زير ديوار چشم نشان داده شده است
ديوار چشم به اين دليل به اين نام خوانده مي شود که معمولا مرکز هاريکن توسط ديواري از ابر احاطه مي شود در سطح زمين باد به طرف مرکز طوفان در حرکت است و هوا را مجبور مي کند که در مرکز صعود کند همگرايي ديوار چشم به اندازه اي شديد است که هوا با سرعت بيشتري نسبت به نقاط ديگر هاريکن به بالا کشيده مي شود بنابر اين انتقال رطوبت از اقيانوس به توفان و گرماي نهان ازاد شده در اين مکان بيشتر است
نوار مارپيچ(جايي که بيشترين بارندگي مشاهده مي شود )
ازسمت مرکز توفان که به بيرون حرکت کنيم مي توانيم نواري را که ساختار ابري دارد مشاهده کنيم اين ابرها نوار مارپيچ باران نيز نام دارند که در تصوير زير به خوبي قابل مشاهده هستند
گاهي اوقات فاصله هايي بين اين نوار ها وجود دارد که هيچ بارندگي در آ؛نها ديده نشده است به طور کلي اگر از لبه هاريکن به طرف مرکز آن حرکت کنيم خواهيم ديد که در برخي از نواحي آن بارندگي شديد است و در برخي نواحي بارندگي آرام است و اين امر به طور متوالي تکرار مي شود تا به مرکز توفان برسيم و هرچه به مرکز وچشم هاريکن نزديک تر شويم بارندگي شديد تر مي شود
طرحي از اين شکل مارپيچي در شکل بالا نشان داده شده است توفان تندري اکنون به مناطقي با هواي صعود کننده يا نزول کننده سازماندهي شده است بيشتر هوا در حال صعود است ولي مقدار کمي از هوا نيز يافت مي شود که نزول مي کند
11_فشار و باد ( توزيع در امتداد هاريکن)
فشار جو و سرعت باد در امتداد قطر هاريکن تغيير مي کند تصوير زير تغييراتي از سرعت باد ابي و فشار سطح قرمز را در امتداد يک هاريکن نشان مي دهد در فاصله بين 200_100 کيلومتر از چشم باد به اندازه کافي قوي است تا قابليت هاي يک توفان حاره اي را داشته باشد فشار جو نيز در اين فاصله نسبت به مرکز توفان به اندازه کافي بالا مي باشد( ml 9901010 )
با اين وجود هرچه به ديوار چشم نزديک مي شويم فشار بيشتر افت مي کند و سرعت باد افزايش مي يابد در فاصله حدود 100_50 کيلومتري بيشترين تغييرات در فشار و سرعت باد رخ مي دهد
فشار با سرعت بيشتري افت خواهد کرد اگر سرعت باد به طور همزمان با آن کاهش يابد در ديوار چشم سرعت باد به حد اکثر مقدار خود مي رسد اما در مرکز و در چشم باد بسيار آرام است فشار سطح در امتدا ديوار چشم باز هم کاهش مي يابد تا به حد اقل مقدار خود در مرکز برسد با خروج از مرکز باد و فشار با سرعت افزايش پيدا مي کند در طرف ديگر ديوار چشم باد با سرعت افزايش پيدا مي کند و سپس به مرور کاهش پيدا مي کند نيمرخ فشار و باد در داخل يک هاريکن کاملا متناسب است بنابر اين در ديوار چشم افزايش سريع فشار و سرعت باد انتظار مي رود و همچنين بعد از آن افزايش آهسته تر فشار و کاهش سرعت باد مورد انتظار مي باشد
حرکت هاريکن ها :
الگوي جهاني باد که با نام گردش عمومي شناخته مي شود و باد هاي سطحي هر نيم کره به سه دسته کمر بند باد تقسيم مي شوند :
الف- امواج شرقي قطبي-از 90_60 درجه عرض جغرافيايي
ب- بادهاي غربي 60_30 درجه عرض جغرافيايي
ج- امواج شرقي حاره اي از 30_0 درجه عرض جغرافيايي(بادهاي تجاري)
بادهاي تجارتي شرقي در هر دو نيمکره در منطقه اي نزديک استوا همگرا مي شوند (ITCZ) که به آن منطقه همگرايي درون حاره اي مي گويند که کمربندي از ابرها و توفان هاي تندري را پديد مي آورد که بخش هايي از کره زمين را دور مي زند مسير يک هاريکن به طور کلي يک کمربند بادي دارد که هاريکن در آن واقع است به طور مثال هاريکني که از آتلانتيک حاره اي شرقي سرچشمه مي گيرد توسط باد هاي تجاري شرقي به غرب در منطقه حاره اي منتقل مي شود سر انجام اين توفان ها به سمت شمال و مناطق فوق حاره اي مهاجرت مي کنند و به عرض هاي بالا تر مي روند به عنوان مثال در اثر اين حرکت ها خليج مکزيک و سواحل شرقي ايالات متحده در اين خطر هستند که هر سال يک يا دو هاريکن را تجربه کنند
پس از آن هاريکن ها توسط امواج غربي به شمال و عرض هاي مياني منتقل مي شوند و گاهي اوقات با سيستم هاي جبهه اي عرض هاي مياني ترکيب مي شوند
هاريکن ها انرزي خود را از سطح آبهاي گرم مناطق حاره اي کسب مي کنند به همين دليل است که هنگامي که آنها از روي آبهاي سرد مناطق عرض هاي مياني و خشکي ها عبور مي کنند به سرعت ضعيف شده و از هم مي پاشند.


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:29 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
ALIJANI.jpg

دکتر بهلول علیجانی

از مؤلفان کتاب

«مبانی آب و هواشناسی»

دکتر بهلول علیجانی در سال 1325 در تبریز متولد شد. در مهر سال 1348 در رشتۀ جغرافیای طبیعی دانشسرای عالی تهران پذیرفته شد و در سال 1352 مدرک لیسانس جغرافیا را دریافت کرد.
پس از دو سال تدریس در دبیرستان های فیروزکوه، در سال 1354 در امتحان اعزام دانشسرای عالی تهران قبول شد و در خرداد 1355 جهت ادامۀ تحصیل در دانشگاه ایالتی میشیگان به آمریکا رهسپار شد. دورۀ فوق لیسانس را در جغرافیای طبیعی و دورۀ دکترا را در آب و هواشناسی سینوپتیک به پایان رسانید و در سال 1360 به ایران بازگشت. همزمان با بازگشائی دانشگاه ها، در دانشسرای عالی یزد مشغول تدریس شد.
مشاغل ایشان در طی این مدت، عبارت بوده است از: تدریس در دانشگاه یزد، معاونت دانشسرای عالی یزد، مدیریت گروه جغرافیا در دانشگاه یزد، تدریس در دانشگاه تربیت مدرس، تدریس در دانشگاه تربیت معلم، معاونت پژوهشی دانشکدۀ ادبیات، عضویت در هیئت تحریریه مجله و فصلنامۀ تحقیقات جغرافیائی آستان قدس رضوی و مجلۀ دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تربیت معلم، دبیر اجرائی اولین سمینار بررسی مسائل آموزش جغرافیا در ایران (سال 1372)؛ عضویت در کمیتۀ جغرافیای سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، عضویت در کمیتۀ برنامه ریزی جغرافیای شورای عالی برنامه ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی.

تألیفات آقای علیجانی عبارت است از:
1. اصول عکس های هوائی (تألیف)؛ انتشارات دانشگاه پیام نور.
2. درآمدی بر روش ها و فنون میدانی جغرافیا (ترجمه)؛ انتشارات وزارت کشاورزی.
3. آب و هوای کرۀ زمین، جلد دوم، منطقۀ برون حاره (ترجمه)؛ سمت (زیرچاپ).
ایشان علاوه بر این تألیفات و اجرای چندین طرح تحقیقاتی _ همچون طرح تحقیقی مطالعه اقلیم نوار مرزی با گروه جغرافیای دانشگاه امام حسین و طرح پژوهشی نقش ارتفاعات البرز در توزیع بارندگی _ مقالاتی نیز نوشته و انتشار داده اند که به قرار ذیل است:

1. Alijani, B, and, J. R. Harman, 1985, synoptic climatology of precipitation in Iran, Annals of AA.G. Vol. 75.

2. علیجانی، ب، 1371، عوامل سینوپتیک، بارش های ایران، مجله دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت معلم تهران.
3. علیجانی، ب، 1366، رابطۀ پراکندگی مسیرهای سیکلونی خاورمیانه با سیستمهای هوایی سطح بالا، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی شمارۀ 4.
4. علیجانی، ب، 1367، آب و هوا و برنامه ریزی فعالیتهای نظامی، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی شمارۀ 10.
5. علیجانی، ب، 1369، چگونگی تشکیل فرابار سیبری و اثر آن بر اقلیم شرق ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیائی، شمارۀ 17.
6. علیجانی، ب، 1365، برنامه ریزی درسی جغرافیا در مدارس ایران، قسمت اول، مجلۀ رشد آموزش جغرافیا، شمارۀ 5.
7.علیجانی، ب، 1365، برنامه ریزی درسی جغرافیا در مدارس ایران، قسمت دوم، محتوی کتب درسی مجلۀ رشد آموزش جغرافیا، شمارۀ 7.
8. علیجانی، ب، 1366، گردش عمومی هوا، مجلۀ رشد آموزش جغرافیا، شمارۀ 10.
9. هیرشبوک، ک، ک.، طغیانهای بسیار بزرگ و الگوهای گردش عمومی جو، ترجمۀ بهلول علیجانی، مجلۀ دانشنامه، دانشگاه آزاد اسلامی (جهت چاپ ارسال شده است).
10. علیجانی، ب، 1365، عامل اصلی بیابان زایی در ایران، مجلۀ زیتون، شمارۀ 59.

مقالات ارائه شده درسمینار
1. علیجانی، ب، جغرافیا، مجموعه مقالات سمینار ماهیت جغرافیا، سازمان سمت، بیستم خرداد ماه 1369. چاپ 1371.
2. علیجانی، ب، 1365، بررسی کارآیی تکنیکهای تفسیر عکسهای ماهواره ای در ناحیه بندی پوشش گیاهی شمال ایران و نخستین سمینار امکانات و کاربردهای فن سنجش از دور در ایران، سازمان برنامه و بودجه، آبان ماه 1365.
3. علیجانی ،ب، 1369، منابع رطوبتی بارندگیهای ایران، هفتمین کنگره جغرافیایی ایران، دانشگاه تهران، زمستان (اسفند) 1369. سال انتشار 1372.
4. علیجانی، ب،1364، آب وهواشناسی سینوپتیک، مجموعۀ مقالات سمینار جغرافیایی مشهد، جلد 3، مشهد آستان قدس رضوی.
5. علیجانی ،ب، 1371، آب مسالۀ اصلی جهان اسلام، اولین سمینار بین المللی ویژگیها و مسائل جهان اسلام، دانشگاه امام حسین (ع)، اول تا سوم اردیبهشت 1371، تهران.
6. علیجانی، ب، 1371، نگاهی نو به جبرگرایی محیطی (احترم به قوانین محیط)، سمینار جغرافیایی جهان بینی، سیاست، محیط، سازمان سمت، 18 تا 20 خرداد 71، تهران.
7. علیجانی، ب، 1372، مسائل آموزش جغرافیا از دیدگاه جفرافیدانان ایران، 16_15 اردیبهشت 1372، دانشگاه تربیت معلم، تهران.
طرحهای پژوهشی
1. اقلیم نوار مرزی ایران و ترکیه، دانشکدۀ علوم جغرافیایی دانشگاه امام حسین (ع)، تاریخ تکمیل مهر ماه 1371.
2. نقش ارتفاعات البرز در توزیع بارندگی ایران، دانشگاه تربیت معلم تهران، تاریخ احتمالی تکمیل اسفند 1372.

kaviani.jpg

دکتر محمدرضا کاویانی

از مؤلفان کتاب

«مبانی آب و هواشناسی»

دکتر محمدرضا کاویانی در سال 1316 درشیراز متولد شد. پس از دریافت دیپلم های ادبی و طبیعی در سال های 1335 و 1336، در سال 1337 به قصد ادامۀ تحصیل در رشتۀ کشاورزی عازم کشور آلمان شد. در سال 1342 دانشنامه مهندسی، و در سال 1350 دکتری هواشناسی و اقلیم شناسی از دانشگاه هانور آلمان را دریافت کرد. در سال 1354 به ایران بازگشت و در گروه جغرافیای دانشگاه اصفهان مشغول به کار شد.
آقای کاویانی علاوه بر مقالات متعددی که تاکنون به زبانهای فارسی و آلمانی در مجلات تخصصی انتشار داده است، مسئولیت های ذیل را نیز در دانشگاه اصفهان عهده دار بوده است: معاون گروه جغرافیا؛ معاون دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، سرپرست دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، عضو هیئت تحریریه مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، عضو کمیته برنامه ریزی ستاد انقلاب فرهنگی، عضو کمیته جهانی تغییرات اقلیمی شاخه آسیا.

آشنائی با کتاب

«مبانی آب و هواشناسی»

مبانی آب و هواشناسی/ بهلول علیجانی و محمدرضا کاویانی

.- تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها «سمت»، 1371.

علم آب و هواشناسی، بر اساس موضوعش _ که بررسی تفاوتهای مکانی سیستم های آب و هوایی است _ ماهیت جغرافیایی دارد؛ اما برای تبیین این تفاوتها، از اصول و مفاهیم علوم پایه، مانند فیزیک و ریاضی استفاده می کند و گذر از آب و هواشناسی توصیفی به آب و هواشناسی علمی به آشنایی با چگونگی کاربرد این اصول و مفاهیم نیازمند است.
مؤلفان کتاب «مبانی آب و هواشناسی» سعی کرده اند که برای شناخت و تبیین آب و هواها _ اگر چه به زبان غیر آماری و ریاضی _ این اصول و مفاهیم مبنایی را عرضه کنند.
این کتاب، در پیشبرد اهداف پژوهشی و تحقیقاتی دانشجویان و دانشگاهها می تواند بسیار مؤثر واقع شود.




تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:28 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

مقدمه

خورشيد ستاره‌اي است در مرکز منظومه شمسي که زمين واجرام ديگر (شامل ساير سيارات به همراه اقمارشان، [سيارک‌ها]، [شهاب سنگ‌ها]، [دنباله‌دارها] و ذرات معلق گرد وغبار) درحال چرخش به دور آن هستند. تك ستاره منظومه شمسي ستاره‌اي است با اندازه متوسط، که 5 ميليارد سال از عمر آن مي‌گذرد و 99/8 درصد از کل جرم منظومه شمسي را تشکيل مي‌دهد. اگر روي سطح خورشيد 11900 کره زمين را کنار يکديگر قرار دهيم، تمام سطح خورشيد پوشيده مي‌شود. همچنين اگر خورشيد را مانند کره‌اي تو خالي در نظر بگيريم، در اين صورت براي پرکردن داخل آن به 1,300,000 کره زمين نياز خواهيم داشت. اين ستاره ظاهري کروي داشته و عمدتاً از گازهاي هيدروژن و هليوم تشکيل شده است. (74% از جرم خورشيد يا 92% از حجمش را هيدروژن و 25% از جرم آن يا 7% از حجمش را هليوم تشکيل داده است.)
ستاره درخشان منظومه شمسي


خورشيد با سرعت 217 کيلومتر بر ثانيه به دور مرکز کهکشان راه شيري در حال چرخش است. با اين سرعت مي‌توان يک سال نوري را در هر 1400 سال پيمود يا به عبارتي مي‌توان يک [واحد نجومي] (AU) را در 8 روز طي کرد. (فاصله متوسط بين زمين و خورشيد که تقريباً معادل با 150 ميليون کيلومتر است يک واحد نجومي ‌ناميده مي‌شود.) مدت 225 تا 250 ميليون سال طول مي‌کشد تا خورشيد بتواند با چنين سرعتي يک دور کامل به دور مرکز کهکشان راه شيري بگردد. از آنجا كه خورشيد قادر به توليد نور و گرما به كمك همجوشي هسته‌اي هيدروژن است، در دسته بندي ستارگان در گروه [ستارگان رشته اصلي] قرار مي‌گيرد. همجوشي هسته‌اي هيدروژن كه در مركز خورشيد اتفاق مي‌افتد موجب توليد انرژي به صورت نور و گرما شده و زندگي بر روي كره زمين را ممكن مي‌سازد.
 

ساختار خورشيد

مواد تشکيل‌دهنده خورشيد حالت گازي دارند، بنابراين لايه‌هاي خورشيد محدوده دقيق و معيني نداشته و گازها و مواد اطراف لايه‌هاي خارجي به تدريج در فضا منتشر مي‌شوند. با اين حال، چنين به نظر مي‌رسد که خورشيد لبه تيزي داشته باشد، چرا که بيشتر نوري که به زمين مي‌رسد از يک لايه که چند صد کيلومتر ضخامت دارد ساطع مي‌شود. اين لايه [شيدسپهر (رخشان‌كره يا فوتوسفر)] نام دارد و به عنوان سطح خورشيد شناخته شده است. بالاي سطح خورشيد، [فام‌سپهر (رنگين‌کره يا کروموسفر)] و [‌هاله (کرونا يا تاج خورشيدي)] قرار دارند که با همديگر جوّ خورشيد را تشکيل مي‌دهند.
لايه‌هاي مختلف خورشيد شامل هسته، ناحيه تابشي، ناحيه همرفتي، شيدسپهر، فام‌سپهر، و تاج خورشيدي در اين تصوير نشان داده شده‌اند (عكس از ناسا)

خورشيد 99% از جرم کل منظومه شمسي را شامل مي‌شود. از آنجا که خورشيد در حالت پلاسمايي قرار دارد و فاقد ساختار جامد است، دائماً دستخوش تغييرات چرخشي متنوعي در حين چرخش به دور محور خودش مي‌شود. سرعت چرخش در نواحي استوايي خورشيد سريع‌تر از سرعت چرخش آن در قطبين است. مدت زمان يک چرخش کامل خورشيد به دور محور خود، 25 روز براي نواحي استوايي و 35 روز براي قطبين آن است. البته به علت چرخش کره زمين به دور خورشيد، مدت زمان يک دور چرخش کامل خورشيد در نواحي استوايي آن از ديد ناظر روي زمين 28 روز محاسبه مي‌شود.

نيروي گريز از مرکز حاصل از اين حرکت چرخشي خورشيد، 18 ميليون بار ضعيف‌تر از نيروي جاذبه در سطح خورشيد در ناحيه استواي آن است. همچنين نيروي جاذبه سياراتي که به دور خورشيد مي‌گردند، قادر نيست بر جاذبه بسيار قوي خورشيد تاثير محسوسي بگذارد و در شکل ظاهري آن تغييري ايجاد نمايد.

خورشيد به دليل داشتن ساختار پلاسمايي مانند سيارات سنگي داراي مرز و محدوده مشخص و معيني نيست و در بخش‌هاي خارجي‌تر، چگالي گازهاي آن کمتر مي‌شود که مي‌توان اين‌طور نتيجه گرفت که رابطه‌اي نمايي بين فاصله گازها از هسته خورشيد و ميزان چگالي آن‌ها وجود دارد. شعاع خورشيد به صورت خطي مستقيم از هسته آن تا لبه شيدسپهر در نظر گرفته مي‌شود. شيدسپهر يا فوتوسفر لايه‌اي از سطح خارجي خورشيد است که به آساني با چشم غيرمسلح قابل رويت بوده و به عنوان لبه خورشيد در نظر گرفته مي‌شود. گازها در اين منطقه بسيار سردتر از آن هستند که بتوانند به خوبي بدرخشند و پرتوافشاني نمايند. هسته خورشيد، ده درصد از کل حجم خورشيد را شامل مي‌شود که 40% از کل جرم خورشيد را در خود جاي داده است. بخش داخلي خورشيد به طور مستقيم قابل مشاهده نيست و خود خورشيد نيز به علت داشتن تشعشعات شديد الکترومغناطيسي به طور شفاف و واضح قابل مشاهده نيست.

به هرحال، همان‌گونه که علم لرزه‌شناسي با استفاده از امواج توليد شده ناشي از زمين‌لرزه به تعيين ماهيت و ساختار دروني زمين مي‌پردازد، [علم لرزه‌شناسي خورشيدي] نيز با بررسي امواج حاصل از انفجارهاي درون خورشيد سعي در شناخت و آشکارسازي ساختار داخلي خورشيد دارد. البته مدل‌سازي کامپيوتري خورشيد نيز به عنوان ابزاري مكمل براي تشخيص ماهيت و ساختار دروني خورشيد مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
 

هسته خورشيد

مرکز خورشيد، کوره‌اي هسته‌اي با دماي 15 ميليون درجه سانتيگراد (27 ميليون درجه فارنهايت) و چگالي‌ 150 برابر آب است. تحت چنين شرايطي، هسته‌هاي اتم هيدروژن باهم ترکيب شده و به هسته‌هاي هليوم تبديل مي‌شوند. ضمن اين همجوشي، 7/0 درصد جرم ترکيب‌شده تبديل به انرژي مي‌شود. از 590 ميليون تن هيدروژني که در هر ثانيه ترکيب هسته‌اي مي‌شود، 9/3 ميليون تن ماده به انرژي تبديل مي‌شود. اين سوخت هيدروژني، تا 5 ميليارد سال ديگر دوام خواهد داشت.
هسته خورشيد از مرکز آن تا فاصله 2/0 شعاع خورشيد در نظر گرفته مي‌شود. چگالي آن برابر با 150،000 کيلوگرم بر متر‌مکعب (150 برابر چگالي آب روي زمين) و دماي آن نزديک به 13،600،000 کلوين (15 ميليون درجه سانتيگراد) است. دماي سطح خورشيد 5785 کلوين، معادل 2350/1 برابر دماي هسته خورشيد است.

بررسي‌هاي صورت گرفته اخير در ماموريت فضايي سوهو نشان داد که هسته خورشيد به مراتب سريع‌تر از ساير نقاط متشعشع خورشيد مي‌چرخد. در تمام طول عمر خورشيد، اين ستاره انرژي‌اش را از طريق همجوشي هسته‌اي که به صورت يک سري مراحل زنجيره‌وار رخ مي‌دهد، تامين مي‌نمايد که به آن زنجيره پروتون-پروتون گفته مي‌شود.

در ستارگان، دو مجموعه فعل و انفعال وجود دارد که مي‌تواند منجر به تبديل هيدروژن به هليوم و در نهايت، آزاد شدن انرژي شود:
1- [پروتون-پروتون يا زنجيره پي-پي] که در ستارگاني با جرمي‌معادل يا کمتر جرم خورشيد نقش مهمي‌ايفا مي‌کند.
2- [چرخه CNO] که در ابرستارگان با اجرامي به مراتب ‌بيشتر از خورشيد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
سه مرحله اصلي زنجيره پروتون-پروتون (منبع: wikipedia)


در چرخه پروتون-پروتون، طي سه مرحله چهار هسته هيدروژن با يكديگر تركيب شده و يك هسته هليوم را به وجود مي‌آورند:

(مرحله 1) 1H + 1H à 2H + e++ ν

(مرحله 2) 2H + 1H à 3He + γ

(مرحله 3) 3He + 3He à 4He + 1H + 1H


مرحله 1 و 2 بايد دو بار پشت سرهم انجام گيرند تا دو هسته هليوم هر كدام با 3 پروتون به وجود آيند. اين روند همچنين منجر به آزاد شدن مقاديري انرژي مي‌شود.
هسته خورشيد تنها بخشي از خورشيد است که در آن همجوشي هسته‌اي صورت مي‌گيرد كه اين فرايند، منجر به آزاد شدن مقادير قابل‌توجهي گرما مي‌شود. ساير بخش‌هاي خورشيد نيز با همين گرماي توليد شده در هسته که به سمت خارج متساعد مي‌شود، گرم مي‌شود. انرژي آزاد شده در هسته خورشيد پيش از آنکه بتواند به صورت نور و يا ذرات داراي انرژي جنبشي، در فضا آزاد شود، بايد از لايه‌هاي متوالي متعددي عبور کند تا در نهايت بتواند به شيدسپهر رسيده و به فضا بگريزد.
در هر ثانيه 3.4×1038 هسته اتم هيدروژن به هسته اتم هليوم تبديل مي‌شوند (بيش از حدود 8.9×1056 ميزان کل پروتون‌هاي آزاد در خورشيد) که اين امر موجب تبديل 26/4 ميليون تن ماده به انرژي در هر ثانيه مي‌شود که ميزان اين انرژي برابر است با 3.83×1026 وات يا به بيان ساده‌تر برابر است با ميزان انرژي آزاد شده از انفجار 9.15×1010 مگاتن [تي اِن تي] در هر ثانيه. ممکن است اين ارقام بسيار بزرگ به نظر برسد، اما در اصل اين ارقام حاکي از نرخ پايين توليد انرژي در هسته خورشيد است (حدود 3/0 ميکرووات بر سانتيمتر مکعب يا به عبارتي 6 ميکرووات به ازاي هر کيلوگرم ماده) براي مقايسه، در نظر بگيريد كه ميزان انرژي توليد شده توسط بدن انسان 2/1 وات به ازاي هر کيلوگرم است که اين ميزان به ازاي هر واحد از جرم، ميليون‌ها بار بزرگ‌‌تر از آنچه در هسته خورشيد رخ مي‌دهد، است.
استفاده از پلاسما براي توليد انرژي در زمين با مقادير و پارامترهاي مشابه خورشيد، کاملاً غيرعملي و ناممکن است. ضمن آنکه رآکتورهاي هسته‌اي موجود به پلاسمايي با دمايي به مراتب بيشتر از دماي پلاسما در هسته خورشيد براي توليد انرژي نياز دارند.
سرعت همجوشي هسته‌اي رابطه تنگاتنگي با چگالي و دما دارد، بنابراين سرعت همجوشي هسته‌اي در هسته خورشيد در يک حالت [موازنه خودبه‌خود اصلاح‌شونده] قرار دارد. اين مطلب بدان معناست که در صورتي که اندکي سرعت همجوشي هسته‌اي بالا رود، هسته خورشيد اندکي منبسط شده و كاهش دما موجب کاهش سرعت همجوشي هسته‌اي مي‌شود و به اين ترتيب اين آشفتگي خودبه‌خود اصلاح مي‌شود. از طرف ديگر در صورتي که سرعت همجوشي هسته‌اي اندکي کاهش يابد، هسته اندکي خنک شده و منقبض مي‌شود، که اين عامل موجب بالا بردن فشار و در نتيجه سرعت همجوشي هسته اي شده و سرعت همجوشي را به ميزان مطلوب مي‌رساند.
فوتون‌هاي پرانرژي ([کيهاني]، [گاما] و [ايکس]) آزاد شده در نتيجه همجوشي هسته‌اي به‌راحتي توسط يک لايه چند ميليمتري از پلاسما جذب شده و دوباره به صورت تصادفي در جهات گوناگون منتشر مي‌شوند که البته کمي‌ از انرژي خود را نيز در همين فرايند از دست مي‌دهند. بنابراين مدت زمان زيادي طول مي‌کشد تا اين فوتون‌ها بتوانند به سطح خورشيد رسيده و به فضا گسيل يابند که به اين زمان "مدت زمان سفر فوتون" گفته مي‌شود که طول آن بين 10000 تا 170000 سال تخمين زده مي‌شود. هر پرتوي گاما قبل از آنکه از سطح خورشيد به فضا بگريزد در هسته خورشيد به چندين ميليون فوتون نور مرئي تبديل مي‌شود.
سرانجام پس از اتمام سفر فوتون‌ها و رسيدن آن‌ها به لايه نامرئي شيدسپهر که انتقال دهنده گرما به محيط خارج است، اين فوتون‌ها به صورت نور مرئي از سطح آن به فضاي نامتناهي مي‌گريزند تا سفر بي‌پايان خود را در اعماق فضا آغاز کنند.
 

ناحيه تشعشع

لايه بعد از هسته، [ناحيه تشعشع] است. اين منطقه بيش از 32 درصد حجم و 48 درصد جرم خورشيد را شامل مي‌شود. اين منطقه به اين علت منطقه تشعشع ناميده مي‌شود كه انرژي از ميان آن بيشتر به شكل تابشي حركت مي‌كند. دما در اين منطقه يك ميليون درجه سانتيگراد است. دما و تراكم مواد در ابتداي اين ناحيه يعني نزديك به هسته زياد است، ولي با نزديك شدن به انتهاي ناحيه، دما و جرم كاهش پيدا مي‌كند.

ذرات نور در اين منطقه بايد از لايه‌هاي مستحكم گاز عبور كنند. در نتيجه، ممكن است يك ميليون سال بگذرد تا يك فوتون از اين منطقه عبور كند.

 

ناحيه همرفتي

در لايه خارجي خورشيد (تا فاصله 70% شعاع خورشيد از هسته که کمي بيش از 2% جرم خورشيد را شامل مي‌شود) پلاسماي خورشيدي به اندازه کافي داغ و چگال نيست که بتواند انرژي گرمايي داخل خورشيد را به صورت انرژي تابشي از خود گسيل کند. از اين رو گرما به وسيله [جريان‌هاي همرفتي] از بخش‌هاي داخلي‌تر به سطح خورشيد (شيدسپهر) انتقال مي‌يابد. هنگامي‌که مواد در سطح خورشيد سرد مي‌شوند، به طور ناگهاني به داخل آن سقوط مي‌کنند و دوباره به مرکزِ انتقال حرارتي که از همان‌جا گرما دريافت کرده بودند، بازمي‌گردند تا دوباره انرژي و گرماي لازم را از اين منطقه دريافت کنند. در مواردي که اين مواد به شدت گرم شوند، از طريق جريان همرفتي که مانند ستون‌هايي از دل خورشيد تا سطح آن ادامه دارند، ناگهان به سطح خورشيد بازگشته و فوران مي‌کنند که در اين صورت باعث دانه‌دانه شدن سطح خورشيد مي‌شوند. به بيان ساده‌تر، اين دانه‌ها در واقع همان ستون‌هاي جريان‌هاي همرفتي در خورشيد هستند که دائماً مواد داغ و گداخته‌شده را به سطح خورشيد انتقال مي‌دهند.همين جريان متلاطم و آشفته همرفتي در خارجي‌ترين بخش از منطقه وزش گرمايي خورشيد باعث تقويت شدن ميدان‌هاي مغناطيسي ضعيف در خورشيد و در نهايت به وجود آمدن قطب‌هاي مغناطيسي بسيار قوي در قسمت شمالي و جنوبي خورشيد مي‌شود.
 

شيدسپهر (رخشان‌كره يا فوتوسفر)

پاييني‌ترين لايه جوّ خورشيد يا همان سطح خارجي خورشيد که با چشم غيرمسلح قابل مشاهده است، شيدسپهر ناميده مي‌شود که ضخامت آن حدود 500 کيلومتر است. در قسمت بالاي شيدسپهر نور مرئي خورشيد مي‌تواند آزادانه در فضا منتشر شود.

در اين سطح، تمامي انرژي مي‌تواند به راحتي از سطح خورشيد بگريزد. تغيير در ميزان شفافيت خورشيد و کدر شدن آن به علت کاهش ميزان يونH- رخ مي‌دهد زيرا كه اين يون به راحتي مي‌تواند نور مرئي را جذب نمايد.
به عكس، نور مرئي‌اي که ما قادر به ديدن آن هستيم در اثر برخورد و برهم‌کنش الکترون‌ها با اتم‌هاي هيدروژن به منظور تشکيل يون H- توليد مي‌شود.

به دليل آنکه بخش‌هاي بيروني لايه غيرشفاف شيدسپهر خنک‌تر از بخش‌هاي دروني آن است، تصوير خورشيد در مرکز درخشان‌تر و روشن‌تر از اطراف آن به نظر مي‌رسد که به اين پديده تاريکي لبه قرص خورشيد، اثر [تاريكي لبه] گفته مي‌شود.
نور خورشيد تا حدي شامل طيف نوري [جسم سياه] است و دماي آن به حدود 6000 کلوين مي‌رسد. اين طيف نوري از لايه‌هاي نازک بالاي شيدسپهر همراه با [خط جذب اتمي] به فضا پراکنده مي‌شود.


شيدسپهر داراي [چگالي حقيقي] 1023 m-3 است که اين مقدار تقريباً برابر با 1% چگالي حقيقي جوّ زمين در سطح دريا است.

اثر تاريكي لبه خورشيد در اين تصوير به وضوح ديده مي‌شود

در بررسي‌هاي ابتدايي نتايج [طيف‌سنجي] شيدسپهر، تعدادي خط جذبي يافت شدند که با هيچ‌يک از عناصر شيميايي شناخته‌شده در زمين تا آن زمان مشابه نبودند. در سال 1868 [نورمن لاک‌ير] اين‌گونه پنداشت که عامل پيدايش اين خط‌هاي جذبي به علت وجود عنصري خاص در ساختار شيدسپهر خورشيد است که در زمين يافت نمي‌شود. او اين عنصر را هليوم نام نهاد (که از نام هليوس که در يونان باستان به عنوان خداي خورشيد شناخته مي‌شد) اقتباس شده بود (25 سال پس از اين کشف، هليوم در زمين کشف شد).
 

منطقه حداقل درجه حرارتي

خنک‌ترين لايه خورشيد که آن را منطقه حداقل درجه حرارتي مي‌نامند، 500 کيلومتر بالاتر از لايه شيدسپهر را شامل مي‌شود که دما در اين منطقه به 4000 کلوين مي‌رسد. اين منطقه به اندازه کافي خنک است تا در آن، مولکول‌‌هاي آب و مونواکسيدکربن يافت. وجود چنين مولکول‌هايي در اين لايه با روش‌هاي طيف‌سنجي و مشاهده خط جذب اين عناصر در طيف نور خورشيد اثبات شده است.
 

فام‌سپهر (رنگين کره يا کروموسفر)

بالاي منطقه حداقل درجه حرارتي، لايه‌اي نازک به ضخامت تقريبي 2000 کيلومتر وجود دارد که با روش‌هاي طيف‌سنجي و مشاهده خطوط جذبي طيفي کشف شده است. اين لايه فام‌سپهر يا كروموسفر ناميده مي‌شود که از واژه [کروما] (به معناي رنگ) گرفته شده است. علت انتخاب اين اسم آن است که فام‌سپهر معمولاً به علت درخشندگي شيدسپهر نامرئي است. اما به هنگام خورشيدگرفتگي که ماه قرص مرکزي خورشيد را مي‌پوشاند، نور سرخ فام‌سپهر را مي‌توان ديد. اين لايه عمدتاً از گاز هيدروژن تشکيل شده است و سديم، کلسيم، منيزيم و يون هليوم نيز در آن وجود دارد. فام‌سپهر مانند يک فلش رنگي در آغاز و پايان يك خورشيدگرفتگي کامل، قابل رويت است. درجه حرارت در فام‌سپهر به تدريج با افزايش ارتفاع از سطح خورشيد بالا مي‌رود و در نزديکي‌هاي مرز اين لايه به 100000 کلوين مي‌رسد.
 

منطقه انتقال حرارتي

بعد از فام‌سپهر، [منطقه گذار يا انتقال حرارتي] قرار دارد که درجه دما در اين منطقه از صدهزار کلوين به سرعت بالاتر رفته و به دماي تاج يعني نزديک به يک ميليون کلوين مي‌رسد. اين افزايش دما به علت يونيزه شدن کامل هليوم در دماي بالاي اين محدوده رخ مي‌دهد.

گذار يا انتقال حرارتي در ارتفاع دقيق و معيني از سطح خورشيد رخ نمي‌دهد، بلکه به صورت هاله‌اي لايه فام‌سپهر را احاطه کرده است که اين ‌هاله از روي زمين قابل مشاهده نيست و تنها مي‌توان از فضا و با استفاده از تلسکوپ‌‌هاي حساس به طيف‌سنجي اشعه فرابنفش آن را رصد نمود.

 

هاله (کرونا يا تاج خورشيدي)

تاج و شعله‌هاي عظيم خورشيدي (عكس از ناسا)
لايه خارجي و توسعه‌يافته خورشيد را تاج مي‌نامند که حجم آن از حجم خود خورشيد بسيار بزرگ‌تر است. تاج توسط بادهاي خورشيدي به آرامي و به طور يکنواخت در سراسر منظومه شمسي پراکنده مي‌شود (مقدار ماده‌اي که به صورت باد خورشيدي در هر ثانيه از خورشيد دور مي‌شود، در حدود يک ميليون تن است).
چگالي‌ حقيقي لايه پايين تاج، که به سطح خورشيد بسيار نزديک است، معادل 1014 - 1016 m-3است (چگالي حقيقي جوّ زمين، نزديک به سطح دريا 2 x 1025 m-3 است).
هنوز دانشمندان موفق به تعيين درجه حرارت قطعي و دقيق لايه تاج نشده‌اند، اما آنچه مشخص است درجه حرارت تاج بسيار بالا و در حدود ده‌ها ميليون کلوين است که يکي از دلايل وجود چنين دماي بالايي، حوزه‌هاي مغناطيسي موجود در اين لايه مي‌تواند باشد.
فام‌سپهر، لايه انتقال و تاج خورشيدي به مراتب داغ‌تر از شيدسپهر هستند؛ رازي که تا به امروز دانشمندان موفق به کشف علت آن نشده‌اند.

مي‌توان تاج خورشيدي را به وضوح به‌هنگام خورشيدگرفتگي کلي مشاهده کرد.
 

رده طيفي

در رده‌بندي طيفي، خورشيد يک ستاره از دسته G2V است. اين تقسيم‌بندي بر اساس دماي سطحي ستارگان و به صورت زير انجام مي‌گيرد:


هر كدام از گروه‌هاي O تا M به 10 زيرگروه تقسيم مي‌شوند. با اين حساب، دماي سطحي خورشيد با رده طيفي G2 تقريباً برابر با 5780 کلوين است. حرف V به اين معناست که خورشيد از دسته ستارگان رشته اصلي است؛ به اين معنا كه اين ستاره نيز همانند بسياري ديگر از ستارگان، انرژي خود را از ترکيب هسته‌اي هيدروژن و تبديل آن به هليوم به دست مي‌آورد، به طوري‌ که هميشه درحالت [تعادل هيدرواستاتيکي] قرار دارد، يعني خورشيد در اثر اين واکنش نه منقبض مي‌شود نه منبسط.
در کهکشان راه شيري حدود 400 ميليارد ستاره وجود دارند كه تقريباً نيمي‌از آنها خورشيدمانند و از دسته G هستند. خورشيد از 85% اين ستارگان درخشان‌تر است. بيشتر اين ستارگان را [کوتوله‌هاي سرخ] تشکيل مي‌دهند. دماي سطحي خورشيد باعث درخشش آن به رنگ سفيد مي‌شود که البته به دليل وجود [اثر پراکنده‌کنندگي جوّ] اين ستاره از ديد ناظر روي زمين به رنگ زرد مشاهده مي‌شود.
 

نور خورشيد و اثر پراکنده‌کنندگي جو

هنگامي‌که نور خورشيد با جوّ زمين برخورد مي‌کند، فوتون‌هاي نور آبي از طيف نور خورشيد جدا شده و در جو پراکنده مي‌شوند و به همين علت آسمان به رنگ آبي ديده مي‌شود. جدا شدن طيف آبي از نور خورشيد موجب مي‌شود که رنگ قرمز در نور خورشيد بيشتر نمايان شود که به همين علت ناظر روي زمين خورشيد را به رنگ زرد مشاهده مي‌کند. در هنگام طلوع و يا غروب که نور خورشيد مسافت بيشتري را در جو مي‌پيمايد تا به ناظر برسد، فوتون‌هاي آبي بيشتري از طيف نور خورشيد توسط جو جذب مي‌شود و به همين علت خورشيد به رنگ نارنجي يا قرمز مشاهده مي‌شود.

نور خورشيد منبع اصلي تأمين انرژي در زمين است. [ثابت خورشيدي]، مقدار انرژي‌اي است که هر منطقه‌اي که مستقيماً تحت تاثير تابش نور خورشيد قرار مي‌گيرد، دريافت مي‌کند. ثابت خورشيدي براي منطقه‌اي در فاصله يك واحد نجومي ‌از خورشيد، که زمين نيز در همين فاصله قرار گرفته، تقريباً برابر با 1370 وات به ازاي هر مترمربع است.

نوري که از خورشيد به سطح کره زمين مي‌رسد، بسيار ضعيف‌تر از آن چيزي است که بايد به زمين برسد که البته علت اين امر برخورد نور خورشيد با جوّ زمين است. بنابراين ميزان ثابت خورشيدي براي هر نقطه‌اي که در شرايط هوايي مطلوب و غيرابري تحت تاثير تابش مستقيم نور خورشيد قرار گيرد (زماني که خورشيد در [سمت الرأس] -که همان نقطه اوج خورشيد است- قرار داشته باشد) حدود 1000 وات به ازاي هر يك متر مربع است.

اين انرژي مي‌تواند با روش‌هاي طبيعي و مصنوعي گوناگوني تحت کنترل درآمده و به خدمت گرفته شود. به عنوان مثال، گياهان در فرايند فوتوسنتز نور خورشيد را جذب کرده و با تغيير اين انرژي به ترکيبات شيميايي اکسيژن توليد مي‌كنند و ترکيبات کربن‌داري چون دي‌اکسيدکربن را كاهش مي‌دهند. همچنين گرما و يا انرژي الکتريکي توليد شده توسط باتري‌هاي خورشيدي نيز نقش بزرگي در تامين نيازهاي بشر امروزي ايفا مي‌کند. انرژي نهفته در نفت خام و ساير سوخت‌هاي فسيلي نيز در اصل ميليون‌ها سال پيش در اثر تابش نور خورشيد به گياهان و تشکيل مواد آلي در آن‌ها به وجود آمده است.

[اشعه فرابنفش] خورشيد داراي خاصيت گندزدايي و ضدعفوني‌کنندگي است که مي‌توان از آن براي ضدعفوني کردن آب و تجهيزات گوناگون (مانند تجهيزات پزشکي) بهره گرفت. اين اشعه داراي فوايد پزشکي گوناگوني است که در اين ميان، مي‌توان به توليد "ويتامين د" در بدن در اثر تابش آن به پوست اشاره کرد.

مقادير بسياري از اشعه فرابنفش خورشيد قبل از رسيدن به زمين توسط لايه ازن جذب مي‌شود و تنها مقادير اندکي از آن به سطح زمين مي‌رسد که ديگر براي انسان مضر نيست. بنابراين با تغيير عرض جغرافيايي، ميزان اشعه فرابنفشي که به سطح زمين مي‌رسد نيز تغيير مي‌کند. در اصل زاويه‌اي که خورشيد در هنگام ظهر با سمت الرأس مي‌سازد، منشأ تمام تنوع‌هاي زيستي مانند تنوع رنگ پوست انسان‌ها (با توجه به اينکه در کدام بخش از کره زمين زندگي مي‌کنند) است.
 

ميدان‌هاي مغناطيسي و فعاليت‌هاي خورشيدي

ميدان‌هاي مغناطيسي خورشيد موجب بروز پديده‌هاي گوناگوني مي‌شود که همه اين پديده‌ها تحت عنوان فعاليت‌هاي خورشيدي شناخته مي‌شوند. بخشي از اين فعاليت‌ها شامل شکل‌گيري لکه‌هاي خورشيدي در سطح خورشيد، شعله‌ها و زبانه‌هاي عظيم خورشيدي و متغير بودن شدت وزش بادهاي خورشيدي است که اين بادها عناصر گوناگوني را همراه خود به سراسر منظومه شمسي حمل مي‌کنند.

هنگامي که بادهاي خورشيدي به زمين مي‌رسند باعث به وجود آمدن پديده‌هاي گوناگوني از جمله شکل‌گيري شفق‌هاي قطبي در عرض‌هاي جغرافيايي مياني و بالاتر و ايجاد اختلال در ارتباطات راديويي و همچنين قطع جريان برق مي‌شوند.

با وجود آنکه خورشيد نزديک‌ترين ستاره به زمين است و طي ساليان متمادي دانشمندان بسياري به دقت آن را مورد بررسي و مطالعه قرار داده‌اند، اما هنوز سوالات بي‌پاسخ بي‌شماري در رابطه با خورشيد باقي مانده است؛ از جمله آنکه چرا جوّ خارجي خورشيد داراي درجه حرارتي معادل با يك ميليون کلوين است، در حالي که درجه حرارت سطح خورشيد که شيدسپهر ناميده مي‌شود تنها 6000 کلوين است.

موضوعاتي که مطالعات جاري دانشمندان را به خود اختصاص داده است شامل بررسي چرخه‌هاي منظم فعاليت لکه‌هاي خورشيدي، مطالعه ماهيت فيزيکي و منشا پيدايش زبانه‌هاي خورشيدي، بررسي کنش و واکنش‌هاي مغناطيسي بين فام‌سپهر و تاج خورشيدي و بررسي و تحقيق راجع به ماهيت وجودي و چگونگي پيدايش بادهاي خورشيدي و منبع انتشار آنهاست.
 

چرخه حيات خورشيد

خورشيد يک ستاره نسل سوم است که بر اساس يک نظريه قوي، شکل‌گيري آن ممکن است در اثر امواج پراکنده شده حاصل از شکل‌گيري يک يا چند [ابرنواختر] كه منجر به فشرده شدن غبار ميان‌ستاره‌اي شده، به وجود آمده است. منشا شکل‌گيري اين نظريه، کشف وجود مقادير فراواني از عناصر سنگين در منظومه شمسي مانند طلا و اورانيوم بود. اين عناصر به شکل قابل‌قبولي مي‌توانند از واکنش‌هاي هسته‌اي گرماگير يک ابرنواختر توليد شده باشند و يا در جريان تغييرات هسته‌اي از طريق جذب نوترون در داخل يک ستاره غول پيکر نسل دوم توليد شده باشند.

مشاهدات از روي زمين نشان داده است که مسير حرکت خورشيد در آسمان در طي يک سال دائماً در حال تغيير است، به صورتي که اگر در طي يک سال هر روز در ساعت و دقيقه معيني از خورشيد عکسي گرفته شود و سپس نتايج تمام عکس‌ها در قالب يک عکس کنار هم قرار داده شود، مشاهده خواهد شد که مسير حرکت خورشيد شبيه به عدد 8 انگليسي است. آشکارترين تغيير در مسير حرکت خورشيد در آسمان در طي يک سال، تغيير زاويه 47 درجه‌اي آن بين شمال و جنوب (به دليل کج بودن 5/23 درجه‌اي محور زمين نسبت به خورشيد) است که همين امر، اصلي‌ترين عامل پيدايش فصول در زمين محسوب مي‌شود. همچنين، طبق قانون دوم كپلر به دليل بيضوي بودن مدار حرکت زمين به دور خورشيد، هنگامي که زمين در مدار خود به خورشيد نزديک مي‌شود، بر شتاب حرکت آن افزوده شده و با دور شدن از خورشيد از سرعت آن کاسته مي‌شود.

خورشيد از نظر ميدان مغناطيسي يک ستاره فعال محسوب مي‌شود و داراي قطب‌هاي مغناطيسي بسيار قوي و متغيري است که هر سال تغيير مي‌کنند و هر 11 سال جاي آنها به کلي عکس مي‌شود. با استفاده از مدل‌هاي شبيه‌سازي‌شده رايانه‌اي و با در نظر گرفتن سير تکامل و نابودي ستارگان تخمين زده مي‌شود که تا به حال در حدود 57/4 ميليارد سال از عمر خورشيد سپري شده است و تقريباً مي‌توان گفت خورشيد در نيمه عمر خود قرار دارد.

تخمين زده مي‌شود که حدود 59/4 ميليارد سال پيش، از همپاشي سريع يک ابر مولکولي هيدروژني عظيم باعث پيدايش خورشيد يعني پيدايش يک ستاره نسل سوم شد که اين ستاره جوان در يک مدار تقريباً دايره‌اي‌شکل گردشش را به دور مرکز کهکشان راه شيري آغاز کرد؛ گردشي که هر يک دور آن 26000 سال نوري است.

خورشيد در حال حاضر تقريباً در دوران ميانسالي خود به سر مي‌برد و نيمي ‌از عمر خود را سپري کرده است. اين ستاره با سرعتي باور نکردني جرم را در هسته خود به انرژي تبديل مي‌کند؛ يعني در هر ثانيه بيش از 26/4 ميليون تن ماده در هسته خورشيد به انرژي تبديل مي‌شود که اين امر موجب درخشندگي و پرتوافشاني شديد خورشيد مي‌شود. با توجه به سرعت تبديل جرم به ماده در خورشيد، مي‌توان اين‌گونه نتيجه گرفت که تا به امروز خورشيد جرمي ‌معادل با 100 برابر جرم زمين را به انرژي تبديل کرده است. خورشيد از آغاز شکل‌گيري چيزي در حدود 10 ميليارد سال تحت عنوان يک ستاره رشته اصلي به سوختن ادامه خواهد داد.

خورشيد از جرم کافي برخوردار نيست تا بتواند در پايان عمرش به عنوان يک ابرنواختر منفجر شود. اما 5 الي 6 ميليارد سال ديگر خورشيد وارد مرحله‌اي مي‌شود که به آن مرحله غول سرخ گفته مي‌شود. همچنان که سوخت هيدروژني خورشيد مصرف مي‌شود و هسته آن منقبض و هر لحظه گرم‌تر مي‌شود، لايه خارجي خورشيد شروع به بزرگ شدن مي‌کند. پيش از شروع همجوشي هليوم در هسته خورشيد، همجوشي هيدروژن در لايه‌اي اطراف هسته آغاز مي‌شود. سپس در اثر بالا رفتن دماي هسته مرکزي خورشيد همجوشي هسته‌اي هليوم آغاز مي‌شود که منجر به توليد کربن و اکسيژن درون هسته مي‌شود.

ناپايداري دماي داخلي خورشيد منجر به از دست رفتن جرم از سطح خورشيد مي‌شود. از طرفي بزرگ شدن لايه خارجي خورشيد تا جايي ادامه مي‌يابد که اين لايه به نزديكي مدار کنوني کره زمين خواهد رسيد. البته تحقيقات و مطالعات اخير حاکي از آن است که جرمي كه خورشيد قبل از آن که به مدار زمين برسد از سطح خود از دست داده است، منجر به كاهش تاثير گرانشي آن و در نتيجه عقب راندن مدار زمين مي‌شود. به‌طوري‌که زمين در فاصله دورتري از خورشيد قرار خواهد گرفت و هنگامي که لايه خارجي خورشيد به مدار کنوني زمين مي‌رسد، زمين احتمالاً از غرق شدن در دل خورشيد محفوظ خواهد بود.

در اين مرحله، زمين بخش بزرگي از جوّ خود را از دست خواهد داد؛ تمام آب‌هاي روي زمين در اثر دماي بالاي محيط تبخير خواهد شد و به فضا خواهد گريخت؛ خورشيد به مدت 600 تا 700 ميليون سال بعد از آن، چنان گرم مي‌شود که به يک کوره بسيار داغ تبديل خواهد شد و ديگر براي زندگي به‌گونه‌اي که ما مي‌شناسيم مناسب نخواهد بود.
چرخه حيات خورشيد از آغاز پيدايش تا تبديل شدن به يک کوتوله سفيد و خاموش (منبع: ناسا)

هنگامي‌که خورشيد در مرحله آخر عمر خود منبسط مي‌شود تا به يک [غول سرخ] تبديل شود، قطرش حدود 150 برابر بزرگ‌تر خواهد شد. گازهاي منبسط‌ شده و داغ خورشيد، رنگ زرد و حرارت خود را از دست مي‌دهند و قرمزرنگ و سرد خواهند شد، اما به دليل بزرگ‌تر شدن سطح خورشيد، درخشندگي آن تا 1000 برابر افزايش مي‌يابد و نور بيشتري از خود ساطع خواهد کرد.

در ادامه فاز غول سرخ، به دليل تغييرات بسيار شديد حرارتي در خورشيد، اين ستاره دائماً بزرگ و کوچک مي‌شود که در اصطلاح به آن تپش خورشيد گفته مي‌شود. در حين اين تپش‌ها، خورشيد لايه‌هاي خارجي خود را از دست خواهد داد و آنها را به فضاي اطراف خواهد انداخت که باعث شکل‌گيري يک [سحابي سياره‌اي] خواهد شد. پس از آنکه خورشيد تمام لايه‌هاي خارجي خود را به دور افکند، تنها بخشي که برجاي خواهد ماند هسته بسيار داغ و درخشان خورشيد خواهد بود که به آن [کوتوله سفيد] گفته مي‌شود. کوتوله سفيد طي ميليارد‌ها سال به مرور و به آرامي‌ سرد شده، به [كوتوله سياه] تبديل خواهد شد. اين سرنوشت براي هر ستاره‌اي که کمتر از چهار برابر جرم اوليه خورشيد يا کمتر از 4/1 برابر جرم نهايي خورشيد جرم داشته باشد، به همين شكل روي خواهد بود.
 

 

لکه خورشيدي و چرخه حيات لکه‌هاي خورشيدي

هنگامي که با بهره‌گيري از فيلترهاي مناسب به خورشيد بنگريد اولين چيزي که نظر شما را جلب خواهد کرد، وجود لکه‌هايي تيره روي سطح خورشيد است. علت تيره‌رنگ به نظر رسيدن اين نقاط، پايين‌تر بودن دماي آنها نسبت به ساير نقاط سطح خورشيد است.

لکه‌هاي خورشيدي حوزه‌هايي هستند که به علت وجود فعاليت‌هاي بسيار شديد مغناطيسي در اين نقاط، انتقال حرارت در آنها متوقف شده و هيچ‌گونه جريان همرفتي در اين نقاط وجود ندارد که اين امر مانع از انتقال دماي بسيار بالاي سطح داخلي و بسيار داغ خورشيد به اين نواحي و در نتيجه، سردتر بودن اين نقاط نسبت به ساير مناطق خورشيد مي‌شود. اين مناطق مغناطيسي منجر به گرمايش شديد تاج و شکل‌گيري مناطق فعال در خورشيد مي‌شود و خود، منبع شکل‌گيري [شراره‌هاي عظيم خورشيدي] و [فوران انبوه تاج خورشيدي] به خارج هستند. لکه‌هاي خورشيدي بسيار عظيم، مي‌توانند وسعتي معادل با ده‌‌ها هزار کيلومتر داشته باشند.

تعداد لکه‌هاي خورشيدي قابل رويت ثابت نيستند و در طول يک دوره يازده ساله چرخه خورشيدي تعداد آن‌ها تغيير مي‌کند. در ابتداي هر دوره از چرخه خورشيدي لکه‌هاي خورشيدي کمي قابل رويت هستند و گاهي نيز هيچ لکه خورشيدي مشاهده نمي‌شود. با گذشت زمان و ادامه چرخه خورشيدي بر تعداد لکه‌هاي خورشيدي افزوده مي‌شود. اين لکه‌ها به مرور حرکت کرده و به خط استواي خورشيد نزديک مي‌شوند. لکه‌هاي خورشيدي معمولاً به صورت يک جفت و با قطب‌هاي مغناطيسي مخالف وجود دارند. در هر جفت لکه خورشيدي، قطب مغناطيسي لکه‌ها به طور تناوبي در هر چرخه خورشيدي عوض مي‌شود. بنابراين لکه‌اي که در يک چرخه خورشيدي قطب شمال محسوب مي‌شود در چرخه بعدي قطب جنوبي خواهد بود.

چرخه‌‌هاي خورشيدي تاثير فراواني بر فضاي منظومه شمسي دارد که تاثير آن بر شرايط جوي و آب و هواي زمين نيز کاملاً محسوس و آشکار است. كاهش فعاليت چرخه خورشيد و ظاهر شدن تعداد لکه‌هاي خورشيدي کم، منجر به سرد شدن زمين و بالعكس، فعاليت بالاتر از حد متوسط خورشيد در طي يک چرخه خورشيدي، منجر به گرم‌تر شدن زمين مي‌شود.

در قرن هفدهم، به نظر مي‌رسيد که چرخه خورشيدي براي چند دهه کاملاً متوقف شده باشد، چرا که در طي اين چند دهه تنها چند لکه خورشيدي بسيار کوچک روي خورشيد رصد شد. در اين دوره که به [عصر يخبندان کوچک] موسوم است ساکنان کشورهاي اروپايي دماي آب و هواي بسيار سردي را تجربه کردند.
 

بررسي امکان‌پذيري چرخه بلندمدت خورشيدي و وقوع عصر يخبندان

فرضيه اخير در زمينه چرخه‌هاي خورشيدي حاکي از وجود ناپايداري‌هاي مغناطيسي در هسته خورشيد است. اين فرضيه بيان مي‌کند که اين ناپايداري مي‌تواند موجب تنزل و يا ارتقاي فعاليت خورشيد در طي يک دوره از چرخه خورشيدي شود. بر طبق اين فرضيه، اين اتفاق مي‌تواند هر 41000 يا هر 100000 سال يک‌بار رخ دهد و به اين ترتيب، مي‌توان وجود عصرهاي يخبندان را توضيح داد. اين فرضيه نيز همانند ساير فرضيه‌‌هاي اخترفيزيک به طور مستقيم قابل آزمايش و تجربه‌پذير نيست.

 

مسأله نوترينوي خورشيدي

سال‌هاي بسيار زيادي تعداد نوترينوهايي که از خورشيد جدا شده و روي زمين آشکار مي‌شد، تنها يک سوم تا نصف تعدادي را شامل بود که توسط مدل‌‌هاي خورشيدي استاندارد تخمين زده مي‌شد. اين نتيجه غيرعادي و خلاف قاعده را مسأله نوترينوي خورشيدي ناميدند.

نوترينو ذره‌اي بنيادي و خنثي است که در ضمن واپاشي بتاي هسته‌هاي اتمي ‌همراه با الکترون يا پوزيترون گسيل مي‌شود. همانند نوترون، نوترينو نيز بار الکتريکي ندارد؛ نوترينو با الکترون‌ها عملاً اندرکنش نمي‌کند و باعث يونش قابل‌توجه محيط نمي‌شود. نوترينو ذره بنيادي ناپايدار و سبکي است که جرمش در حدود 200/1 جرم الکترون است. افزون بر اين، برهمکنش نوترينو با هسته‌ها خيلي ضعيف است.

انرژي الکترون حاصل از واپاشي ذره بتا مي‌تواند مقادير مختلف، از صفر تا مقدار ماکزيمم معين W را داشته باشد. مهم است بدانيم که اين مقدار ماکزيمم درست برابر با انرژي دروني آزاد شده در ضمن واکنش مذكور است. براي سازگاري با قانون بقاي انرژي بايد فرض کرد که در جريان واپاشي ذره بتا همراه با الکترون يک ذره ديگر نيز (يعني نوترينو) تشکيل مي‌شود.

اين ذره انرژي اي را با خود حمل مي‌کند که مکمل انرژي الکترون تا W است. اگر نوترينو انرژي‌اي نزديک به W با خود حمل کند، انرژي الکترون نزديک به صفر است. اگر انرژي نوترينو کم باشد، برعکس، انرژي الکترون نزديک به W است. تحليل تفضيلي از واپاشي به دلايل متقاعدکننده ديگري بر گسيل نوترينو در اين فرايند دلالت دارد.

در هر ثانيه 1012 عدد نوترينو از بدن ما عبور مي‌كند، اما از آنجا كه نوترينوها تقريباً هيچ‌گاه بر ماده تاثيري نمي‌گذارند، ما متوجه عبور آنها نمي‌شويم و درست به همين دليل است كه مي‌توانند به آساني از مركز خورشيد، جايي كه حركت فوتون‌ها به دليل چگالي بالا قرن‌ها طول مي‌كشد، به بيرون گسيل شوند.

هرچند نوترينوها را نمي‌توان به راحتي به كمك آشكارسازها شكار كرد، اما برخي فعل و انفعالات هسته‌اي را مي‌توان به كمك نوترينوها تسريع كرد و از اين طريق به وجود آن‌ها پي‌برد. با اين وجود، باز هم تعداد نوترينوهايي كه در اين آزمايش‌ها به دست مي‌آمد، يك‌سوم تعداد كل نوترينوهايي بود كه بر اساس مدل‌هاي رايانه‌اي پيش‌بيني مي‌شد.

براي توجيه مسأله نوترينوي خورشيدي، فرضيه‌هاي مختلفي بيان شد که در آنها سعي شده بود با بيان اين موضوع که دماي داخلي خورشيد کمتر از آنچه که تخمين زده مي‌شود است، مسأله کم بودن شار نوترينوهاي دريافتي روي زمين توجيه شود. همچنين به اين موضوع نيز اشاره شده بود که نوترينوها هنگامي‌که فاصله بين خورشيد تا زمين را طي مي‌کنند، داراي نوساناتي مي‌شوند که ممکن است همه آنها توسط آشکارسازهاي روي زمين شناسايي و دريافت نشوند.

به همين جهت در دهه 1980، چندين رصدخانه آشکارساز نوترينوي بسيار دقيق مانند [رصدخانه نوترينوي سادبري] در كانادا و [رصدخانه کميوکنده] در ژاپن ساخته شد تا دانشمندان بتوانند با دقت هرچه بيشتري تعداد نوترينوهاي دريافتي را اندازه بگيرند. نتايج اين تحقيقات در نهايت منجر به کشف اين موضوع شد که نوترينوها داراي [جرم ساکن] بسيار کوچکي هستند که به‌راستي مي‌توانند دچار نوسان شوند.

افزون بر اين، در سال 2001 دانشمندان رصدخانه سادبري موفق شدند هر سه نوع نوترينوي دريافتي (نوترينوي الكتروني، [موئون]، و [تائو]) را به طور مستقيم شناسايي و آشکار کنند و به اين ترتيب انتشار نوترينوي خورشيد به طور کلي با نتايج حاصل از شبيه‌سازي استاندارد خورشيد مطابقت داشت، هرچند که با توجه به ميزان انرژي نوترينوها، تنها يک سوم نوترينوهاي ديده شده روي زمين از نوع الکتروني هستند.

نوترينوهاي الكتروني تنها يكي از سه نوع نوترينويي هستند كه به نظر مي‌رسد وجود داشته باشند. از آنجا كه آشكارسازهاي اوليه تنها قادر به نشان دادن اين دسته از نوترينوها بودند، تعداد كل نوترينوهايي كه از خورشيد به زمين مي‌رسيد، يك سوم كل نوترينوهايي به دست آمد كه بر اساس مدل‌هاي رايانه‌اي و محاسبات عددي همجوشي هسته‌‌اي هيدروژن در مركز خورشيد به وجود مي‌آمدند. بنابراين سرانجام مسأله نوترينوي خورشيدي که سال‌ها بي‌پاسخ مانده بود، حل شد.
 

گرمايش تاج خورشيدي

سطح قابل‌رويت و نوراني خورشيد (شيدسپهر) داراي درجه حرارتي معادل با 6000 کلوين است که بالاي اين منطقه و پس از فام‌سپهر، تاج خورشيدي با دمايي معادل با 1،000،000 کلوين قرار دارد. دماي بسيار بالاي اين منطقه نشان‌دهنده آن است که اين ناحيه توسط منبع ديگري به غير از گرماي گسيل‌شده از شيدسپهر تا به اين حد گرم مي‌شود.
اين‌گونه تصور مي‌شود که انرژي لازم براي گرم کردن هاله خورشيد توسط جريان‌هاي بسيار متلاطم و سرکش لايه انتقال حرارتي که زير شيدسپهر قرار دارد، تامين مي‌شود که براي توجيه چگونگي آن دو نوع سازوكار متفاوت مطرح مي‌شود. سازوكار اول شامل گرمايش موجي است و شکل‌گيري امواج صوتي، امواج گرانشي و امواج هيدروديناميکي مغناطيسي در اثر وجود جريان‌هاي آشفته و متلاطم را شرح مي‌دهد. اين امواج پس از توليد به سمت بالا رفته و با برخورد به تاج خورشيدي باعث از همپاشي و آزاد شدن انرژي به صورت انرژي گرمايي مي‌شود و سازوكار دوم شامل گرمايش مغناطيسي است که در اين سازوكار، انرژي مغناطيسي به طور متداوم توسط جريان‌هاي موجود در شيدسپهر ساخته مي‌شود و به سمت نواحي مغناطيسي و لکه‌هاي خورشيدي و در قالب شراره‌ها و شعله‌هاي بسيار عظيم خورشيدي رها مي‌شود. همين امر منجر به گرمايش تاج خورشيدي از طريق فرايندهاي بي‌شمار مشابه با سازوكار اول اما در مقياس کوچک‌تر مي‌شود.
 

خورشيد جوان کم‌نور

مدل‌ها و فرضيه‌‌هاي مطرح شده در مورد فعاليت‌هاي خورشيدي حاکي از آن است که از 5/2 تا 8/3 ميليارد سال پيش که به آن [دوره آركين] گفته مي‌شود، خورشيد تنها به اندازه 75% حال حاضر روشن و درخشان بوده است. چنين ستاره ضعيف و کم‌نوري قادر نبود به شکل‌گيري و پايدار نگه‌داشتن آب به‌صورت مايع روي سطح زمين کمک کند، بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت که طي اين دوره حيات روي زمين وجود نداشته است.
البته شواهد زمين‌شناسي موجود بيانگر آن است که زمين همواره در طول تاريخ حياتش در محدوده دمايي نسبتاً مساعد و ثابتي قرار داشته است و حتي گفته مي‌شود که زمين جوان از امروز اندکي گرم‌تر بوده است. دانشمندان بر سر اين موضوع توافق‌نظر دارند که جوّ زمين جوان داراي مقادير بسيار بيشتري گازهاي گلخانه‌اي (مانند دي‌اکسيدکربن، متان و آمونياک) نسبت به امروز بوده است که به واسطه آن با وجود کم‌نور و ضعيف بودن انرژي دريافتي از خورشيد، جوّ زمين قادر بوده است گرماي کافي را روي زمين نگه دارد و مانع از فرار گرما از سطح زمين شود.


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:27 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:25 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
گردباد های وحشتناک در استرالیا و آمریکا

گردباد یک حادثه ی طبیعی است که خطرناک ترین شان بیشتر در آمریکا و استرالیا دیده شده است و هر ساله ویرانی زیادی به بار می آورد.
هنگام شروع گردباد ، ابرهای سیاهی در ارتفاع پایین پدیدار می‌شوند که مناظر را به رنگ سبز و هم انگیزی در می‌آورند. هوا معمولا گرم و شرجی می‌شود، باد ملایمی می‌وزد و باران می‌بارد. همچنین دمای هوا در مدت کوتاهی 15 درجه کاهش می‌یابد. سپس بصورت ناگهانی از یک ابر ، ستونی لوله‌ای شکل و در حال چرخش بسوی زمین حرکت می‌کند. گردباد که ابتدا رنگی روشن دارد به تدریج تیره می شود و به این علت که فشار قسمت داخلی آن نسبت به قسمت خارجی کمتر است قدرت مکش دارد و تقریبا همه چیز را به هوا بلند می‌کند.

گردباد زمانی ایجاد می‌شود که دو توده هوا با دما و رطوبت گوناگون با یکدیگر برخورد می‌کنند و لایه هوای گرم زیر لایه هوای سردتر جای می‌گیرد. هوای گرم معمولا به طرف بالا صعود می کند و ضمن صعود دمای خود را از دست می‌دهد و قطرات آب را می‌سازد که به صورت باران بر زمین فرو می‌ریزند. اما اگر باد جانبی پدید آید که هوای گرم در حال صعود را منحرف کند، هوای گرم با سرعتی حدود 450 کیلومتر بر ساعت شروع به چرخش حول محور خود می‌کند و بصورت پی در پی سرعت چرخش بیشتر و شعاع آن کمتر می‌شود.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:24 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:23 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:22 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
مطالعات اخیر نشان می دهد که، افزایش 10 درصدی پارک های شهری، باعث کاهش دما به اندازه ی 7 درجه فارنهایت خواهد گردید. پوشش های گیاهی و پارک ها، اثر جزیره حرارتی شهر ی را که مربوط به فشردگی ساختمان ها و پوشش سطحی آسفالت خیابان ها می شود، جبران می کنند.

یک قطعه کوچکی از پارک ها و گیاهان سبز می تواند به کاهش دما در محدوده های شهری کمک کند و گرما و عطش تابستان ها را که نتیجه ی گرمای جهانی است و ساکنان شهری با آن روبرو هستند را کاهش دهد.

به علاوه، بر اساس تحقیقات تیمی مرکب از دانشمندان ایتالیایی، افزایش ده درصدی فضای سبز می تواند سطح های درجه حرارت را تا 7 درجه فارنهایت کاهش دهد. افزایش پارک ها و پوشش های سبز پیش بینی های انجام شده در ارتباط با افزایش دما را تا 2080 میلادی خنثی خواهد نمود، هنگامی که تابستان ها گرم تر و خشک تر و زمستان ها مرطوب تر پیش بینی می گردند. به خاطر این که شهرهای آمریکایی نسبت به درجه حرارت های بالای تابستان، مستعدتر از شهرهای بریتانیایی می باشند،رونالد اینوس[i] زیست شناس دانشگاه منچستر گفته است که فضاهای سبز عملکرد مهمتری را در ایالات متحده آمریکا خواهد داشت.

به گفته ی اینوس، کاشتن درختان و چمن های بیشتر در اطراف شهرهای جهان مردم را راحت تر و آسوده خاطرتر می سازد و هزینه های بهینه سازی هوا و مخارج انرژی را کاهش می دهد.

او به لایو ساینس[ii] گفت: "چنین اقدامی محیط اقلیمی را خوشایندتر و دلپذیرتر خواهد ساخت. همچنین مطالعات زیادی در این باره نشان داده است که این عمل سلامت جسمی و روحی افراد را و نیز حس تندرستی آنها را بهبود بخشیده و می تواند به کاهش جرم در جامعه منجر گردد.

این پژوهش در شماره ی جاری نشریه ی "محیط ساخته" منتشر شده است، که مطابق است با روزی که بیل کلینتون اعلام کرد، ساختمان های شهری پانزده شهر از جمله نیویورک و لندن به تکنولوژی کارآمد و موثر انرژی مجهز خواهند شد تا انتشار کربن حذف گردد.

در روزهای آفتابی، دمای محیط های شهری مانند بخش های مرکزی آن در شهرهای آمریکا بیش از 22 درجه فارنهایت نسبت به محیط های روستایی گرم تر و داغ تر است.

اما این تیم پژوهشی به این نتیجه دست یافته است که افزایش فضای سبز می تواند اثر جزیره ی گرمایی شهر را به حداقل برساند. این موضوع این حقیقت را روشن می سازد که گیاهان آب را به طور موثرتر و کارآمدتری نسبت به آسمان خراش ها و پارکینگ ها جمع و نگهداری می کنند. هنگامی که آب از روی سطح برگ گیاهان و درختان تبخیر می شود، باعث کاهش دمای اطراف می گردد، درست شبیه تعرق از روی پوست بدنمان که باعث خنک شدن می شود.

بنا به اظهار نظر او، اگر چه مطابق مدل های اینوس، فضاهای سبز کاهش دمای محیط را دربر خواهد داشت، اما قادر به پیش بینی افزایش بارندگی ها و همچنین افزایش 50 درصدی توفان های زمستانی بزرگ تر تا سال 2080 میلادی در منچستر نیست. انتظار می رود که آب باران غیر قابل جذب در کانال های شهری جریان یافته و به سمت رودها و جویبارها رهسپار گشته و در نهایت به اقیانوس ها سرازیر شود.

اینوس می گوید: متاسفانه افزایش فضاهای سبز اثر محدودی در کاهش رواناب دارد، و بنابراین سیلاب های ناگهانی به طور دامنه داری در شهرهای ما افزایش خواهد یافت.

به گفته ی او ذخیره سازی بیشتر آب های ناشی از بارندگی از بروز سیلاب جلوگیری خواهد نمود و این شاید به حفظ فضای سبز از طریق آبیاری آنها در ماههای خشکی که در تابستان ها پیش بینی می شود، کمک می کند.

 


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:21 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
نوسانات دی اکسید کربن طی ۵۰۰ میلیون سال اخیر

مطالعات اخیر، نشان می‌دهد که نیروی تابشی در اثر گازهای گلخانه‌ای عامل اصلی گرم شدن جهانی می‌باشد. گازهای گلخانه‌ای نیز نقش مهمی در درک تاریخچه اقلیمی زمین دارند. بر طبق این مطالعات، اثر گلخانه‌ای که در اثر به دام انداختن حرارت از سوی گازهای گلخانه‌ای، تولید گرما می‌کند، نقشی کلیدی در تنظیم دمای زمین دارد.

در طول ۶۰۰ میلیون سال اخیر، مقادیر دی اکسید کربن احتمالاً از بیش از ۵۰۰۰ ppm تا کمتر از ۲۰۰ ppm تغییر کرده که عمدتاً به خاطر تاثیر فرآیندهای زمین‌شناسی و ابداعات زیست‌شناسی بوده‌است. با دقتی بیشتر، این مسئله (توسط وایزر و دیگران ۱۹۹۹) مورد بحث قرار گرفت که نوسانات در مقادیر گازهای گلخانه‌ای به ازای ده‌ها ملیون تن در سال به خوبی با تغییر اقلیمی همبستگی ندارد که احتمالاً در این مورد تکتونیک صفحه‌ای نقش غالب تری را ایفا می‌کند. اما، نمونه‌های متعددی از تغییرات سریع در مقادیر گازهای گلخانه‌ای در جو زمین وجود دارند که ظاهراً با گرم شدن شدید رابطه تنگتنگی دارند از جمله دوره حداکثر سوزان پالئوسن- ایوسن| دوران پالئوسن- ایوسن، دوران انقراض پرمین- ترازئیک| دوران انقراض خزندگان و دایناسورها و پایان دوره یخبندان زمین در ناحیه اسکاندیناوی (وارانجیان).

طی دوران جدید، بالا رفتن سطوح دی اکسید کربن به عنوان عامل اصلی محسوب می‌شود که موجب گرم شدن جهان از سال ۱۹۵۰ تاکنون شده‌است.

تکتونیک (زمین ساختی) صفحه‌ای

در طولانی‌ترین مقیاس‌های زمانی، تکتونیک صفحه‌ای قاره‌ها را جابجا کرده، اقیانوس‌ها را شکل داده، و کوه‌ها را تشکیل داده و از هم جدا می‌سازد و کلاً به عنوان فرآیندی تعریف شده که اقلیم در آن پدید می‌آید. در زمان اخیر، حرکات صفحه‌ای در مورد تشدید روند دوره یخبندان کنونی بیان شده‌اند زمانی در حدود ۳ میلیون سال قبل، که در آن صفحات (قاره‌ای) آمریکای شمالی و جنوبی با یکدیگر برخورد نمودند تا باریکه پاناما را تشکیل داده و به درهم آمیختگی میان اقیانوسهای اطلس و آرام پایان دهند.

نوسان خورشیدی

نوسانات در فعالیت خورشیدی طی چند قرن گذشته بر اساس مشاهدات مربوط به لکه‌های خورشیدی و ایزوتوپ‌های بریلیوم

خورشید، به عنوان یک منبع فناپذیر است تقریباً تمام انرژی سیستم اقلیمی را تامین می‌نماید، و یک بخش کامل در شکل گیری آب و هوای زمین می‌باشد. درطولانی‌ترین مقیاسهای زمانی، خورشید همزمان با این که به روند اصلی تکامل خود ادامه می‌دهد، درخشانتر هم می‌شود. در ابتدای پیدایش تاریخ زمین| تاریخ زمین، تصور بر این بود که آن خیلی سرد بوده تا بتواند مایع آب را بر روی سطح زمین حفظ نماید، که این به موضوعی منجر شد که تحت عنوان پارادوکس خورشید جوان بی‌حال شناخته می‌شود.

در مقیاسهای جدیدتر زمانی، اشکال متفاوتی از نوسان خورشیدی نیز وجود دارند از جمله چرخه خورشیدی ۱۱ ساله و دوره تغییرات طولانیتر. اما، چرخه ۱۱ ساله لکه خورشیدی به روشنی و به خودی خود در داده‌های اقلیم‌شناسی ظهور نمی‌کند. این نوسانات در پیدایش دوره کوتاه یخبندان و برخی موارد مشاهده گرم شدن زمین از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۵۰ تاثیر گذار به حساب آمده‌اند.

تغییرات گردشی

نوسانات گردشی در برخی موارد در تاثیرشان بر اقلیم (زمین، موجب توسعه نوسان پذیری خورشیدی می‌شوند، زیرا نوسانات جزئی در گردش وضعی زمین سبب تغییراتی در توزیع و فراوانی نور خورشید می‌شود که به سطح زمین می‌رسد. یک چنین نوسانات گردشی، تحت عنوان چرخه‌های میلانکویچ، روند کاملاً قابل پیش بینی بر اساس اصول علم فیزیک و در اثر تعاملات دوجانبه زمین و خورشید و سایر سیارات می‌باشند. این نوسانات به عنوان نیروهای محرک موجود در چرخه‌های یخبندان و درون یخبندان از دوره یخبندان کنونی محسوب می‌شوند. نوسانات پیچیده تری نیز وجود دارند، همچون پیشروی و پسروی مکرر بیابان صحرا در واکنش نسبت به انحراف مسیر گردش (وضعی زمین).

فوران آتشفشان

هر نوع فوران آن که در زمانهای مختلف در هر قرن به وجود می‌آید، می‌تواند بر آب و هوا تاثیر بگذارد، که دوره چند ساله‌ای طول می‌کشد تا سرد شود. مثلاً فوران کوه پیناتوبو در سال ۱۹۹۱، که اثر آن به ندرت در نمای دمای جهانی قابل مشاهده‌است. فورانهای عظیم که تحت نام حوزه‌های بزرگ آتشفشانی شناخته می‌شوند، تنها چند بار در هر صد میلیون سال رخ می‌دهند، اما قادر است اقلیم زمین را برای ملیونها سال تغییر داده و موجب انقراض‌های دسته جمعی شود. در ابتدا، دانشمندان تصور می‌نمودند که غبار پراکنده شده در جو در اثر فورانهای بزرگ آتشفشانی از طریق مسدود کردن جزئی انتقال تابش خورشیدی به سطح زمین، مسئول سرد شدن آن بوده‌اند. اما، سنجشها نشان می‌دهد که بیشتر غبار پراکنده شده در جو ظرف شش ماه به سطح زمین بازمی گردد.

ویژگی تغییرات اخیر اقلیمی

تاثیرات انسانی بر اقلیم

عوامل موثر انسانی، فعالیتهایی هستند که به وسیله آن انسانها محیط را تغییر داده و بر اقلیم تاثیر می‌گذارند. بزرگترین عامل مورد نظر کنونی افزایش سطح CO۲ در اثر برونده‌های مربوط به احتراق سوخت فسیلی است که در نتیجه آنها ذرات معلق| آئروسل‌ها (ذرات معلق در جو) موجب اعمال اثر سرد سازی (بر اقلیم) می‌شود. عوامل دیگر، از جمله استفاده از زمین، استهلاک ازن، و تخریب جنگلها نیز بر اقلیم تاثیر گذار هستند.

سوختهای فسیلی

نوسانات دی اکسید کربن در طول 400هزار سال اخیر، که از زمان انقلاب صنعتی افزایش را نشان می‌دهد.

با آغاز انقلاب صنعتی در دهه ۱۸۵۰ و شتابگیری آن تاکنون، مصرف سوختهای فسیلی توسط بشر موجب بالا رفتن سطح CO۲ از مقادیر ppm ۲۸۰~ تا بیش ازppm ۳۷۰ تا امروز شده‌است. این میزان در حال افزایش است تا به بیش از ppm ۵۶۰ پیش از پایان قرن ۲۱ ام برسد. در کنار سطوح فزاینده متان، برای این تغییرات پیش می‌شود که باعث افزایش دمایی حدود c ° ۶/۵-۴/۱ بین سالهای ۱۹۹۰و ۲۱۰۰ شود. (نگاه کنید به گرم شدن جهانی)

آئروسل

اعتقاد بر این است که آئروسل‌های ساخت بشر، به خصوص آئروسل‌های سولفاتی ناشی از احتراق سوخت فسیلی نوعی تاثیر سرد کنندگی اعمال نماید. به نظر می‌رسد که این عامل به همراه نوسان پذیری طبیعی، یک خط تراز نسبی را در نمودار دماهای قرن بیستم در اواسط قرن منظور می‌نماید



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:19 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

ارتفاع و فشار هوا

فشار هوا نیرویی است که هوا بر یک واحد از سطح زمین وارد می کند و مقدار آن در سطح دریای آزاد، برابر است با وزن ستونی از جیوه به ارتفاع 76 سانتیمتر. واحد اندازه گیری فشار هوا در آب و هواشناسی میلی بار یا هکتوپاسکال می باشد؛ هر میلی بار یا هکتوپاسکال برابر با 1000 دین بر سانتی متر مربع می باشد فشار ستون هوا در سطح دریای آزاد 1013 هکتوپاسکال بر سانتی متر مربع می باشد.

از آنجا که تراکم هوا با ارتفاع کاهش می یابد، با افزایش ارتفاع فشار هوا نیز کم می شود

اما تغییر فشار برحسب ارتفاع چندان منظم نیست؛ به طور کلی تا ارتفاع 1500 متری سطح زمین به ازای هر 100 متر افزایش ارتفاع، فشار هوا حدود 12 هکتوپاسکال کم می شود. پراکندگی افقی فشار اتمسفر را با استفاده از خطوط هم فشار به صورت سطح هم فشار نشان می دهند. خط هم فشار خطی است که تمام نقاط با فشار یکسان را به هم مربوط می کند. نقشه های هم فشار برای سطوح مختلف اتمسفر تهیه می شود.

پراکندگی فشار در سطح زمین

تکرار حالتهای لحظه ای هوا در دراز مدت در پراکندگی فشار، الگویی میانگین را نشان می دهد که کمابیش انعکاس تاثیرهای گردش عمومی جو است، در نقشه های میانگین فشار نمود های زودگذر و نادر دیده نمی شود و در مقابل نمود های عمده و غالب چه در مقیاس محلی و چه در مقیاس جهانی جلوه می کنند؛ بنابراین مطالعه نقشه های میانگین فشار اگر چه در کاربرد موضعی یا کوتاه مدت چندان کارآمد نیست اما برای شناخت نمود های عمده و غالب گردش عمومی هوا مهم است.

مناطق کم فشار و پر فشار بر روی کره زمین

 

 

 


مراکز عمده فشار در سطح زمین به تبعیت از سیستم
نصف النهاری گردش عمومی هوا، از استوا تا قطب به صورت کمربندهای مداری متناوبی جلوه می کند؛ اما وضعیت خشکی و دریا در نیمکره شمالی این منظم را به هم می زند و مراکز یاد شده را به صورت سلولهای جدا از هم در می آورد.

نتیجه گردش عمومی هوا در دراز مدت، وجود کمربندهای کم فشار در استوا، پر فشار در منطقه جنب حاره کم فشار در منطقه معتدله و احتمالا در منطقه قطبی است



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:18 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
آلودگی هوا می تواند شدت سیکلونهای مونسون جنوب شرق آسیا را که هرسال جان هزاران نفر را می گیرد، تشدید کند

محققین دریافتند آلودگی هوادر چین ، هند، نپال وپاکستان می تواند تا ارتقاع 5000 متری درهیمالیا بالا رفته وسبب گرم تر شدن هوا و تشدید توفان هایی موسمی دراین منطقه شود.

یک تیم فرانسوی ایتالیایی بمدت 16 ماه در رصدخانه هواشناسی در نپال هیمالیا واقع در ارتفاع 5079 متری این اطلاعات را جمع آوری کرده و دریافتند که ذرات گردوغبار وهمچنین ذرات بسیار کوچک بصورت معلق در اتمسفر این ارتفاع تشکیل می شود. شرح آنرا در آکادمی ملی علوم به چاپ رسانده اند.

Hervé Venzac از دانشگاه پاسکال فرانسه. تیمش مشاهده نمودند. زمانیکه آلودگی هایی مانند دودهای ناشی از وسائل حمل ونقل از دشت نپال و یا سایر کشورهایی اطراف رشته کوه هیمالیا به طرف هوای تمیز دامنه کوهستان بالا می رود، ذرات آیروسل در پائین ترین بخش اتمسفر یعنی تروپوسفر ، تشکیل می شود. این ذرات نور خورشید را جذب کرده باعث گرم تر شدن اتمسفر شده و بدین ترتیب مانند گازهای گلخانه ای یکی از عوامل گرم شدن درجه حرارت کره زمین می باشد.

این گرمایش اتمسفروحتی نوسان آن می تواند بر جریان مونسون (بادهای فصلی موسمی) جنوب شرق آسیا اثر بگذارد.

جریانهای مونسون که به بادهای موسمی منطقه هند وپاکستان وکشورهایی اطراف آن بکار برده می شود ، از سمت اقیانوس اطلس عبور کرده ورطوبت فراوانی را با خود حمل می کند وسبب بارندگی های شدید وسیلاب دراین مناطق شده وهرسال جان صدها تن را به مخاطره می اندازد.

این مطالعه همچنین می تواند پدیده ذوب یخچالها را در رشته کوه هیمالیا توضیح دهد.

 



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:16 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 خشکسالی از جمله پدیده هایی است که در اقلیم های مختلف تکرار شده و اثرات آن صرفاً به نواحی خشک و نیمه خشک محدود نمی شود، بلکه می تواند در نواحی مرطوب نیز رخ دهد. در ارزیابی خشکسالی، پایش خصوصیاتی از قبیل شدت، مدت و فراوانی آن ضروری به نظر می رسد. در این بررسی به منظور تحلیل خصوصیات خشکسالی از داده های مجموع بارش ماهانه ایستگاه های تهران، یزد، انزلی، شهرکرد، بندرعباس، زاهدان، مشهد و تبریز طی دوره آماری 2003-1957 میلادی استفاده شد، سپس با استفاده از سری های زمانی حاصل از محاسبه 3 شاخص بارش استاندارد شده SPI، شاخص CZI و شاخص Z-Score، شدت، فراوانی و تداوم خشکسالی ها برای سه مقیاس زمانی یک، سه و دوازده ماهه استخراج گردید. روابط همبستگی دو شاخص CZI و Z-Score با SPI محاسبه و در نهایت نمودار نوسانات هر سه شاخص برای دوره مورد مطالعه در 8 ایستگاه فوق بدست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص های SPI، CZI و Z ابزارهای مناسبی برای آشکارسازی خشکسالی است. همچنین فراوانی طبقات SPI، CZI و Z علیرغم استفاده از توزیع های آماری مختلف رفتار مشابهی نشان می دهند. با استخراج دوره های خشکسالی در هر سه شاخص، مشاهده شد که مقادیر فراوانی دوره های خشکسالی از اقلیم مرطوب تا اقلیم های نیمه خشک و خشک در بازه یک ماهه کاهشی است. نتایج این تحلیل نشان داد که ضرایب همبستگی شاخص های CZI و Z با SPI از سطح معنی داری قابل قبولی برخوردارند. با این حال شاخص CZI در مقایسه با دو شاخص دیگر به هنگام کمبود بارش در شرایط حدی، خشکسالی را شدیدتر نشان می دهند. همچنین رابطه همبستگی خطی قوی تری بین شاخص های SPI و Z در بازه های طولانی تر وجود دارد.


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:14 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

عنوان برخی پايان نامه برای استفاده وآشنایی همکلاسی های عزیز

بررسي يخبندان در ارتباط با محصولات کشاورزي اصفهان

شناخت و بررسي وضعيت رسوبگذاري در سد شهيد عباسپور

بررسي پتانسيل هيدروکليميائي حوزه قمصر و قهرود در تامين آب شهري کاشان

هيدرولوژي و ژئومرفولوژي حوزه رودخانه سولکان

اقليم و کشاورزي دشت يزد-اردکان

بررسي اوضاع طبيعي حوزه آبي رودخانه گلپايگان با تاکيد بر هيدروکليما

هيدرولوژي و مسائل آن در حوضه شهرضا-مهيار

نقش اقليم حياتي در معماري سواحل جنوب

بررسي پتانسيل هيدروکليمائي حوزه آبريز رودخانه انگهران

هيدروکليماتولوژي حوزه رودخانه جهان بين

بررسي وضعيت طبيعي دشت جرقويه سفلي با تاکيد بر کاربرد روشهاي هيدروکليماتولوژي در استفاده بهينه از منابع آب

هيدرواقليم حوزه ماربر

هيدروکليماتولوژي شاخه رحيمي و بهمن زاده (حوضه آبريز حنا) از سرشاخه هاي کارون

بررسي پتانسيل هيدروکليمائي حوضه رودخانه پلاسجان به منظور برنامه ريزي و توسعه عمران

بررسي تحليلي محورهاي زيست محيطي شهرستان داراب

هيدروکليماتولوژي حوضه رودخانه نور

بررسي جغرافيايي سد لار در تامين آب تهران

اقليم کشاورزي نيشکر در هفت تپه خوزستان

بررسي پتانسيل هاي هيدروکليمايي حوضه آبريز رودخانه کارون از پل شالو تاکدارلندر به منظور برنامه ريزي توسعه و اسکان زندگي عشاير بختياري

هيدروکليماتورلوژي حوضه آبريز دره گپ گناوه با تاکيد بر برنامه ريزي منابع آب و مديريت کنترل سيلاب

منابع و مسائل آب دشت رفسنجان

بررسي‌ سيماي‌ طبيعي‌ دشت‌ كازرون‌ با تاكيد بر هيدرواقليم‌

پتانسيلهاي‌ هيدرواقليمي‌ شادگان‌ و نقش‌ آنها در توسعه‌ كشت‌ خرما

بررسي‌ مسائل‌ و مشكلات‌ آب‌ و فاضلاب‌ شهراصفهان‌ با تاكيد بر هيدوراقليم‌

سيماي‌ طبيعي‌ منطقه‌ اليگودرز با تكيه‌ بر هيدرواقليم‌

بررسي آب، اقليم و ريخت شناسي حوضه زرچشمه (اسفرجان)

هيدرواقليم حوضه بشار "ياسوج"

آبخيزداري و مهار سيل در حوضه رود زرد از زيرحوضه هاي رودخانه جراحي

هيدروژئومورفولوژي حوضه خطيري(زير حوضه رودخانه قره آقاج )

هيدرولوژي آبهاي سطحي حوضه حنيفقان

بررسي توانهاي بالقوه هيدروکليماتولژي حوضه رودخانه چالوس

بررسي اقليم کشاورزي کشت سويا در جلگه گرگان

پتانسيل هاي اقليم کشاورزي روستاي بام(شهرستان اسفراين )

اقليم کشاورزي منطقه فريدن

مطالعه آب و اقليم حوضه نوژيان با تاکيد بر مديريت منابع آب

تحقيقي در مورد فرسايش مراتع حوضه آبريز کشکان در ارتباط با ميزان و شدت بارندگي

نقش‌ اقليم‌ حياتي‌ در معماري‌ شهر شهركرد

نقش‌ اقليم‌ حياتي‌ در معماري‌ استان‌ كرمان‌

بررسي‌ اقليم‌ كشاورزي‌ كشت‌ خرما در منطقه‌ دشتستان‌(استان‌ بوشهر)

بررسي‌ منابع‌ آب‌دشت‌ كنگاور و نقش‌ آن‌ در توسعه‌ كشاورزي‌ شهرستان‌

اثرات عوامل اقليمي بر زعفران در خراسان جنوبي‹‹مطالعه موردي بيرجند››

بررسي رابطه شدت-مدت بارش و حجم سيلاب ناشي از آن در حوضه آبخيز سراب

تحليل اثرات اقليمي در توسعه كشت پسته دشت يزد ـ‌ اردكان

اقليم كشاورزي حوضه آبخور زاينده رود با تاكيد بر كشت برنج

اقليم معماري جزيره كيـــــــــش

هيدرواقليم حوضه رودخانه خشک شيراز و توسعه شهري

مطالعه و بررسي آلودگي هواي شهر اصفهان و عوامل اقليمي موثر بر آن

بررسي و برآورد سيلاب حوضه آبريز شاهين شهر( با تاکيد بر عوامل تاثيرگذار و مديريت آن )

بررسي اثرات اقليم بر كشت بادام با تاكيد بر سرمازدگي در حوزه‏هاي شهركردـ سامان

اقليم كشاورزي شهرستان فيروزآباد با تأكيد بر كشت ذرت دانه‏اي

بررسي رابطه اقليم و معماري در شهر نيشابور

تأثيرات اقليم بر روي محصول سيب در منطقه سميرم

اقليم كشاورزي حوزه آبخور هراز با تأكيد بر كشت ارقام پر محصول برنج

تحليلي بر مديريت منابع آب کشاورزي برخوار

اقليم کشاورزي ممسني در رابطه با کشت برنج



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:12 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

اخیراْ خبری از قول دکتر میر سلیم عضو مجمع مصلحت نظام پخش شد که ایشان از بحران پیش آمده در موضوعات پایان نامه های کارشناسی ارشد اظهار نگرانی شدید کرده و با بیان اینکه "موضوعات اصولاْ ارتباطی با صنعت ندارند و نیازهای واقعی را جواب نمی دهند در نتیجه بایستی طی راهکارهای مناسب این روند تغییر نماید".اظهار نظر نموده بودند.

با نگاهی به موضوعات پایان نامه های کارشناسی ارشد طی سالهای اخیر در رشته ی اقلیم شناسی نیز می توان سر نخ های بسیار روشنی از این بحران همه جا گیر را پیدا کرد.واقعیت این است که سالهاست این مشکل در انتخاب پایان نامه های کارشناسی ارشد اقلیم شناسی شروع شده و بسرعت در حال گسترش است.بدیهی است هر پدیده ای ریشه ها و دلایل خود را نیز دارد.تمام این تقصیرات نه متوجه دانشجو و نه حتی متوجه اساتید راهنما و مشاور است اگر چه اینجانب(خودم را کنار نمی کشم و سهم تقصیرات خود را می پذیرم) هم استاد راهنما،هم دانشجو و هم نظام آموزشی را در این مسئله مقصر می دانم.

تصور نمایید در یک مرکز آموزشی با وجود معدودی انگشت شمار عضو هیات علمی یک دفعه تحت شرایطی پیش بینی شده یا غیر منتظره، ۴۰-۵۰ دانشجوی ارشد پذیرش می شوند و به عبارت ریاضی هر عضو هیات علمی حدود ۱۰-۱۵ پایان نامه را بایستی راهنمایی نماید و از سویی دیگر دانشجو نیز موظف است با همان استاد در یک بازه ی زمانی ۵-۶ ماهه پایان نامه را به پایان رسانیده و فارغ التحصیل گردد(نمی گویم به خیل بیکاران جویای کار بگرود).فشارهای مضاعفی که بر دانشجو و استاد به این ترتیب وارد می شود فرصت تامل،تفکر و سازماندهی موضوعات و یافتن نیازهای واقعی و ارائه ی طرحهای کاربردی و نظایر آن را چگونه فراهم می آورد؟دانشجو نیز به لحاط محدودیت زمانی و فشارهای مضاعفی که سیستم آموزشی و به تبع آن استاد وارد می سازند بدون ارتباط سیستمی کارآمد با بخشهای دیگر آموزش و یک تنه باید سریع تحقیقش را به پایان برساند و از کار خود دفاع نماید.

البته تعداد دانشجو در همه ی مراکز آموزش عالی در تحصیلات تکمیلی هنوز بحران ساز نشده و هستند بسیاری از مراکز که با حداقلی از پذیرش دانشجو و با حفظ کیفیت کار به فعالیت آموزشی و پژوهشی مشغولند ولی بسیاری از مراکز بطور بسیار بی رویه طی سالهای اخیر در برخی مراکز آموزش عالی ،دانشگاه آزاد اسلامی و پیام نور حتی در شهرستانهای دور افتاده نیز با دهها دانشجو و تعداد بسیار اندک هیات علمی به کار آموزشی و پژوهشی می پردازند.بررسی فرایند انتخاب،نگارش و دفاع از پایان نامه های این مراکز گواه روشنی بر این ادعای بنده است.انتخاب موضوعات تکراری و کلیشه ای که برخی از آنها حتی بارها و بارها کار شده و برخی دیگر نیز یکسری گردآوری کارهای دیگران است و با اندکی تبحر در کپی و پیست کردن به انجام رسیده اند نتیجه ملموس این بحران است که متاسفانه روز بروز درحال عمیقتر شدن است.

اینها که برشمردیم دردها هستند و درمان باید گردند.اینجانب بر حسب احساس وظیفه به این نکته تیز پرداختم و بحثی را باز نمودم بر همه ی دوستان و همکاران است در صورت علاقه مندی وارد این بحث گردند و با بیان دیدگاههای خود راهکارهای لازم را مطرح نمایند باشد که از دل این بحثها راهکارهای مناسب در آید و شاید که به نتایج مثبت بیانجامد به امید دریافت نظرات کارشناسی شده ی شما عزیزان.....

در امان حق باشید.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 20:6 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |


جهت یابی در طبیعت

wwwky.com.geomorphology.blogs

جهت یابی به کمک ساعت مچی

ساعت شما به کمک خورشید می‌تواند مانند یک قطب‌نمای ساده برایتان عمل کند.
در ساعت‌های عقربه‌دار دو عامل «ساعت 12» و «عقربه ساعت شمار» می‌توانند در جهت‌یابی به شما کمک کنند.
اگر عقربه ساعت شمار را طوری بگیرید که سایه آن منطبق بر خودش باشد، (یعنی درست به سمت خورشید باشد) نیم‌ساز زاویه‌ای که عقربه ساعت شمار با ساعت 12 می‌سازد جنوب را به شما نشان می‌دهد. (این در صورتی است که در نیم‌کره شمالی باشید.) در این صورت پشت سر شما شمال، دست چپ شما شرق و دست راست شما غرب است.
به این ترتیب جهت تقریبی قبله را هم تشخیص داده‌اید. اگر کمتر از 10 درجه به غرب منحرف شوید جهت قبله را هم تشخیص داده‌اید

. جهت یابی به کمک ساعت مچی

جهت یابی با ساعت

محدوده شمالی بین N 5/23-N 5/66

پیدا کردن شمال با استفاده از ساعت

عقربه ساعت شما را به سمت خورشید بگیرید.

نصف فاصله بین عقربه ساعت شمار و ساعت 12 ظهر، جنوب است و نقطه مقابل آن شمال است.

) اگر ساعت به روی رقم دیگرست ساعت 13 را به جای 12 انتخاب کنید (

محدوده جنوبی بین N 5/23-N 5/66

عدد12 را رو به خورشید بگیرید.

نصف فاصله بین ساعت 12 و عقربه ساعت شمار، شمال است.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

جهت یابی به کمک لانه مورچه ها -

اگر قطب‌نما همراه نداشته باشید و هوا هم ابری باشد مورچه‌ها می‌توانند جهت‌ها را به شما نشان دهند.
مورچه‌ها خاک لانه‌ خود را به سمت شرق می‌ریزند تا هنگام روز به عنوان سایه‌بانی برایشان عمل کند. مورچه‌ها خاک را از لانه بیرون می‌ریزندتا ذخیره‌گاه خود را وسیع‌تر کنند و آن را سمت شرق می‌ریزند تا هنگام روز راحت‌تر کار خود را انجام دهند.
بدیهی است با شناختن شرق جهات دیگر را نیز به راحتی تشخیص می‌دهید

جهت یابی به کمک لانه مورچه ها


باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است

جهت یابی به کمک سایه

چوبی را به طور عمودی در زمین فرو کنید و انتهای سایه چوب را علامت گذاری کنید. پس از چند دقیقه راس سایه دوم را نیز نشانه گذاری کنید. اگر از نقطه اول به نقطه دوم خطی بکشید و امتداد دهید به سمت شرق می‌‌رود. رو به خورشید جنوب است

جهت یابی به کمک سایه

.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است

.
جهت یابی به کمک مقطع بریده شده تنه درختان

اگر مقطع درخت بریده‌شده‌اى را نگاه کنید، تعدادى دوایر هم مرکز را مشاهده خواهید کرد. که هر یک از آنها نشان یکسال عمر درخت میباشد. درختى که بطور دائم آفتاب به تنه‌اش بتابد، دایره‌هاى نشاندهنده عمر آن درخت در یک سمت به هم نزدیکتر شده و در سمت دیگر از هم دور خواهند بود. سمتى که دوایرش از هم دورتر هستند، سمت جنوب است (بعلت تابش زیاد آفتاب و رشد بیشتر آن) و سمتى که دوایرش بهم نزدیکتر‌ند‌، سمت شمال میباشد. لازم به یاد‌آورى است که در نیمکره جنوبى سمت‌ها عکس این وضعیت خواهد بود

جهت یابی به کمک تنه درختان

.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

استفاده از صداها برای تعیین جهت در مه


هنگام راه رفتن سر خود را به دنبال این صدا به جهات مختلف بچرخانید به محیط اطراف گوش کنید: صدای نهر، رودخانه، ترافیک بزرگراه، باد ته دره ها یا امواج.
هنگام مه یا در شیب، در منطقه ای کوهستانی یا تپه ای، صدای فریاد یا صوت منعکس میشود. 5 ثانیه طول میکشد که صدا مسافت یک مایل (KM 6/1) را طی کند. از این طریق موقعیت تقریبی خود را میتوانید با گوش دادن به صداها تخمین بزنید. از این روش در کشتی‌ها هنگام مه استفاده شود. آنها از صدای زنگ، شلیک تفنگ، آژیر خطر، یا فریاد زدن استفاده میکنند. هر ثانیه که از تولید تا بازگشت صدا بگذرد یعنی صدا مسافتی حدود 560 فوت (170 متر) را از منبع صدا طی کرده است
.
قایقرانان نیز میتوانند به صدای پرنده های دریایی یا امواج گوش کنند. وقتی صدای شکسته شدن امواج شنیده میشود یعنی به کناره ها یا خلیج نزدیک هستند.

جهت یابی بوسیله ابرها

ü ابرها بعضی از عناصر خاص روی سطح زمین را منعکس میکند.
روی زمین نزدیک به آبهای پوشیده از یخ ابرها تصویر آب آزاد را منعکس میکند زیرا در این جا آب تیره نسبت به مناطق یخ زده نور کمتری را منعکس میکنند
.
این بازتاب به شکل نقطه ای سیاه بر روی سطح زیرین ابر میباشد. این نقطه سیاه درواقع اندازه آب موجود را نشان نمیدهد چون منطقه ای کوچک میتواند بازتابی وسیع بر روی ابر از خود داشته باشد. این اتفاق در مناطق قطب شمال رخ میدهد که بخار موجود در هوا بر روی عمل انعکاس تأثیر گذاشته و نقطه سیاه روی ابر را بزرگتر میکند به این پدیده «آب آسمانی» میگویند
.
جریان درحال حرکت یخ و یا کوه یخ را از طریق درخشش آنها در هوای ابری تشخیص داد. یک تکه کوچک یخ گاهی منطقه بزرگی از «یخ های چشمک زن» را خلق میکند.

منطقه ریگ بلند - مرنجاب


روی زمین، ابرها آلودگی اندک شهرها را نشان میدهند شهرهایی که زیر خط افق هستند از فاصله 48 تا 80 کیلومتر دیده میشوند.
در کشورهای قطبی یا کشورهایی با کوههای برفی شکل کلی زمین در آسمان ابری منعکس میشود. ازطریق آن میتوان زمینهای برفی، آبهای آزاد مناطق صخره ای، یخهای تازه (رنگ سبز- آبی) و تکه زمینهای گیاهی که «برف صورتی» نامیده میشوند یعنی به رنگ متمایل به صورتی بازتاب داده میشوند را تشخیص داد
.
در مناطق پوشیده از گیاه، تکه های یخی و زمینهای برفی که رنگ آبی پولادی روی سطح زیرین ابرها بازتاب داده میشوند
.
در صحراهای بدون ابر، «درخشش صحرا» وجود دارد، درخششی که ناشی از انعکاس گرماست
.
به خاطر قدرت انعکاس ضعیف تر در ناطق پوشیده از گیاه، آبادیهای کویری ایجاد درخشش در صحرا میکنند
.
در صحرا فاصله شتربان از زمین تقریب 3 متر است و آبادیها معمولاً با تپه هایی تا ارتفاع 305 متر محصور شده اند. شتربان گرد و غبار ایجاد شده توسط گرمای خورشید را بر روی درختان آبادی از دور می‌بینید.

جهت یابی بوسیله اشکال و جهت برف و یخ

مناطق قطبی و مناطق صحرای گرم شنی به هم شبیه هستند.
تپه های برقی شبیه تپه های شنی است. با این تفاوت که تپه های برفی کمی کوچکتر و بی‌ثبات‌ترند
.
تپه های معمولی برفی بسیار شبیه اند به تپه های شنی که موازی باد غالب هستند
.
Sastrugi بین چند اینچ تا 3 فوت ارتفاع دارد و همیشه نزدیک به هم هستند. اینها برای جهت‌یابی در روزهای ابری کاربرد دارند. در نزدیکی قطب شمال جایی که قطب نما کار نمیکند بسیار مفید هستند. برف تازه را سوراخ کنید تا جهتsastrugi را بفهمید
.
سطح برف و یخ را بادهای غالب پاک میکنند
.
فرسایش ناشی از یخ زدگی در شیبهای جنوبی بیشتر است زیرا در شب سردتر و در روز گرمتر است
.
وقتی که باد قوی گرم قدرت ذوب کردن سریعتر برفها را نسبت به خورشید دارد. جهت باد خیلی مهم است. اما ممکن است در تعیین جهت دچار اشتباه شویم
.
در دامنه های جنوبی، گرمای خورشید، سایه های ذوب شده برجای میگذارد. سایه های ذوب شده درختان و سنگها بر روی برف انباشته میشود.این پدیده بخصوص در بهار دیده میشود
.
جهت باد بسیار مهم است. زیرا یک باد گرم و شدید برفها را زودتر از خورشی دآب میکند، که این پدیده میتواند شما را در جهت یابی گیج کند.

جهت یابی بوسیله اشکال و جهت برف



یخ زدگی دریا و جهت یابی
تکه های کوچک یخ صاف، مسافت احتمالی شما را از ساحل نشان میدهد. اگر تکه های یخ مانند پازل نزدیک هم هستند، نشان میدهد که شما از خشکی خیلی دور نیستید. اگر لبه های تکه های یخ تیز و برنده است، بیانگر نزدیکی به ساحل میباشد اما اگر قطعات یخ گرد و از هم دور هستند، نشان این است که از ساحل دورید.

جهت یابی توسط یخچالها

یخچالها با سنگها یا مانعی بزرگ، میز یخچالی را تشکیل میدهند. صخره های بزرگ از آب شدن یخ زیرشان ممانعت میکند. بنابراین سنگ همچنان روی سطح یخ باقی میماند. سنگها یا موانع تدریجاً به عنوان محور قرار میگیرند. پایه ها نشان دهنده جنوب هستند به دلیل تابش خورشید بیشترین مقدار ذوب را دارد و به سمت جنوب خم شده و حالت میگیرد. بعد از مدتی این پایه‌ها آب میشود و خورشید این فرآیند را همچنان انجام میدهد.

تأثیرات خورشید و باد

فرسایش یخ در شیبهای جنوبی به خاطر سرمای بیشتر در شب و گرمای بیشتر در روز چشمگیرتر است.
در نیمه گرمتر سال فرسایش در شیبهای شمالی تپه ها نامحسوس تر است
.
در شیب های جنوبی گرمای خورشید بر روی توده های برفی، درختان، بوته ها و سنگها سایه‌های جذاب می سازد
.
توجه کنید که جهت باد بسیار مهم است زیرا یک باد گرم و قوی برف را سریعتر از خورشید ذوب میکند.

جهت یابی بوسیله حیوانات و حشرات

عنکبوتها لانه خود را درمقابل باد نمی سازند.یک لانه پاره شده و دوباره ساخته شده نشان دهنده این است که باد وزیده شده، باد غالب نبوده است.

لانه عنکبوت


اغلب حیوانات، پرندگان و حشرات لانه های خود را خارج از مسیر باد و ایمن می‌سازند.
در بالای عرض جغرافیایی شمالی، قسمت شرقی تپه ها و کوهها بهتر و مناسبتر است. میتوان به راحتی لانه های زیرزمینی موشها را زیر کنده های مرده درختان، لانه دارکوبها و پرندگان پیدا کرد. اینها نشان دهنده جهت شرقی، جنوب شرقی و جنوب هستند
.

نشانه های مور تپه ها

مورچه های جنوبی، مور تپه ها یا خانه های خود را بر روی شیبهای جنوب شرقی میسازند زیرا خورشید در پاییز و زمستان بیشتر به این قسمتها می تابد.
مور تپه های خود را نزدیک درختان و صخره های جنوبی و جنوب شرقی بنا میکنند. تنها مورچه دروگر غرب آمریکایی است که فقط ورودیه مور تپه را در پایین جنوب شرقی و جنوبی می‌سازد. البته لانه مورچه نقره ای هم در مناطق کوهستانی بلند کولورادو به همین شکل است.


جهت یابی از روی باد


بادها را از جهتی که می‌وزند، نامگذاری میکنند مانند باد شمالی از شمال.
هر منطقه ای باد غالب و برجسته ای دارد که در فصل خاص یا گاهی در تمام فصول می‌وزد. باد غالب، باد خاصی است که وزش آن طولانی تر بوده و در جهت خاصی می وزد
.
باد غالب بر رشد درختان و گیاهان، جهت جمع شدن برفهای باد آورنده و در جهت علفهای بلند تأثیرگذار است
.
در هر منطقه ای باد غالب ویژگی های خاص خود را دارد مثل درجه حرارت، رطوبت و سرعت که در فصول مختلف تغییر میکند
.
در روی دریا و اقیانوسها بادهای غالب دارای ویژگیها و ابرهای خاص خود هستند
.

جهت یابی از روی باد غالب منطقه


نواحی معتدل: از غروب می وزد. (در هر دو نیم کره شمالی و جنوبی)
نواحی گرمسیری
: بین مناطق شمال شرقی و جنوب شرقی جریان دارند.
خط استوا
: معمولاً از سمت شرق می وزد
.
نیم کره شمالی
:بادهای شمالی از بادهای جنوبی سردتر است
.

تأثیرات خاص بادها

بادهای صحرایی یا بیابانی
: همگی خشک و معمولاً همراه با ابر و باران است.
نواحی قطبی
: اگر دمای باد گرمتر از محیط باشد جهت آب را نشان میدهد. افت ناگهانی دما بدون تغییر جهت، امکان وجود یک کوه یخی شناور را نشان میدهد
.
روی زمین
: برای پیدا کردن جهت حرکت مستقیم میتوان از باد غالب استفاده کرد. باد به همان سمتی که باید بوزد می‌وزد. بنابراین مواظب هرگونه تغییر دما، رطوبت و قدرتی که باعث تغییر جهت باد شود، باشید
.
در جنگلها: به تغییر جهت ابرها دقت کنید.مخصوصاً ابرهای بلندی که توسط بادهای غالب آورده میشوند. با نگاه به نوک درختان میتوانید جهت باد را بفهمید.



جهت یابی باد غالب
درختان تنها در مناطق باز و سریع، مخصوصاً مناطق معتدل به بادهای غالب عادت میکنند. در زمستان باد غالب معمولاً با برف و تگرگ همراه است که باعث شکستن شاخه های جوان میشود.

تأثیرات باد بر درختان:
جهت خم شدن اغلب درختان منطقه نشان دهنده جهت وزش باد غالب منطقه است
.
با دانستن جهت بادهای شدید و با نگاه کردن به درختان در مسیر باد میتوانید چهار جهت اصلی را تشخیص دهید
.
باد ممکن است با صدمه زدن یا خشک کردن شاخه های جوان، رشد درخت را کند یا متوقف کند
.
درختی که برای تعیین جهت استفاده میشود باید در محلی باز و وسیع باشد. نباید در پناه تپه، درختان دیگر یا ساختمانها باشد. چند تا از درختان نزدیک به هم را مورد آزمایش قرار دهید. مطمئن باشد که درختان هرس نشده باشند.

جهت یابی به کمک ماه

برای جهت یابی توسط ماه ابتدا باید بدانیم که در نیمه ی اول ماه هستیم یا نیمه ی دوم ؛ روش تشخیص آن نیز به قرار زیر می باشد:

دو سر هلال ماه را با یک خط فرضی به هم متصل می کنیم و آن خط آنقدر ادامه می دهیم تا به زمین برسد اگر شکل بدست آمده از این کار p انگلیسی بود در نیمه ی اول ماه هستیم و اگر شکل بدست آمده q انگلیسی بود در نیمه ی دوم ماه قرار داریم


_
حال اگر در نیمه ی اول بودیم طرف کوژ(برآمده) هلال جهت مغرب را نشان می دهد.

_
و اگر در نیمه ی دوم ماه بودیم طرف قعر ( تو رفتگی ) هلال مغرب را نشان می دهد
.

جهت یابی به کمک ماه

قطب نمای ماه
در یک شب مهتابی چوبی را داخل زمین فرو کنید. با سنگ نوک سایه را علامت بگذارید. ده دقیقه بعد با سنگی دیگر نوک سایه جدید را علامت بگذارید. دو نقطه را به هم وصل کنید این خط مسیر شرق- غرب را نشان میدهد

پیدا کردن جنوب توسط ماه

خطی را بین دو تیزی هلال ماه رسم کرده و آن را تا زمین امتداد دهید. انتها یا امتداد این خط نقطه جنوب را در موقعیت شما نشان میدهد

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

جهت یابی به کمک ستاره قطبی


پیدا کردن ستاره قطبی
برای پیدا کردن شمال، ستاره قطبی را پیدا کنید.
ستاره های دیگر به دور ستاره قطبی می‌چرخند
.
آسانترین راه برای شناسایی ستاره قطبی، استفاده از مجمع الکواکب دب اکبر است. (از دو ستاره جلویی دب اکبر که در انتهای کاسه دب اکبر وجود دارند خط راستی بکشید انتهای آن ستاره قطبی را نشان میدهد
.)
فاصله ستاره قطبی حدوداً 5 برابر فاصله بین دو ستاره است.

http://www.irandeserts.com/pics-2/north-star-2.jpg


دقیقاً آن طرف ستاره های دب اکبر، مجمع الکواکب کاسیوپیا دیده میشود. که از 5 ستاره تشکیل شده و ترکیب آنها به شکل M یا W است. ستاره قطبی در راستای آخرین ستاره این مجموعه است. فاصله هر کدام از این مجموعه ها تا ستاره قطبی تقریباً برابر است.

سایر روشهای جهت یابی

خم بودن تنه ی درختان جنگل به یک جهت جنوب را به ما نشان می دهد (سمت کوژ جنوب را نشان میدهد )این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد

.

خم شدن تنه درخت به سمت جنوب



خزه زدن و یا پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل جهت شمال را به ما نشان می دهد (سمت خزه زده شمال است .این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد (.

اگر جایی باشیم که کنده ی درخت بریده شده وجود داشته باشد می توان بکمک حلقه های سنی درخت جهت یابی کرد؛ بطوریکه آن سمت از درخت که حلقه های سنی آن تداخل بیشتری با هم دارند شمال را نشان می دهد
.

در هوای برفی آن طرف از اجسام که برف بیشتری در آن سمت جمع شده است شمال را نشان میدهد لازم به توضیح است که جمع شدن برف بیشتر در یک نقطه می تواند در اثر توپوگرافی زمین باشد لذا این روش روش چندان مناسبی در جهت یابی نیست
.
جهت یابی توسط بوها

تشخیص بوها راهی برای جهت یابی است
مردم پلی نزی همواره در قایق هایشان با خود خوک می‌برند. زیرا خوکها نسبت به بوها بسیار حساس بوده و نزدیک سرزمینهای بودار تغییر رفتار میدهند.
بوی سینه دریا ما را به سمت خشکی هدایت میکند
.
بوهای تازه را روی دریا بهتر از خشکی میتوان تشخیص داد زیرا که بوی نمک بر روی دریا مداومتر است
.
در صحرا هر بویی بیانگر حضور انسان است بهترین زمان صبح زود و عصرها میباشد وقتی که جهت باد را میتوان تشخیص داد
.
بوها نزدیک به سطح زمین قوی تر هستند اگر شیء ساطع بو روی زمین باشد
.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است
.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:56 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |


جهت یابی در طبیعت

wwwky.com.geomorphology.blogs

جهت یابی به کمک ساعت مچی

ساعت شما به کمک خورشید می‌تواند مانند یک قطب‌نمای ساده برایتان عمل کند.
در ساعت‌های عقربه‌دار دو عامل «ساعت 12» و «عقربه ساعت شمار» می‌توانند در جهت‌یابی به شما کمک کنند.
اگر عقربه ساعت شمار را طوری بگیرید که سایه آن منطبق بر خودش باشد، (یعنی درست به سمت خورشید باشد) نیم‌ساز زاویه‌ای که عقربه ساعت شمار با ساعت 12 می‌سازد جنوب را به شما نشان می‌دهد. (این در صورتی است که در نیم‌کره شمالی باشید.) در این صورت پشت سر شما شمال، دست چپ شما شرق و دست راست شما غرب است.
به این ترتیب جهت تقریبی قبله را هم تشخیص داده‌اید. اگر کمتر از 10 درجه به غرب منحرف شوید جهت قبله را هم تشخیص داده‌اید

. جهت یابی به کمک ساعت مچی

جهت یابی با ساعت

محدوده شمالی بین N 5/23-N 5/66

پیدا کردن شمال با استفاده از ساعت

عقربه ساعت شما را به سمت خورشید بگیرید.

نصف فاصله بین عقربه ساعت شمار و ساعت 12 ظهر، جنوب است و نقطه مقابل آن شمال است.

) اگر ساعت به روی رقم دیگرست ساعت 13 را به جای 12 انتخاب کنید (

محدوده جنوبی بین N 5/23-N 5/66

عدد12 را رو به خورشید بگیرید.

نصف فاصله بین ساعت 12 و عقربه ساعت شمار، شمال است.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

جهت یابی به کمک لانه مورچه ها -

اگر قطب‌نما همراه نداشته باشید و هوا هم ابری باشد مورچه‌ها می‌توانند جهت‌ها را به شما نشان دهند.
مورچه‌ها خاک لانه‌ خود را به سمت شرق می‌ریزند تا هنگام روز به عنوان سایه‌بانی برایشان عمل کند. مورچه‌ها خاک را از لانه بیرون می‌ریزندتا ذخیره‌گاه خود را وسیع‌تر کنند و آن را سمت شرق می‌ریزند تا هنگام روز راحت‌تر کار خود را انجام دهند.
بدیهی است با شناختن شرق جهات دیگر را نیز به راحتی تشخیص می‌دهید

جهت یابی به کمک لانه مورچه ها


باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است

جهت یابی به کمک سایه

چوبی را به طور عمودی در زمین فرو کنید و انتهای سایه چوب را علامت گذاری کنید. پس از چند دقیقه راس سایه دوم را نیز نشانه گذاری کنید. اگر از نقطه اول به نقطه دوم خطی بکشید و امتداد دهید به سمت شرق می‌‌رود. رو به خورشید جنوب است

جهت یابی به کمک سایه

.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است

.
جهت یابی به کمک مقطع بریده شده تنه درختان

اگر مقطع درخت بریده‌شده‌اى را نگاه کنید، تعدادى دوایر هم مرکز را مشاهده خواهید کرد. که هر یک از آنها نشان یکسال عمر درخت میباشد. درختى که بطور دائم آفتاب به تنه‌اش بتابد، دایره‌هاى نشاندهنده عمر آن درخت در یک سمت به هم نزدیکتر شده و در سمت دیگر از هم دور خواهند بود. سمتى که دوایرش از هم دورتر هستند، سمت جنوب است (بعلت تابش زیاد آفتاب و رشد بیشتر آن) و سمتى که دوایرش بهم نزدیکتر‌ند‌، سمت شمال میباشد. لازم به یاد‌آورى است که در نیمکره جنوبى سمت‌ها عکس این وضعیت خواهد بود

جهت یابی به کمک تنه درختان

.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

استفاده از صداها برای تعیین جهت در مه


هنگام راه رفتن سر خود را به دنبال این صدا به جهات مختلف بچرخانید به محیط اطراف گوش کنید: صدای نهر، رودخانه، ترافیک بزرگراه، باد ته دره ها یا امواج.
هنگام مه یا در شیب، در منطقه ای کوهستانی یا تپه ای، صدای فریاد یا صوت منعکس میشود. 5 ثانیه طول میکشد که صدا مسافت یک مایل (KM 6/1) را طی کند. از این طریق موقعیت تقریبی خود را میتوانید با گوش دادن به صداها تخمین بزنید. از این روش در کشتی‌ها هنگام مه استفاده شود. آنها از صدای زنگ، شلیک تفنگ، آژیر خطر، یا فریاد زدن استفاده میکنند. هر ثانیه که از تولید تا بازگشت صدا بگذرد یعنی صدا مسافتی حدود 560 فوت (170 متر) را از منبع صدا طی کرده است
.
قایقرانان نیز میتوانند به صدای پرنده های دریایی یا امواج گوش کنند. وقتی صدای شکسته شدن امواج شنیده میشود یعنی به کناره ها یا خلیج نزدیک هستند.

جهت یابی بوسیله ابرها

ü ابرها بعضی از عناصر خاص روی سطح زمین را منعکس میکند.
روی زمین نزدیک به آبهای پوشیده از یخ ابرها تصویر آب آزاد را منعکس میکند زیرا در این جا آب تیره نسبت به مناطق یخ زده نور کمتری را منعکس میکنند
.
این بازتاب به شکل نقطه ای سیاه بر روی سطح زیرین ابر میباشد. این نقطه سیاه درواقع اندازه آب موجود را نشان نمیدهد چون منطقه ای کوچک میتواند بازتابی وسیع بر روی ابر از خود داشته باشد. این اتفاق در مناطق قطب شمال رخ میدهد که بخار موجود در هوا بر روی عمل انعکاس تأثیر گذاشته و نقطه سیاه روی ابر را بزرگتر میکند به این پدیده «آب آسمانی» میگویند
.
جریان درحال حرکت یخ و یا کوه یخ را از طریق درخشش آنها در هوای ابری تشخیص داد. یک تکه کوچک یخ گاهی منطقه بزرگی از «یخ های چشمک زن» را خلق میکند.

منطقه ریگ بلند - مرنجاب


روی زمین، ابرها آلودگی اندک شهرها را نشان میدهند شهرهایی که زیر خط افق هستند از فاصله 48 تا 80 کیلومتر دیده میشوند.
در کشورهای قطبی یا کشورهایی با کوههای برفی شکل کلی زمین در آسمان ابری منعکس میشود. ازطریق آن میتوان زمینهای برفی، آبهای آزاد مناطق صخره ای، یخهای تازه (رنگ سبز- آبی) و تکه زمینهای گیاهی که «برف صورتی» نامیده میشوند یعنی به رنگ متمایل به صورتی بازتاب داده میشوند را تشخیص داد
.
در مناطق پوشیده از گیاه، تکه های یخی و زمینهای برفی که رنگ آبی پولادی روی سطح زیرین ابرها بازتاب داده میشوند
.
در صحراهای بدون ابر، «درخشش صحرا» وجود دارد، درخششی که ناشی از انعکاس گرماست
.
به خاطر قدرت انعکاس ضعیف تر در ناطق پوشیده از گیاه، آبادیهای کویری ایجاد درخشش در صحرا میکنند
.
در صحرا فاصله شتربان از زمین تقریب 3 متر است و آبادیها معمولاً با تپه هایی تا ارتفاع 305 متر محصور شده اند. شتربان گرد و غبار ایجاد شده توسط گرمای خورشید را بر روی درختان آبادی از دور می‌بینید.

جهت یابی بوسیله اشکال و جهت برف و یخ

مناطق قطبی و مناطق صحرای گرم شنی به هم شبیه هستند.
تپه های برقی شبیه تپه های شنی است. با این تفاوت که تپه های برفی کمی کوچکتر و بی‌ثبات‌ترند
.
تپه های معمولی برفی بسیار شبیه اند به تپه های شنی که موازی باد غالب هستند
.
Sastrugi بین چند اینچ تا 3 فوت ارتفاع دارد و همیشه نزدیک به هم هستند. اینها برای جهت‌یابی در روزهای ابری کاربرد دارند. در نزدیکی قطب شمال جایی که قطب نما کار نمیکند بسیار مفید هستند. برف تازه را سوراخ کنید تا جهتsastrugi را بفهمید
.
سطح برف و یخ را بادهای غالب پاک میکنند
.
فرسایش ناشی از یخ زدگی در شیبهای جنوبی بیشتر است زیرا در شب سردتر و در روز گرمتر است
.
وقتی که باد قوی گرم قدرت ذوب کردن سریعتر برفها را نسبت به خورشید دارد. جهت باد خیلی مهم است. اما ممکن است در تعیین جهت دچار اشتباه شویم
.
در دامنه های جنوبی، گرمای خورشید، سایه های ذوب شده برجای میگذارد. سایه های ذوب شده درختان و سنگها بر روی برف انباشته میشود.این پدیده بخصوص در بهار دیده میشود
.
جهت باد بسیار مهم است. زیرا یک باد گرم و شدید برفها را زودتر از خورشی دآب میکند، که این پدیده میتواند شما را در جهت یابی گیج کند.

جهت یابی بوسیله اشکال و جهت برف



یخ زدگی دریا و جهت یابی
تکه های کوچک یخ صاف، مسافت احتمالی شما را از ساحل نشان میدهد. اگر تکه های یخ مانند پازل نزدیک هم هستند، نشان میدهد که شما از خشکی خیلی دور نیستید. اگر لبه های تکه های یخ تیز و برنده است، بیانگر نزدیکی به ساحل میباشد اما اگر قطعات یخ گرد و از هم دور هستند، نشان این است که از ساحل دورید.

جهت یابی توسط یخچالها

یخچالها با سنگها یا مانعی بزرگ، میز یخچالی را تشکیل میدهند. صخره های بزرگ از آب شدن یخ زیرشان ممانعت میکند. بنابراین سنگ همچنان روی سطح یخ باقی میماند. سنگها یا موانع تدریجاً به عنوان محور قرار میگیرند. پایه ها نشان دهنده جنوب هستند به دلیل تابش خورشید بیشترین مقدار ذوب را دارد و به سمت جنوب خم شده و حالت میگیرد. بعد از مدتی این پایه‌ها آب میشود و خورشید این فرآیند را همچنان انجام میدهد.

تأثیرات خورشید و باد

فرسایش یخ در شیبهای جنوبی به خاطر سرمای بیشتر در شب و گرمای بیشتر در روز چشمگیرتر است.
در نیمه گرمتر سال فرسایش در شیبهای شمالی تپه ها نامحسوس تر است
.
در شیب های جنوبی گرمای خورشید بر روی توده های برفی، درختان، بوته ها و سنگها سایه‌های جذاب می سازد
.
توجه کنید که جهت باد بسیار مهم است زیرا یک باد گرم و قوی برف را سریعتر از خورشید ذوب میکند.

جهت یابی بوسیله حیوانات و حشرات

عنکبوتها لانه خود را درمقابل باد نمی سازند.یک لانه پاره شده و دوباره ساخته شده نشان دهنده این است که باد وزیده شده، باد غالب نبوده است.

لانه عنکبوت


اغلب حیوانات، پرندگان و حشرات لانه های خود را خارج از مسیر باد و ایمن می‌سازند.
در بالای عرض جغرافیایی شمالی، قسمت شرقی تپه ها و کوهها بهتر و مناسبتر است. میتوان به راحتی لانه های زیرزمینی موشها را زیر کنده های مرده درختان، لانه دارکوبها و پرندگان پیدا کرد. اینها نشان دهنده جهت شرقی، جنوب شرقی و جنوب هستند
.

نشانه های مور تپه ها

مورچه های جنوبی، مور تپه ها یا خانه های خود را بر روی شیبهای جنوب شرقی میسازند زیرا خورشید در پاییز و زمستان بیشتر به این قسمتها می تابد.
مور تپه های خود را نزدیک درختان و صخره های جنوبی و جنوب شرقی بنا میکنند. تنها مورچه دروگر غرب آمریکایی است که فقط ورودیه مور تپه را در پایین جنوب شرقی و جنوبی می‌سازد. البته لانه مورچه نقره ای هم در مناطق کوهستانی بلند کولورادو به همین شکل است.


جهت یابی از روی باد


بادها را از جهتی که می‌وزند، نامگذاری میکنند مانند باد شمالی از شمال.
هر منطقه ای باد غالب و برجسته ای دارد که در فصل خاص یا گاهی در تمام فصول می‌وزد. باد غالب، باد خاصی است که وزش آن طولانی تر بوده و در جهت خاصی می وزد
.
باد غالب بر رشد درختان و گیاهان، جهت جمع شدن برفهای باد آورنده و در جهت علفهای بلند تأثیرگذار است
.
در هر منطقه ای باد غالب ویژگی های خاص خود را دارد مثل درجه حرارت، رطوبت و سرعت که در فصول مختلف تغییر میکند
.
در روی دریا و اقیانوسها بادهای غالب دارای ویژگیها و ابرهای خاص خود هستند
.

جهت یابی از روی باد غالب منطقه


نواحی معتدل: از غروب می وزد. (در هر دو نیم کره شمالی و جنوبی)
نواحی گرمسیری
: بین مناطق شمال شرقی و جنوب شرقی جریان دارند.
خط استوا
: معمولاً از سمت شرق می وزد
.
نیم کره شمالی
:بادهای شمالی از بادهای جنوبی سردتر است
.

تأثیرات خاص بادها

بادهای صحرایی یا بیابانی
: همگی خشک و معمولاً همراه با ابر و باران است.
نواحی قطبی
: اگر دمای باد گرمتر از محیط باشد جهت آب را نشان میدهد. افت ناگهانی دما بدون تغییر جهت، امکان وجود یک کوه یخی شناور را نشان میدهد
.
روی زمین
: برای پیدا کردن جهت حرکت مستقیم میتوان از باد غالب استفاده کرد. باد به همان سمتی که باید بوزد می‌وزد. بنابراین مواظب هرگونه تغییر دما، رطوبت و قدرتی که باعث تغییر جهت باد شود، باشید
.
در جنگلها: به تغییر جهت ابرها دقت کنید.مخصوصاً ابرهای بلندی که توسط بادهای غالب آورده میشوند. با نگاه به نوک درختان میتوانید جهت باد را بفهمید.



جهت یابی باد غالب
درختان تنها در مناطق باز و سریع، مخصوصاً مناطق معتدل به بادهای غالب عادت میکنند. در زمستان باد غالب معمولاً با برف و تگرگ همراه است که باعث شکستن شاخه های جوان میشود.

تأثیرات باد بر درختان:
جهت خم شدن اغلب درختان منطقه نشان دهنده جهت وزش باد غالب منطقه است
.
با دانستن جهت بادهای شدید و با نگاه کردن به درختان در مسیر باد میتوانید چهار جهت اصلی را تشخیص دهید
.
باد ممکن است با صدمه زدن یا خشک کردن شاخه های جوان، رشد درخت را کند یا متوقف کند
.
درختی که برای تعیین جهت استفاده میشود باید در محلی باز و وسیع باشد. نباید در پناه تپه، درختان دیگر یا ساختمانها باشد. چند تا از درختان نزدیک به هم را مورد آزمایش قرار دهید. مطمئن باشد که درختان هرس نشده باشند.

جهت یابی به کمک ماه

برای جهت یابی توسط ماه ابتدا باید بدانیم که در نیمه ی اول ماه هستیم یا نیمه ی دوم ؛ روش تشخیص آن نیز به قرار زیر می باشد:

دو سر هلال ماه را با یک خط فرضی به هم متصل می کنیم و آن خط آنقدر ادامه می دهیم تا به زمین برسد اگر شکل بدست آمده از این کار p انگلیسی بود در نیمه ی اول ماه هستیم و اگر شکل بدست آمده q انگلیسی بود در نیمه ی دوم ماه قرار داریم


_
حال اگر در نیمه ی اول بودیم طرف کوژ(برآمده) هلال جهت مغرب را نشان می دهد.

_
و اگر در نیمه ی دوم ماه بودیم طرف قعر ( تو رفتگی ) هلال مغرب را نشان می دهد
.

جهت یابی به کمک ماه

قطب نمای ماه
در یک شب مهتابی چوبی را داخل زمین فرو کنید. با سنگ نوک سایه را علامت بگذارید. ده دقیقه بعد با سنگی دیگر نوک سایه جدید را علامت بگذارید. دو نقطه را به هم وصل کنید این خط مسیر شرق- غرب را نشان میدهد

پیدا کردن جنوب توسط ماه

خطی را بین دو تیزی هلال ماه رسم کرده و آن را تا زمین امتداد دهید. انتها یا امتداد این خط نقطه جنوب را در موقعیت شما نشان میدهد

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است.

جهت یابی به کمک ستاره قطبی


پیدا کردن ستاره قطبی
برای پیدا کردن شمال، ستاره قطبی را پیدا کنید.
ستاره های دیگر به دور ستاره قطبی می‌چرخند
.
آسانترین راه برای شناسایی ستاره قطبی، استفاده از مجمع الکواکب دب اکبر است. (از دو ستاره جلویی دب اکبر که در انتهای کاسه دب اکبر وجود دارند خط راستی بکشید انتهای آن ستاره قطبی را نشان میدهد
.)
فاصله ستاره قطبی حدوداً 5 برابر فاصله بین دو ستاره است.

http://www.irandeserts.com/pics-2/north-star-2.jpg


دقیقاً آن طرف ستاره های دب اکبر، مجمع الکواکب کاسیوپیا دیده میشود. که از 5 ستاره تشکیل شده و ترکیب آنها به شکل M یا W است. ستاره قطبی در راستای آخرین ستاره این مجموعه است. فاصله هر کدام از این مجموعه ها تا ستاره قطبی تقریباً برابر است.

سایر روشهای جهت یابی

خم بودن تنه ی درختان جنگل به یک جهت جنوب را به ما نشان می دهد (سمت کوژ جنوب را نشان میدهد )این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد

.

خم شدن تنه درخت به سمت جنوب



خزه زدن و یا پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل جهت شمال را به ما نشان می دهد (سمت خزه زده شمال است .این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد (.

اگر جایی باشیم که کنده ی درخت بریده شده وجود داشته باشد می توان بکمک حلقه های سنی درخت جهت یابی کرد؛ بطوریکه آن سمت از درخت که حلقه های سنی آن تداخل بیشتری با هم دارند شمال را نشان می دهد
.

در هوای برفی آن طرف از اجسام که برف بیشتری در آن سمت جمع شده است شمال را نشان میدهد لازم به توضیح است که جمع شدن برف بیشتر در یک نقطه می تواند در اثر توپوگرافی زمین باشد لذا این روش روش چندان مناسبی در جهت یابی نیست
.
جهت یابی توسط بوها

تشخیص بوها راهی برای جهت یابی است
مردم پلی نزی همواره در قایق هایشان با خود خوک می‌برند. زیرا خوکها نسبت به بوها بسیار حساس بوده و نزدیک سرزمینهای بودار تغییر رفتار میدهند.
بوی سینه دریا ما را به سمت خشکی هدایت میکند
.
بوهای تازه را روی دریا بهتر از خشکی میتوان تشخیص داد زیرا که بوی نمک بر روی دریا مداومتر است
.
در صحرا هر بویی بیانگر حضور انسان است بهترین زمان صبح زود و عصرها میباشد وقتی که جهت باد را میتوان تشخیص داد
.
بوها نزدیک به سطح زمین قوی تر هستند اگر شیء ساطع بو روی زمین باشد
.

باید توجه کرد که این روشها کاملا دقیق نیستند و صرفا جهت تقریبی‌ را به ما نشان می دهند.جهت های گفته شده در نیم کرهٔ شمالیست و در نیم کرهٔ جنوبی‌ برعکس است
.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:56 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

دامنه شمالي الوند با جهت شمالغربي - جنوب شرقي در غرب ايران واقع شده است. منطقه مورد مطالعه به لحاظ ساختار زمين شناسي، ويژگيهاي سازندهاي سطحي، مشخصات هيدرولوژي، اقليمي، توپوگرافي و وضعيت گسل ها از نظر وقوع پديده هاي ژئومورفولوژي و فرآيندهاي دامنه‎ايي بسيار متنوع مي‎باشد. وقوع لغزشهاي متعدد، جريانات واريزه اي، ريزش هاي سنگي، و تشكيل و توسعه خندقها و بسياري از پديده هاي مورفوديناميكي فعال چهره دامنه شمالي الوند را به شدت تغيير داده است. شدت فرآيندهاي دامنه ايي و عوامل مورفوديناميك در جبهه شمالي توده الوند به حدي است كه موجب پسروي و تحول مورفولوژي دامنه ها و پرتگاه ها شده است. به طوريكه شاخص هاي كمي محاسبه شده نه تنها بيانگر شدت عملكرد عوامل مورفوديناميكي فعال منطقه است بلكه ميزان و شدت ناپايداري دامنه‌ها را بيش از بيش مشخص مي سازد. تخريب سنگها و جابجايي مواد درشت و ريز در سطوح دامنه هاي پر شيب از عوامل مهم برهنگي دامنه هاست به طوريكه حركات ريزشي، واژگوني، سنگ ريزه ها،‌و جريانات واريزه اي با تكرار و فراواني و گستردگي خاص يكي از عوامل ناپايداري دامنه هاي سنگي منطقه محسوب مي شود.ابعاد پديده هاي مذكور در واحدهاي ليتولوژيكي مختلف، متفاوت بوده و الگوي مكاني آن بر روي دامنه هاي سنگي بسيار متنوع است. از لحاظ ريزش هاي سنگي معادل 22/34% منطقه در محدودة ناپايدار قرار دارد. در دامنه هاي شمالي الوند لغزشها از جمله فرآيندهايي هستند كه در اثر وقوع آنها حجم انبوهي از مواد دامنه اي جابجا شده است. با توجه به تحليل هاي مورفولوژيكي بعمل آمده از لغزشهاي بوقوع پيوسته از قبيل شكل هندسي، برش مقطعي، طول، عمق و پهنا … مي توان گفت كه بيشتر آنها از نوع لغزشهاي سطحي و عميق مي باشد. تقريباً معادل 78% لغزش هاي منطقه از ثبات برخوردارند و اين مسئله بيانگر حركت و جابجايي حجم انبوهي از مواد لغزش يافته است. نسبت سطح به حجم لغزشها مقدار 40 سانتيمتر را نشان مي‌دهد كه بيانگر شدت مناطق تخريب شده از طريق اين فرآيند است. ميزان حساسيت منطقه به لغزشهاي عميق بر اساس روش برانسدن در گروه ناپايدار 9/21% و گروه نسبتاً ناپايدار 41/1% و نسبتاّ پايدار 96/5% و پايدار 73/70% محاسبه شده است و اين در حالي است كه از لحاظ لغزشهاي سطحي اين مقادير به ترتيب 99/45% ناپايدار، 01/54% نسبتاً پايدار است. ارقام مذكور حساسيت سازندهاي سطحي منطقه را همراه با تأثير شيب و نفوذ آب در ايجاد لغزشهاي سطحي در رابطه با عمق آنها بيان مي‎نمايد. به لحاظ شدت فرآيندهاي فرسايشي در دامنه شمالي الوند و پسروي دامنه ها در اثر تشكيل و توسعه خندقها،‌عوامل عمده فرسايش در منطقه، علل تشكيل خندق و استعداد خندق زايي منطقه از ابعاد مختلف مورد بررسي قرار گرفته و سپس با مطالعه خندقهاي شاهد و اندازه گيري ابعاد آنها عوامل مؤثر در تشكيل و توسعه آنها شناسايي و تحليل شده است. از نتايج بررسي خندقهاي منطقه چنين استنباط مي‎شود كه منطقه از نظر عوامل اقليمي (ميزان بارش ودما) هيدرولوژي (خروج آبهاي زير قشري و آبهاي سطحي) و ويژگيهاي سازندهاي سطحي بسيار مستعد خندق زايي است. تحليل‌هاي كمي مربوط به خندقها نشان مي دهد كه از بين عوامل مؤثر در تشكيل و توسعه خندقها عامل توپوگرافي (شيب)، عمل برفساب و تشكيل چاله هاي برفي، لغزش ها، تغيير كاربري اراضي و حساسيت سازندهاي سطحي از مهمترين عوامل محسوب مي شوند. از تمامي مباحث مطرح در پژوهش حاضر مي توان چنين نتيجه گيري نمود كه سطوح دامنه‎هاي شمالي الوند توسط عوامل مختلف ساخته و پرداخته شده اند (فعاليت شديد عوامل مورفوديناميك) و در شكل بندي و تغيير و تحولات بعدي آنها خصوصاً در گذشته نه چندان دور غير از عوامل طبيعي،‌عوامل انساني نيز با شدت تمام نقش مهمي ايفا نموده اند.

2- بررسي و پيش بيني تغييرات دما و بارش در ايران :

بررسي و پيش بيني تغييرات زماني ميانگين حداقل دما, ميانگين حداكثر دما و مجموع بارش ماهانه در ايران هدف اصلي اين تحقيق مي‌باشد. به همين منظور 45 ايستگاه هواشناسي سينوپتيك از سال 1966 تا 1995 انتخاب گرديد و سپس با استفاده از روش تحليل خوشه‌اي و با استفاده از هشت پارامتر اقليمي, طبقه بندي اقليمي ايران انجام گرديد كه در نهايت پنج منطقه يا ناحيه اقليمي كه از لحاظ ويژگي‌هاي اقليمي همگون بوده‌اند بدست آمد. در هر يك از ايستگاهها, يك ايستگاه نماينده تعيين گرديد. با استفاده از روش مدل سازي اتورگرسيو ميانگين متحرك فصلي ضربي ( SARIMA ) براي هر يك از ايستگاههاي نماينده يك مدل احتمالاتي تعيين گرديد و مقادير برآورد شده به همراه حدود بالا و پايين آن گزارش شده‌اند. در هريك از ايستگاهها سه پارامتر حداقل دما, حداكثر دما و مجموع بارش ماهانه مدل بندي و مقادير احتمالي آينده نيز پيش بيني شده‌اند. از آنجا كه هدف از بررسي تغيير اقليم در اين تحقيق درجه و ميزان تغيير ذاتي و طبيعي متغييرها در طول زمان بوده است, لذا جهت بررسي معني دار بودن تغييرات در طول سالهاي 1966 الي 1995 در ايستگاههاي نماينده با استفاده از innovation Variance و آزمون F فرضيات تحقيق مبني بر معني دار بودن تغييرات در طول زمان مورد آزمون قرار گرفتند. يافته‌هاي حاصل از تحقيق نشان مي‌دهند كه تغييرات حداقل دما در ايستگاههاي بابلسر و قزوين داراي تفاوت معني داري مي‌باشند ( P > 0/05 ) در حالي كه تغييرات حداقل دما بين سالهاي 1966 تا 1995 در ايستگاههاي اصفهان, بندر لنگه و زابل معني داري نمي‌باشد ( P< 0/05 ). يافته‌هاي تحقيق در مورد حداكثر دما نشان داده است كه به غير از ايستگاه بندر لنگه ( P < 0/01 ) تغييرات اين پارامتر در ساير ايستگاهها معني دار بوده است ( P > 0/01 ). از سوي ديگر تغييرات مجموع بارش ماهانه در ايستگاههاي بابلسر , قزوين , بندر لنگه و زابل در طول ســـالهاي 1966 تا 1995 معنــي دار نبــوده است ( P< 0/05 ) و فقط در ايستگاه اصفهان تغييرات معني دار بوده است ( P > 0/05 ). بنابراين نتايج, با فرض تعميم نتايج هر يك از ايستگاههاي نماينده به منطقه اقليمي مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه منطقه سواحل پست جنوب ايران فاقد تغييرات مهم در طول دوره آماري مورد مطالعه بوده است. در مناطق شمال ايران و مناطق سرد و مرتفع ايران در اواخر دهه 60 تا اواسط دهه 90 دماي حداقل داراي تغييرات معني داري بوده اما مجموع بارش ماهانه داراي تغييرات مهمي نبوده است. همچنين مقادير حدكثر دما و بارش در مناطق حاشيه كوير ايران در طول دوره مورد بررسي دچار تغييرات معني داري بوده است. در مناطق مجاور نواحي ساحلي جنوب ايران حداكثر دما فقط فاكتور مهمي از لحاظ تغييرات اقليمي به حساب مي‌آيد. در فراآيند مدل سازي احتمالاتي مشاهده شد كه هيچ يك از متغيرهاي مورد مطالعه داراي روند افزايشي يا كاهشي در طول سالهاي 1966 تا 1995 نبوده‌اند.

3- تحليل در خشكساليهاي فراگير ايران با استفاده از تحليل هاي سينوپتيكي :

خش˜سال? ي˜? از بلايا? طبيع? است ˜ه از ديرباز همواره سبب تغييرات وخيم در زندگي بشر مي‌شده است. خشكسالي به سه شكل , آب و هوائي , هيدرولوژي و كشاورزي ديده مي‌شود كه نوع اول آن در وقوع و خاتمه انواع ديگر از تقديم و اولويت برخوردار است. با توجه به اين موارد هدف اين پژوهش شناسائي الگوها و سازوكارهاي جوي موثر در بروز خشكسالي آب و هوائي و يافتن مدل مناسبي جهت توجيه دوره‌هاي خشك است. با اين توصيف روش تحقيق, شناسائي و ردگيري الگوهاي جوي با استفاده از نقشه‌هاي هواي سطح زمين و تراز 500 هكتوپاسكالي مي‌باشد. بعلاوه رژيم بارشي و عوامل موثر در آن بررسي شده و سپس بارش سالانه, ماهانه و روزانه از نظر آماري مطالعه گرديده و شاخصهاي مميزي خشكسالهاي و ترسالي استخراج و بر اساس آن عوامل كلان ايجاد كننده ( سينوپتيكي و جهاني ) دوره‌هاي خشك يا مرطوب و چگونگي استحاله آن طي مطالعه نقشه‌هاي ماهانه و روزانه مورد بررسي قرار گرفت. دوره‌هاي منتخب روزانه از نظر مفاهيم بنيادي هواشناسي مثل شاخص وزش, تاوائي و واگرائي جريان هوا نيز مطالعه شده است كه در اين بررسي‌ها مشخص مي‌شود كه در هنگام وقوع دوره‌هاي خشك كمربند و سيع تاوائي منفي و واگرائي مثبت در بيشتر بخشهاي كشور حاكم مي‌گردد. نتايجي كه از اين تحقيق بدست آمد نشان مي‌دهد كه وقوع خشكساليها در ايران غالبأ با تشديد فعاليت و افزايش فشار پرفشار سيبري و آزورز و ادغام زبانه آنها در خاورميانه ( در سطح زمين ) همراه است كه با گسترش به شمال پر ارتفاع جنب حاره در تراز 500 هكتوپاسكالي و ايجاد پشته در بين النـهرين و غـرب كشــور جـريانات شمالغربي در ايران برقرار مي‌گردد. سازوكار آن بطور خلاصه بدين صورت است كه پرفشار آزور بــه سمت شرق و شمالشرق جابجا شده و با نزديك شدن آن به غرب اروپا - آفريقا و نيز گسترش پر فشار سيبري بطرف غرب و خاورميانه زمينه آغاز دوره خشك فراهم مي‌شود. با ارتباط بين دو پرفشار مذكور چه از طريق عرضهاي ميانه و چه جنب حاره, كمربند پرفشاري روي ايران گسترش يافته كه در اين خصوص پرفشارهاي مانع اورال و درياچه آرال سازوكار فوق را تسهيل مي‌نمايد. كم فشارهاي سودان ( درياي سرخ ), مديترانه شرقي و ايسلند در طي دوره‌هاي خشك ضعيف تري داشته و متقابلأ كم فشارهاي مركز و غرب مديترانه, اطلس و شرق اسكانديناوي در حوالي جزاير نوايازميليا بطور تقريبي قويتر مي‌گردد. محل تمركز و زبانه‌هاي سيستم هاي در سطح زمين نشانگر اين واقعيت است كه زبانه‌هاي سيستم‌هاي در سطح زمين نشانگر اين واقعيت است كه زبانه‌هاي سيستم‌هاي اورال و آرال بطور نسبي با دوره‌هاي خشك و سيستم‌هاي مانع اروپا , اسكانديناوي با دوره‌هاي مرطوب تقارن زماني دارد, ولي در تراز 500 كه نقش كنترل كنندگي آن بيشتر است قرارگيري پشته‌هاي ارتباطي بين سيستم مانع و پرارتفاع جنب حاره از اهميت زيادي برخوردار مي‌باشد بنحوي كه پشته‌هاي شرق و غرب كشور به ترتيب با دوره‌هاي مرطوب و خشك همزمان هستند. بعلاوه مشخص گرديد كه وقوع دوره‌هاي مرطوب و بالمال ترسالي‌ها با كاهش اثرات پرفشار سيبري روي ايران و قطع ارتباط آن با پرفشار آزور و تقويت سيستم‌هاي كم فشار سوداني, شرق مديترانه و ايسلند در رابطه بوده كه غالبأ در سطح زمين بصورت يك زبانه وسيع كم فشاري از ايسلند تا سودان و خاورميانه تظاهر مي‌كند. در تراز 500 وجود ناوه تقويت شده از غرب اورال تا درياي سرخ و سيستم مانع در اروپاي مركزي تا ليبي الگوي ايده آل براي وقوع دوره‌هاي مرطوب مي‌باشد. پرارتفاع ديناميكي آزور در اين ايام بصورت نصف النهاري قرار گرفته و به مركز اقيانوس حوالي 35 تا 40 درجه غربي سوق مي‌يابد.

4- تحليل رژيم بارش ماهانه حوضه هاي ارس و درياچه اروميه و محاسبه ضريب جريان :

پاياننامه حاضر با اين هدف آغاز گرديد كه در ارتباط با رژيم‌هاي بارش آذربايجان . مطالعه دقيقي را انجام داده و به بررسي تغييرات بارش در طي فصول و تاثير متقابل ويژگي‌هاي جغرافيائي و بارندگي و در آخر به طبقه بندي نواحي بارشي دست يابد . بر اين اساس ابتداء مطالعات كتابخانه‌اي و بررسي منابع و مراجع علمي آغاز گرديد و تا حد امكان تمامي كتب و منابعي كه به ويژگي بارش و اقليم در محدوده باران و به خصوص آذربايجان پرداخته‌اند, مطالعه و فيش برداري گرديد و سپس مقالات مندرج در نشريات خارجي مورد مطالعه قرار گرفت تا مشخص شود محققاني كه در زمينه بارش, تغييرات و توزيع جغرافيائي آن فعاليت مي‌نمايند, از چه روشهايي در ناحيه بندي بارش استفاده نموده‌اند. با مطالعه و فيش برداري از نزديك به 70 مقاله به زبان انگليسي مشخص گرديد كه غالب آنان با در نظر گرفتن متغيرهاي محلي ( نظير ارتفاع , عرض جغرافيائي , دوري و نزديكي به دريا ) و ضمن بكارگيري روشهاي آماري توصيفي در معرفي ويژگيهاي بارش منطقه , از روشهاي آماري چند متغيره براي طبقه بندي و ناحيه بندي استفاده نموده‌اند كه اهم روشهاي ايشان را تحليل خوشه‌اي , تجزيه به مولفه‌هاي اصلي و تحليل عاملي تشكيل مي‌دهد. در تحقيق حاضر از بين روشهاي رگرسيوني چند متغيره از روش تحليل عاملي استفاده شده است. داده‌هاي اصلي مورد مطالعه , آمار بارش ماهانه 26 ايستگاه سينوپتيك و كليماتولوژي موجود در استان آذربايجانشرقي, آذربايجانغربي و استان اردبيل در طي 33 سال ( از سالهاي 1339, 1371 شمسي و 1960 - 1992 ميلادي ) مي‌باشد. در زمان شروع تحقيق كه مهر ماه 1374 بود ( 1995 م ) آمار بارش سالهاي 1372 , 1373 ( 1993 و 1994 ميلادي ) از طرف سازمان هواشناسي منتشر نگرديده بود و بنابراين آخـرين سـال آماري سال 1371 ( 1992 م ) انتخاب گرديد. از 26 ايستگاه مورد مطالعه 2 ايستگاه خارج از حوضه‌هاي ارس و درياچه اروميه بوده كه بعلت اهميت داده‌هاي بارش آن ايستگاهها در چگونگي حركت منحي‌هاي همبارش و افزايش داده‌هاي خام در سيستم نرم افزاري, استفاده از اطلاعات ايستگاههاي ميانه و فيروزآباد خلخال ( از حوضه قزل اوزن ) ضروري به نظر رسيد. بر اساس روشهاي بكار گرفته شده , مشخص گرديد كه در تحليل رژيمهاي بارش, روشهاي آمار توصيفي هر چند براي بيان كليات لازم مي‌باشند اما نمي‌توانند اختلافات اساسي در بارندگي دو حوضه را بخوبي نشان دهند و بنابراين بررسي موضوع فوق, مي‌بايست از زواياي ديگر و با استفاده از ساير روشهاي پيشرفته آماري انجام مي‌پذيرفت. بر اين اساس از روش , " بررسي دوره‌هاي مرطوب و خشك " استفاده به عمل آمد كه در نهايت منجر به طبقه بندي ايستگاههاي حوضه ارس و حوضه اروميه به سه طبقه گرديد: طبقه ايستگاههاي كاملا مرطوب - طبقه ايستگاههاي متمايل به رطوبي و طبقه ايستگاههاي متمايل به خشك. از بين روشهاي آماري چند متغيره نيز, از " روش تحليل عاملي " استفاده به عمل آمد كه منجر به طبقه بندي نواحي آذربايجان به دو ناحيه شرقي و غربي گرديد. نتايج اين روش نشان داد كه بارش شهرهاي استان آذربايجانشرقي و استان اردبيل به تناسب فصول از توده هواهاي متفاوتي منشأ ميگيرند ولي بارش شهرهاي استان آذربايجانغربي در طي سال عمدتأ متأثر از توده هواهي غربي ميباشد و بدين ترتيب در نواحي آذربايجان دو حوضه اقليمي ( با تاكيد به عنصر بارش ) شناخته شد كه عبارت است از: حوضه خزري آذربايجان و حوضه مديترانه‌اي آذربايجان. در اين مطالعه قلمروهاي تحت پوشش هر حوضه و تحولات آن در طي فصول و ماهها, با ارائه اشكالي مورد بحث قرار گرفته است.

5- پژوهشي در ديناميك لغزش هاي زميني وعلل وقوع ان با استفاده از روشهاي مورفومتري حوضه اهر چاي :

حوضه اهر چاي عليا با مساحتي حدود 1130 كيلومتر مربع در غرب شهرستان اهر در مختصات جغرافيائي 38:20 تا 38:45 عرض شمالي و 46:35 تا 47:5 طول شرقي واقع شده است. اين حوضه از شمال توسط رشته كوههاي قره داغ و از جنوب بوسيله رشته ارسباران احاطه شده است. اين حوضه از نظر ساختماني جزئي از آذربايجان محسوب ميشود كه قبل از ترياس مياني حالت فلات داشته است. حركات كوهزائي آلپي ( فازلارامي و پيرينه ) موجب تحولات عمده در اين منطقه شده است. در طي اين فاز تكتونيكي, منطقه اهر تحت تاثير گسلش شديد همراه با فعاليتهاي نفوذي و آتشفشاني قرار ميگيرد و تحت تاثير عوامل فوق, منطقه مورفولوژي كنوني خود را پيدا كرده است. وجود نهشته‌هاي عميق درياچه‌اي و تخريبي , مخصوصأ در دامنه‌هاي جنوبي حوضه و همچنين عوامل مورفوتكتونيكي و مورفوكليمايي سبب شده , مواد موجود در دامنه‌ها ناپايدار شوند. با توجه به موارد مذكور انگيزه اساسي تحقيق حاضر شناخت عوامل موثر در ناپايداري دامنه‌ها و وقوع لغزشهاست. اگرچه موضوع اصلي پژوهش, لغزش است اما جنبه‌هاي ژئومورفولوژيكي اين حركتها مورد توجه بوده و براي نيل به اين هدف از روشهاي مورفومتري براي تجزيه و تحليل شناخت و طبقه بندي لغزشها استفاده شده است. هدف از كاربرد اين روشها شناخت نحوه وقوع لغزشها و بازسازي شرايط موثر در لغزشهاي اتفاق افتاده در منطقه اهرچاي است. بنابراين ارائه مدلهاي مناسب براي لغزشهاي منطقه , هدف نهائي پژوهش مي‌باشد. براي نيل به اهداف مذكور, ابتدا سازندهاي دوران سوم. لغزشهاي موجود در هر واحد شناسائي و ضريب رگرسيون براي آنها محاسبه شده است. براي درك اختلاف بين نحوه وقوع لغزشهاي عميق و سطحي پراكنش ناهمواريها و انرژي بالقوه ناهمواريها محاسبه شده و روابط آن با ابعاد لغزشها بدست آمده است. رابطه بين ميانگين طول و پراكنش ارتفاع بيانگر آن است كه اندازه توده لغزش در كل تحت تاثير پراكنش ارتفاع است و رابطه مستقيمي بين آنها برقرار است. ميامنگين حجم, مساحت , طول و ارتفاع لغزشها در يك مربع نمونه باپراكنش ارتفاع همبستگي خوبي دارند و اين مسئله بيانگر آنست كه وقوع لغزش بوسيله ويژگيهاي بزرگ مقياس زمين كنترل ميشود. چون پراكنش ارتفاعي و وضعيت مكاني را براي وقوع لغزش نشان مي‌دهد لغزشهاي بالقوه از طريق توزيع اين مشخصه شناسائي شده است.

6- بررسي نقش عوامل مورفو ديناميك در ناپايداري دامنه هاي شمالي قوشه داغ (از اهر تا مشگين شهر)

دامنه‌هاي شمال قوشه داغ در شمال غرب ايران و در مختصات جغرافيائي 38:15 تا 38:30 عرض شمالي و 47:00 تا 47:38 طول شرقي واقع شده است. منطقه مورد مطالعه به احاظ ساختار زمين شناسي ويژگيهاي سازندهاي سطحي مشخصات مشخصات هيدرولوژي, اقليمي , توپوگرافي و فعاليت‌هاي تكتونيكي , از نظر وقوع پديده‌هاي ژئومورفولوژي بسيار متنوع مي‌باشد. وقوع لغزشهاي متعدد , جريانات واريزه‌اي و تشكيل خندق هاي طويل و عميق و بسياري از پديده‌هاي ديگر, چهره دامنه‌ها را شديدأ تغيير مي‌دهد. گذشته از فرايندهاي فعال كنوني كه سطوح دامنه‌ها را شكل مي‌دهند, بخشي از اشكال كنوني , حاصل فرايندهاي فعال گذشته است كه با مكانيسم متفاوت از شرايط كنوني به دامنه‌ها شكل داده‌اند و موجب برجاي ماندن مواريث كنوني شده‌اند كه هيچ تناسبي با مكانيسم هاي كنوني ندارند. در اين پژوهش با توجه به شواهد ارائه شده ثابت گرديده است كه شدت تغيير و تحولات اقليمي و در نتيجه هيدرولوژيكي گذشته به مراتب بيشتر از شرايط كنوني بوده و اين تحولات تغييرات عمده‌اي در سطح دامنه‌ها و در بخش فرورفتگيها پديد آورده است. آبرفت‌هاي قديمي ايجاد چاله‌هاي برفي وقوع جريانات واريزه‌اي و لغزش هاي قديمي حاصل چنين تغيير و تحولاتي به شمار مي‌آيند. بـه لحـاظ شدت فرايندهاي فرسايشي در دامنه‌ها و پسروي سريع دامنه‌ها در اثر تشكيل خندق‌ها عوامل عمــده فرسايش در دامـنه‌ها و عـلل تشكيـل خنـدق‌ها و اسـتعداد خندق زائي منطقه از ابعاد مختلف ( از ديدگاه عوامل اقليمي, هيدرولوژي و ويژگيهاي سازندهاي سطحي ) مورد بررسي قرار گرفته و سپس با مطالعه موردي و موضعي خندق‌ها ( بويژه خندق‌هاي تيپيك ) عوامل دخيل در رشد سريع آنها شناسائي شده‌اند. براي تشخيص سهم عوامل مختلف در تشكيل خندق‌ها و در واقع اولويت بندي عوامل عمده پديد آورنده آنها از روشهاي كمي بهره گيري شده است. در نهايت با توجه به عوامل ايجاد خندق‌ها بخش‌هاي مختلف منطقه از نظر استعداد خندق زائي پهنه بندي شده است. از نتايج بررسي خندق‌هاي منطقه چنين برمي‌آيد كه منطقه از نظر عوامل اقليمي ( ميزان بارش و دما ) هيدرولوژي ( خروج آبهاي زير قشري و آب‌هاي سطحي ) و ويژگيهاي سازندهاي سطحي ( ميزان هدايت هيدروليكي و ميزان آهن موجود ) به خندق زائي بسيار مستعد مي‌باشد. بطوريكه اغلب خندق‌هاي منطقه بر روي آبرفت‌هاي قديمي و سازندهاي سطحي ديگر كه از نظر مقدار آهن بسيار غني هستند تشكيل شده‌اند. خروج چشمه‌هاي كوچك از پاي دامنه‌ها و در نتيجه ريزش ناگهاني ديواره‌ها در بعضي از بخش‌هاي منطقه از ديگر عواملي محسوب مي‌شوند كه موجبات تشكيل و رشد سريع خندق‌ها را فراهم مي‌سازند. غير از تشكيل خندق‌ها وقوع لغزشهاي متعدد در سرتاسر منطقه چهره دامنه‌ها را شديدأ تغيير داده است. لغزشهاي مذكور با توجه به مشخصاتي كه دارند و با عنايت به عوامل مختلفي كه در تشكيل آنها دخيل هستند. به انواع مختلف و اشكال متنوع در دامنه‌هاي منطقه رخ مي‌دهند. به لحاظ تغييرات عمده‌اي كه توسط لغزشها در دامنه‌ها پديد مي‌آيد علل و عوامل وقوع لغزشها مورد بررسي قرار گرفته و پديده‌هاي ياد شده با توجه به ويژگيهايي كه دارند طبقه بندي شده‌اند. سپس بر اساس طبقه بندي صورت گرفته لغزشهاي مختلف به تفكيك مورد مطالعهقرار گرفته‌اند. نتايج نشان مي‌دهند كه اغلب لغزشهاي منطقه بر روي آبرفت‌هاي قديمي رخ داده‌اند اين نوع لغزشها در بيشتر موارد در اثر شتشوي پاي دامنه‌ها خالي شدن پاشنه دامنه‌ها و در نتيجه بر هم خوردن تعادل مواد دامنه‌اي رخ داده‌اند. فعال بودن چنين مكانيسمي در سرتاسر منطقه موجب شده است كه تعداد لغزشهاي دره‌اي در مقايسه با لغزشهاي دامنه‌اي به مراتب زياد باشد. يكي از پديده‌هاي ديگري كه در سرتاسر دامنه‌هاي سنگي منطقه مشاهده مي‌شود وقوع جريانات واريزه‌اي است كه موجب پسروي دامنه‌هاي سنگي تشكيل مخروط‌هاي واريزه‌اي و در نتيجه انتقال واريزه‌ها به آبراهه‌ها ( در مواقع سيلابي ) مي‌گردند. در اين پژوهش سعي شده است كليه شاخصه‌هاي ناپايداري در دامنه‌هاي سنگي , شناسائي و مورد مطالعه قرار گيـرند. بررسي‌ها حاكي از اينست كه جريانات واريزه‌اي عمدتأ به دو صورت جريانات واريزه‌اي دره‌اي و دامنه‌اي در منطقه توزيع شده‌اند و معمولأ به لحاظ افت شديد دما وجود رطوبت كافي در دره‌ها ( به جهت استقرار تكه‌هاي برفي ) تعداد جريانات واريزه‌اي دره‌اي نسبت به جريانات واريزه‌اي دامنه‌اي زياد مي‌باشد. از تمامي مباحث مطرح در پژوهش حاضر مي‌توان نتيجه گيري نمود كه سطوح دامنه‌هاي شمالي قوشه داغ توسط عوامل مختلف ساخته و پرداخته شده‌اند ( فعاليت شديد عوامل مورفوديناميك ) و در شكل بندي و تغيير و تحولات بعدي آنها خصوصأ در دو دهه اخير غير از عوامل طبيعي عوامل انساني نيز با شدت تمام نقش مهمي ايفاء نموده‌اند.

7_مدل سازي سيلابهاي ناحيه اي بر اساس ويژگيهاي مورفومتريك حوضه ها(حوضه غرب درياچه اروميه)

در چند دهه اخير مطالعه فرايندها از جمله بروز سيل در ميان ژئومورفولوژيستها از اعتبار خاصي برخوردار شده است. بررسي رابطه بين عوامل ژئومورفولوژيك و بروز سيل بخشي از پژوهشهاي ژئومورفولوژي سيل را دربرمي‌گيرد كه موضوع بررسي اين تحقيق است. هدف از انجام اين پژوهش يافتن و شناساندن تاثير عوامل مختلف ژئومورفولوژيك در بروز سيل با استفاده از مدلهاي رياضي و بهره‌گيري از آن مدلها براي پيش بيني‌هاي دراز مدت وقوع سيل مي‌باشد. براي رسيدن به اين هدف فرض مي‌شود كه بروز سيلابها در مناطقي كه داراي رگبارهاي مشابه مي‌باشد تحت تاثير ويژگيهاي ژئومورفولوژيك حوضه‌ها از قبيل اندازه , ناهمواري , شكل , شبكه زهكشي و ميزان تحول آن مي‌باشد. از اين رود براي آزمون فرضيه‌هاي گفته شده منطقه غرب درياچه اروميه با پنج حوضه زولا چاي , نازلوچاي , روضه چاي , شهر چاي و باراندوز چاي كه داراي بيست ايستگاه هيدرومتري با آمار مكفي مي‌باشند انتخاب شده‌اند. از دلايل عمده براي انتخاب اين حوضه به عنوان بستر تحقيق, وجود شرايط اقليمي تقريبأ يكسان و تاثير تقريبأ يكنواخت توده هواهاي غربي در آنها است. براي كمي نمودن ويژگيهاي ژئومورفولوژيك حوضه‌هاي منطقه مورد مطالعه در حدود سي نمايه مورد استفاده قرار گرفته و سپس ميانگين سالانه دبي‌هاي سيلابي به وسيله روشهاي آماري با نمايه‌هاي گفته شده در ارتباط گذاشته شده‌اند و در اين مورد تجزيه و تحليل رگرسيوني به صورت پسرونده و گام به گام از جمله روشهاي آماري مي‌باشد كه بوسيـله نرم افزار SPSS انجام شده است. نتيجه اين بررسيها بصورت چندين مدل ارائه شده است. مدلهايي كه از روابط انفرادي بين ويژگيهاي ژئومورفيك و ميانگين سالانه سيل بدست آمده‌اند, نشان مي‌دهند كه هر يك از عوامل پيش گفته همبستگي معني دار ولي بتقريب ضعيفي با دبي سيلابي دارند كه حاصل تأثير مستقيم ساختمان سنگ شناختي و زمين ساختي در ميزان آب ورودي و خروجي حوضه‌ها مي‌باشد.ليكن مدلهائي كه از اضافه نمودن نمايه‌هاي گوناگون ژئومورفولوژيك به معادله حاصل شده‌اند بطور كلي با وجود 18 متغير , با كل پديده بروز سيل در منطقه مورد مطالعه همبستگي نشان داده‌اند. در بين متغيرهاي فوق از همه ويژگيهاي ژئومورفيك چندين نمايه به چشم مي‌خورد كه آزمون واريانس آنها بيانگر معني دار بودن همبستگي آنها است. تجزيه و تحليل اين نتايج نشان مي‌دهد كه افزايش وسعت حوضه موجب افزايش حجم جريان , افزايش ناهمواري باعث بيشتر شدن حجم و سرعت جريان, زياد شدن آبراهه‌ها موجب سرعت يافتن جريان و افزايش كشيدگي حوضه و ميزان تحول آن باعث كاهش سرعت جريان مي‌گردند. بررسي روابط سيستمي عوامل گوناگون ژئومورفيك نشان مي‌دهد كه آن عوامل يا به صورت مستقيم و يا به صورت غير مستقيم در نتيجه تأثيرگذاري به همديگر يا تحت تأثير ساير عناصر نظامهاي محيطي قرار گرفتن شرايط پيچيده‌اي را فراهم مي‌آورد كه در نهايت آب خروجي از حوضه‌ها را كنترل مي‌كند. بر اين اساس فرضيه صفر آماري كه عدم همبستگي را در روابط گفته شده طرح مي‌كرد رد مي‌شود و رابطه تابعي به صورت زير ارائه مي‌گردد: Q( m ) = f ( DN , AL , SI , SH , EV ) كه در آن Q( m ) ميانگين سالانه دبي سالانه , f تابع , DN شبكه زهكشي , SI اندازه حوضه , AL ناهمواري , SH شكل حوضه , EV ميزان تحول آبراهه‌ها مي‌باشند. اين رابطه قابل تعميم براي ساير مناطق نيز مي‌باشد. مدلهاي تحت آزمون اين تحقيق كه امكان پيش بيني وقوع سيلابهاي تمام منطقه مورد مطالعه را ميسر مي‌سازند, ابزار مناسبي براي پيش بيني دراز مدت سيل با استفاده از روشهاي مختلف از جمله روش سيل نمايه براي نواحي مختلف به شمار مي‌روند. اجراي اين روش كه با تهيه منحنيهاي فراواني سيلاب براي هر ايستگاه و سپس تركيب منحنيهاي فراواني منطقه‌اي بدست آمده از روي آنها با مدلهاي به دست آمده از اين تحقيق حاصل مي‌شوند, توانهاي محيط براي بروز سيل را در دراز مدت نشان مي‌دهد و مناطق حساس از نظر آسـيب پذيري در برابر سيلابها را مشخص مي‌كند و بنابراين امكانات مناسبي پيش مي‌آيد تا برنامه ريزيهاي اساسي براي آن مناطق با اعمال روشهاي مهندسي و مديريتي كه در بعضي مواقع ژئومورفولوژي نيز در رديف ارائه كنندگان آن روشها در مي‌آيد, انجام گي



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:53 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 انتشارات دانشگاه تهران - خرداد 1390 دکتر محمد حسن گنجی از ديد شاگرد ديرينه اش (بخش از کتاب منتشر نشده خاطرات دکتر پيروز مجتهدزاده) من در مصاحبه ها و گفت و گوهای مختلف گاه اشاره کردم که در شکل گيری شخصيت علمی و اجتماعی هر اندازه ضعيفم سه تن موثر بوده اند. يکی از آن سه تن دکتر محمد حسن گنجی بوده است. آن دو تن ديگر دکتر علينقی عاليخانی، رئيس دانشگاه تهران در دوره ليسانس من (1350-1348) بود و پرفسور ژان گاتمن Jean Gottmann، پدر جغرافيای سياسی نوين که راهنمايی رساله دکترایم را در دانشگاه آکسفورد داشت. البته من به چند تن ديگر از معلمانم در دوره تحصيلی ليسانس و فوق ليسانس و دکترا در تهران و لندن هم مديون هستم، از جمله خانم دکتر دره ميرحيدر، شادروان دکتر ربيع بديعی، آقای دکتر کاظم وديعی، آقای دکتر سيد حسين نصر، و پرفسور کيث مک لاکلن Keith McLachlan. به اين اساتيد علاقه فراوان داشته و برايشان ارزش و احترام فراوانی دارم. به هر حال سه تن استادان ياد شده، يعنی پرفسور گاتمن، دکتر عاليخانی و دکتر گنجی در شکل گيری شخصيت علمی و اجتماعی من تاثيری ويژه داشته اند و من در اين گفته مواردی از اين تاثير گذاری مستقيم را بر خواهم شمرد. من در دوره ليسانس در دانشگاه تهران شاگرد مستقيم دكتر گنجى بودم، و به عنوان عضو هيات رئيسه انجمن دانشجويان دانشگاه تهران با رئيس وقت دانشگاه تهران، يعنی دکتر عاليخانی، ارتباط کاری مستقيم داشته و علاقه و احترام خاصی بين ما برقرار شد. در ادامه تحصيل در آکسفورد حقيقتا بزرگترين اقبال زندگيم به من روی آورد هنگامی که پرفسور گاتمن شخصا راهنمايی رساله دکتريم را به عهده گرفت. او به روی من پنجره ای فراخ به باغ پر ثمر دانش جغرافيای سياسی و ژئوپوليتيک باز کرد و من گمان قطعی بر اين دارم که اگر اين اقبال دست نمی داد من هرگز قادر نمی بودم که ژرفای فلسفی نيروهايی را درک کنم که به جغرافيای سياسی و ژئوپوليتيک معنی می دهند. در دوره ليسانس (کارشناسی) در دانشگاه تهران (1350-1346) به رشته تحصيلى ام عشق مى ورزيدم تا آنجا كه در دومين سال دانشجويم "شيخ نشين هاى خليج فارس" را به عنوان نخستين كتابم نوشتم كه چند ماه بعد از آن، در سال سوم دانشجوئيم منتشر شد. پيگير تحقيقات بودم و به اين سبب با استادانم رابطه اى نزديك و منطقى داشتم. به ويژه با دكتر گنجى كه رابطه ما به شكل رابطه پدر و فرزندى _ در روابط اجتماعى و نيز در محيط دانشگاه _ بود. اكنون كه خودم استاد دانشگاه هستم مى دانم كه يك استاد مجرب هميشه به دانشجويانش علاقمند است و به آنان توجه ويژه اى دارد و سعى مى كند آنان را يارى دهد. در باره دکتر عاليخانی و پرفسور گاتمن در جاهای ديگر صحبت خواهم کرد، ولی در مورد دکتر گنجی می خواهم مطالبی را که در جلسه بزرگداشت ايشان در فرهنگ سرای ابن سينا در پائيز 1386در تهران گفتم در اينجا به نقل از خبرگزاری مهر تکرار کنم: اين خبرگزاری طی گزارشی از جلسه نکوداشت دکتر محمد حسن گنجی که در اواخر آذرماه 1386 منتشر کرد نوشت: "تقدير گنج های گنجی از گنجی "خبرگزاری مهر- گروه حوزه و دانشگاه : نکوداشت دکتر محمد حسن گنجی پدر علم جغرافيا و هواشناسی ايران در حالی برگزار شد که ساعتی از اين مراسم تحت تاثير بارشهای شديد در تاريکی گذشت اما شعله شمعها رقص کنان با اشتياق به سرای فرهنگ نور می بخشيدند. "به گزارش خبرنگار مهر، دکتر عسگری شيرازی استاد دانشگاه و مشاور سازمان هواشناسی، دکتر سيد رحيم مشيری استاد دانشکده جغرافيای دانشگاه تهران، دکتر پيروز مجتهدزاده استاد گروه جغرافيای دانشگاه تربيت مدرس و دکتر ابراهيم باستانی پاريزی (استاد تاريخ) پيش از آنکه پدر علم جغرافيا بخواهد سخن از تلخ و شيرين زندگی شخصی، علمی و اجرايی خود بگويد، در همان نور خاکستری سالن که گاه روشن و گاه تيره می شد، سخنرانی کردند. "پيروز مجتهد زاده که بدون سيستم صوتی در تاريکی سالن پر جمعيت فرهنگسرای ابن سينا سخن می گفت، با مزاح در بيان علت پر انرژی بودن خود به دلايل "بيماری ديابت"، "معلمی" و "مجتهدزاده" بودنش اشاره کرد و با موضوع اخلاق استاد در کلاس صحبتهای پر سوز و جدی خود را آغاز کرد و گفت: آنچه سر کلاس از رفتار، اخلاق و ادب معلم می توان ياد گرفت، هزار بار ارزشمندتر از درس کتاب است. "وی با اين اعتقاد که يک محقق بخصوص در علوم انسانی بايد منافع بشريت را در نظر داشته باشد نه احزاب و گروههای سياسی را، از دکتر محمد حسن گنجی پدر علم جغرافيا و دکتر عاليخانی رئيس وقت دانشگاه تهران به عنوان دو فرد تاثيرگذار در زندگی خود ياد کرد و در تعريف دانشگاه در يک مملکت توسعه يافته گفت: محصول دانشگاه در يک مملکت توسعه يافته بايد دو سه پله از معلمانش جلوتر باشند اما حد اکثر آمال دانشجويان دانشگاه های ما در جا زدن است و معلم واقعی کسی است که شاگردانش از وی بهتر شوند". موضوع همان سخنرانی را آقای سيد عماد الدين فرشی در وبلاگ شخصی خود از قول روزنامه شرق چنين منعکس کرد: " من در دوره ليسانس در دانشگاه تهران شاگرد مستقيم دكتر گنجى بودم. به رشته تحصيلى ام عشق مى ورزيدم تا آنجا كه در دومين سال دانشجويى ام "شيخ نشين هاى خليج فارس" را به عنوان نخستين كتابم نوشتم كه چند ماه بعد از آن منتشر شد. پيگير تحقيقات بودم و به اين سبب با استادانم رابطه اى نزديك و منطقى داشتم. به ويژه با دكتر گنجى كه رابطه مان به شكل رابطه پدر و فرزندى _ در روابط اجتماعى و نيز در محيط دانشگاه – بود. دکتر علينقی عاليخانی و دکتر سيد حسين نصر رئيس و معاون آموزشی دانشگاه تهران در حال بازديد از گروه جغرافيای دانشگاه (1348) به دعوت پيروز مجتهدزاده (چهره جوانی که ميان عاليخانی و نصر ديده می شود) نايب رئيس انجمن دانشجويان دانشکده ادبيات در انجمن دانشجويان دانشگاه تهران – نفر سوم از راست شادروان دکتر فاطمه بهفروز است که با مجتهدزاده در سال 1350 در مقام شاگرد اول دپارتمان فارغ التحصيل و با استفاده از بورس تحصيلی دانشگاه به خارج اعزام شدند. اكنون كه خودم استاد دانشگاه هستم مى دانم كه يك استاد هميشه به دانشجويان علاقمند، توجه ويژه اى دارد و سعى مى كند آنها را يارى كند. صرف نظر از پدر و مادر كه نقش انكارناپذيرى در شخصيت من داشته اند سه نفر ديگر هم تاثير ژرفى بر زندگى من ايجاد كرده اند. نخستين آنها دكتر گنجى است كه نگاه اساسى ام را به علم و زندگى مديون او هستم. در دوران دانشجويى ام به همه استادانم احترام مى گذاشتم ولى دكتر گنجى واقعاً با بقيه تفاوت داشت. او كسى بود كه مى توانست همه گونه پرسش را در مباحث جغرافيايى و به ويژه هواشناسى پاسخ دهد ولى هيچ ادعايى نداشت و احترام عميق من به او به سبب همين بى ادعايى است. هميشه سعى مى كرد در حال آموختن باشد. امروز كه خودم استاد دانشگاه هستم مى توانم بگويم دانشمند واقعى كسى است كه هميشه دانشجو باشد. من همواره در برابر پرسش هاى علمى و فرهنگى و اجتماعى مختلفى كه برايم پيش مى آمد نزد او مى رفتم.در دوران دانشجويى ام در دانشگاه تهران نيمى از مسير من و دكتر گنجى مشترك بود و او گهگاه در هنگام خروج از دانشگاه، وقتى مرا مى ديد سوارم مى كرد و تا قسمتى از راه مرا مى رساند و بقيه مسير را با اتوبوس طى مى كردم. همين موضوع به ارتباط نزديك تر ما انجاميد. ايشان در منزلش با انبوهى از كتاب هاى تخصصى رو به رو بود و چون با دانشجوى فعالى مثل من آشنا بود، خواست كه او را در مرتب كردن آن همه كتاب يارى كنم و من با كمال ميل پذيرفتم و اين سرآغاز راه يافتنم به خانه دكتر گنجى بود. يادم است روزى مشغول مرتب كردن كتاب ها بودم و از يكى از قفسه هاى اتاق مطالعه بالا رفته بودم، غافل از اينكه اين قفسه كاملاً به ديوار پيچ نشده بود. قفسه ناگهان از جاى خود حركت كرد و قفسه ديگرى را هم به حركت درآورد. اين دو قفسه، قفسه مقابل را هم به حرکت در آورد که خوشبختانه سبب سرشاخ شدن در قفسه روبرو شد و من به زمين پرتاب شدم و كلى كتاب بر سرم ريخت كه اتفاق خطرناكى بود. ساختمان لرزيد و صداى مهيبى در محله ايجاد شد. گنجى و خانمش سراسيمه به درون اتاق دويدند و با ديدن اين وضع، شروع کردند به خنديدن. من حيرت زده در زير انبوه کتابها خنده آنان را تماشا مى كردم و گنجى به خانمش گفت: "من مى دانم اين مجتهدزاده بالاخره فداى كتاب مى شود". از دوران دانشجويى ام در دانشگاه تهران خاطرات بسيار جالبى دارم. آن موقع رئيس انجمن دانشجويان دانشكده و نماينده دانشجويان دانشكده در شوراى دانشگاه و عضو هيات رئيسه دانشجويان دانشگاه تهران بودم. اعضاى اين هيات رئيسه هر هفته با عاليخانى رئيس دانشگاه ملاقات داشتند و عاليخانى هم بسيار علاقه مند بود و از نظرات دانشجويان استقبال مى كرد. انسان بسيار ارزشمند و توانايى بود. 3۹ ساله بود ولى بسيار باسواد و تحصيلكرده. يك تكنوكرات واقعى بود نه يك رئيس تشريفاتى. اكنون هم مشاور بانك جهانى است و در آمريكا زندگى مى كند. روزى دكتر عاليخانى مرا به دفترش صدا زد و نظرم را در مورد دكتر گنجى پرسيد. مى دانستم كه يكى از معاونانش رفته است و به دكتر گنجى نظر دارد. خيلى صريح گفتم: "انتخاب دكتر گنجى علاوه بر تمام ويژگى هايى كه دارد نوعى پرستيژ براى دانشگاه هم هست. زيرا اعتبار علمى ايشان باعث افتخار دانشگاه است". ظهرهنگام كه مى خواستم به خانه بروم دكتر گنجى صدايم زد و مرا سوار اتومبيلش كرد تا طبق معمول مرا تا قسمتى از راه برساند. در ميان صحبت هايش گفت كه مى خواهد چند روزى به شمال سفر كند. بى مقدمه گفتم "نمى شود شما به مسافرت نرويد؟" حيرت زده پرسيد "چرا؟"، من و من كنان گفتم: "شما كه مى دانيد جايگاه معاون آموزشى خالى است". بيشتر علاقه نشان داد و پرسيد كه موضوع چيست. كم كم اشاره هايى كردم و در نهايت جريان آن جلسه را توضيح دادم. دكتر گنجى با جديت گفت "خيلى جوانى" و اضافه كرد كه قرار نيست او برود پشت در اتاق رئيس بنشيند و درخواست موقعيت خاصى داشته شد. اگر به او نيازى باشد حتى اگر پشت كوه قاف هم باشد او را پيدا مى كنند و از او دعوت مى كنند. اين رفتار جالب ايشان و يادآورى اين نكته كه نبايد بيش از اندازه عجله كرد يا شأن يك دانشمند بيش از آن است كه معطل مقام باشد، برايم آموزنده بود. گنجى شخصيتى استثنايى و ارزشمند است و من شخصيتى در شأن و پايه او نديده ام. در واقع آموختن من از دكتر گنجى فقط به دوره هاى خاص دانشگاهى مانند ليسانس و فوق ليسانس و حتى دكترا محدود نبود. من هنوز هم از او مى آموزم. خاطره ديگرى را هم به ياد مى آورم. چندسال پيش من در دانشگاه لندن سمينارى با نام "هويت ايرانى" برگزار كرده بودم و يكى از مدعوين هم دكتر گنجى بود كه هويت ايرانى و جغرافيا را مورد بررسى قرار داده بود. در پايان جلسه كه به عنوان حسن ختام صحبت مى كردم ترجيح دادم از دكتر گنجى دعوت كنم تا سخنرانى پايانى را ارائه دهد و در ميان صحبت هايم اشاره كردم كه دكتر گنجى مقام علمى ويژه اى در ايران دارد و از ميان دانش آموختگان جغرافيا در ايران، تقريباً كسى نيست كه بى واسطه يا باواسطه شاگرد ايشان نباشد. در همين لحظه دكتر باستانى پاريزى كه در ميان حاضران نشسته بود دست بلند كرد و به آرامى گفت: "آقا ما هم شاگردش بوديم". برايم بسيار جالب بود كه اين استاد برجسته تاريخ هم شاگرد گنجى بوده است. پس از او هم دکتر عزت الله نگهبان، پدر باستان شناسى ايران گفت كه شاگرد گنجى بوده است. در حالى كه خودش هم متجاوز از هشتاد سال سن دارد. اين اتفاق باعث شد از اين كه چند دقيقه پيش خودم را شاگرد گنجى ناميده بودم خجالت بكشم و ديدم من ته صف هستم. سپس دكتر گنجى پشت ميكروفن آمد و كلماتى گفت كه برايم بسيار آموزنده بود. گفت: "من بيش از شصت سال تدريس كرده ام و پس از اين همه سال امروز مى بينم كه معلم موفقى بوده ام. به اين دليل كه امروز مى بينم شاگردم از من جلوتر است". نتيجه يک سيستم آموزشى موفق همين است كه نسل بعد بهتر از نسل قبل باشد. اگر آموزش پيشرفت نكند جامعه هم پيشرفت نمى كند. او با گفتن اين حرف در واقع از خودش تقدير كرده است نه از من. زيرا توانسته است نسل بعد از خود را با آگاهى هاى افزون تر پرورش دهد و ديدم كه هنوز شاگرد اويم و از او مى آموزم. از آن تاريخ هم همواره به دانشجويانم مى گويم در صورتى موفق هستم كه دانشجويانم بهتر از من شوند وگرنه معلم موفقى نخواهم بود". اما در کمال تاسف بايد اشاره کنم که انتشار اين گفته ميان برخی از کسان سبب عدم درک روح کلام شد و آنان گويا به جای درک معنا (که نه تنها از گنجی بهتر نشدم بلکه هنوز هم از او می آموزم) به حساب خودستايی گذاشتند وشرايطی را پيش آوردند که در همان جشن نکوداشت گنجی در موسسه فرهنگی ابن سينای تهران او خود را مجبور ديد که طوماری از جيب در آورد و ادعا کند که در آن طومار او نام بيست و هفت تن از شاگردان سابقش را نوشته است که از او بهتر شدند. عکسی کمياب دکتر مجتهدزاده شاگرد دکتر ميرحيدر شاگرد (شاگردان) دکتر گنجی سفر به شيخ نشين های خليج فارس يکی از شيرين ترين خاطراتم در دورانی که شاگرد گنجی بودم سفر به شيخ نشين های خليج فارس در فروردين 1350 بود به خاطر انتشار اولين کتابم به همين نام. كتاب شيخ‌ نشين‌هاي خليج فارس که در مرداد ماه 1349منتشر شد خيلی مورد توجه عموم قرار گرفت و مقامات دانشگاه تهران، به خصوص رئيس دانشگاه، دكتر عاليخاني و معاون آموزشی او، دكتر سيد حسين نصر، به اين کار خيلی علاقه نشان دادند. دکتر نصر بعدها که بورس تحصيلی من در خارج از طرف دانشگاه تهران قطع شد و من مجبور شدم از وزارت علوم بورس تحصيلی تازه ای دست و پا نمايم، در معرفی نامه ای در مقام رئيس "انجمن سلطنتی فلسفه" خطاب به وزارت علوم نوشت: "اوليای امور کشور برای کارهای علمی و پژوهشی مجتهدزاده اهميت زيادی قائلند". دکتر نصر، همانطور که اشاره کردم، اندکی بعد به رياست دانشگاه صنعتی آريامهر (شريف) رسيد، در آن دانشگاه يک کرسی برای مطالعات خليج فارس درست کرد و به من گفت ترتيبی داده است که يک بورس تحصيلی هم به من داده شود تا پس از تکميل تحصيلات در خارج، آن کرسی را در اختيار گيرم که البته به دلايلی که مربوط می شد به مخالفت شوراهای علمی داخلی آن دانشگاه نسبت به افزودن دروسی از علوم انسانی به برنامه های درسی دانشگاهی که علی الاصول فنی و صنعتی بوده است، اين امر واقعيت نيافت. اما پيش از اين حرف ها، دکترعاليخاني در جلسه‌اي به من گفته بودکه "بابت اين کتاب بايد تو را تشويق كنيم"، و بعد پرسيد: دوست داري تو را به ديدن آن مناطق بفرستيم؟ و اين پيشنهاد طبيعتا مورد استقبالم قرار گرفت. او پي‌گير اجرای اين كار شد. آن هنگام دولت بريتانيا هم در حال تخلية نيروهايش از خليج فارس بود و دولت ايران مي‌خواست با استفاده از شرايط، جای بريتانيا را در منطقه بگيرد. به همين منظور بود که دولت هم از پيشنهاد دکتر عاليخانی استقبال کرد و تصميم گرفت هيات دانشگاهی را که قرار بود به آن منطقه اعزام شود، يک "هيات حسن نيت دانشگاهی" اعلام نمايد و با فرستادن اين هيأت به شيخ‌نشين‌ها، رابطه خود را با کشورها و شيخ نشين های منطقه تعالی دهد. قرار اوليه بر اين بود كه مرا به همراه چند تن از استادان دانشگاه به آنجا بفرستند و گردش کار های اداری را هم به استاد ديگرم، شادروان دکتر ربيع بديعی سپردند که سمت سرپرستی دانشجويان دانشکده را داشت. همچنين، شفاها به او وعده داده شد که سرپرستی هيات را خود او در اختيار خواهد داشت. دکتر بديعی هم که از نظر خوش نيتی، خوش مشربی و خوش باوری يک مازندرانی تمام عيار بود، کارها را با اشتياق فراوان پی گيری می کرد، ولی هرچه می گذشت دشواری بيشتری در انجام اين سفر بروز می کرد. اول اين که خود من که فکر می کنم يک مازندرانی تمام عيار هستم بر اساس تعاريفی که در مورد دکتر بديعی کردم، به دليل خصلت ذاتي که هيچ سری ندارم و نمی توانم هيچ رازي را در پنهان داشته باشم، نتوانستم اين موضوع را برای دانشجويان برملا نکنم. عده زيادی از دانشجويان كه موضوع را فهميدند هجوم آوردند و خيلی زود تعداد اعضاي هيأت حسن نيت از يکصد نفر هم فراتر رفت. دوم اين که يکی – دوهفته پيش از سفر، روزی دکتر نصر که نظر مساعدی نسبت به دکتر بديعی نداشت، ترتيبی داد که آقای دکتر گنجی به عنوان سرپرست و رئيس هيات اعلام شود و دکتر بديعی از عضويت در هيات هم محروم گردد. البته دليل اين تصميم کاملا مشخص و موجه بود، چون دکتر گنجی همان هنگام هم به عنوان مقام علمی برجسته دانشگاه تهران شناخته می شد و می توانست از عهده وظايف دانشگاهی – ديپلماتيک لازم در چنين سفری به خوبی بر آيد و هيچ کس ديگر، جز شخص دکتر عاليخانی تسلط گنجی به زبان انگليسی را نداشت. ما هم از اين انتخاب خوشحال بوديم ولی دلم سخت برای دکتر بديعی سوخت که آنهمه زحمت کشيد و در پايان او را حتی از عضويت در هيات هم محروم کرده بودند. بعد از ظهر آن روز که به دليل صميميت و خصوصيتی که بين ما برقرار بود و بطور معمول پيش از رفتن به سر کلاس، سلامی به دکتر بديعی می کردم، در اتاقش را با انگشت نواخته و باز کردم که به داخل بروم متوجه صحنه عجيبی شدم: ديدم اتاق پر از دود سيگار است چنانکه خود او را به زحمت می شد در حال قدم زدن به بالا و پائين اتاق ديد. سلام کردم و او ناگهان مانند شير زخم خورده ای به طرف من حرکت کرد و غريد که: "برو گم شو، چه سلامی؟ چه عليکی؟ فلان... به فلان.... تلفن می کند که فلان... را به جای من به سفر بفرستند! البته که بايد اين طور باشد... بديعی که آدم نيست... او فقط بدرد مهر زدن و ... می خورد و بس". وی بعد از بيان اين جملات فورا کيف و کتابش را جمع کرد و با تروشروئی تمام از کنار من گذشت و رفت به منزلش و من ماندم يک دنيا حيرت که چه اتفاقی افتاده است. در تحير فراوان از معاونش، آقای نجفی پرسيدم چه شده است؟ چرا دکتر بديعی به اين روز افتاده است؟ گفت: "هيچی! امروز صبح به او ابلاغ کردند که دکتر گنجی رياست هيات را خواهد داشت و او از سفر محروم شده است: و اين بيچاره که هر سال تعطيلات نوروزی را همراه خانواده خود و باجناق هايش به سفر می رفتند، امسال نزد باجناق ها خودی نشان داد که چون در راس هيات حسن نيت ايرانی به دعوت دول خارجی در آن سوی خليج فارس به آن کشورها می رود، خانواده اش با خانواده باجناق ها به تعطيلات نوروزی بروند، و الان که اين خبر را به او داده اند، همه دنيای پرصداقتش درهم کوبيده شد و او از همه مشاغل دانشگاهيش استعفا کرده است و از صبح تا حالا منتظر تو (مجتهدزاده) بود که چهارتا کلمه درشت هم حواله ات نمايد که البته منظورش اين بوده است که تو دست بکار شوی و از موقعيتت پيش رئيس دانشگاه استفاده کنی و مشکل را حل نمائی". شادروان دکتر ربيع بديعی در سفر شيخ نشين های خليج فارس به اين ترتيب، برای من چاره ای نماند جز اين که کلاس درس را فراموش کرده و با سرعت خودم را به اتاق رياست دانشگاه رسانم. خوشبختانه رئيس دانشگاه در اتاقش بود و منشی مطابق سفارش دکتر عاليخانی که من هر وقت کاری داشته باشم می توانم بدون قرار قبلی با ايشان ملاقات کنم، مرا بدرون اتاق رئيس فرستاد. دکتر عاليخانی از وضع ناراحت من تعجب کرد و پرسيد: چه شده است؟ ماجرا را تماما برايش تعريف کردم، گفت من به حرف تو اعتماد دارم و بلافاصله شماره تلفنی را گرفت و گفت: "آقای دکتر نصر شنيدم شما دکتر بديعی را از سفر محروم کرديد...." دکتر نصر تلاش کرد که توضيحاتی بدهد، ولی دکتر عاليخانی حرفش را قطع کرد و گفت: "توضيحات شما هرچه باشد، من می خواهم که نام دکتر بديعی را هم به عنوان يکی از اعضای هيات رئيسه گروه ثبت نمائی". کار به اين ترتيب سامان گرفت و من پس از تشکر از آن همه محبت نسبت به صداقت من و نسبت به حق و عدالت از اتاق ايشان خارج شدم. همين که پا به راهرو گذاشتم ديدم دکتر نصر که آن هنگام معاونت آموزشی دانشگاه را داشت از اتاقش خارج شد با پرونده ای زير بغلش. گمان کردم او می رفت که رئيس دانشگاه را نسبت به تصميم خود قانع کند، چون تا چشمش به من افتاد به اتاقش برگشت و در را بست. به هر حال، پس از عبور از اين مشکلات، هيات در شب نوروز 1350 عازم سفر شد. دولت هم براي اعتلای پرستيژ و نشان دادن حرمت به دانشجوی ايرانی، ما را با هواپيمای در بستی که در مدت سفر در اختيارمان بود به منطقه فرستاد. من چند نسخه‌از كتاب "شيخ‌نشين‌ها" را با خود برده بودم و قرار بود به سران هر كشوری که می رسيم، يك نسخه از آن کتاب را هديه بدهم. اين موضوع هم در همه مراحل سفر انجام شد. مطلب ديگر اين که دکتر گنجی از آغاز سفر به من سفارش کرد که از جزئيات اين سفر يادداشت بردارم. من هم اين کار را به دقت انجام دادم و از آن يادداشت ها در تاليفات بعديم در باره خليج فارس و امارات استفاده زيادی کردم و اين گونه بود که در مطالعات خليج فارس که تا امروز هم ادامه دارد و تا پايان عمر مفيدم ادامه خواهد داشت، عميقا درگير شدم. ابتدا به كويت رفتيم و ميهمان دانشگاه آن جا بوديم. بعد به بحرين رفتيم که هيجان ناشی از پس گرفتن ادعاي مالكيت ايران ميان مقامات اين كشور هنوز موج مي زد و من جمعيتی از زن و مرد را ديدم که در بيرون محوطه فرودگاه، پشت توری سيمی جمع شده و برای ورود ما هلهله می کردند که ثابت کرد از ايرانی الاصل ها و ايران دوستان بحرين بودند. سه - چهار تن از بچه‌ها كه نمي‌دانم وابسته به چه گرايش مذهبي، ملی، يا کمونيستی بودند، به عنوان اعتراض به جدائی بحرين از ايران، از آمدن به بحرين خودداري كردند. من آن موقع نماينده انجمن دانشجويان دانشکده و عضو مهم هيات رئيسه انجمن دانشجويان دانشگاه تهران بودم و در عين حال با دكتر گنجي، سرپرست گروه که استادم بود، خيلی صميمي بودم. طبيعی است که او در اين گونه موارد با من مشورت مي‌كرد. دكتر گنجي مانده بود كه با اين بچه ها چه كند. بعد از ظهر بود که او از من خواست تا در خيابان های اطراف هتل قدم بزنيم. موضوع را برايم شرح داده و نظر خواست. من گفتم اگر آن ها را به تهران برگردانيد، اين بچه ها گرفتار نيروهای امنيتی می شوند و اگر کسی از ميان آن ها هم بخواهد از اين راه "قهرمان" شود، به هدفش می رسد. پس بهتر است آنها را در كويت نگه دارند تا ما به بحرين برويم و سپس در قطر به ما بپيوندند. گنجي هم همين قول و قرار را با سفير، دکتر غلامرضا تاجبخش گذاشت و بقيه ما به بحرين رفتيم. شيخ بحرين، والاحضرت شيخ عيسی بن سلمان آل خليفه، از اين كه ايران ادعايش را پس گرفته بود، بسيار خوش حال بود و در ميزباني از ما واقعاً مايه گذاشت. شيوخ بحرين که اخيرا امارت خود را يک "کشور" اعلام کرده و خود لقب "پادشاه بحرين" را اختيار کرده اند، از خاندان آل خليفه هستند. آن ها در قرن هيجدهم از نجد به کويت و از آنجا به قطر وارد شدند و در زمان كريم‌خان زند، از قطر به بحرين حمله بردند و آنجا را گرفتند و با درگذشت كريم‌خان، در بحرين ماندند. انگلستان هم در سال 1861 بحرين را از ايران جدا کرد. بحريني‌ها در آن زمان همگي فارسي زبان و شيعه بودند و آل خليفه حالت ميهمانان را در آن جا داشتند و هنوز هم اين حالت به صورت هايی در آن جا قابل لمس است. با اين حال، تحت تاثير علاقه قلبی ساکنان اصلی بحرين به ايران، آل خليفه هم هميشه به ايران علاقه نشان داده است. حتی امروز هم که بحرين يک کشور عربی كاملاً مستقل است، روابطشان با ايران، در مقايسه با برخی ديگر از کشورهای عربی منطقه مانند کويت و عربستان و ابوظبی، به مراتب بهتر است. در زمان سفرمان شيخ عيسي امير بحرين بود؛ مردي كوتاه‌ قد و بسيار موقر و باشخصيت. براي ايرانيان احترام زيادي قائل بود. در سخنراني اش در ضيافت شامی که در کاخ الرفاع برای ما ترتيب داده بود، از ايران به عنوان "کشور عزيزمان" و از شاه به عنوان "پدرتاجدارمان" ياد كرد. در اين ضيافت، اغلب شخصيت‌هاي سياسي بحرين، جمعی از مديران دواير ايرانی که در آن جا شعبه داشتند، مقامات انگليسی مقيم خليج فارس و سفرای خارجی مقيم کويت حضور داشتند. برای من جالب بود که ديدم پسر خاله پدرم، دكتر حسين خطيبي- مدير عامل شير و خورشيد سرخ ايران (هلال احمر کنونی) و نايب رئيس مجلس شورا که و فرزندان ارزشمند ايران معاصر - هم در آن جمع حضور داشت. دکتر گنجي به عنوان رييس هيأت ايراني كنار امير بحرين نشسته بود و اگر چه يك شخصيت علمي است، از عهده نقش ديپلماتيک خودش در آن ديدار رسمی به خوبي بر‌آمد. پس از صرف شام، همه به تالار سيگار کشيدن smoking hall رفتند. در آنجا فرصتي پيش آمد و مرا نزد امير بردند كه كتابم را اهدا كنم. زبان عربی من در اين موقع خوب پيشرفت کرده بود و به عربی الکنی حرف می زدم. مراسم معارفه ام، دكتر خطيبي را که از انتشار كتابم خبری نداشت، کنجکاو کرد. او نزديک آمد تا ببيند موضوع چيست. وقتي معرفي من و کتابم را به امير بحرين شنيد جا خورد و جلوی جمع با صدايی بلند و سرشار از اشتياق مکرر از من پرسيد: "خودت اين کتاب را نوشتي؟ خودت نوشتي؟‌" از اين که فاميلش در آن سن جوانی توانسته بود کتابی بنويسد که به روسای کشورهای عربی خليج فارس معرفی شود، خيلي هيجان نشان داد، در حالی که من از کنجکاوی و سوالهای مکرر ناشی از ناباوري او سرخ شده و از خجالت خيس عرق شده بودم. امير بحرين دستور داده بوده به هر يک از دانشجويان هيات حسن نيت ايرانی يک ساعت نيمه طلای مزين به علامت سلطنتی و نشان دولتی بحرين هديه کنند و به مديران هيات هدايای گران بهائی دادند مانند ساعت تمام طلا و رشته هائی از مرواريد غلطان بحرينی برای همسرانشان به اضافه يک دست لباس زربفت عربی برای خود دکتر گنجی. جالب توجه اين بود که آن چند دانشجوئی که از آمدن به بحرين پرهيز داشتند، وقتی در قطر به ما پيوستند و اين داستان را شنيدند، سهمی خود از هدايای امير بحرين را طلب کردند. بعد از بحرين، ابتدا به قطر رفتيم. در آنجا با والاحضرت شيخ احمد بن علی آل ثانی، امير وقت قطر و والاحضرت شيخ خليفه بن حمد آل ثانی، وليعد وقت قطر که بعدها شيخ احمد را از امارت برکنار کرده و جايش را گرفت و در نتيجه کودتای پسرش کنار گذاشته شد، ديدار و گفت و گو کرديم. من در خلال آن ديدارها هر دو امير پيشين قطر را از جمله سران فهيم و از سياستمداران صلح طلب منطقه عربی خليج فارس يافتم که مواضع کشور خود را در اعتلای وحدت اسلامی به خوبی درک کرده و حاضر نبودند اعتلای جامعه قطری را فدای جاه طلبی های نژادی از نوع بعثی کنند که قطر امروز به نظر می رسد درگير آن است. امير کنونی قطر جوانی است جاه طلب که خود را عملا دلباخته پان عربيسم از نوع بعثی معرفی کرده است، انگاری که او مامور پی گيری دشمنی های صدام حسين و ياران بعثی او عليه ايران است، البته در معدله ای معکوس و ابرازهای ترويز آميز دوستی با مقامات ايران. امير قطر به هنگام نابودی نيروی هوايی رژيم بعث، يک فروند هواپيمای شخصی به صدام حسين هديه داده و وزير خارجه اش كوشيد جبهه ای از وزرای خارجه كشورهاي عمده منطقه مانند ايران (کمال خرازی) و تركيه (عبداله گل) براي حمايت از رژيم بعثي و جلوگيري از حمله نظامی امريکا و سقوط آن رژيم در جنگ فراهم آورد که در نتيجه اعتراض های امثال من اين نقش بر آب شد. به هر حال، در ديدار با شيخ احمد، امير وقت قطراز ما استقبال فراوانی صورت گرفت و امير در بياناتش به مناسبت خوش آمد گوئی اين کلمات را بر زبان آورد: "من به شما به مناسبت آمدن به قطر خوش آمد نمی گويم چون هيچ کس به صاحب خانه به مناسبت آمدن به خانه اش خوش آمد نمی گويد". با اين حال در قطر مناسبتی نبود که امير ساعت های طلا و هدايای اين گونه به ديدار کنندگان ايرانی آن هنگام بدهد، و اين امر بر شادروان دکتر بديعی عزيز سخت گران آمد و ايشان به هنگام خداحافظی از امير و فرود آمدن از پله های کاخ مرتب زير لب امير را سرزنش می کرد که "بيخود وقت ما را گرفته بود". از قطر به ابوظبی رفتيم و در آنجا برای اولين بار بود که متوجه برخورد نه چندان دوستانه شيخ زايد امير پيشين ابوظبی و فرزندش، امير کنونی ابوظبی و رئيس کنونی امارات متحده عربی شدم. احساسم را با نماينده سفير ايران در کويت که در همه اين امارات اکرديته بود، در ميان گذاشتم و او قاطعا به من گفت که در اين برداشتم اشتباه می کنم، ولی حوادث روزگار به دنبال انقلاب اسلامی ايران نظرم را تاييد کرد. به هر حال، ديدن شبه جزيره و شهر نه چندان توسعه يافته ابوظبی در آن هنگام و منطقه بوريمی و شهر العين که آن هنگام کاملا قديمی و توسعه نيافته بود، ارزش زيادی داشت. در العين از مناظر خوب واحه بوريمی ديدن کرديم. اين واحه مورد اختلاف گسترده ابوظبی و عمان و عربستان سعودی و غيره بوده و هنوزهم تکليف هيچ کس در آنجا کاملا روشن نيست. از ابوظبی با قايق های مسافر بری محلی به دوبی رفتيم که تجربه بسيار ارزنده ای بود. حاكم آن موقع دوبی والاحضرت شيخ راشد بن سعيد آل مکتوم مردي بلندقد، خوش‌فكر و فهميده بود. شيوخ دوبی از آل مکتوم هميشه با شيوخ ابوظبي از آل نهيان در رقابت بودند و در قياس قدرت های منطقه ای در حالی که شيوخ ابوظبی که هنوزهم اسير فرهنگ قبيله ای و بدوی هستند، به سوی پان عربيست هائی مثل عبدالناصر و انديشه های نژاد گرايانه بعثی صدام حسين گرايش داشتند، شيوخ دوبی بيشتر متمايل به اقتصاد جديد و نقش اقتصادی بندر دوبی بودند و همانند شيوخ شارجه، راس الخيمه، فجيره و عجمان و ام القوين جهان بينی را بر نژاد پرستی پان عربيستی ترجيح داده و گرايش دوستانه معقولی به سوی ايران داشتند. حاکم راس الخيمه در جريان باز گشت جزاير تنب و ابوموسی به ايران، به دوستی با تهران پشت کرد و خود را به دامن صدام حسين و شيخ ابوظبی انداخت. به هر حال، سفر به امارت دوبی خوب و خاطره انگيز بود. با توجه به اين که ساختار سياسی امارات متحده با مشورت و موافقت ايران شکل گرفت، من هنوز هم درك نمي‌كنم با توجه به اينکه شيخ زايد ابوظبی از همان اوان کاملا برای ايران و بريتانيا مشخص کرده بود که آدم جاه طلبی است و آن پست را به انحصار خانواده اش در خواهد آورد، چرا ايران اجازه داد نخستين رييس اتحاديه از ابوظبي باشد. با توجه به روشن بينی و غير قبيله ای فکر کردن آل مکتوم، بهتر اين بود که ايران پا فشاری می کرد نخستين رئيس امارات متحده از آل مکتوم دوبي باشد تا چنين وضعي به وجود نيايد. در دوبي ما ميهمان امير آنجا بوديم و او از ما پذيرائی مفصلی کرد. در آن موقع در دوبی هتل بزرگی که همه ما را جا بدهد وجود نداشت. ما را در مدرسه ايرانی آنجا که به صورت هتلی در آورده بودند، جای دادند، ولی شام و نهار و صبحانه را در يکی از کاخ های شيخ که در "ديره" در ساحل دريا واقع بود صرف می کرديم. ايران در دوبي مدرسه و بيمارستانی ساخته بود و آموزش و پرورش ايران نماينده‌اي با نام آقای "مريخي" در دوبي داشت كه هميشه كنار شيخ راشد بود و شيخ راشد پنهان نمي‌كرد كه تا چه حد به مشورت های مريخی پايبند است. بريتانيا ابتدا می خواست بحرين و قطر را هم وارد فدراسيون امارات کند، ولي شيوخ بحرين که خود و کشور خود را از همه آنهای ديگر برتر و پيشرفته تر می ديدند، به شدت مخالفت كردند و اجازه ندادند سرنوشت‌ آنها نيز به دست حاكم ابوظبي بيفتد. شيخ راشد يك شب ضيافت مفصلي برای ما در ساحل دريا تدارك ديد و خودش شخصا نقش ميهماندار را بازی کرد. پذيرايي حالتي ايراني – عربي داشت و انواع غذاهاي ايراني و عربی و اروپائی موجود بود و فضای دوستانه ای برقرار شد. اين پذيرائی مفصل حقيقتا خاطره خوشی را برجای گذارد، به خصوص که استاد خوب ما شادروان دکتر ربيع بديعی با خوش مشربی هايش اين خاطرات را فراموش ناشدنی ساخت. در همان مراسم بود که من يک جلد از کتاب "شيخ نشين های خليج فارس" را به امير اهدا کردم. روز بعد ما را از دوبي با اتوبوس به شارجه بردند که در نزديکی شهر دوبی واقع است. در آنجا ما با والاحضرت شيخ خالد بن محمد القاسمی، امير وقت آن امارت ديدار داشتيم. او نسبت به ايران سياستی کاملا دوستانه داشت و از ما برای نهار پذيرائی گرمی کرد. بعد از ظهر در برنامه ای ويژه يک جلد از کتابم را به او هديه دادم و اين مراسم حدود يك ربع ساعت طول كشيد. متاسفانه پس از بازگشت جزاير تنب و ابوموسی به ايران، اين امير خوب و فهيم و با محبت بدست عوامل عموزاده پان عربيست (ناصريست) خودش ترور شد و جای خود را به برادر کوچکترش، حاکم کنونی، والاحضرت دکتر شيخ سلطان القاسمی داد که با سواد ترين امير از امرای عربی خليج فارس است و همانند برادر فقيدش، نسبت به ايران علاقمند است و بر خلاف شيوخ ابوظبی، اختلافاتی را با ايران بر سر جزاير پی گيری نمی کند. ديوان اميری شارجه در نامه ای در سال 2006 به بنده، عملا نشان داد که ايشان با مطالعات بنده در باره خليج فارس و جزاير سه گانه آشنائی مثبتی دارد. از آنجا حرکت کرده و سر راهمان از راس الخيمه ديداری با حاکم وقت عجمان، والاحضرت شيخ راشد به حميد النعيمی داشتيم. او نيز از دوستان ايران بود. در واقع ما برنامه ای برای ديدار با او نداشتيم، ولی در راس الخيمه که بوديم به ما پيغام داده شد که شيخ عجمان منتظر ما است و می گويد ايرانيانی که به آن صفحات رفته و با همه ديدار کرده اند، اگر با او ديدار نکنند، او ديگر در آنجا نمی تواند سر بلند کند. با آن پير مرد محترم و دوست داشتنی عکس دو نفره جالبی گرفتم که ارزش تاريخی دارد و در اينجا منعکس می کنم. از شارجه به راس الخيمه رفتيم. حاكم آنجا، والاحضرت شيخ صقر بن محمد القاسمي بود كه هنوز هم برسر كار است، بيشتر تنش‌های اوليه عليه ايران در رابطه با مساله ادعای ابوظبی نسبت به جزاير تنب و ابوموسی را او ايجاد کرد. به شهادت شادروان امير خسرو افشار وزير خارجه اسبق ايران نزد من که در اسناد مربوط به اين جزاير منعکس کرده ام، اين امير به هنگام بازگرداندن اين جزاير به ايران از سوی بريتانيا در سال 1971تنها تلاشش اين بود که از ايران مبالغ بزرگی دريافت کند، و زير بار اين خواسته نرفتن ايران او را سخت آزرده بود. اين شيخ در آن موقع خود را از طرفداران ايران در آن ديار معرفی می کرد. امير خسور افشار در جريان مداکرات مربوط به بازگرداندن جزاير تنب و ابوموسی در اوايل 1970 سفير ايران در لندن بود و مذاکرات مربوط به بازگشت اين جزاير به ايران را با عربان و انگليسی ها هدايت می کرد و بعدها به وزارت خارجه ايران رسيد، برايم تعريف کرد که اين شيخ برای توافق با استرداد دو جزيره تنب به ايران، پول فراوانی تلکه کرد، ولی دولت ايران در جوابش گفت "ما نمی خواهيم از کسی جزيره بخريم، ما به دنبال احقاق حقوق خودمان هستيم و در عين حال می خواهيم دوستانمان هم از ما راضی باشند". من اين شهادت های شادروان افشار را توام به شهادت های سر ويليام لوس Luce Sir William نماينده رسمی دولت بريتانيا در همان مذاکرات را در اسناد تاريخ تحولات مربوط به اين جزاير منعکس نموده و در سطح جهانی منتشر کردم. بی ترديد قسمت آخر بحث مالی شيخ راس الخيمه و جواب ايران اشاره ای بود به قول و قرار مالی ايران با شيوخ شارجه در رابطه با پس گرفتن جزيره ابوموسی. همين شيخ پس از نا اميد شدن از دريافت پول فراوان از ايران، طی نامه ای رسمی از صدام حسين خواست که در سازمان ملل متحد از طرف او و راس الخيمه عليه ايران شکايت کند و همه ما می دانيم که شکايت بی پايه و اساس صدام حسين و دولت های الجزاير و يمن جنوبی و ليبی و کويت عليه ايران در سازمان ملل متحد به جائی نرسيد و پرونده آن شکايت بايگانی شد. به هر حال، شيخ صقر ما را در كاخش پذيرفت و از ما پذيرايي كرد. البته "کاخ" که چه عرض کنم! محوطه نسبتا بزرگ مربع مانندی که وسط حياتش را محوطه گل کاری شده ای می پوشاند و اتاق های بزرگ و کوچک به هم چسبيده ای دور تا دور آن حياط را گرفته بود. تنها مراسم رسمی و تشريفاتی انجام شده نزد آن شيخ مراسم اهدای نسخه ای از کتاب "شيخ نشينهای خليج فارس" من بود و او که چشمانش چپ است، بلافاصله پس از اهداء، کتاب را به عنوان مطالعه به دست گرفت و شروع کرد به ورق زدن تا عکس خودش را در آن پيدا کرد. اين حالت که شيخ کتاب را در جهتی مخالف جهت معمول نگاه کردن،به دست گرفته بود، به نظرم جالب آمد و من که ديگر کاری نداشتم، به قصد ترک سالن پذيرائی، به طرف در خروجی حرکت کردم. اندکی نگذشت که کنجکاوی من تحريک شد که ببينم آيا شيخ هنوز هم در همان حالت جالب توجه سرگرم ورق زدن کتابم بود يا نه! وقتی سرم را به عقب برگرداندم ديدم که او در حالت عادی و دستهايش به دو طرف آويزان بود ودر انتظار خروج من از اتاق، ولی تا ديد سرمرا برگرداندم، بلا فاصله کتاب را جلوی روی خودش گرفت و شروع کرد به ورق زدن و من به اين نتيجه خنده دار رسيدم که او ملاحظه کرده است كه مبادا به ايران که برگشتم به شاه بگويم او كتاب مرا نخوانده است.... در شهرهاشان، به ويژه در ابوظبی و دبی هميشه مورد محبت مردم قرار می گرفتيم. گاه‌گاه افرادی به ايراني‌ها نق مي‌زدند كه قسمتي از آن، ناش از غرض‌ ورزي بود و بخشي ديگر به نادرستی رفتار ما ايرانيان مربوط مي‌شد. مثلاً ايران چند بيمارستان در امارات داشت كه خود من از يكي از مردم امارات شنيدم كه مي‌گفت پزشكان و پرستاران ايراني با مراجعين محلی مانند گوسفند رفتار مي‌كنند. اين غرور خود برتربيني از آفت‌هايي است كه همواره به ما ايرانيان در منطقه لطمه زده است. البته ايرانيانی که امروز به آن صفحات می روند ديگر نه تنها نمی توانند فخر و غروری به آنان بفروشند، بلکه بايد فخر فروشی و غرور ورزی های آنان را تحمل کنند و با سخت گيری های آنان کنار آيند. از سوی ديگر، اين غرور و فخر فروشی های بی جا و بی مايه ای که ما مردم نسبت به هم داريم و نسبت به مللی که از خودمان عقب افتاده تر تصور می کنيم باور کردنی نيست. نمي‌دانم به چه چيز خود در مقايسه با ديگران اين گونه مي‌نازيم؟ حيرت انگيزتر اين که در مقابل اين وضع، برخی از ما که با غرب رفت و آمد و تبادل فرهنگی داريم، چنان خود را در برابر ملل اروپائی و امريکائی رنگ باخته و حقير می شماريم که اندازه ندارد و برای جبران اين احساس حقارت است که می کوشيم وانمود کنيم به عنوان بخشی از آن جوامع پذيرفته شده ايم و بر ديگر هموطنانمان برتری داريم. اين يک روانشناسی اجتماعی منحط است که بايد چاره شود. خوب است بياييم و تحليل كنيم كه چه مقدار هنکفتی هزينه و وقت و انرژي صرف شده است تا مردم مناطق حاشيه خليج فارس جذب ايران شوند و ما با اين رفتارهای متکبرانه بی جا و بی مورد همة اين هزينه‌ها و تلاش ها را بر باد داده ايم، آن هم دز چه شرايطی؟ در شرايطی که ناصريزم مصری و بعث عراقی شديد ترين تبليغات ضد ايرانی را پی گير بودند. و عاقبت هم تاوان سنگيني بابت سوء تفاهم‌ هايی که در افکار عمومی منطقه درست شد، پرداختيم. البته خود صدام هم در پايان کارش تاوان سختی بابت تلاش های ضد ايرانيش داد. در مقابل، دلم می خواهد همه آنهائی را که در امارات از رفتار مغرورانه ايرانيان آن دوران مي ناليدند، يافته و به آنها ياد آوری می کردم که رفتار ملی امروز خودشان را با مردم ديگر در نظر آورند و دريابند امروز که نوبت ثروت و قدرت مالی آنها است، تا چه اندازه مغرورتر و متکبرتر از ايرانيان آن دوران رفتار دارند و فساد فرهنگی از جمله زورگوئی و نژادپرستی به ويژه نسبت به زنان و کارگران خارجی را تا چه اندازه مشمئز کننده ای گسترانده اند و به ياد افاده های بی جای خود افتند و درس اين تجربه را به فرزندان خود بياموزند. همچنين ضرورت دارد که اشاره شود از همان اوان بود که ملت ايران درگير تلاش نژاد پرستانه برخی محافل عربی بود در زمينه تلاش برای تغيير نام خليج فارس. اگرچه شيوخ و امارات در آن دوران حتی جرات انديشيدن به چنين مسائلی را نداشتند، اقدامات نژادپرستانه عبدالکريم قاسم، عبدالناصر مصری و صدام حسين بعثی در آن دوران شرايطی را پيش آورد که مبارزه عليه آن اقدامات نژادپرستانه عربی را آغاز کنيم. من از همان اوان تلاش دانشگاهی گسترده ای را برای خنثی کردن توطئه تغيير نام خليج فارس را شروع کردم و در اين راه کتابها و مقالات فراوانی به زبان های بين المللی انتشار دادم، در کنفرانس های بين المللی زيادی شرکت کردم، و نامه هائی اعتراض آميز به سران کشورها و ارباب رسانه های بين المللی نوشتم که برخی از آنها را در کتاب "نامه هائی از ايران"، انتشارات عطائی، سال 1383 جمع آوری کرده ام.



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:36 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

دکتر محمد حسن گنجی رئیس خانه جغرافیا ، پدر جغرافیای نوین و هواشناسی ایران ، مرد سال هواشناسی جهان در سال ۲۰۰۱، در ۲۱ خرداد سال ۱۲۹۱ شمسی در بیرجند به دنیا آمد. پس از اتمام ‎تحصیلات مقدماتی در ‏مدرسه شوکتیه بیرجند، وارد دارالمعلمین عالی تهران شد و در‎ ‎رشته تاریخ و جغرافیا به اخذ درجه کارشناسی ‏نائل گردید. سپس به‎ ‎عنوان دانشجوی برگزیده به اروپا اعزام شده و در دانشگاه ویکتوریا منچستر انگلستان به تحصیل ادامه داده و در سال ۱۳۱۷ شمسی، لیسانس تخصصی خود را در جغرافیا اخذ نمود.

وی بار دیگر در سال ۱۳۳۱ با استفاده از بورس تحصیلی عازم آمریکا شد و دکتری خود را در رشته جغرافیا، از دانشگاه کلارک دریافت داشت .

دکتر ‏گنجی پس از بازکشت به ایران در دانشگاه تهران، مشغول به تدریس شد و با درجه استادی در سال ۱۳۵۸ بازنشسته گردید. با این حال وی هیچ گاه دست از کار نکشید و از سال ۱۳۶۴ با مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، آغاز نمود. وی از سال ۱۳۷۰ به عنوان مشاور رئیس دانشکده علوم زمین با دانشگاه شهید بهشتی همکاری‏‎ ‎دارد.

وی علاوه بر مدیریت گروه جغرافیا ، ‏ریاست دانشکده ادبیان و علوم انسانی و معاونت‎ ‎دانشگاه تهران، پیش از انقلاب اسلامی، ریاست اداره کل هواشناسی ایران و ریاست هواشناسی‎ ‎منطقه آسیا را نیز بر عهده داشته و هم اکنون و عضو کمیته ‏اجرایی سازمان هواشناسی جهان است‎.

والدین و انساب

پدر وی، ابوتراب مدتها نایب الحکومه شهر قاین بود. ‎افراد خانواده وی در خدمت امرای قاینات ( بیرجند ) یعنی ‏خاندان علم بودند. پدرش به شغل‎ ‎کشارزی، دامپروری اشتغال داشت. وی سه برادر و دو خواهر داشته که چهار نفر‎ ‎آنها در مدارس محلی بیرجند به تدریس اشتغال‎ ‎داشتند. در حال حاضر ‏همه آنها به غیر از دو نفرشان از میان رفته اند‎.‎

- سال تولد: ۱۲۹۱

- محل تولد: بیرجند

- محل زندگی: تهران

- ملیت: ایرانی

- پیشه: هیات علمی دانشگاه و رئیس خانه جغرافیا

- لقب: پدر جغرافیای نوین و هواشناسی ایران

- منصب: استاد

جایزه ها: دانشمند سال ۲۰۰۱هواشناسی ، استاد ممتاز دانشگاه تهران



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:35 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
مراسم تشییع پیکر پرفسور محمد حسن گنجی پدر علم جغرافیای ایران با حضور اساتید و دانشجویان دانشگاه های تهران، پیام نور، امام حسین و سازمان جغرافیا برگزار شد.

عکس



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 19:33 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

طول دوره تحصیل

طول دوره کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی برابر آیین نامه های آموزشی دوره کارشناسی مصوب شورایعالی برنامه ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی (آذرماه 1368 ) خواهد بود. طول هر نیمسال تحصیلی 17 هفته آموزش کامل می باشد. مدت هر واحد درس 17 ساعت و عملی و آزمایشگاهی 34 ساعت خواهد بود. حداقل 20 روز مسافرتهای پژوهشی در طول دوره انجام خواهد شد.

تعداد واحدها

کل واحدهای درسی این دوره 32 واحد درسی به قرار زیر است:
دروس کمبود تعداد کمبود بنا به تشخیص گروه آموزشی ذیربط در چهارچوب ماده 7 آئین نامه آموزشی کارشناسی ارشد خواهد بود.
1- دروس کمبود 14 واحد
2- دروس پایه 10 واحد
3- دروس تخصصی 16 واحد
4- پایان نامه 6 واحد

مواد و ضرایب امتحانی

1- اقلیم شناسی ضریب 2
2- اقلیم ایران ضریب 2
3- ژئومورفولوژی ضریب 1
4- هیدرولوژی ضریب 2
5- فلسفه جغرافیا ضریب 1



تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 18:25 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 

آمایش سرزمین
1 شماره
پردیس قم - دانشگاه تهران
فارسی
بیابان
13 شماره
فارسی
پژوهش های جغرافیایی
63 شماره
موسسه جغرافیا
فارسی
پژوهش‌های جغرافیای انسانی
7 شماره
بهار 1389 - شماره 71
موسسه جغرافیا - دانشگاه تهران
فارسی
پژوهش‌های جغرافیای طبیعی
5 شماره
زمستان 1388 - شماره 70
موسسه جغرافیا - دانشگاه تهران
فارسی
پژوهشهای روستایی
3 شماره
پاییز 1390 - شماره 7
دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران (قطب علمی مطالعات و برنامه ریزی)
فارسی
تحقیقات جغرافیایی
75 شماره
زمستان 1389 - شماره 99
فارسی
جغرافیا و برنامه ریزی محیطی
12 شماره
زمستان 1390 - شماره 44
دانشگاه اصفهان
فارسی
جغرافیا و توسعه
8 شماره
انجمن جغرافیدانان ایران - پژوهشکده علوم زمین و جغرافیا
فارسی
جغرافیای طبیعی
1 شماره
پاییز 1387 - شماره 1
دانشگاه آزاداسلامی واحد لارستان
فارسی
چشم انداز جغرافیایی
3 شماره
دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
فارسی
دانش جغرافیا
4 شماره
جهاد دانشگاهی دانشکده ادبیات و علوم انسانی
فارسی
رشد آموزش جغرافیا
95 شماره
زمستان 1390 - شماره 97
فارسی
رشد آموزش زمین شناسی
42 شماره
زمستان 1390 - شماره 67
فارسی
ژئوپلیتیک
7 شماره
انجمن ژئوپلیتیک ایران
فارسی
علوم جغرافیایی
2 شماره
تابستان 1385 - شماره 2
دانشگاه آزاد مشهد
فارسی
فضای جغرافیایی
23 شماره
پاییز 1387 - شماره 23
دانشگاه آزاد اهر
فارسی
کاربرد سنجش از دور و GIS در علوم منابع طبیعی
3 شماره
مرکز رشد علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر
فارسی
محیط شناسی
50 شماره
زمستان 1389 - شماره 56
فارسی
مطالعات و پژوهش های شهری و منطقه ای
11 شماره
زمستان 1390 - شماره 11
معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه اصفهان
فارسی


تاريخ : جمعه 1391/07/28 | 17:58 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 دليل اصلي تمامي خشكسالي ها كمبود بارندگي و افزايش دماي هوا نسبت به ميانگين بلند مدت اين متغييرها مي باشد. خشكسالي هواشناسي اولين نوع خشكسالي است كه اتفاق مي افتد و در صورت تداوم منجر به وقوع خشكسالي هاي ديگر مي شود. از اين رو ميان انواع مختلف خشكسالي ارتباط علت و معلولي برقرار مي باشد. يك خشكسالي هواشناسي كه در قالب كمبود و يا نبود بارندگي در يك دوره معيني از زمان بيان مي گردد از دلايل اوليه و اصلي يك خشكسالي شديد است. در اين مطالعه از آنجائيکه کمبود بارش تاثير خود را بر حوزه هاي آبريز نشان مي دهد تصميم به بررسی حوزه ای در حوزه های درجه یک و دو کشور گرفته شد.

· بررسیهاي انجام شده مشخص کرد در مقياس مطالعه کشوری برخلاف فرضيات اوليه تناوب و شدت خشکسالي تابع ارتفاع نيست که اين مهم مي تواند به دليل غالب بودن متغيرهای محلي بر خشکسالي محلي باشد.

· بدليل خزنده بون خشکسالي و عملکرد نامحسوس آن شناسائی سالهای خشکسالي و مناطق تحت سيطره خشکسالي يافته مهمي محسوب مي شود که نياز به تحليلهاي زيادي دارد. از ديدگاه اين هدف تفاوت معناداري در شناسائي رخدادهاي خشکسالي بين ميانگين دو سناريو استفاده از پايگاه داده اي ايستگاههاي مبنا و پايگاه در برگيرنده کليه ايستگاههای دارای آمار طولاني وجود ندارد (هرچند نتايج نمونه اي اختلاف دارند).

· تحليل روند مکاني نشان مي دهد که شدت و تناوب خشکساليها در ايران از غرب به شرق افزايش مي يابد و در جهت شمالي جنوبي يا برعکس تغييرات تصادفي است.

· گزارشات زيادی از تغيير اقليم در ادبيات تحقيق از جهان و آسيا رسيده است اما در تحقيق حاضر مشخص شد که خشکسالی هواشناسي در ايران داراي رونداست اما اين روند معني دار نيست. اين بدان معناست که تغييرات تصادفي بارش بسيار شديدتر از تغييرات جزئي در بارش است و به نظر مي رسد ضمن آنکه ممکن است بازه زماني داده اي کوتاه بوده باشد اين احتمال هم مي رود که مولفه تغيير اقليم در بارشهای کوتاه مدت خود را ظاهر کرده باشد؛ البته در اينجا اين ادعا فقط يک نظريه بوده که با توجه به اهداف اوليه پروپوزال طرح در اين پروژه بررسی نشده است. اميد است آن معاونت در طرحهاي آتي همکاران و پژوهشگران را به کشف روابط حاکم بر اين مبحث جهاني ترغيب نمايد.

· بررسی سري زماني خشکساليهاي ايران و پرکندگي مکاني آنها در ايران نشان دهنده اين نکته کليدي از ديدگاه مديريتي است که اولاً خشکسالها حتي با درجه شدت بالا کاملاً از ديدگاه سطح گسترش آنها همه گير نيستند و ثانياً پهنه هاي تحت تاثير خطر پذيري مختلفي را نشان ميدهند، لذا شناخت اين واقعيتها در زمان مناسب مي تواند مديريت خشکسالي ها را تسهيل نمايد.

· با توجه به اهميت حوزه هاي آبريز در مديريت منابع آبي برخلاف اهداف اوليه پروپوزال (که استانهاي کشور بود) معيار مکاني بررسي در پروژه حاضر اين حوزه ها و معيار زماني سال آبي انتخاب گرديد. بررسی ها در حوزه­هاي 30 گانه کشور از حساسيت بالاي حوزه هاي آبريز بلوچستان جنوبي بين سديج و مرز، كويرهاي ذرانجير و ساغند، حوزه مرزي غرب و هامون مشكيل به خشکسالي هواشناسي حکايت دارد.



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:39 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

طي بررسي منابع در مورد خشكسالي مطلب بسيار جالبي از سايت شرعي سماموس با آدرس http://somamus.com پيرامون خشكسالي از ديدگاه قرآن يافت شد كه ذيلاً مطالب اقتباس شده آمده است:

 

 



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:39 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:34 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

همانطور كه پيشتر گفته شد خشكسالي پديده اي خزنده است و به اشكال مختلفي انسان را متاثر مي كند. نظامي و خارا (1384) بيان داشتند از جمله اثرات خشکسالي سالهاي 1377 تا1379، کاهش عمق آب، کاهش اکسيژن محلول آب، افزايش دماي آب، کاهش ميزان غذاو افزايش ميزان تغذيه توسط ماهيان را بر روي موجودات کفزي تالاب امير کلايه مي باشد.



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:33 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

خشکسالي از پديده هاي مورد توجه دانشمندان در سطح دنياست. بررسی­های انجام شده در جهان نشان می­دهد که خشکسالی، از نظر فراوانی وقوع و همچنين ويژگی­هايی که داراست نسبت به ساير بلايای طبيعی اولويت داشته و مخاطره آميزتر است. لذا نيازمند توجه بيشتری در تصميم­گيری­های سياسی می­باشد(ويلهايت،1985).



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:32 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

پارامترهاي مهم و حياتي مرتبط با خشكسالي كه در طراحي ها و برنامه ريزي هاي محيطي مورد نياز هستند، شامل تداوم (duration)، شدت (severity) و بزرگي خشكسالي (magnitude) مي باشند. تداوم و شدت خشكسالي دو ويژگي اوليه و اساسي خشكسالي مي باشند كه مستقيماً به مقادير پارامتر مورد بررسي وابسته هستند. بزرگي خشكسالي، پارامتر ثانويه اي مي باشد كه به تداوم و شدت خشكسالي وابسته است (دراکوب، 1985). تحليل فراواني خشكسالي ها در قالب تداوم، شدت و بزرگي پيچيده است زيرا كه هريك از اين ويژگيها ممكن است توزيع احتمالاتي خاص خود را دارا باشد (يويجويچ، 1967 و دراکوب و همکاران، 1980).

پژوهشکده حفاظت خاک و آبخيزداری کشور(1384) ويژگيهاي خشکسالي را به شرح زير مرور مي کند:

آغاز و خاتمه خشكسالي: تشخيص زمان آغاز و پايان خشكسالی بسيار مشكل است. تعيين زمان آغاز خشكسالی به تعريف شاخص مورد استفاده وابسته است. بديهی است كه اين زمان با پايان آخرين بارش مفيد آغاز نمی شود، بلكه ممكن است تا زمان اتمام ذخيره رطوبت خاك به طول انجامد. وقوع بارشهاي هرچند اندك در زمان آغاز خشكسالی، پيچيدگي خاصي به موضوع مي بخشد، بنابراين درحالت كلی می توان گفت زمان آغاز خشكسالی، زماني است كه ذخيره رطوبتی چه در محيط خاك (خشكسالي كشاورزي) و چه در مخازن آبی (خشكسالی هيدرولوژيك) خاتمه يافته باشد. پايان خشكسالی نسبت به آغاز آن محسوس تر است.

زمان آغاز تا پايان خشكسالی كه به عنوان دوره تداوم خشكسالی خوانده می شود, يكي از ويژگيهای اساسی خشكسالی محسوب می گردد. مقياس زمانی دوره تداوم يك خشكسالی می تواند از روز, ماه تا سال تفاوت نمايد. هرقدر دوره تداوم خشكسالی طولانی تر شود، ميزان ذخاير آب منطقه، تحت خطر جدی قرارگرفته و به همين جهت می تواند شدت خشكسالی رخداده را افزايش دهد.

تداوم خشكسالی: تداوم خشكسالي عبارتست از دوره اي كه مقدار آب در آن بطور پيوسته كمتر از يك آستانه معين باشد. آستانه يا سطح مبنا(Truncation Level) عبارت از معياري است كه مقدار يك متغيير نسبت به آن سنجيده مي شود. اين آستانه مي تواند ميانگين درازمدت و يا ميانه سري زماني مورد مطالعه باشد.

شدت و بزرگی خشكسالی: ميزان كمبود آب در هر گام زماني (مثلاً ماهانه) از يك دوره خشكسالي نسبت به آستانه، شدت خشكسالي(Severity) ناميده مي شود و مجموع شدتها در گامهاي متوالي يك دوره خشكسالي، تحت عنوان بزرگي(Magnitude) خشكسالي خوانده مي شود. شديدترين خشكسالي تاريخی عبارت است از دوره اي كه داراي بزرگترين تداوم بوده و بزرگترين مجموع كمبود نسبت به آستانه را داشته باشد. هرچه انحراف بارندگی نسبت به شرايط ميانگين و يا آستانه تعيين شده بيشتر باشد به همان اندازه شدت خشكسالي بيشتر و ميزان تاثير خشكسالی بيشتر نمود پيدا می كند. علاوه براين، ميزان استمرار حالت خشكسالی دريك منطقه نيز گويای شدت خشكسالی درهمان منطقه است، يعني درشرايطی كه خشكسالی تنها براي يك ماه استمرار داشته باشد احتمال دارد بارش ماه بعد، كمبود ماه مزبور را جبران نمايد، ولی اگر ماه بعدی نيز خود نسبت به شرايط طبيعی كمبود داشته باشد، به مراتب در شدت بخشيدن به حالت خشكسالی موثر خواهد بود. ويژگی ديگر خشكساليها، intensity ناميده مي شود كه عبارت از نسبت بزرگي به تداوم خشكسالي مي باشد. پديده خشكسالي بايد برمبناي يك آستانه معين اندازه گيري و سنجيده شود. اين آستانه بر اساس نوع فعاليت تعيين مي گردد. بنابراين در هنگام طراحي سيستم مديريت كمبود منابع آب جهت مقابله با بحران خشكسالي وكمبود آب، آستانه براساس نوع فعاليت توسط طراح و يا مدير منابع آب تعيين مي گردد (شارما، 2000).

ميزان انحراف متغير مورد مطالعه نسبت به آستانه و همچنين، زمان استمرار آن، بيانگر شدت خشكسالی است. به همين منظور برای مشخص ساختن اين عامل در مطالعه خشكسالی، محققان با استفاده از شاخصهای مختلف سعی می كنند, درجه ناهنجاری منفی متغير مورد مطالعه را نيز مد نظر قراردهند.

فراوانی خشكسالی: فراوانی خشكسالی نيز از اهم ويژگيهای مورد مطالعه در بررسی خشكسالي يك منطقه بشمار می آيد كه می تواند در مقياسهای مختلف زمانی ( برای مثال سالانه، ماهانه و فصلی ) محاسبه شود. با توجه به وجود شدتهای مختلف خشكسالی، بررسی فراوانيها مي تواند براي هريك از اين مقياسها صورت گيرد. محاسبه توزيع فراوانی در شدتهای مختلف می تواند در ارزيابی پتانسيل منطقه مورد مطالعه نسبت به شدتهای مختلف خشكسالی كاربرد داشته باشد. اين محاسبه می تواند از طريق توابع توزيع احتمال فراوانی براي بررسي احتمال و يا دوره های برگشت خشكسالی برای پيش بيني های آتی مورد استفاده قرارگيرد.

گستره خشكسالی: گستره رويدادهاي خشكسالی همانند شدت و بزرگي آن متفاوت مي باشد. بسته به علت و يا علت هاي ايجاد خشكسالي منطقه تحت پوشش آن تغيير مي كند. برخي از خشكسالي ها در گستره هاي وسيع و برخي در گستره هاي محدود عمل مي كنند. خشكسالی هاي قاره ای كه بويژه درمناطق خشك اتفاق می افتند در گستره هاي وسيع كه صدها و يا هزاران كيلومتر مربع را می پوشاند، گسترش پيدا می كنند. به نظر محققان استراليا، احتمال دارد اين پديده نيمی از استراليا را درطی 50 سال آينده فراگيرد.

دوره تناوبی رخداد خشكسالی: بررسيهای مربوط به احتمال تكرار خشكساليها و ساير پديده های طبيعی به صورت رخدادهای منظم، بخش زيادی از تحقيقات محققان را به خود اختصاص داده است. بطوری كه بيش از 1000 مقاله دررابطه با ارتباط رخدادهای آب و هوايی با سيكل 11 ساله كلفهای خورشيدی تهيه شده است. كلفهای خورشيد عبارت از لكه هايی هستند كه به دليل اختلاف درجه حرارت درسطح خورشيد، بصورت لكه های سياهی بنظر می رسند. چگونگی پيدايش اين لكه ها هنوز به درستی شناخته نشده است و بيشتر تصور می رود كه زبانه كشيدن و در هم پيچيدن توده های گاز مشتعل خورشيد, باعث پديد آمدن آن می گردد. براساس بررسي های موجود، امروز رابطه ميان لكه های خورشيدی با برخی از پديده های زمينی به اثبات رسيده است. در رابطه با تناوب رخدادهای خشكسالی، برخی از محققان علاوه برتناوب 11 ساله به دوره 22 ساله يا چرخه هايی10 ساله پي برده اند (بلم و مولي 1981 ). برخی از محققان نيز به دوره تناوبی بيشتری اشاره كرده اند. با توجه به كارهای بسياری كه در اين زمينه انجام شده است هنوز قانومندی علمی كه بطور قطع مورد پذيرش واقع شود، عنوان نگرديده است. به هنگام كاهش تعداد كلفهای خورشيدی، خشكساليهای شديد اتفاق افتاده اند. اين گونه مطالعات درسايركشورها ازجمله استراليا و هند نيز صورت گرفته است.

به هر حال امروزه تکنيکهاي مختلفي برای شناسائی مشخصات خشکسالي را محققان در دست بررسی دارند که امکان ارائه آن در اين مجال نيست و علاقمندان لازم است به منابع و مجلات مرتبط مراجعه نمايند.



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:31 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |


بارندگي به عنوان بي ثبات ترين متغير اقليمي در مناطق خشک و نيمه خشک است که تغييرات آن به طور مستقيم در رطوبت خاک، جريان هاي سطحي و زيرزميني انعکاس مييابد. به همين دليل بارش اولين عاملي است که مي تواند در بررسي خشکسالي به ويژه خشکسالي هواشناسي مورد توجه قرار گيرد(نوحي و عسگري، ۱۳۸۴)

قطره ساماني و همكاران (1387) برخي از شاخصهاي هواشناسي را مرور كرددند:

1-شاخص شدت خشکسالي پالمر PDSI: Palmer Drought Severty Index

اين شاخص در سال 1965 توسط Palmer ابداع شد و مفهوم اساسي آن بر اساس دما و بارش و همچنين رطوبت خاك استوار مي باشد. اين شاخص در مقياس زماني ماهيانه به كار مي رود و فاكتور هاي اساسي مورد نياز جهت محا سبه اين شاخص شامل دما، بارش، رطوبت خاك و تبخير و تعرق طي محا سبه فرمول ها فراوان و نسبتاً پيچيده مي باشد.

2- شاخص ذخيره آب سطحي ( SWSI: Surface Water Supply Index )

اين شاخص در سال 1982 توسط Shafer و Dezman ارائه شد.و مفهوم اصلي آن همان مفهوم شاخص پالمر است با اين تفاوت كه در اين شاخص ذخيره آب موجود در برف مورد توجه و تاًكيد قرار گرفته شده است. اين شاخص نيز براي مقياس زماني ماهيانه به كار مي رود و فاكتورهاي اساسي هواشناسي و اقليمي مورد استفاده آن بارش و پوشش برف مي باشد.

3- شاخص درصدي از نرمال ( PN: Percent of Normal )

اين شاخص در سال 1994 توسط Willeke و همكارانش ارائه شد و مفهوم اساسي آن تقسيم بارش واقعي بر بارش نرمال مي باشد و تنها فاكتور مورد نياز جهت محاسبه آن بارش مي باشد و همچنين در مقياس زماني ماهيانه به كار برده مي شود.

4-شاخص دهك ها(Deciles):

اين شاخص در سال 1967 توسط Gibbs و Maher ارائه شد .اين شاخص اساساً از تقسيم توزيع احتمال وقوع آمار ثبت شده درازمدت بارش بر بخشي از هريك از ده درصد توزيع به دست مي آيد .تنها فاكتور مؤثر در محاسبه اين شاخص بارش مي باشد و مقياس زماني مورد استفاده دراين شاخص نيز مقياس ماهيانه مي باشد.

5- شاخص بارش استاندارد ( SPI: Standardized Percipitation Index)

اين شاخص در سال 1995 توسط Mckee و همكارانش ارائه شد .اين شاخص بر اساس تفاوت بارش از ميانگين براييك مقياس زماني مشخص و سپس تقسيم آن بر انحراف معيار به دست مي آيد وتنها فاكتور مؤثر در محاسبه اين شاخص عنصر بارندگي مي باشد .اين شاخص را مي توان در مقياس هاي زماني 3-6-12-24 و48 ماهه محاسبه كرد.

ويژگي ديگر شاخص SPI اين است كه براساس آن روش مي توان آستانه ي خشكسالي را براي هر دورهي زماني تعيين كرد. بنابراين بر اساس اين شاخص علاوه بر محاسبه ي شدت خشكسالي، مدت آن را نيز مي توانيم تعيين نماييم. شاخص بارش استاندارد شده بر اساس احتمال بارش براي هر بازه ي زماني مي باشد. و به منظور هشدار اوليه و پايش شدت خشكسالي اهميت زيادي دارد. اين شاخص براي كمي نمودن كمبود بارش در بازه هاي زماني چندگانه طراحي شده است(بذرافشان،1381).

6- شاخص رطوبت محصول(CMI: Crop Moisture Index )

اين شاخص در سال 1968 توسط Palmer ابداع شد. مفهوم اين شاخص براساس ميانگين دما و مجموع بارش هر هفته دريك تقسيم اقليمي نسبت به مقادير CMI هفته قبل استوار است و با توجه به زمان و مكان داراي ضرائب وزني مي باشد. فاكتورهاي اساسي مورد استفاده در اين شاخص دما و بارش مي باشد و در مقياس زماني هفتگي به كار مي رود.

7- شاخص خشکسالي رطوبت خاک SMDI: Soil Moisture Drouyht Index

اين شاخص در سال 1994 توسط Hollinger و همكارانش ارائه شد. اين شاخص بر مبناي مجموع رطوبت خاك بطور روزانه براييك سال استوار است و تنها فاكتور اقليمي مورد استفاده در اين شاخص رطوبت خاك مي باشد. اين شاخص در مقياس هاي سالانه به كار مي رود.

8- شاخص خشكسالي محصول-ويژه(CSDI: Crop Specific Drought Index )



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:31 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
پيشگفتار

پديده خشکسالی اثرات منفی بزرگی بر منابع آب و محيطهاي وابسته به اين منابع مي گذارد که عموماً در برخي سالها خسارات جبران ناپذيری را سبب می گردد؛ اين خسارات در مناطق خشک که از ديدگاه اقتصادی ساختار شکننده تری قرار دارند، نمود بيشتری يافته و اثرات منفي ماندگاری را از جهات مختلف بر جای می­گذارند. در اين ميان خشکسالي هواشناسي را مي توان سيگنال ظهور ديگر انواع خشکسالي تعريف نمود. پروژه حاضر به عنوان يک رسالت ملي در برداشتن گامي به سمت مديريت اين پديده در ايران است.

سازمان ملل متحد هشدار داده است که اگر جهان به ميزان فعلي به مصرف آب ادامه دهد، تا سال 2025 بيش از دو ميليارد و 700 ميليون نفر در جهان با کمبود آب مواجه خواهند شد.گزارشي که به مناسبت "روز جهاني آب" 22 مارس سال گذشته منتشر شد، همچنين هشدار مي دهد که 2 ميليارد و 500 ميليون نفر ديگر نيز در نقاطي زندگي خواهند کرد که يافتن آب شيرين براي برطرف کردن نيازهاي روزمره دشوار خواهد بود.

براساس گزارش سازمان ملل در آينده اى نزديك ۳۱ كشور جهان با كمبود آب مواجه خواهند شد و نام ايران به عنوانيكى از بحراني ترين كشورهاى درگير كمبود آب در آينده برده مى شود.
انتظار مى رود تا سال ۲۰۲۵ بيش از دو سوم جمعيت جهان در شرايط كمبود جدى آب قرار بگيرند ويك سوم بقيه در شرايط كميابى آب زندگى كنند. ۵۰ سال ديگر عربستان كاملاً از آب تهى خواهد شد.
طليعه بحران هم اينك در چين، آفريقا، هند، تايلند، مكزيك، مصر و ايران نمايان شده است. رودخانه هاى اصلى دنيا شامل نيل در مصر، گنگ در جنوب آسيا، رود خانه زرد چين و كلرادوى آمريكا به شدت تهديد مى شوند. حتى ۳۳ رودخانه اصلى انگليس اكنون كمتر ازيك سوم آب دارند. كاهش آب رود دانوب نيز به صنعت گردشگرى و ماهى گيرى صدمه زده است. تحقيقات سازمان ملل حاكى از آن است كه منابع قابل استفاده آب ايران از ۲۰۰ ميلياردمتر مكعب و در سال ۱۹۹۰ به ۷۲۶ تا ۸۶۰ ميلياردمتر مكعب در سال ۲۰۲۵ كاهش خواهديافت.

كشور ايران در منطقه خاور ميانه واقع شده است كه از نظر بارش جزو مناطق كم بارش محسوب مي شود. آبهاي ورودي به ايران بطور سطحي و زيرسطحي ناچيزند و منبع اصلى آب بارش است كه به طور طبيعى ارتفاع سالانه ۲۵0 ميلى متريا بطور حجمي ۴۱0 ميليارد متر مكعب است. اين ميزانيك سوم متوسط جهان (۸۳۱ ميلى متر) ويك سوم آسيا ( ۷۳۲ ميلى متر) است. حدود ۳۰ درصد بارش به شكل برف و بقيه به شكل باران است. به اين ترتيب در حالى كه يك درصد جمعيت جهان در ايران زندگى مى كنند، سهم ايران از منابع آب تجديد پذير فقط ۳۶ صدم درصد است. از ۴۱۳ متر مكعب بارش سالانه ۲۶۹ متر مكعب به اشكال مختلف از دست مى رود. ۹۳‎/۲ درصد از آب باقى مانده صرف مصارف كشاورزى البته به شكلى غير اصولى مى شود. ۱‎/۷ درصد به صنعت و معدن اختصاص مىيابد و بقيه به مصارف ديگر مى رسد. سازمان هاى بين المللى هشدار مى دهند كه با افزايش جمعيت در ايران اين كشور در سال ۲۰۲۵ درگير بحران جدى آب خواهد بود. همه اين قياسها به يكطرف عدم توزيع پراكنش زماني و مكاني بارش هم به طرف ديگر. در بخش شمالى كشور بارش باران به ۸۵۰ ميلى متريعنى ميزانى بالاتر از متوسط جهانى بالغ مى شود. در حالى كه در بخشى از كشور اين ميزان به كمتر از ۵۰ ميلى متر مى رسد.

در واقع خشكسالي نيز جزئي از توزيع نامناسب زماني بارشيا انحراف از وضعيت نرمال محسوب مي شود. برداشتهاي بيرويه از منابع آبي كشور و خشكسالي هاي پرتكرار منجر به چيزي شبيه فاجعه در كشور را تداعي مي كند. در حال حاضر بسياري از دشتهاي كشور ممنوعه شده اند.

خشكسالي پديده اي است كه بصورت نامرئي و خيلي بطئي و بدون سر و صدا و هياهو خود را نشان مي دهد و به همين دليل به آن بلاي خزنده هم گفته مي شود. ممكن است هفته ها ويا ماها طول بكشدتا شما واقعا خشكسالي تشخص داده شود. اين معضل به تدريج شروع به پيشرفت كرده و در تمام اركان جوامع مختلف نفوذ و پيشروي مي نمايد و اثرات آن تابعي است از ميزان و مدت خشكسالي كه در بعضي مواقع قادر خواهد بودحيات در طبيعت را به كام خود فرو برده و در سطوح ملي تاثير گذار باشد . خشكسالي حالتي نرمال و مستمر از اقليم است . اين پديده تقريباً در تمامي مناطق اقليمي رخ مي دهد. ساير فاكتورهاي اقليمي نظير دماي بالا ، باد شديد و رطوبت نسبي پايين غالباً در بسياري از نقاط جهان با اين پديده همراه شده و مي توانند به طرز قابل ملاحظه بر شدت آن بيفزايند .

ارتباط خشكسالي با هواشناسي امري بديهي است اما خشكسالييك پديده مطلق نبوده بلكه كمبود نسبي رطوبت مي باشد.خشكسالي را بايد در ارتباط با هدف مورد مطالعه ديد. همچنان كه در تعاريف خشكسالي خواهد آمد ما به دنبال شناسائي اثرات كمبود رطوبت بر موضوع هدف هستيم. به همين دليل شناسائي رخداد خشكسالي خود به تنهائييافته اي با اهميت است كه به سادگي امكانپذير نمي باشد. هدف اين تحقيق ايجاد ابزاري اينچنين در دست مديران آب و مصرف كنندگان اين كالاي حياتي است.

در اينجا هدف پروژه ايجاد بستري براي بررسي خشكسالي اقليمي در كشور به شكل پويا است. بر صد البته اين تحقيق بدنبال حل تمام مشكلات مرتبط با خشكسالي نيست. فعاليتهاي انسان به شدت اثرات خشكسالي را تحت تاثير قرار مي دهد. محصول اين تحقيق در واقعيك زنگ بيدارباش براي تصميم سازان در شرايط خشكسالي اقليمي است.

در بند 7 ماده 3 برنامه چهارم توسعه دولت مكلف شده است، منابع آب كشور را با نگرش مديريت جامع و توأماً عرضه و تقاضا در كل چرخه آب با رويكرد توسعه پايدار در واحدهاي طبيعي حوزه‌هاي آبريز مديريت نمايد و مطابق بندي همان بند برنامه‌هاي اجرايي مديريت خشكسالي را تهيه و تدوين نمايد.

بانك جهاني درگزارش سالانه سال 2000، پيش بيني كرده تا سال 2050 ميلادي ميزان بارندگي ساليانه در ايران از ميزان فعلي آن بطور چشمگيري كاهش خواديافت. در اين شرايط طبق اين پيش بيني تغيير ميزان بارندگي روزانه بين صفر تا 5/0 ميليمتر كاهش نشان خواهد داد. در صورت صحت محاسبات فوق كه در اثر معدل گيري نتايج حاصل از 4 مدل پيش‌بيني تغييرات بارندگي صورت گرفته است ميزان بارندگي در طي 50 سال آينده در ايران به حدود 165 ميليمتر در سال كاهش خواهديافت.

در حال حاضر نيز خسارات خشكسالي در ايران كم نبوده و بر اساس اطلاعات ستاد حوادث غير مترقبه وزارت كشور خسارات خشكسالي در سال آبي 76-75 برابر 280 ميليارد تومان برآورد شده است. در سال 1380 تامين آب آشاميدني 278 شهر و 105 روستا با مشكل جدي روبرو شد. در سال 1379 در اثر خشكسالي درياچه بختگان و ارژن در استان فارس خشك شد. مجموع خسارات خشكسالي سال 1378 و 1379 حدود 4000ميليارد تومان بوده است. نماينده سازمان ملل در تهران خسارت خشكسالي سال 1379 را 6/2 ميليارد دلار برآورد كرد. هنوز آمار مدوني از خسارات خشكسالي سال جاري در دست نيست.

طبق شواهد موجود به علت رخداد خشكسالي در چهار سال اخير در اكثر استان هاي كشور، دولت بيش از دهها ميليارد ريال جهت جبران خسارت هاي وارده هزينه متحمل شده است. لذا شناسايي، پايش و پيش آگاهي خشكسالي در كشور ايران كه جز مناطق خشك و نيمه خشك جهان محسوب مي شود از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد (وفاخواه و رجبي، 1383).

آشگر(1382) مي نويسد در دهه‌هاي اخير از ميان حوادث طبيعي كه زندگي انسان را بر روي كره خاكي تحت تاثير قرار داده است، فراواني خشكسالي بيش از ساير حوادث مي‌باشد. به طوري كه تعداد كل آسيب ديدگان از خشكسالي طي سالهاي 1966 تا 1988 بالغ بريك و نيم ميليارد نفر برآورد شده است كه 52 درصد آسيب ديدگان از كل بالاياي طبيعي را تشكيل مي‌دهد.

همانطور كه پيشتر گفته شد خشكسالي پديده اي خزنده است و به اشكال مختلفي انسان را متاثر مي كند. نظامي و خارا (1384) بيان داشتند از جمله اثرات خشکسالي سالهاي 1377 تا1379، کاهش عمق آب، کاهش اکسيژن محلول آب، افزايش دماي آب، کاهش ميزان غذاو افزايش ميزان تغذيه توسط ماهيان را بر روي موجودات کفزي تالاب امير کلايه مي باشد.

ناظم السادات(1380) اظهار مي دارد درصد فراواني وقوع خشكسالي و شدت آن در كشور بسيار بالا بوده كه بيشترين فراواني با 50 درصد متعلق به منطقه بندرعباس مي باشد. پس ازآن به ترتيب، زابل 7/46%، زاهدان 43%،يزد 42%، ايرانشهر 40% ،‌كرمان 27%، داراي خشكسالي مي باشند كه همگي جزو مناطق خشك ايران محسوب مي شوند.

شاه محمدي (1380) خشكسالي ها و تر سالي ها را در ايستگاه هاي بوشهر، مشهد، تهران، اصفهان و جاسك با استفاده از آمار دراز مدت بررسي نمود. اين تحليل نشان مي دهد كه احتمال وقوع خشكسالي در ايستگاه هاي بوشهر، اصفهان، مشهد، تهران و جاسك بترتيب برابر 47، 37، 48، 39 و 45 درصد است. بنابراين مي توان گفت احتمال اينكه در هر منطقه خشكسالي اتفاق بيفتد حدود 50 درصد است كه اين اهميت بررسي و شناخت دقيقتر اين پديده رايادآوري مي كند.

بداق جمالي و همكاران (1382) در مقاله خود تحت عنوان ضرورت پايش وضعيت رطوبت خاك در افزايش بهره‌وري آب كشاورزي به اين نتيجه رسيدند كه پايش مستمر رطوبت خاك و آناليز داده‌هاي آن به‌صورت نقطه‌اي به‌منظور شناخت شرايط محيطي ضروري است. براي استفاده از فن‌آوري جديد تصاوير ماهواره‌اي، اندازه‌گيري همزمان رطوبت خاك جهت تصحيح و كاليبره نمودن اين تصاوير ضرورت دارد. بر اساس اطلاعات مستقيم رطوبت خاك مي‌توان شاخص معتبري براي پايش خشكسالي تعريف نمود كه محدوده‌هاي اساسي در اين شاخص، رطوبت خاك در نقطه پژمردگي و ظرفيت زراعي خواهند بود.

رضيئي و همكاران (1382) خشكسالي را با استفاده از شاخص SPI در حوزه مركزي ايران بررسي نمودند. در اين بررسي مشخص شد كه SPI با مقياس زماني كوتاه مدت براي مناطق خشك و نيمه خشك مناسب نيست و SPI طولاني مدت ( 6 و 12 و 24 ماهه) براي اين مناطق براي پايش خشكسالي مناسب تر است. آنان همچنين نشان دادند که پديده خشکسالي از غرب به شرق ازيک روند تقريباً افزايشي پيروي نموده و در حاشيه شرقي استانيزد شدت خشکساليها به حد اکثر مي رسد.

كاراموز و همكاران (1385) در تحقيق ديگري با استفاده از شبكه عصبي انواع خشكسالي هاي كشاورزي، هيدرولوژي و زراعي را در حوضه گاوخوني در استان اصفهان پيش بيني كردند.

ابريشم چي و همكاران (1385) با استفاده از مدل تلفيقي غير خطي مبتني بر شبكه عصبي، خشكسالي را در حوضه زاينده رود پيش بيني كردند.

آشگر طوسي شادي، علي زاده امين، جوانمرد سهيلا (1382)اظهار داشتند درسال زراعي 79-78، به علت کاهش بارندگي و نباريدن برف و نبوديخبندان کافي، ذخاير آبهاي سطحي استان خراسان به شدت کاهش يافت و توليد مزارع را که از منابع فوق آبياري مي شوند، تحت تأثير قرار داد، به طوريکه خسارتهاي ناشي از عوامل نامساعد جوي در بخش زراعت، معادل 4/682 ميليارد دلار برآورد گرديد. در بخش قناتهاي کشاورزي نيز با توجه به کاهش 53 درصدي ميزان بارندگي به منظور جبران خسارتهاي خشکسالي و اثرهاي نامطلوب آن بر تعداد 6792 رشته در بخشهاي مرکزي و جنوبي استان به طول 7948 کيلومتر، حداقل معادل 68 ميليارد ريال اعتبار اختصاص يافت.

در خبرنامه اقليم، 1378 آمده است كه طي سال‌هاي آبي 79-1378 تا 81-1380يك خشكسالي بلند مدت‌ و شديد بر 25 استان بزرگ كشور استيلا پيدا كرد كه موجب افت شديد آب‌هاي سطحي و زيرزميني و كاهش توليدات كشاورزي گرديد. اين خشكسالي كه در استان‌هاي كرمان، خراسان، فارس و سيستان و بلوچستان از شدت و بزرگي بيشتري برخوردار بود، بيش از نيمي از جميعت كشور را با بحران آب و غذا روبرو كرد. بر اساس گزارش وزارت كشور در تيرماه 1381 منابع ذخيره آب كشور نسبت به نرمال اقليمي در حدود 45 درصد افت نشان داد. در خلال اين سال‌ها 8/2 ميليون تن گندم و 280 هزار تن جو از بين رفت و 800 هزار رأس دام در اثر تشنگي و گرسنگي تلف شد و بسياري نيز به كشتارگاه‌ها فرستاده شدند.

درخشکسالي سال 78-1377 متوسط بارش ساليانه ايران 26 درصد کمتر از بارش متوسط دوره سي ساله و درمقايسه با بارش سال قبل (77-1376) حدود 41 درصد کمتر بود، در نتيجه دراين خشکسالي 70 درصد محصولات ديم و 10 درصد محصولات آبي صدمه ديده و توليد گندم 4/2ميليون تن و توليد برنج حدود چهارصد هزار تن کاهش يافت (7).

با توجه به امكان مطالعه و شناسايي احتمال وقوع خشكسالي در مناطق مختلف توجه به بيمه محصولات مي تواند كمك شايان توجهي به امنيت زراعي نمايد و كشاورز با طيب خاطر بتواند فعاليت هاي خود را انجام دهد و در شرايط وقوع جشكسالي امكان جبران خسارت ها از طريق شركت هاي بيمه امكان پذير باشد(فرج زاده، 1376).

عزتيان و راستگو (1387) مي نويسند" در فصل بهار دوره هاي خشکسالي روي کمربند نيمه خشک جهان معمولأ طوفان هاي حامل غبار از روي صحاري بزرگ جهان خيزش نموده و کيفيت هواي کشورهاي مستقر در اين محدوده را تحت تأثير قرار مي دهند. موقعيت جغرافيايي کشور ايران به گونه اي است که در مسير حرکت ابرهاي غبارات آسيايي و طوفان هاي شن واقع شده است و اين امر سبب نامطلوب شدن کيفيت هوا در بسياري از روزهاي سال است. با توجه به اينکه صحاري مرکزي ايران نيز خاستگاه غبارات مي باشد و اين غبارات اگر از ميزان خاصي تجاوز نمايند بر سلامتي عموم تأثير نامطلوب داشته و با کاهش ديد سبب مخاطراتي در ترابري زميني و هوايي مي گردند. از طرفي با کاهش دريافت تابش توسط سطح زمين کيفيت محصولات زراعي را تحت تأ ثير قرار مي دهند. در اين پژوهش با استفاده از تصاوير ماهواره اي خاستگاه غبارات آسيايي تعيين و برخي اثرات نامطلوب آن بر بهداشت و محيط زيست مورد بررسي قرار گرفته است."



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:30 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

تعریف اکوسیستم یا زیست بوم به كليه عوامل موجود در یک محیط را که در کنار هم قرار گرفته و بر یکدیگر تاثیر گذاشته و شرایط ویژه ای را بوجود می آورند، اکوسیستم می گویند.این عوامل ممکن است خاک، سنگ، آب، هوا، نور، گیاهان، حشرات، موجودات زنده وانسان باشد. اکوسیستم ها بردو نوع تقسیم می شوند. اکوسیستم های خشکی (مانند اکوسیستم کوهستان، جنگلها، مراتع، کویرها، دشتها و... ) واکوسیستم های آبی (مانند اقیانوسها، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها، مناطق ساحلی ومرطوب مثل باتلاقها، تالابها، چالابها و... )، که هر کدام از این اکوسیستم ها ویژگی خاص خود را دارند و برای مطالعه درباره هر یک از آنها دانش و اطلاعات خاصی را لازم است. مهمترین ویژگی اکوسیستم کوهستان وجود ارتباط پیچیده وگره خورده بین تمام عوامل تشکیل دهنده آن می باشد .

 



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:21 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

بارون(Baren ، 1985) نقل مي كند بيش از۱۵۰ تعريف از خشكسالي ارائه شده است. بطور كلي خشكسالي شامل يك دورة پيوسته و پايدار (از چند ماه تا چندين سال) است كه در اين دوره مقدار آب موجود در منابع آبي منطقه به حد قابل توجهي كاهش مي يابد و دچار كمبود مي شود. خشكسالي حالتي نرمال و مستمر از اقليم است. گرچه بسياري به اشتباه آن را واقعه اي تصادفي و نادر مي پندارند. اين پديده تقريباً در تمامي مناطق اقليمي رخ مي دهد، گرچه مشخصات آن ازيك منطقه به منطقه ديگر كاملاً تفاوت مي كند. خشكسالي يك اختلال موقتي است و با خشكي تفاوت دارد چرا كه خشكي صرفاً محدود به مناطقي با بارندگي اندك است و حالتي دائمي از اقليم مي باشد خشكسالي يك پديده گذرا و موقت است. خشكسالي يك بلاي طبيعي خزنده است كه تا مراحل نهايي خطرات آن آشكار نمي باشد. اين پديده موجب كمبود آب براي برخي فعاليت ها، گروه ها و محيط زيست مي شود. خشكسالي بايستي در مقايسه با شرايط اقليمي و هيدرولوژيكي متوسط در دراز مدت مورد ارزيابي قرار گيرد. بعلاوه زمان و تاثير بارش نيز مهم مي باشد. ديگر پديده هاي اقليمي مانند درجه حرارت زياد, رطوبت نسبي كم نيز در اغلب موارد با خشكسالي در بسياري از مناطق جهان توام مي باشد و مي توانند بنحو قابل ملاحظه اي شدت آن را افزايش دهند. خشكسالي را نبايستي تنها بعنوانيك پديده فيزيكي يا طبيعي در نظر گرفت. اثر آن بر روي اجتماع حاصل اندر كنش ميان يك پديده طبيعي (بارش كمتر ناشي از تغييرات طبيعي اقليم) و نياز آبي مردم مي باشد. انسان ها موجب تشديد اثرات خشكسالي مي شوند. خشكسالي هاي اخير در كشور توسعه يافته و در حال توسعه بوده است و عواقب اقتصادي و زيست محيطي آن ها بوضوع آسيب پذيري تمامي جوامع را به يك خطر طبيعي نشان مي دهد(تقوائي ابريشمي، 1387 ).

 



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:19 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با تاکید بر ازدیاد حملات تنفسی و سکته‌های قلبی و افزایش آمار مراجعه به مراکز درمانی طی روزهای اخیر اعلام کرد: ریزگردها به راحتی از طریق سیستم تنفسی وارد سیستم گردش خون می‌شوند و ضمن بالا بردن غلظت خون باعث گرفتگی رگ‌ها شده و با پوشاندن بافت ریه موجب کاهش سطح اکسیژن‌گیری ریه می‌شوند.


ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:16 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي آبشناسي) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 پارسا پزشكپور بررسي هيدروليكي و هيدروشيميايي چشمه هاي كوه گر- برم فيروز دكتر عزت الله رئيسي 1367 شهريور 1370 2 حميد رضا ناصري مطالعه هيدروژئولوژيكي چشمه هاي كارستي حوزه آبريز سد درودزن دكتر عزت الله رئيسي 1367 شهريور 1370 3 محمد نخعي عبدل آبادي مطالعه و بررسي خصوصيات هيدروژئولوژيكي مناطق كارستي با استفاده از روش الكتريكي 1367 ارديبهشت 1371 4 اميد جهبذ رابطه هيدروشيمي و تشكيلات زمين شناسي دكتر عزت الله رئيسي 1367 اسفند1370 5 فرشاد شيرواني مدل عددي انتقال رسوب حوزه آبريز دكتر نوذر ساماني 1367 بهمن 1370 6 حميد رضا جهاني بهبهاني مطالعه اثر خط خط واره ها بر جريان آب در لايه هاي آبدار كارستي دكتر نوذر ساماني 1368 دي 1372 7 مسعود راشدي بررسي رابطه زمين شناسي، اقليم، هيدرولوژي و توسعه كارست در استان فارس دكتر عزت الله رئيسي 1368 اسفند1372 8 عليرضا افتخاري كاربرد رديابهاي رنگي در بررسي خصوصيات هيدروژئولوژيكي منطقه كارستي سپيدان-فارس. محمد زارع 1368 1372 9 ،محمدرضا خوشنامي كاربرد روش شبيه سازي در مديريت منابع آب دشت خفر با تاًكيد بر بهره برداري تلفيقي. محمد زارع 1368 بهمن1372 10 جهانگير پرهمت بررسي عوامل بيلان هيدرولوژيكي حوضه هاي كارستي مرتفع دكتر عزت الله رئيسي 1368 1372 11 سيروس آقا اميري بررسي ساختارهاي زمين شناسي در منطقه كارستي كوه هاي گر و برم فيروز دكتر احمد زماني 1368 بهمن1372 12 نويد كوثر بررسي هيدروژئولوژيكي و غارشناسي غار شاپور دكتر عزت الله رئيسي 1368 بهمن1372 13 غلامحسين كرمي بررسي رابطه عوامل موثر بر نفوذ آب و خصوصيات فيزيكي و شيميايي چشمه هاي گر و برم فيروز دكتر عزت الله رئيسي 1368 مهر1372 14 حسن صحرايي پاريزي مطالعه عكس العمل استوكستيكي سفره هاي كارستي در مقابل بارش و ساير عوامل هيدرولوژيكي دكتر نوذر ساماني 1370 دي 1373 15 محمد گوهري مقدم استفاده از مدل رياضي گسترده در مطالعه، مديريت و آينده سفره هاي آبهاي زيرزميني دكتر نوذر ساماني 1370 مهر1373 16 مهرداد رهنمايي بررسي رواناب و ميزان نفوذپذيري در تشكيلات كربناته كارست دكتر عزت الله رئيسي 1370 مهر1373 17 فردين بوستاني ارزيابي روشهاي مختف تغذيه مصنوعي و اثر آنها بر روي آبهاي زيرزميني دكتر عزت الله رئيسي 1370 آذز1373 18 محمد ابراهيم يخكشي مطالعه استوكستيكي نوسانات سطح آب زيرزميني در ارتباط با عوامل هيدرولوژيكي دكتر نوذر ساماني 1370 خرداد1373 19 سيد محمد حسين حجتي بررسي رابطه رسوب زائي با عوامل مختلف در سازند زمين شناسي رازك. محمد زارع 1370 آبان 1373 20 رامين رحيميان بررسي مدلهاي مختلف هيدروگراف واحد لحظه اي ژئومورفولوژيكي و كاربرد آنها جهت سنتز هيدروگراف در حوزه هاي آبريز فاقد آمار. محمد زارع 1370 1374 21 حسين محمد زاده بررسي علل شوري چشمه هاي كارستي و آبهاي زيرزميني سفره سطحي جنوب شرقي طاقديس كوه رحمت محمد زارع 1370 بهمن 1373 22 مزدا كمپاني زارع كاربرد روشهاي لرزه اي در پي جويي آبهاي زيرزميني دكتر احمد زماني 1370 بهمن 1373 23 احمد حسيني رچي كاربرد روشهاي ژئوفيزيكي در كارست با تاكيد بر چاه پيمايي دكتر احمد زماني 1370 مهر 1373 24 بابك ابراهيمي بروجردي مطلق تدوين مدلهاي تفهيمي منابع آب كارستي به كمك آب نمود چشمه ها دكتر نوذر ساماني 1372 شهريور1375 25 عبدالرضا سبوكي هيدروژئولوژي گنبد نمکي سروستان دكتر عزت الله رئيسي 1372 آذر 1375 26 همايون لطف آذر ارزيابي طرحهاي تغذيه مصنوعي كوهنجان فارس محمد زارع 1372 1375 27 سياوش بهروز كوهنجاني مطالعه و مديريت آبخوان دشت داريان با استفاده از مدل رياضي دكتر نوذر ساماني 1372 شهريور 1375 28 فرشاد كوهيان افضل محاسبه تغذيه و تخليه آب زيرزميني به كمك هيدروگراف دراز مدت رودخانه، با استفاده از يك مدل رياضي تحليلي 1372 29 محمد حب وطن قوچه بيگلو ارزيابي منابع آب در سازندهاي سخت با استفاده از مدلهاي تحليلي و آزمايشات پمپاژ دكتر نوذر ساماني 1373 بهمن1376 30 جواد دولتي ارزيابي منابع آب در سازندهاي سخت با استفاده از مدل هاي تحليلي و آزمايشات پمپاژ دكتر نوذر ساماني 1373 اسفند 1376 31 حاجي كريمي بررسي هيدروژئولوژيكي و هيدروشيميايي چشمه هاي تاقديس پودنو دكتر عزت الله رئيسي 1373 بهمن 1375 32 محمد خلجي مقايسه كاربرد دو مدل رياضي در ارزيابي و مديريت منابع آب زيرزميني دشت خفر محمد زارع 1373 بهمن1375 33 عباسعلي نيك انديش كاربرد روشهاي استوكستيك در مطالعه و مديريت منابع آب زيرزميني منطقه سروستان دكتر نوذر ساماني 1374 شهريور1377 34 ناصر اسدي بررسي مسئله احتمال فرار آب از سد تنگاب فيروزآباد با استفاده از رديابهاي رنگي دكتر عزت الله رئيسي 1374 دي 1377 35 سيد مهدي ميرباقري بررسي و برآورد تبخير از سطح آب زيرزميني در شرايط مختلف بافت خاك و عمق سطح ايستابي با استفاده از آزمايشات صحرائي. محمد زارع 1374 دي 1377 36 محسن رضايي هيدروژئولوژي چشمه هاي كلروره كارستي در تاقديس رحمت دكتر عزت الله رئيسي 1374 شهريور1377 37 محمود عليپور شمس آبادي ارزيابي ميزان آب برگشتي آبياري به آب زيرزمين در دشت کوار با استفاده از مدل رياضي آبهاي زيرزميني محمد زارع 1374 مهر 1377 38 مهرداد پسندي تجزيه و تحليل داده هاي آزمون پمپاژ با استفاده از مشتق منحني افت-زمان دكتر نوذر ساماني 1375 39 احمد رجايي بررسي آب بندي سازند هاي كارستي سد ميرزاي شيرازي (كوار) دكتر عزت الله رئيسي 1375 40 علي زينالي خاصلويي ارزيابي طراحي و عملكرد طرح تغذيه مصنوعي دشت امام زاده جعفر گچساران. محمد زارع 1375 1378 41 فريدون كرم پور بررسي ويژگيهاي هيدروژئوشيميايي و هيدروژئولوژيكي منابع آب در سازندهاي سخت منطقه شيركوه يزد. محمد زارع 1375 بهمن 1378 42 ضرغام محمدي مطالعه گسترش آلاينده هاي حل شده در منابع آب زيرزميني با استفاده از مدل هاي تحليلي و عددي دكتر نوذر ساماني 1375 شهريور1378 43 آرش ندري تهيه مدل عددي تخلخل دوگانه و واسنجي آن براي سفره هاي كارستي دكتر عزت الله رئيسي 1375 مهر1378 44 حميد طلائي اردكاني بررسي مسير حركت آب در سازندهاي تكيه گاه چپ سد تنگاب با استفاده از ماده رنگي رودامين B. محمد زارع 1376 بهمن 1378 45 ابراهيم صديقي بررسي آلودگي رودخانه خشك شيراز و درياچه مهارلو. محمد زارع 1376 اسفند 1378 46 مجيد كمالي نيستاني بررسي مسئله احتمال فرار آب زيرزميني و تعيين راندمان فني پمپاژ در دشت فيروزآباد دكتر عزت الله رئيسي 1376 اسفند 1378 47 ،محمد تقي كرباسي معروف برآورد اقتصادي هزينه استحصال يك واحد حجم آب زيرزميني و بررسي راندمان پمپاژ: مطالعه موردي دشت فيروزآباد. محمد زارع 1376 1379 48 رضا نامدار قنبري مطالعه گسترش آلاينده هاي محلول در سفره هاي محبوس با استفاده از فن روگيري ذره و نظريه چاه هاي مجازي دكتر نوذر ساماني 1376 تير 1378 49 اباذر مصطفايي ارزيابي پتانسيل تغذيه مصنوعي منطقه سروستان با مراجعه به پروژه تغذيه مصنوعي كوهنجان دكتر نوذر ساماني 1376 تير 1378 50 روح اله اسدپور بررسي هيدرژئولوژي كارست در تاقديس راوندي سد سيمره با استفاده از ماده رنگي رودامين B دكتر عزت الله رئيسي 1377 1380 51 عليرضا دنيايي ارزيابي آبخوان زيرزميني دشت گرگان در ناحيه سد وشمگير با استفاده از مشتق منحني افت- زمان دكتر نوذر ساماني 1377 1380 52 ،محمد رضا حسامي بررسي هيدروژئوشيميايي و هيدروژئولوژيكي منابع آبي موجود در سازندهاي سخت آذرين و دگرگوني در منطقه كوه سفيد بوانات. محمد زارع 1377 1380 53 حسن دنشيان ارزيابي پتانسين UNGWM در شبيه سازي درازمدت نوسانات سطح ايستابي آب زيرزميني دشت سروستان دكتر نوذر ساماني 1377 1380 54 جواد اشجاري شبيه سازي رفتار هيدروژئولوژيكي كارست در سد تنگاب با استفاده از مدل تخلخل دكتر عزت الله رئيسي 1377 تابستان 1380 55 مجتبي خوشنودي بررسي تاثير برداشت آب بر آبخوانهاي کارستي در زمان خشکسالي با استفاده از مدل تخلخل دوگانه دکتر عزت الله رئيسي مهر 78 مهر 81 56 محمدرضا زارع باغابري مديريت بهره برداري از آبهاي زيرزميني لايه آبدار آبرفتي در سالهاي خشکسالي دکتر عزت الله رئيسي مهر 78 مهر 81 57 سيما عباديان ارزيابي عوامل مؤثر در پتانسيل آبهاي کارستي کوههاي گرم و برم فيروز در استان فارس با استفاده از داده هاي رقمي ماهواره اي و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) دکتر عزت الله رئيسي
دکتر محمد زارع مهر 78 مهر 81 58 رمضان کاظمي گليان ارزيابي هيدروژئولوژيکي و مديريت آبخوان قوچان – شيروان با استفاده از مدل عددي MOD FLOW -2000 دکتر نوذر ساماني مهر 78 فروردين 81 59 بهرنگ يوسفي ناغاني بهينه سازي پارامترهاي هيدروليکي آبخوان داريان با استفاده از روشهاي تعييني و تصادفي دکتر نوذر ساماني مهر 78 شهريور 81 60 افراسياب بذرگر پديده انتشار (Diffusion) و پخش (Dispersion) در سفره آبرفتي مجاور سفره کارستي رحمت با استفاده از ردياب رنگي اورانين دکتر محمد زارع مهر 78 تير 81 61 هادي جعفري عظيم آبادي بررسي تکامل هيدروشيميايي منابع آب سازند سخت شيرکوه، يزد دکتر محمد زارع مهر 79 شهريور82 62 مصطفي مولايي نيکو تغيير اقليم در شمال و جنوب – جنوب غرب ايران با استفاده از مشاهدات بارش دکتر نوذر ساماني مهر 79 شهريور 82 63 تورج کشاورز بررسي منشاء آب لايه هاي آبدار آرتزين در محدوده سد خرسان 3 دکتر عزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 64 حسين کريمي و وردنجاني بررسي هيدروژئولوژيکي سفره هاي آبدار محدوده سد خرسان 3 با تکيه بر تغييرات زماني پارامترهاي فيزيکوشيميايي دکتر عزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 65 ليلا حسيني شفيعي پهنه بندي نفوذ پذيري نسبي طاقديس کارستي پودنو در استان فارس با استفاده از داده هاي دورسنجي و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) دکتر محمد زارع دکترعزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 66 بابک بيگلري بررسي هيدرولوژيکي حوضه بازفت با استفاده از تجزيه و تحليل سريهاي زماني بارندگي – رواناب دکتر نوذر ساماني مهر 79 شهريور 82 67 ندا اشجار تلفيق داده هاي ماهواره لندست با داده هاي پايه چند موضوعي در GIS با هدف تعيين مناطق مستعد تغذيه در تاقديس هاي سبزپوشان قره، کفترک و قصر قشمه – پوک در حوزه شيراز – سروستان دکتر محمد زارع دکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 80 شهريور 83 68 جلال آقاي محمدي اقدم بررسي ميزان توسعه کارست و احتمال فرار آب (See page) از ساختگاه سد سازبن با استفاده از روش رديابهاي رنگي دکتر عزت الله رئيسي مهر 80 شهريور 83 69 عبدالرضا واعظي هير روش جديد طراحي حوضچه هاي تغذيه مصنوعي دکتر عزت الله رئيسي مهر 80 مهر 83 70 محمد يعقوب بوالي گزيک آناليز حساسيت مؤلفه هاي بيلان هيدروژئولوژيکي نسبت به پارامترهاي مختلف با استفاده از مدل رياضي آب زيرزميني دکتر محمد زارع مهر 80 تير 83 71 محمدحکيم نوري مطالعه هيدروژئولوژي و مديريت بهره برداري از آبهاي زيرزميني با استفاده از مدل عددي MODFLOW 2000 دکتر محمد زارع مهر 81 شهريور 84 72 داوود شاهسوند مقايسه پتانسيل روش شبکه هاي عصبي مصنوعي و مدلهاي عددي در برآورد پارامترهاي هيدروديناميکي سفره هاي آب زيرزميني دکتر نوذر ساماني مهر 81 شهريور 84 73 حسنعلي پارسائيان بررسي آسيب پذيري آب زيرزميني دشت شيراز در برابر آلاينده هاي شهري، صنعتي و کشاورزي با استفاده از GIS ( از سيستم اطلاعات جغرافيايي) دکتر نوذر سامانيدکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 81 شهريور 84 74 مهدي زارعي برآورد ضريب تراوايي سازندهاي سخت درز و شکاف دار با استفاده از مدل شبکه درزه هاي مجزا دکتر محمد زارع مهر 81 شهريور 84 75 امير رئوف مکانيزم انتقال آلاينده در سفرهاي هتروژن آب زيرزميني دکتر نوذر ساماني مهر 81 شهريور 84 76 مينا رحيمي اثر بارندگي، درجه حرارت، زمين شناسي و سطح اساس فرسايش بر روي ويژگي هاي لايه آبدار آسماري در جنوب مرکزي ايران دکتر عزت الله رئيسي مهر 82 شهريور 85 77 تارا زيرک باش Monthly and Amual Hydrodogie Budget of lake maharlu, Iran. دکتر نوذر ساماني مهر 82 شهريور 85 78 سارا فواکه ميزان انحلال سازندهاي کارستي زاگرس، ايران دکتر عزت الله رئيسيدکتر محمد زارع مهر 82 شهريور 85 79 ندا رحيم پور Dewatering of Sarcheshmeh Copper Deposit by Namerical Modelling دکتر نوذر ساماني مهر 82 شهريور 85 80 طيبه فرج پور کاليبراسيون فرمول هاي برآورد سيلاب و اثر آن در روش جديد طراحي تغذيه مصنوعي حوضچه اي دکتر عزت الله رئيسي مهر 82 شهريور 85 81 شيوا فرجاديان بررسي و مطالعه تاثير درياچه مهارلو بر کيفيت آب زيرزميني سفره هاي ساحلي و کارستي شمال غرب مجاور آن دکتر زارع مهر 82 شهريور 85 82 ليلا مهدوي تجزيه تحليل داده هاي هيدروژئولوژيکي يا تکنيکهاي سري زماني و شبکه عصبي مصنوعي دکتر ساماني 83 شهريور 86 83 سميه زارعي دودجي تعيين حداکثر راندمان چاههاي با نفوذ ناقص در سفره آزاد با استفاده از روش عناصر تحليلي دکتر ساماني دکتر کمپاني زارع 83 شهريور 86 84 رضا جهانشاهي بررسي آلودگي آبهاي زيرزميني حاشيه جنوب شرقي درياچه مهارلو دکتر زارع 83 شهريور 86 85 رحيم باقري توسعه کارست در محدوده سد دوستي دکتر رئيسي 83 شهريور 86 86 هاله اميري شبيه سازي جريان دو لايه آبدار کارستي با استفاده از Double Coutinuum Pipe Networks دکتر رئيسي 83 شهريور 86
رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي اقتصادي) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 سيدجواد مقدسي زمين شناسي و منشا کانسار منکنز آب بند، استان فارس دکتر مــر مهر 67 شهريور 1370 2 مرتضي جمي زمين شناسي, ژئوشيمي و منشا يک افق سلستيت دار در منطقه بهمئي- استان کهکيلويه و بوير احمد دکتر مــر مهر 67 مهر 1370 3 محمد علي رجب زاده جايگاه زمين شناسي و سنگ شناختي کانسارهاي کروميت در شمال غرب مجموعه الترا مافيک نيريز منطقه آباده طشک دکتر مــر مهر 67 مهر 1370 4 آزيتا امرايي مطالعه کانه زايي و دگرساني هيدروترمال در کانسار مس پورفيري ميدوک با تاکيد بر نقش سيالات درگير دکتر مــر مهر 67 بهمن 1369 5 مهداد صفري لنگرودي کانه زايي سرب و روي در منطقه سه چاه استان کرمان دکتر مصيب سبزه ايي بهمن 67 آبان 1371 6 منصور ادراکي زمين شناسي-مينرالوژي, کانه زايي سرب و روي در منطقه معدني تيران- شمال غرب اصفهان دکتر مــر مهر 68 بهمن 1371 7 مهرداد براتي Geophysical prospecting for Iol in ChENARAN Area دکتر احمد زماني بهمن 68 شهريور 1373 8 علي اکبر حسن نزاد مطالعات ژئوشيميايي و سيالات درگير در معدن مس قلعه زري- استان خراسان دکتر مــر بهمن 68 بهمن 1372 9 سيد حسين قطميري مطالعه ژئوشيمي-دگرساني و کانه زايي مس در معدن چهار گنيد- سيرجان دکتر مــر مهر 69 شهريور 1372 10 قربان وهاب زاده کبريا بررسي هاي زمين شناسي در مورد منشا کانسارهاي منگنز منطقه کوه سفيد اقليد و ارتباط آنها با هم دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 68 بهمن 1372 11 محمد رضايي استفاده از روشهاي ژئوفيزيکي در پي جويي کانسارهاي فلزي دکتر احمد زماني مهر 69 آبان 1373 12 محمود صادقي بجد منشا کانه زايي سرب در سازند شتري طبس- استان خراسان دکتر مــر بهمن 70 بهمن 1373 13 غلامحسين شمعانيان مطالعات ژئوشيمي, کاني شناسي و سيالات درگير در معدن تنگستن نظام آباد استان مرکزي دکتر مــر بهمن 70 آذر 1373 14 ايرج نجم الديني مطالعات زمين شناسي و تکتونيک انبانه هاي کروميتي در کانسار چشمه بيد-نيريز استان مرکزي دکتر خلبل سرکاري نژاد بهمن 70 مرداد 1374 15 محمد رضا صفايي زئوشيمي و زمين شناسي کانسار کروميت فارياب استان هرمزگان دکتر مــر بهمن 70 مرداد 1374 16 رضا منظمي باقرزاده منشا کانه زايي منگنز در منطقه داراب نيريز_ استان فارسي دکتر مــر بهمن 70 مرداد 1374 17 ايرج وثوقي نيري زمين شناسي و ژئوشيمي معدن مس يمقان-زنجان دکتر مــر بهمن 72 مرداد 1376 18 کاووس قاسمي زمين شناسي, پترولوژي و ژئوشيمي توده هاي کروميتي افيوليتهاي بافت کرمان دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 19 محود علي نکووقت تک بررسي کانه زايي طلا در منطقه اقدره دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 20 وحيد عابدين زاده مطالعه انکلوزيونهاي جامد د رکروميت هاي مناطق اسفندقه-فارياب و نيريز دکتر مــر بهمن 72 خرداد 1376 21 علي باقريان کلات بررسي منشا و نوع کانه زايي کانسار سنگ آهن سنگان خراسان دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 22 زهره موسوي نسب ژئوشيمي و ژنز معدن آهم چغارت (بافق يزد) دکتر فريد مــر مهر 72 شهريور 1376 23 محمد سعيد فرخي نيا مطالعات زئوشيمي و ژنز کانسار طلاي طرقبه-خراسان دکتر ساسان لياقت مهر 73 خرداد 1376 24 فرهاد احيا زمين شناسي، ژئوشيمي و منشا افق سلستيت دار سازند گچساران, ليکک بهبهان دکتر مــر مهر 73 تير 1376 25 هيبت ا.. دهقاني ژئوشيمي و منشا ذخيره فسفات اسفوردي منطقه بافق دکتر مــر مهر 74 آبان 1377 26 مرتضي مسعودي منشا کانه زايي در کانسار کبالت تيدر اقليد- استان فارس دکتر مــر مهر 74 خرداد 1377 27 حسين بساکي زئوشيمي و منشا کانسار آهن سه چاهون- منطقه بافق دکتر مــر مهر 75 خرداد 1378 28 زهرا بنيادي ژئوشيمي و ژنز کانسار منگنز ناريگان, بافق, استان يزد دکتر مــر مهر 75 شهريور 1378 29 بهنام شمسي ژئوشيمي و ژنزمعدن مس خونگاه دکتر مــر مهر 75 شهريور 1378 30 علي يعقوبي ژئوشيمي و منشا ذخيره آهن گلگهر دکتر ساسان لياقت مهر 75 شهريور 1378 31 عليرضا زراسوندي بررسي سيستماتيک ژئوشيميايي و توان معدن ناحيه رودخانه کرخه در استان خوزستان دکتر ساسان لياقت مهر 76 آبان 1378 32 حبيبت آل سعدي ژئوشيمي و کاني شناسي کانيهاي رسي کانسار استقلال_ آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 76 خرداد 1379 33 عطا شاکري ژئوشيمي و ژنز کانسار طلاي کوه زر دامغان (منطقه باغو) دکتر مــر مهر 76 خرداد 1379 34 محمد جمعه اميني پتانسيل کاني سزي آهن_منگنز کوه سفيد (توتک) دکتر مــر مهر 76 شهريور 1379 35 محمد علي علي آبادي بررسي ژئوشيميايي, کانه شناختي و منشا کانسار سرب و نقره روانج-دليجان دکتر مــر مهر 76 شهريور 1379 36 حميد رضا نصيب پور زئوشيمي و ژنز کانسار بوکسيت هنگام (جنوب فيروزآباد) دکتر ساسان لياقت مهر 76 خرداد 1379 37 بهروز کرمي قوچم کاني شناسي و ژئوشيمي کانيهاي رسي کانسار کائولن رنوز-مرند دکتر بيژن اعتمادي مهر 77 مشخص نيست 38 محسن نجاران مطالعه ژئوشيمي و ژنز کانسار فيروزه باغو- دامغان دکتر ساسان لياقت مهر 77 مشخص نيست 39 رضا محرمي بررسي ژئوشيميايي و توان معدني کانيهاي سنگين منطقه ميوه رود, استان آذربايجان شرقي دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 40 رضا جعفرزاده بررسي کاني شناسي, زئوشيمي و ژنز کانسار بوکسيت جاجرم دکتر ساسان لياقت مهر 77 مشخص نيست 41 فريبا کهن پور بارزسازي هاله هاي دگرساني در ناحيه ميدوک با استفاده از داده هاي لنديت TM و مقايسه آن با عکس هاي هوايي دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 42 نادر تقي پور زمين شناسي و ژنز رخداد مس منطقه جيان استان فارس دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 43 افشين قشلاقي زايش و زمين شيمي کانسار فلوئوريت پيناوند استان اصفهان دکتر فريــد مـــر مهر 78 خرداد 81 44 حسين دهقاني مطالعه کانه زايي کروم و جايگاه سنگ شناختي انديسهاي معدني آن در کمپلکس افيوليتي کوه سرخ – کهنوج دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 78 اسفند 80 45 اميد اردبيلي پي جويي مواد معدني در شهرستانهاي نيريز و ارسنجان دکتر ساسان لياقت مهر 78 اسفند 80 46 بهرام طباطبايي مطالعه کاني شناسي و ژئوشيمي کانسار خاک نسوز کوير 5 آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 78 بهمن 80 47 مسعود رنجبر بافقي بررسي ژئوشيمي و منشاء کانسار آهن چاه گز منطقه بافق – استان يزد دکتر ساسان لياقت مهر 78 تير 81 48 صديقه بطالبلوئي مقايسه داده هاي سنجنده هاي TM و ETM+ در بارزسازي هاله هاي دگرساني شمال شهر بابک، کرمان دکتر فريــد مــر مهر 79 شهريور 82 49 روح الله ميري بيدختي مطالعه کاني شناسي و زمين شيميايي کانسارهاي کائولن باغسياه و خاکهاي نسوز رخ سفيد و کبوتر کوه گناباد دکتر بيژن اعتمادي مهر 79 تير 82 50 بهروز ابراهيمـــي بررسي زمين شناسي انديس هاي منگنز کمربند رودان و بشاگرد دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 79 تير 82 51 فاطمه راست منش بارزسازي سازندهاي رسي از رخنمون هاي آهکي با استفاده از داده هاي ماهواره اي دکتر فريد مــر مهر 79 شهريور 82 52 گيتي فرقاني تهراني بررسي زايش و زمين شيمي کانسار باريت کمشچه – استان اصفهان دکتر رجب زاده مهر 79 شهريور 82 53 سارا رونقي محاسبه عيار و ذخيره آنومالي شماره 3 معدن سنگ آهن گل گهر توسط روش زمين آماري کريگينگ (Kriging) دکتر ساسان لياقت مهر 79 شهريور 82 54 اسماعيل حسيني پي جويي و اکتشاف مواد معدني در ناحيه سرسفيدال- تربت حيدريه دکتر ساسان لياقت مهر 79 تير 82 55 علي نصرالله زاده فلاح آبادي بررسي ژئوشيمي، کاني شناسي و ژنز کانسارهاي خاک نسوز کوير آباده، فارس و ارائه پيشنهاداتي برالي کاربرد بهينه آنها دکتر بيژن اعتمادي مهر 80 ارديبهشت 83 56 محمد ميرزائي مطالعه کاني شناسي و زمين شيمي انديش هاي معدني منگنز در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 80 خرداد 83 57 محبوبه حسيني بررسي خصوصيات ژئوشيميايي توده هاي اسکارني جنوب غرب يزد با تاکيد بر پتانسيل کانه زائي دکتر ساسان لياقت مهر 80 خرداد 83 58 مجبوبه جمشيديان قلعه شاهي استفاده از مطالعات ميکروسکوپي در شناسايي شرايط و محيط کانه زايي 4 کانسار سولفيدي MSD, MVT, Pc Dand vein system دکتر ساسان لياقت مهر 80 شهريور 83 59 مهدي عبدل زاده مطالعه ژئوشيميايي، کانه زايي و دگرساني کانسار مس دره زار کرمان دکتر ساسان لياقت مهر 81 شهريور 84 60 امين اسلامي بررسي مطالعات کاني شناختي، زمين شيميايي و ژنز احتمالي کانسار کاني رسي فريادون (جنوب ابرقو) دکتر بيژن اعتمادي مهر 81 شهريور 84 61 ليلا زيبايي گلکاران بررسي خواص زمين شناسي، مکانيکي، فيزيکي و شيميايي تعداد 10 معدن سنگ تزئيني و نما در استان فارس به منظور تعيين کاربرد بهينه مواد معدني استان دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 81 شهريور 84 62 محمود عليکاهي ژئوشيمي و کاني شناسي و موقعيت زمين شناسي کاني هاي رسي انديس معدني حوض سفيد ابرقو، آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 81 شهريور 84 63 سميه مرادي بهينه سازي ترکيب خاک آجر در محدوده شهر شيراز دکتر فريد مــر مهر 81 شهريور 84 64 جاويدان حاجي آقاي محسني بررسي خصوصيات ژئوشيميايي و ژنز کانسار خوت جنوب غرب يزد دکتر ساسان لياقت مهر 82 شهريور 85 65 محمدرازي اربابي بررسي کاني شناسي، ژئوشيمي و زمين شناسي کاني هاي رسي رباط خان طبس دکتر بيژن اعتمادي مهر 82 شهريور 85 66 امين بيرانوندپور جايگاه زمين شناختي ذخاير معدني منگنز در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب 67 ساناز سلاطي زمين شيمي شهري رودخانه خشک شيراز و بررسي آلاينده هاي فلزي دکتر فريــد مُــر مهر 82 شهريور 85 68 يوسفعلي ابراهيمي تعيين جايگاه سنگ شناختي ذخاير معدني کروميت به منظور ارايه راه کار پي جويي کروميت در مجموعه هاي افيوليتي در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 82 شهريور 85 69 نازي مظهري ارزيابي داده هاي سنجنده آستر در بارزسازي و تفکيک زونهاي دگرساني، مطالعه موردي مس پرفيري ميدوک شهر بابک، کرمان دکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 82 شهريور 85 70 وحيده شيخي مقايسه ژئوشيميايي، پتروژنز و تکامل تکتونيکي و تعدادي از توده هاي گرانيتوئيدي کانه دار در زون تکتونو ماگمايي اروميه – دختر دکتر لياقت 83 شهريور 86 71 مريم رفيعي مطالعه کانه زايي ترکيبات تيتانيوم دار در گابروهاي مجموعه افيوليتي بند زيارت کهنوج استان کرمان دکتر رجب زاده 83 شهريور 86 72 فرناز سروي مقايسه داده THERMAL, SWIR سنجنده آستر در بارزسازي و تفکيک زونهاي دگرساني، مطالعه موردي مس پورفيري سرچشمه – کرمان دکتر هاشمي تنگستاني 83 شهريور 86 73 وحيد معيني بالنئولوژي، چشمه آبگرم محلات دکتر مــر 83 شهريور 86 74 حميد پيرنجم الدين مطالعه کاني شناختي، زمين شيمي و ژنز احتمالي کانسار خاک نسوز سميرم بررسي وضعيت زمين شناسي، کاني شناسي، ژئوشيمي و ژنز معدن فيروزه نيشابور دکتر اعتمادي 83 شهريور 86 75 مريم خيرآبادي بررسي وضعيت زمين شناسي، کاني شناس، ژئوشيمي و ژنز معدن فيروزه نيشابور دکتر اعتمادي 83 شهريور 86 رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي تکتونيک) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 مسعود نعمتي تحليل ساختاري منطقه دگرگوني گل گلهر- جنوب غرب سيرجان دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 73 خرداد 1377 2 عليرضا ملک بررسي تکتونيک فعال در بخشهاي جنوبي البرز مرکزي با استفاده از پارامترهاي مورفوتکتونيک دکتر احمد زماني مهر 73 دي 1376 3 سيد محمد ابراهيم رشيدي تحليل ساختاري تاقديس دالنشين در شمال درياچه طشک فارس و تاثير چرخش آن بر مناطق اطراف دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 73 بهمن 76 4 سيد سعيد الرضا اسلامي پهنه بندي لرزه_زمين ساخت استان فارس بر اساس روشهاي آماري چند متغيره دکتر احمد زماني بهمن 74 آذر 1377 5 مهدي ثابت سروستاني ارزيابي کاربرد روشهاي سنجش از دور در مطالعات مرفوتکتونيکي منطقه تودج فارس دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 74 اسفند1377 6 حسين وفايي نژاد بررسي ساختاري تکتونيک ملانژها و فاسيس فشار بالا در منطقه سياه دره جنوب شرق شهرستان بيرجند دکتر خليل سرکاري نژاد بهمن 74 ناتمام مانده است 7 آرش اميني نکو بررسي عوامل تکتونيکي موثر بر توده لغزنده مبارک آباد(جاده هزار) دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 74 اسفند1377 8 سيد ناصر هاشمي پهنه بندي تکتونيکي ايران با استفاده از روش آماري آناليز خوشه اي دکتر احمد زماني بهمن 74 آذر 1377 9 عليرضا نديمي شهرکي تحليل ريزساختاري حرکت پلاستيکي گوشته فوقاني و زونهاي برشي افيوليت نيريز, جنوب شرق ايران دکتر خليل سرکاري نژاد بهمن 74 اسفند1377 10 عبدالرضا طالبي طادي قطعه بندي پهنه گسله قطر- کازرون با استفاده از آناليز فراکتال, سيستم درزه ها, داده هاي لرزه اي و مکانيزم زلزله ها دکتر احمد زماني مهر 75 شهريور 1378 11 سعيده حسيني بررسي ريزساختارها در منطقه شمال و شمال شرقي قوري, ناحيه نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 75 آبان 1378 12 رامين مدني شناسايي تاريخچه دگرريختي و فرگشت زمين ساختي اطراف نيريز با استفاده از شواهد ساختاري و ريز ساختاري دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 75 مهر1378 13 رضا درخشاني تحليل ساختاري کمربند رفسنجان با تاکيد بر آناليزهاي مورفوتکتونيکي منطقه دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 75 شهريور 1378 14 مهناز ندايي آناليز فرکتالي در زون گسلي کازرون دکتر احمد زماني مهر 75 دي 1378 15 افشين اطميناني بررسي اثرات مرفوتکتونيکي گسل کره باس با نگرشي ويژه به گنبدهاي نمکي اطراف آن دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 76 شهريور 1379 16 محمد رضا سربي قطعه بندي پهنه گسلش کره باس منطقه فيروزآباد-جنوب غرب ايران دکتر احمد زماني مهر 76 شهريور1379 17 حسن شاکري تحليل ساختاري و مورفوتکتونيکي آسل سروستان دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 77 مشخص نيست 18 محمد حسن پور صدقي کاربرد مدل آماري در مطالعه و بررسي الگوي وقوع پيش لرزه ها و پس لرزه ها دکتر احمد زماني مهر 77 مشخص نيست 19 ميرنظر علي محمودي کاربرد تحليل فرکتالي در مطالعه و بررسي توربيديتها دکتر احمد زماني مهر 77 مشخص نيست 20 مريم آق آتاباي بررسي ساختاري پهنه دگرگوني-تراستي زاگرس در محدوده خشک دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 77 مشخص نيست 21 حسين قرباني تحليل مورفوتکتونيکي گنبدنمکي بين لار و بندرعباس با استفاده از عکسهاي هوايي و تصاوير ماهواره اي دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 77 مشخص نيست 22 فرهاد محسني بررسي ريخت زمين ساختي کمربند آتشفشاني سهند- بزمان در گستره گسلهاي البرز، کوشک-نصرت و قم دکتر قدرت الله فرهودي مهر 78 شهريور81 23 عليرضا جامعي بررسي مورفوتکتونيکي تغيير روند البرز مرکزي بر روي کمربند آتشفشاني در پهنه شهرستان تفرش دکتر قدرت الله فرهودي مهر 78 شهريور81 24 سعيد عاروان برآورد احتمال بيشينه پارامترهاي خطر وقوع زلزله در استان فارس دکتر احمد زماني مهر 78 شهريور81 25 احمد عزيزي بررسي ساختاري و ريز ساختاري پهنه برشي کولي کوش دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 78 شهريور81 26 شهرام کارگر تحليل دگر شکلي چند مرحله اي در گستره شمال خاوري نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 78 دي 81 27 علي فقيه بررسي مورفوتکتونيکي ارتباط گسلهاي پي سنگي با توزيع مکاني گنبدهاي نمکي در منطقه جنوب شرق زاگرس دکتر قدرت الله فرهودي مهر 79 شهريور82 28 علي شهسواري تحليل مورفوتکتونيکي دشت بيضاء دکتر قدرت الله فرهودي مهر 79 شهريور82 29 حسن حاجي حسينلو بررسي ساختاري پهنه برشي گسل اقليد دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 79 شهريور82 30 فرشته نصرآبادي بررسي ساختاري و ريزساختاري شمال نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 79 شهريور82 31 رضوان خاوري مطالعه خطرپذيري گسلهاي زاگرس و مکران دکتر احمد زماني مهر 79 شهريور82 32 مريم رضواني اصل مطالعه خطرپذيري گسلهاي البرز، کپه داغ، ايران مرکزي و شرق ايران دکتر احمد زماني مهر 79 شهريور82 33 نبي الله حاجيان تيلکي استفاده از داده هاي ثقل و مغناطيس سنجي در مطالعه تکتونيک ايران دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 83 34 پريما محمديان الگوي فرکتالي چند زلزله بزرگ ايران دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 83 35 سعيده حسيني روزبهاني تحليل ساختاري تنگ بستانک و محدوده اطراف با استفاده از آناليز مورفوتکتونيکي دکتر قدرت الله فرهودي مهر 80 شهريور 83 36 افشين کريمي تحليل ساختاري منطقه شورجستان دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 80 شهريور 83 37 نرگس خواجوي Study of Earthouake Activities in Alpine-Himalyan orogenic Belt with Emphasis on sismicity of Iran دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 84 38 اکبر احمدي بررسي مورفوتکتونيکي ناحيه کوهرنگ و حوضه آبريز بهشت آباد در استان چهارمحال بختياري دکتر قدرت الله فرهودي مهر 81 شهريور 84 39 علي محمد شباني برآورد پارامترهاي زلزله خيزي ايران دکتر احمد زماني مهر 81 شهريور 84 40 بابک ساماني بررسي ساختاري و آناليز استرين نهايي در پهنه دگرشکل شده قطروئيه دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 81 شهريور 84 41 امير پيروز کلاهي بررسي ساختاي و ريز ساختاري پهنه دگرگوني-تراستي زاگرس در محدوده کمپلکس توتک دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 81 شهريور 84 42 مهرداد قدرت بررسي مورفوتکتونيکي منطقه بموا (استان فارس) دکتر قدرت الله فرهودي مهر 82 شهريور 85 43 مرضيه خليلي کاربرد داده هاي ژئوفيزيکي و زمين شناسي در مطالعه سايز موتکتونيک ايران دکتر احمد زماني مهر 82 شهريور 85 44 مريم متحدي بررسي ساختاري زون گسلي سبزپوشان، جنوب غرب ايران، استان فارس دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 82 شهريور 85 45 فاطمه هادوي کاربرد شاخص هاي مورفومتريک در مطالعه نئوتکتونيکي ايران مطالعات تکتونيکي و ژئوالکتريکي گنبدهاي نمکي جنوب فارس با تاکيد بر کيفيت آبهاي زيرزميني دکتر احمد زماني 83 شهريور 86 46 محمدعلي قنبريان مطالعات تکتونيکي و ژئوالکتريکي گنبدهاي نمکي جنوب فارس با تاکيد بر کيفيت آبهاي زيرزميني دکتر احمد زماني 83 شهريور 86 47 محمد حسن طيبي بررسي محيط تکتونيکي رسوبات غرب البرز مرکزي با هدف مطالعه امکان وجود انباشته هاي حاوي هيدروکربن دکتر فرهودي دکتر سرکاري نژاد 83 شهريور 86 48 مريم حميديان بررسي ساختاري – ريز ساختاري و لرزه اي گسل هاي سلطان و گسل سعدي – جنوب شيراز دکتر سرکاري نژاددکتر فرهودي 83 شهريور 86

تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:13 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي آبشناسي) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 پارسا پزشكپور بررسي هيدروليكي و هيدروشيميايي چشمه هاي كوه گر- برم فيروز دكتر عزت الله رئيسي 1367 شهريور 1370 2 حميد رضا ناصري مطالعه هيدروژئولوژيكي چشمه هاي كارستي حوزه آبريز سد درودزن دكتر عزت الله رئيسي 1367 شهريور 1370 3 محمد نخعي عبدل آبادي مطالعه و بررسي خصوصيات هيدروژئولوژيكي مناطق كارستي با استفاده از روش الكتريكي 1367 ارديبهشت 1371 4 اميد جهبذ رابطه هيدروشيمي و تشكيلات زمين شناسي دكتر عزت الله رئيسي 1367 اسفند1370 5 فرشاد شيرواني مدل عددي انتقال رسوب حوزه آبريز دكتر نوذر ساماني 1367 بهمن 1370 6 حميد رضا جهاني بهبهاني مطالعه اثر خط خط واره ها بر جريان آب در لايه هاي آبدار كارستي دكتر نوذر ساماني 1368 دي 1372 7 مسعود راشدي بررسي رابطه زمين شناسي، اقليم، هيدرولوژي و توسعه كارست در استان فارس دكتر عزت الله رئيسي 1368 اسفند1372 8 عليرضا افتخاري كاربرد رديابهاي رنگي در بررسي خصوصيات هيدروژئولوژيكي منطقه كارستي سپيدان-فارس. محمد زارع 1368 1372 9 ،محمدرضا خوشنامي كاربرد روش شبيه سازي در مديريت منابع آب دشت خفر با تاًكيد بر بهره برداري تلفيقي. محمد زارع 1368 بهمن1372 10 جهانگير پرهمت بررسي عوامل بيلان هيدرولوژيكي حوضه هاي كارستي مرتفع دكتر عزت الله رئيسي 1368 1372 11 سيروس آقا اميري بررسي ساختارهاي زمين شناسي در منطقه كارستي كوه هاي گر و برم فيروز دكتر احمد زماني 1368 بهمن1372 12 نويد كوثر بررسي هيدروژئولوژيكي و غارشناسي غار شاپور دكتر عزت الله رئيسي 1368 بهمن1372 13 غلامحسين كرمي بررسي رابطه عوامل موثر بر نفوذ آب و خصوصيات فيزيكي و شيميايي چشمه هاي گر و برم فيروز دكتر عزت الله رئيسي 1368 مهر1372 14 حسن صحرايي پاريزي مطالعه عكس العمل استوكستيكي سفره هاي كارستي در مقابل بارش و ساير عوامل هيدرولوژيكي دكتر نوذر ساماني 1370 دي 1373 15 محمد گوهري مقدم استفاده از مدل رياضي گسترده در مطالعه، مديريت و آينده سفره هاي آبهاي زيرزميني دكتر نوذر ساماني 1370 مهر1373 16 مهرداد رهنمايي بررسي رواناب و ميزان نفوذپذيري در تشكيلات كربناته كارست دكتر عزت الله رئيسي 1370 مهر1373 17 فردين بوستاني ارزيابي روشهاي مختف تغذيه مصنوعي و اثر آنها بر روي آبهاي زيرزميني دكتر عزت الله رئيسي 1370 آذز1373 18 محمد ابراهيم يخكشي مطالعه استوكستيكي نوسانات سطح آب زيرزميني در ارتباط با عوامل هيدرولوژيكي دكتر نوذر ساماني 1370 خرداد1373 19 سيد محمد حسين حجتي بررسي رابطه رسوب زائي با عوامل مختلف در سازند زمين شناسي رازك. محمد زارع 1370 آبان 1373 20 رامين رحيميان بررسي مدلهاي مختلف هيدروگراف واحد لحظه اي ژئومورفولوژيكي و كاربرد آنها جهت سنتز هيدروگراف در حوزه هاي آبريز فاقد آمار. محمد زارع 1370 1374 21 حسين محمد زاده بررسي علل شوري چشمه هاي كارستي و آبهاي زيرزميني سفره سطحي جنوب شرقي طاقديس كوه رحمت محمد زارع 1370 بهمن 1373 22 مزدا كمپاني زارع كاربرد روشهاي لرزه اي در پي جويي آبهاي زيرزميني دكتر احمد زماني 1370 بهمن 1373 23 احمد حسيني رچي كاربرد روشهاي ژئوفيزيكي در كارست با تاكيد بر چاه پيمايي دكتر احمد زماني 1370 مهر 1373 24 بابك ابراهيمي بروجردي مطلق تدوين مدلهاي تفهيمي منابع آب كارستي به كمك آب نمود چشمه ها دكتر نوذر ساماني 1372 شهريور1375 25 عبدالرضا سبوكي هيدروژئولوژي گنبد نمکي سروستان دكتر عزت الله رئيسي 1372 آذر 1375 26 همايون لطف آذر ارزيابي طرحهاي تغذيه مصنوعي كوهنجان فارس محمد زارع 1372 1375 27 سياوش بهروز كوهنجاني مطالعه و مديريت آبخوان دشت داريان با استفاده از مدل رياضي دكتر نوذر ساماني 1372 شهريور 1375 28 فرشاد كوهيان افضل محاسبه تغذيه و تخليه آب زيرزميني به كمك هيدروگراف دراز مدت رودخانه، با استفاده از يك مدل رياضي تحليلي 1372 29 محمد حب وطن قوچه بيگلو ارزيابي منابع آب در سازندهاي سخت با استفاده از مدلهاي تحليلي و آزمايشات پمپاژ دكتر نوذر ساماني 1373 بهمن1376 30 جواد دولتي ارزيابي منابع آب در سازندهاي سخت با استفاده از مدل هاي تحليلي و آزمايشات پمپاژ دكتر نوذر ساماني 1373 اسفند 1376 31 حاجي كريمي بررسي هيدروژئولوژيكي و هيدروشيميايي چشمه هاي تاقديس پودنو دكتر عزت الله رئيسي 1373 بهمن 1375 32 محمد خلجي مقايسه كاربرد دو مدل رياضي در ارزيابي و مديريت منابع آب زيرزميني دشت خفر محمد زارع 1373 بهمن1375 33 عباسعلي نيك انديش كاربرد روشهاي استوكستيك در مطالعه و مديريت منابع آب زيرزميني منطقه سروستان دكتر نوذر ساماني 1374 شهريور1377 34 ناصر اسدي بررسي مسئله احتمال فرار آب از سد تنگاب فيروزآباد با استفاده از رديابهاي رنگي دكتر عزت الله رئيسي 1374 دي 1377 35 سيد مهدي ميرباقري بررسي و برآورد تبخير از سطح آب زيرزميني در شرايط مختلف بافت خاك و عمق سطح ايستابي با استفاده از آزمايشات صحرائي. محمد زارع 1374 دي 1377 36 محسن رضايي هيدروژئولوژي چشمه هاي كلروره كارستي در تاقديس رحمت دكتر عزت الله رئيسي 1374 شهريور1377 37 محمود عليپور شمس آبادي ارزيابي ميزان آب برگشتي آبياري به آب زيرزمين در دشت کوار با استفاده از مدل رياضي آبهاي زيرزميني محمد زارع 1374 مهر 1377 38 مهرداد پسندي تجزيه و تحليل داده هاي آزمون پمپاژ با استفاده از مشتق منحني افت-زمان دكتر نوذر ساماني 1375 39 احمد رجايي بررسي آب بندي سازند هاي كارستي سد ميرزاي شيرازي (كوار) دكتر عزت الله رئيسي 1375 40 علي زينالي خاصلويي ارزيابي طراحي و عملكرد طرح تغذيه مصنوعي دشت امام زاده جعفر گچساران. محمد زارع 1375 1378 41 فريدون كرم پور بررسي ويژگيهاي هيدروژئوشيميايي و هيدروژئولوژيكي منابع آب در سازندهاي سخت منطقه شيركوه يزد. محمد زارع 1375 بهمن 1378 42 ضرغام محمدي مطالعه گسترش آلاينده هاي حل شده در منابع آب زيرزميني با استفاده از مدل هاي تحليلي و عددي دكتر نوذر ساماني 1375 شهريور1378 43 آرش ندري تهيه مدل عددي تخلخل دوگانه و واسنجي آن براي سفره هاي كارستي دكتر عزت الله رئيسي 1375 مهر1378 44 حميد طلائي اردكاني بررسي مسير حركت آب در سازندهاي تكيه گاه چپ سد تنگاب با استفاده از ماده رنگي رودامين B. محمد زارع 1376 بهمن 1378 45 ابراهيم صديقي بررسي آلودگي رودخانه خشك شيراز و درياچه مهارلو. محمد زارع 1376 اسفند 1378 46 مجيد كمالي نيستاني بررسي مسئله احتمال فرار آب زيرزميني و تعيين راندمان فني پمپاژ در دشت فيروزآباد دكتر عزت الله رئيسي 1376 اسفند 1378 47 ،محمد تقي كرباسي معروف برآورد اقتصادي هزينه استحصال يك واحد حجم آب زيرزميني و بررسي راندمان پمپاژ: مطالعه موردي دشت فيروزآباد. محمد زارع 1376 1379 48 رضا نامدار قنبري مطالعه گسترش آلاينده هاي محلول در سفره هاي محبوس با استفاده از فن روگيري ذره و نظريه چاه هاي مجازي دكتر نوذر ساماني 1376 تير 1378 49 اباذر مصطفايي ارزيابي پتانسيل تغذيه مصنوعي منطقه سروستان با مراجعه به پروژه تغذيه مصنوعي كوهنجان دكتر نوذر ساماني 1376 تير 1378 50 روح اله اسدپور بررسي هيدرژئولوژي كارست در تاقديس راوندي سد سيمره با استفاده از ماده رنگي رودامين B دكتر عزت الله رئيسي 1377 1380 51 عليرضا دنيايي ارزيابي آبخوان زيرزميني دشت گرگان در ناحيه سد وشمگير با استفاده از مشتق منحني افت- زمان دكتر نوذر ساماني 1377 1380 52 ،محمد رضا حسامي بررسي هيدروژئوشيميايي و هيدروژئولوژيكي منابع آبي موجود در سازندهاي سخت آذرين و دگرگوني در منطقه كوه سفيد بوانات. محمد زارع 1377 1380 53 حسن دنشيان ارزيابي پتانسين UNGWM در شبيه سازي درازمدت نوسانات سطح ايستابي آب زيرزميني دشت سروستان دكتر نوذر ساماني 1377 1380 54 جواد اشجاري شبيه سازي رفتار هيدروژئولوژيكي كارست در سد تنگاب با استفاده از مدل تخلخل دكتر عزت الله رئيسي 1377 تابستان 1380 55 مجتبي خوشنودي بررسي تاثير برداشت آب بر آبخوانهاي کارستي در زمان خشکسالي با استفاده از مدل تخلخل دوگانه دکتر عزت الله رئيسي مهر 78 مهر 81 56 محمدرضا زارع باغابري مديريت بهره برداري از آبهاي زيرزميني لايه آبدار آبرفتي در سالهاي خشکسالي دکتر عزت الله رئيسي مهر 78 مهر 81 57 سيما عباديان ارزيابي عوامل مؤثر در پتانسيل آبهاي کارستي کوههاي گرم و برم فيروز در استان فارس با استفاده از داده هاي رقمي ماهواره اي و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) دکتر عزت الله رئيسي
دکتر محمد زارع مهر 78 مهر 81 58 رمضان کاظمي گليان ارزيابي هيدروژئولوژيکي و مديريت آبخوان قوچان – شيروان با استفاده از مدل عددي MOD FLOW -2000 دکتر نوذر ساماني مهر 78 فروردين 81 59 بهرنگ يوسفي ناغاني بهينه سازي پارامترهاي هيدروليکي آبخوان داريان با استفاده از روشهاي تعييني و تصادفي دکتر نوذر ساماني مهر 78 شهريور 81 60 افراسياب بذرگر پديده انتشار (Diffusion) و پخش (Dispersion) در سفره آبرفتي مجاور سفره کارستي رحمت با استفاده از ردياب رنگي اورانين دکتر محمد زارع مهر 78 تير 81 61 هادي جعفري عظيم آبادي بررسي تکامل هيدروشيميايي منابع آب سازند سخت شيرکوه، يزد دکتر محمد زارع مهر 79 شهريور82 62 مصطفي مولايي نيکو تغيير اقليم در شمال و جنوب – جنوب غرب ايران با استفاده از مشاهدات بارش دکتر نوذر ساماني مهر 79 شهريور 82 63 تورج کشاورز بررسي منشاء آب لايه هاي آبدار آرتزين در محدوده سد خرسان 3 دکتر عزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 64 حسين کريمي و وردنجاني بررسي هيدروژئولوژيکي سفره هاي آبدار محدوده سد خرسان 3 با تکيه بر تغييرات زماني پارامترهاي فيزيکوشيميايي دکتر عزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 65 ليلا حسيني شفيعي پهنه بندي نفوذ پذيري نسبي طاقديس کارستي پودنو در استان فارس با استفاده از داده هاي دورسنجي و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) دکتر محمد زارع دکترعزت الله رئيسي مهر 79 شهريور 82 66 بابک بيگلري بررسي هيدرولوژيکي حوضه بازفت با استفاده از تجزيه و تحليل سريهاي زماني بارندگي – رواناب دکتر نوذر ساماني مهر 79 شهريور 82 67 ندا اشجار تلفيق داده هاي ماهواره لندست با داده هاي پايه چند موضوعي در GIS با هدف تعيين مناطق مستعد تغذيه در تاقديس هاي سبزپوشان قره، کفترک و قصر قشمه – پوک در حوزه شيراز – سروستان دکتر محمد زارع دکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 80 شهريور 83 68 جلال آقاي محمدي اقدم بررسي ميزان توسعه کارست و احتمال فرار آب (See page) از ساختگاه سد سازبن با استفاده از روش رديابهاي رنگي دکتر عزت الله رئيسي مهر 80 شهريور 83 69 عبدالرضا واعظي هير روش جديد طراحي حوضچه هاي تغذيه مصنوعي دکتر عزت الله رئيسي مهر 80 مهر 83 70 محمد يعقوب بوالي گزيک آناليز حساسيت مؤلفه هاي بيلان هيدروژئولوژيکي نسبت به پارامترهاي مختلف با استفاده از مدل رياضي آب زيرزميني دکتر محمد زارع مهر 80 تير 83 71 محمدحکيم نوري مطالعه هيدروژئولوژي و مديريت بهره برداري از آبهاي زيرزميني با استفاده از مدل عددي MODFLOW 2000 دکتر محمد زارع مهر 81 شهريور 84 72 داوود شاهسوند مقايسه پتانسيل روش شبکه هاي عصبي مصنوعي و مدلهاي عددي در برآورد پارامترهاي هيدروديناميکي سفره هاي آب زيرزميني دکتر نوذر ساماني مهر 81 شهريور 84 73 حسنعلي پارسائيان بررسي آسيب پذيري آب زيرزميني دشت شيراز در برابر آلاينده هاي شهري، صنعتي و کشاورزي با استفاده از GIS ( از سيستم اطلاعات جغرافيايي) دکتر نوذر سامانيدکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 81 شهريور 84 74 مهدي زارعي برآورد ضريب تراوايي سازندهاي سخت درز و شکاف دار با استفاده از مدل شبکه درزه هاي مجزا دکتر محمد زارع مهر 81 شهريور 84 75 امير رئوف مکانيزم انتقال آلاينده در سفرهاي هتروژن آب زيرزميني دکتر نوذر ساماني مهر 81 شهريور 84 76 مينا رحيمي اثر بارندگي، درجه حرارت، زمين شناسي و سطح اساس فرسايش بر روي ويژگي هاي لايه آبدار آسماري در جنوب مرکزي ايران دکتر عزت الله رئيسي مهر 82 شهريور 85 77 تارا زيرک باش Monthly and Amual Hydrodogie Budget of lake maharlu, Iran. دکتر نوذر ساماني مهر 82 شهريور 85 78 سارا فواکه ميزان انحلال سازندهاي کارستي زاگرس، ايران دکتر عزت الله رئيسيدکتر محمد زارع مهر 82 شهريور 85 79 ندا رحيم پور Dewatering of Sarcheshmeh Copper Deposit by Namerical Modelling دکتر نوذر ساماني مهر 82 شهريور 85 80 طيبه فرج پور کاليبراسيون فرمول هاي برآورد سيلاب و اثر آن در روش جديد طراحي تغذيه مصنوعي حوضچه اي دکتر عزت الله رئيسي مهر 82 شهريور 85 81 شيوا فرجاديان بررسي و مطالعه تاثير درياچه مهارلو بر کيفيت آب زيرزميني سفره هاي ساحلي و کارستي شمال غرب مجاور آن دکتر زارع مهر 82 شهريور 85 82 ليلا مهدوي تجزيه تحليل داده هاي هيدروژئولوژيکي يا تکنيکهاي سري زماني و شبکه عصبي مصنوعي دکتر ساماني 83 شهريور 86 83 سميه زارعي دودجي تعيين حداکثر راندمان چاههاي با نفوذ ناقص در سفره آزاد با استفاده از روش عناصر تحليلي دکتر ساماني دکتر کمپاني زارع 83 شهريور 86 84 رضا جهانشاهي بررسي آلودگي آبهاي زيرزميني حاشيه جنوب شرقي درياچه مهارلو دکتر زارع 83 شهريور 86 85 رحيم باقري توسعه کارست در محدوده سد دوستي دکتر رئيسي 83 شهريور 86 86 هاله اميري شبيه سازي جريان دو لايه آبدار کارستي با استفاده از Double Coutinuum Pipe Networks دکتر رئيسي 83 شهريور 86
رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي اقتصادي) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 سيدجواد مقدسي زمين شناسي و منشا کانسار منکنز آب بند، استان فارس دکتر مــر مهر 67 شهريور 1370 2 مرتضي جمي زمين شناسي, ژئوشيمي و منشا يک افق سلستيت دار در منطقه بهمئي- استان کهکيلويه و بوير احمد دکتر مــر مهر 67 مهر 1370 3 محمد علي رجب زاده جايگاه زمين شناسي و سنگ شناختي کانسارهاي کروميت در شمال غرب مجموعه الترا مافيک نيريز منطقه آباده طشک دکتر مــر مهر 67 مهر 1370 4 آزيتا امرايي مطالعه کانه زايي و دگرساني هيدروترمال در کانسار مس پورفيري ميدوک با تاکيد بر نقش سيالات درگير دکتر مــر مهر 67 بهمن 1369 5 مهداد صفري لنگرودي کانه زايي سرب و روي در منطقه سه چاه استان کرمان دکتر مصيب سبزه ايي بهمن 67 آبان 1371 6 منصور ادراکي زمين شناسي-مينرالوژي, کانه زايي سرب و روي در منطقه معدني تيران- شمال غرب اصفهان دکتر مــر مهر 68 بهمن 1371 7 مهرداد براتي Geophysical prospecting for Iol in ChENARAN Area دکتر احمد زماني بهمن 68 شهريور 1373 8 علي اکبر حسن نزاد مطالعات ژئوشيميايي و سيالات درگير در معدن مس قلعه زري- استان خراسان دکتر مــر بهمن 68 بهمن 1372 9 سيد حسين قطميري مطالعه ژئوشيمي-دگرساني و کانه زايي مس در معدن چهار گنيد- سيرجان دکتر مــر مهر 69 شهريور 1372 10 قربان وهاب زاده کبريا بررسي هاي زمين شناسي در مورد منشا کانسارهاي منگنز منطقه کوه سفيد اقليد و ارتباط آنها با هم دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 68 بهمن 1372 11 محمد رضايي استفاده از روشهاي ژئوفيزيکي در پي جويي کانسارهاي فلزي دکتر احمد زماني مهر 69 آبان 1373 12 محمود صادقي بجد منشا کانه زايي سرب در سازند شتري طبس- استان خراسان دکتر مــر بهمن 70 بهمن 1373 13 غلامحسين شمعانيان مطالعات ژئوشيمي, کاني شناسي و سيالات درگير در معدن تنگستن نظام آباد استان مرکزي دکتر مــر بهمن 70 آذر 1373 14 ايرج نجم الديني مطالعات زمين شناسي و تکتونيک انبانه هاي کروميتي در کانسار چشمه بيد-نيريز استان مرکزي دکتر خلبل سرکاري نژاد بهمن 70 مرداد 1374 15 محمد رضا صفايي زئوشيمي و زمين شناسي کانسار کروميت فارياب استان هرمزگان دکتر مــر بهمن 70 مرداد 1374 16 رضا منظمي باقرزاده منشا کانه زايي منگنز در منطقه داراب نيريز_ استان فارسي دکتر مــر بهمن 70 مرداد 1374 17 ايرج وثوقي نيري زمين شناسي و ژئوشيمي معدن مس يمقان-زنجان دکتر مــر بهمن 72 مرداد 1376 18 کاووس قاسمي زمين شناسي, پترولوژي و ژئوشيمي توده هاي کروميتي افيوليتهاي بافت کرمان دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 19 محود علي نکووقت تک بررسي کانه زايي طلا در منطقه اقدره دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 20 وحيد عابدين زاده مطالعه انکلوزيونهاي جامد د رکروميت هاي مناطق اسفندقه-فارياب و نيريز دکتر مــر بهمن 72 خرداد 1376 21 علي باقريان کلات بررسي منشا و نوع کانه زايي کانسار سنگ آهن سنگان خراسان دکتر مــر بهمن 72 دي 1375 22 زهره موسوي نسب ژئوشيمي و ژنز معدن آهم چغارت (بافق يزد) دکتر فريد مــر مهر 72 شهريور 1376 23 محمد سعيد فرخي نيا مطالعات زئوشيمي و ژنز کانسار طلاي طرقبه-خراسان دکتر ساسان لياقت مهر 73 خرداد 1376 24 فرهاد احيا زمين شناسي، ژئوشيمي و منشا افق سلستيت دار سازند گچساران, ليکک بهبهان دکتر مــر مهر 73 تير 1376 25 هيبت ا.. دهقاني ژئوشيمي و منشا ذخيره فسفات اسفوردي منطقه بافق دکتر مــر مهر 74 آبان 1377 26 مرتضي مسعودي منشا کانه زايي در کانسار کبالت تيدر اقليد- استان فارس دکتر مــر مهر 74 خرداد 1377 27 حسين بساکي زئوشيمي و منشا کانسار آهن سه چاهون- منطقه بافق دکتر مــر مهر 75 خرداد 1378 28 زهرا بنيادي ژئوشيمي و ژنز کانسار منگنز ناريگان, بافق, استان يزد دکتر مــر مهر 75 شهريور 1378 29 بهنام شمسي ژئوشيمي و ژنزمعدن مس خونگاه دکتر مــر مهر 75 شهريور 1378 30 علي يعقوبي ژئوشيمي و منشا ذخيره آهن گلگهر دکتر ساسان لياقت مهر 75 شهريور 1378 31 عليرضا زراسوندي بررسي سيستماتيک ژئوشيميايي و توان معدن ناحيه رودخانه کرخه در استان خوزستان دکتر ساسان لياقت مهر 76 آبان 1378 32 حبيبت آل سعدي ژئوشيمي و کاني شناسي کانيهاي رسي کانسار استقلال_ آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 76 خرداد 1379 33 عطا شاکري ژئوشيمي و ژنز کانسار طلاي کوه زر دامغان (منطقه باغو) دکتر مــر مهر 76 خرداد 1379 34 محمد جمعه اميني پتانسيل کاني سزي آهن_منگنز کوه سفيد (توتک) دکتر مــر مهر 76 شهريور 1379 35 محمد علي علي آبادي بررسي ژئوشيميايي, کانه شناختي و منشا کانسار سرب و نقره روانج-دليجان دکتر مــر مهر 76 شهريور 1379 36 حميد رضا نصيب پور زئوشيمي و ژنز کانسار بوکسيت هنگام (جنوب فيروزآباد) دکتر ساسان لياقت مهر 76 خرداد 1379 37 بهروز کرمي قوچم کاني شناسي و ژئوشيمي کانيهاي رسي کانسار کائولن رنوز-مرند دکتر بيژن اعتمادي مهر 77 مشخص نيست 38 محسن نجاران مطالعه ژئوشيمي و ژنز کانسار فيروزه باغو- دامغان دکتر ساسان لياقت مهر 77 مشخص نيست 39 رضا محرمي بررسي ژئوشيميايي و توان معدني کانيهاي سنگين منطقه ميوه رود, استان آذربايجان شرقي دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 40 رضا جعفرزاده بررسي کاني شناسي, زئوشيمي و ژنز کانسار بوکسيت جاجرم دکتر ساسان لياقت مهر 77 مشخص نيست 41 فريبا کهن پور بارزسازي هاله هاي دگرساني در ناحيه ميدوک با استفاده از داده هاي لنديت TM و مقايسه آن با عکس هاي هوايي دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 42 نادر تقي پور زمين شناسي و ژنز رخداد مس منطقه جيان استان فارس دکتر مــر مهر 77 مشخص نيست 43 افشين قشلاقي زايش و زمين شيمي کانسار فلوئوريت پيناوند استان اصفهان دکتر فريــد مـــر مهر 78 خرداد 81 44 حسين دهقاني مطالعه کانه زايي کروم و جايگاه سنگ شناختي انديسهاي معدني آن در کمپلکس افيوليتي کوه سرخ – کهنوج دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 78 اسفند 80 45 اميد اردبيلي پي جويي مواد معدني در شهرستانهاي نيريز و ارسنجان دکتر ساسان لياقت مهر 78 اسفند 80 46 بهرام طباطبايي مطالعه کاني شناسي و ژئوشيمي کانسار خاک نسوز کوير 5 آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 78 بهمن 80 47 مسعود رنجبر بافقي بررسي ژئوشيمي و منشاء کانسار آهن چاه گز منطقه بافق – استان يزد دکتر ساسان لياقت مهر 78 تير 81 48 صديقه بطالبلوئي مقايسه داده هاي سنجنده هاي TM و ETM+ در بارزسازي هاله هاي دگرساني شمال شهر بابک، کرمان دکتر فريــد مــر مهر 79 شهريور 82 49 روح الله ميري بيدختي مطالعه کاني شناسي و زمين شيميايي کانسارهاي کائولن باغسياه و خاکهاي نسوز رخ سفيد و کبوتر کوه گناباد دکتر بيژن اعتمادي مهر 79 تير 82 50 بهروز ابراهيمـــي بررسي زمين شناسي انديس هاي منگنز کمربند رودان و بشاگرد دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 79 تير 82 51 فاطمه راست منش بارزسازي سازندهاي رسي از رخنمون هاي آهکي با استفاده از داده هاي ماهواره اي دکتر فريد مــر مهر 79 شهريور 82 52 گيتي فرقاني تهراني بررسي زايش و زمين شيمي کانسار باريت کمشچه – استان اصفهان دکتر رجب زاده مهر 79 شهريور 82 53 سارا رونقي محاسبه عيار و ذخيره آنومالي شماره 3 معدن سنگ آهن گل گهر توسط روش زمين آماري کريگينگ (Kriging) دکتر ساسان لياقت مهر 79 شهريور 82 54 اسماعيل حسيني پي جويي و اکتشاف مواد معدني در ناحيه سرسفيدال- تربت حيدريه دکتر ساسان لياقت مهر 79 تير 82 55 علي نصرالله زاده فلاح آبادي بررسي ژئوشيمي، کاني شناسي و ژنز کانسارهاي خاک نسوز کوير آباده، فارس و ارائه پيشنهاداتي برالي کاربرد بهينه آنها دکتر بيژن اعتمادي مهر 80 ارديبهشت 83 56 محمد ميرزائي مطالعه کاني شناسي و زمين شيمي انديش هاي معدني منگنز در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 80 خرداد 83 57 محبوبه حسيني بررسي خصوصيات ژئوشيميايي توده هاي اسکارني جنوب غرب يزد با تاکيد بر پتانسيل کانه زائي دکتر ساسان لياقت مهر 80 خرداد 83 58 مجبوبه جمشيديان قلعه شاهي استفاده از مطالعات ميکروسکوپي در شناسايي شرايط و محيط کانه زايي 4 کانسار سولفيدي MSD, MVT, Pc Dand vein system دکتر ساسان لياقت مهر 80 شهريور 83 59 مهدي عبدل زاده مطالعه ژئوشيميايي، کانه زايي و دگرساني کانسار مس دره زار کرمان دکتر ساسان لياقت مهر 81 شهريور 84 60 امين اسلامي بررسي مطالعات کاني شناختي، زمين شيميايي و ژنز احتمالي کانسار کاني رسي فريادون (جنوب ابرقو) دکتر بيژن اعتمادي مهر 81 شهريور 84 61 ليلا زيبايي گلکاران بررسي خواص زمين شناسي، مکانيکي، فيزيکي و شيميايي تعداد 10 معدن سنگ تزئيني و نما در استان فارس به منظور تعيين کاربرد بهينه مواد معدني استان دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 81 شهريور 84 62 محمود عليکاهي ژئوشيمي و کاني شناسي و موقعيت زمين شناسي کاني هاي رسي انديس معدني حوض سفيد ابرقو، آباده دکتر بيژن اعتمادي مهر 81 شهريور 84 63 سميه مرادي بهينه سازي ترکيب خاک آجر در محدوده شهر شيراز دکتر فريد مــر مهر 81 شهريور 84 64 جاويدان حاجي آقاي محسني بررسي خصوصيات ژئوشيميايي و ژنز کانسار خوت جنوب غرب يزد دکتر ساسان لياقت مهر 82 شهريور 85 65 محمدرازي اربابي بررسي کاني شناسي، ژئوشيمي و زمين شناسي کاني هاي رسي رباط خان طبس دکتر بيژن اعتمادي مهر 82 شهريور 85 66 امين بيرانوندپور جايگاه زمين شناختي ذخاير معدني منگنز در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب 67 ساناز سلاطي زمين شيمي شهري رودخانه خشک شيراز و بررسي آلاينده هاي فلزي دکتر فريــد مُــر مهر 82 شهريور 85 68 يوسفعلي ابراهيمي تعيين جايگاه سنگ شناختي ذخاير معدني کروميت به منظور ارايه راه کار پي جويي کروميت در مجموعه هاي افيوليتي در منطقه آباده طشک دکتر محمدعلي رجب زاده مهر 82 شهريور 85 69 نازي مظهري ارزيابي داده هاي سنجنده آستر در بارزسازي و تفکيک زونهاي دگرساني، مطالعه موردي مس پرفيري ميدوک شهر بابک، کرمان دکتر مجيد هاشمي تنگستاني مهر 82 شهريور 85 70 وحيده شيخي مقايسه ژئوشيميايي، پتروژنز و تکامل تکتونيکي و تعدادي از توده هاي گرانيتوئيدي کانه دار در زون تکتونو ماگمايي اروميه – دختر دکتر لياقت 83 شهريور 86 71 مريم رفيعي مطالعه کانه زايي ترکيبات تيتانيوم دار در گابروهاي مجموعه افيوليتي بند زيارت کهنوج استان کرمان دکتر رجب زاده 83 شهريور 86 72 فرناز سروي مقايسه داده THERMAL, SWIR سنجنده آستر در بارزسازي و تفکيک زونهاي دگرساني، مطالعه موردي مس پورفيري سرچشمه – کرمان دکتر هاشمي تنگستاني 83 شهريور 86 73 وحيد معيني بالنئولوژي، چشمه آبگرم محلات دکتر مــر 83 شهريور 86 74 حميد پيرنجم الدين مطالعه کاني شناختي، زمين شيمي و ژنز احتمالي کانسار خاک نسوز سميرم بررسي وضعيت زمين شناسي، کاني شناسي، ژئوشيمي و ژنز معدن فيروزه نيشابور دکتر اعتمادي 83 شهريور 86 75 مريم خيرآبادي بررسي وضعيت زمين شناسي، کاني شناس، ژئوشيمي و ژنز معدن فيروزه نيشابور دکتر اعتمادي 83 شهريور 86 رديف نام و نام خانوادگي عنوان پايان نامه (زمين شناسي تکتونيک) استاد راهنما سال ورود تاريخ فارغ التحصيلي 1 مسعود نعمتي تحليل ساختاري منطقه دگرگوني گل گلهر- جنوب غرب سيرجان دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 73 خرداد 1377 2 عليرضا ملک بررسي تکتونيک فعال در بخشهاي جنوبي البرز مرکزي با استفاده از پارامترهاي مورفوتکتونيک دکتر احمد زماني مهر 73 دي 1376 3 سيد محمد ابراهيم رشيدي تحليل ساختاري تاقديس دالنشين در شمال درياچه طشک فارس و تاثير چرخش آن بر مناطق اطراف دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 73 بهمن 76 4 سيد سعيد الرضا اسلامي پهنه بندي لرزه_زمين ساخت استان فارس بر اساس روشهاي آماري چند متغيره دکتر احمد زماني بهمن 74 آذر 1377 5 مهدي ثابت سروستاني ارزيابي کاربرد روشهاي سنجش از دور در مطالعات مرفوتکتونيکي منطقه تودج فارس دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 74 اسفند1377 6 حسين وفايي نژاد بررسي ساختاري تکتونيک ملانژها و فاسيس فشار بالا در منطقه سياه دره جنوب شرق شهرستان بيرجند دکتر خليل سرکاري نژاد بهمن 74 ناتمام مانده است 7 آرش اميني نکو بررسي عوامل تکتونيکي موثر بر توده لغزنده مبارک آباد(جاده هزار) دکتر قدرت ا... فرهودي بهمن 74 اسفند1377 8 سيد ناصر هاشمي پهنه بندي تکتونيکي ايران با استفاده از روش آماري آناليز خوشه اي دکتر احمد زماني بهمن 74 آذر 1377 9 عليرضا نديمي شهرکي تحليل ريزساختاري حرکت پلاستيکي گوشته فوقاني و زونهاي برشي افيوليت نيريز, جنوب شرق ايران دکتر خليل سرکاري نژاد بهمن 74 اسفند1377 10 عبدالرضا طالبي طادي قطعه بندي پهنه گسله قطر- کازرون با استفاده از آناليز فراکتال, سيستم درزه ها, داده هاي لرزه اي و مکانيزم زلزله ها دکتر احمد زماني مهر 75 شهريور 1378 11 سعيده حسيني بررسي ريزساختارها در منطقه شمال و شمال شرقي قوري, ناحيه نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 75 آبان 1378 12 رامين مدني شناسايي تاريخچه دگرريختي و فرگشت زمين ساختي اطراف نيريز با استفاده از شواهد ساختاري و ريز ساختاري دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 75 مهر1378 13 رضا درخشاني تحليل ساختاري کمربند رفسنجان با تاکيد بر آناليزهاي مورفوتکتونيکي منطقه دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 75 شهريور 1378 14 مهناز ندايي آناليز فرکتالي در زون گسلي کازرون دکتر احمد زماني مهر 75 دي 1378 15 افشين اطميناني بررسي اثرات مرفوتکتونيکي گسل کره باس با نگرشي ويژه به گنبدهاي نمکي اطراف آن دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 76 شهريور 1379 16 محمد رضا سربي قطعه بندي پهنه گسلش کره باس منطقه فيروزآباد-جنوب غرب ايران دکتر احمد زماني مهر 76 شهريور1379 17 حسن شاکري تحليل ساختاري و مورفوتکتونيکي آسل سروستان دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 77 مشخص نيست 18 محمد حسن پور صدقي کاربرد مدل آماري در مطالعه و بررسي الگوي وقوع پيش لرزه ها و پس لرزه ها دکتر احمد زماني مهر 77 مشخص نيست 19 ميرنظر علي محمودي کاربرد تحليل فرکتالي در مطالعه و بررسي توربيديتها دکتر احمد زماني مهر 77 مشخص نيست 20 مريم آق آتاباي بررسي ساختاري پهنه دگرگوني-تراستي زاگرس در محدوده خشک دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 77 مشخص نيست 21 حسين قرباني تحليل مورفوتکتونيکي گنبدنمکي بين لار و بندرعباس با استفاده از عکسهاي هوايي و تصاوير ماهواره اي دکتر قدرت ا... فرهودي مهر 77 مشخص نيست 22 فرهاد محسني بررسي ريخت زمين ساختي کمربند آتشفشاني سهند- بزمان در گستره گسلهاي البرز، کوشک-نصرت و قم دکتر قدرت الله فرهودي مهر 78 شهريور81 23 عليرضا جامعي بررسي مورفوتکتونيکي تغيير روند البرز مرکزي بر روي کمربند آتشفشاني در پهنه شهرستان تفرش دکتر قدرت الله فرهودي مهر 78 شهريور81 24 سعيد عاروان برآورد احتمال بيشينه پارامترهاي خطر وقوع زلزله در استان فارس دکتر احمد زماني مهر 78 شهريور81 25 احمد عزيزي بررسي ساختاري و ريز ساختاري پهنه برشي کولي کوش دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 78 شهريور81 26 شهرام کارگر تحليل دگر شکلي چند مرحله اي در گستره شمال خاوري نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 78 دي 81 27 علي فقيه بررسي مورفوتکتونيکي ارتباط گسلهاي پي سنگي با توزيع مکاني گنبدهاي نمکي در منطقه جنوب شرق زاگرس دکتر قدرت الله فرهودي مهر 79 شهريور82 28 علي شهسواري تحليل مورفوتکتونيکي دشت بيضاء دکتر قدرت الله فرهودي مهر 79 شهريور82 29 حسن حاجي حسينلو بررسي ساختاري پهنه برشي گسل اقليد دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 79 شهريور82 30 فرشته نصرآبادي بررسي ساختاري و ريزساختاري شمال نيريز دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 79 شهريور82 31 رضوان خاوري مطالعه خطرپذيري گسلهاي زاگرس و مکران دکتر احمد زماني مهر 79 شهريور82 32 مريم رضواني اصل مطالعه خطرپذيري گسلهاي البرز، کپه داغ، ايران مرکزي و شرق ايران دکتر احمد زماني مهر 79 شهريور82 33 نبي الله حاجيان تيلکي استفاده از داده هاي ثقل و مغناطيس سنجي در مطالعه تکتونيک ايران دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 83 34 پريما محمديان الگوي فرکتالي چند زلزله بزرگ ايران دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 83 35 سعيده حسيني روزبهاني تحليل ساختاري تنگ بستانک و محدوده اطراف با استفاده از آناليز مورفوتکتونيکي دکتر قدرت الله فرهودي مهر 80 شهريور 83 36 افشين کريمي تحليل ساختاري منطقه شورجستان دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 80 شهريور 83 37 نرگس خواجوي Study of Earthouake Activities in Alpine-Himalyan orogenic Belt with Emphasis on sismicity of Iran دکتر احمد زماني مهر 80 شهريور 84 38 اکبر احمدي بررسي مورفوتکتونيکي ناحيه کوهرنگ و حوضه آبريز بهشت آباد در استان چهارمحال بختياري دکتر قدرت الله فرهودي مهر 81 شهريور 84 39 علي محمد شباني برآورد پارامترهاي زلزله خيزي ايران دکتر احمد زماني مهر 81 شهريور 84 40 بابک ساماني بررسي ساختاري و آناليز استرين نهايي در پهنه دگرشکل شده قطروئيه دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 81 شهريور 84 41 امير پيروز کلاهي بررسي ساختاي و ريز ساختاري پهنه دگرگوني-تراستي زاگرس در محدوده کمپلکس توتک دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 81 شهريور 84 42 مهرداد قدرت بررسي مورفوتکتونيکي منطقه بموا (استان فارس) دکتر قدرت الله فرهودي مهر 82 شهريور 85 43 مرضيه خليلي کاربرد داده هاي ژئوفيزيکي و زمين شناسي در مطالعه سايز موتکتونيک ايران دکتر احمد زماني مهر 82 شهريور 85 44 مريم متحدي بررسي ساختاري زون گسلي سبزپوشان، جنوب غرب ايران، استان فارس دکتر خليل سرکاري نژاد مهر 82 شهريور 85 45 فاطمه هادوي کاربرد شاخص هاي مورفومتريک در مطالعه نئوتکتونيکي ايران مطالعات تکتونيکي و ژئوالکتريکي گنبدهاي نمکي جنوب فارس با تاکيد بر کيفيت آبهاي زيرزميني دکتر احمد زماني 83 شهريور 86 46 محمدعلي قنبريان مطالعات تکتونيکي و ژئوالکتريکي گنبدهاي نمکي جنوب فارس با تاکيد بر کيفيت آبهاي زيرزميني دکتر احمد زماني 83 شهريور 86 47 محمد حسن طيبي بررسي محيط تکتونيکي رسوبات غرب البرز مرکزي با هدف مطالعه امکان وجود انباشته هاي حاوي هيدروکربن دکتر فرهودي دکتر سرکاري نژاد 83 شهريور 86 48 مريم حميديان بررسي ساختاري – ريز ساختاري و لرزه اي گسل هاي سلطان و گسل سعدي – جنوب شيراز دکتر سرکاري نژاددکتر فرهودي 83 شهريور 86

تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:13 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

  1. رشته جغرافیای طبیعی

  2. گرایش ژئوموفولوژی

  3. عنوان پایان نامه
  4. کاربرد روشهای اقلیم شناسی و هیدرولوژی در برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب در حوضه آبریز زاهدان
  5. تعیین خطوط اضطرار و احتیاط و اطمینان آب دریای خزر و کاربری اراضی خطوط ساحلی (مطالعه موردی سواحل جنوب شرقی دریای خزر)
  6. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ ماسوله‌
  7. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ میان‌ رودان‌
  8. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ حیدری‌
  9. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ کهمان‌
  10. ریخت‌شناسی‌ و تاثیر آن‌ بر آبهای‌ سطحی‌(مورد مطالعه:‌ حوضه‌ میانکوه‌-مهریزیزد)
  11. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در حوضه آبریز رودخانه سلطان( زیرحوضه هلیل رود)
  12. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در پلایای داراب
  13. آبریخت شناسی حوضه رودخانه چله گاه ( زیرحوضه کارون شمالی )
  14. آب ریخت‏شناســی حوضه سهرین
  15. زمین ریخت شناسی و تاثیر آن بر آبهای سطحی مورد مطالعه حوضه سانیچ یزد
  16. پدیده دیاپیریسم و تاثیر آن بر آلودگی رودخانه شور دهرم
  17. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز شکستیان
  18. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز قره آقاج
  19. بررسی مقدماتی زمین ریخت‌شناسی برای ساماندهی رودخانه کارون به منظور کشتیرانی(از شوشتر تا بند قیر)
  20. بررسی ژئومورفولوژی کویر حاج علیقلی (چه جام) با تاکید بر تاریخ تحول سواحل کویر حاج علیقلی
  21. محاسبه مقایسه ای فرسایش در حوضه آبریز شلمان رود(رودخانه املش) به روشهای PSIACو SLEMSA
  22. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز رنجان (زیر حوضه رودخانه شاپور)
  23. سیستمهای ژئومورفیک پلایای فیروزآباد
  24. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز لتیان
  25. روند سیل یابی در حوضه صغاد با استفاده از متغیرهای ژئومورفولوژیک
  26. تحلیل آبرفت شناسی حوضه آبی چغاخور باتوجه خاص به آب شناسی کارست
  27. رابطه شبکه هیدروگرافی با میزان تولید رسوب (زیر حوضه طاسران کبود آهنگ)
  28. مطالعه هیدروژئومورفولوژی حوضه زرین گل
  29. بررسی لند فرمهای آبی در دشت کرون
  30. بررسی تغییرات طبیعی تپه های ماسه ای شرق جاسک
  31. ردیابی آثار ژئومورفیک تغییرات اقلیمی در منطقه سمیرم
  32. ایزوستازی برود تی- حرارتی منطقه آباده، ابرقو و تعامل ژئومورفیک آنها
  33. ارزیابی پتانسیل های فرسایشی منطقه دستکن با استفاده از GIS و RS
  34. نقش ژئومرفولوژی بر ساختار فضایی شیراز
  35. ارزیابی فرسایش و رسوب در پارسل A2 زاینده رود از زیر حوضه سد زاینده رود با استفاده از مدل SLEMSA
  36. بررسی پهنه بندی خطر زمین لغزش با استفاده از روش های آماری (نمونه موردی: حوضه رودخانه ماربر)
  37. ارزیابی رسوب وارد شده به دریاچه سد زاینده رود
  38. ردیابی آثار یخچالی کواترنر در حوضه آبریز رودخانه بوانات
  39. بررسی روند تغییرات مسیر رودخانه کارون با استفاده از تصاویر ماهواره ای( LANDSAT-1974)، (LANDST-1991)،(IRS-2006) مطالعه موردی (شوشتر- اهواز)
  40. ارزیابی توان ژئوتوریسمی تالابهای استان گلستان (آلاگل، آلماگل و آجی گل)
  41. رشته جغرافیای طبیعی

  42. گرایش اقلیم شناسی

  43. عنوان پایان نامه
  44. بررسی یخبندان در ارتباط با محصولات کشاورزی اصفهان
  45. شناخت و بررسی وضعیت رسوبگذاری در سد شهید عباسپور
  46. بررسی پتانسیل هیدروکلیمیائی حوزه قمصر و قهرود در تامین آب شهری کاشان
  47. هیدرولوژی و ژئومرفولوژی حوزه رودخانه سولکان
  48. اقلیم و کشاورزی دشت یزد-اردکان
  49. بررسی اوضاع طبیعی حوزه آبی رودخانه گلپایگان با تاکید بر هیدروکلیما
  50. هیدرولوژی و مسائل آن در حوضه شهرضا-مهیار
  51. نقش اقلیم حیاتی در معماری سواحل جنوب
  52. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوزه آبریز رودخانه انگهران
  53. هیدروکلیماتولوژی حوزه رودخانه جهان بین
  54. بررسی وضعیت طبیعی دشت جرقویه سفلی با تاکید بر کاربرد روشهای هیدروکلیماتولوژی در استفاده بهینه از منابع آب
  55. هیدرواقلیم حوزه ماربر
  56. هیدروکلیماتولوژی شاخه رحیمی و بهمن زاده (حوضه آبریز حنا) از سرشاخه های کارون
  57. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوضه رودخانه پلاسجان به منظور برنامه ریزی و توسعه عمران
  58. بررسی تحلیلی محورهای زیست محیطی شهرستان داراب
  59. هیدروکلیماتولوژی حوضه رودخانه نور
  60. بررسی جغرافیایی سد لار در تامین آب تهران
  61. اقلیم کشاورزی نیشکر در هفت تپه خوزستان
  62. بررسی پتانسیل های هیدروکلیمایی حوضه آبریز رودخانه کارون از پل شالو تاکدارلندر به منظور برنامه ریزی توسعه و اسکان زندگی عشایر بختیاری
  63. هیدروکلیماتورلوژی حوضه آبریز دره گپ گناوه با تاکید بر برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب
  64. منابع و مسائل آب دشت رفسنجان
  65. بررسی‌ سیمای‌ طبیعی‌ دشت‌ کازرون‌ با تاکید بر هیدرواقلیم‌
  66. پتانسیلهای‌ هیدرواقلیمی‌ شادگان‌ و نقش‌ آنها در توسعه‌ کشت‌ خرما
  67. بررسی‌ مسائل‌ و مشکلات‌ آب‌ و فاضلاب‌ شهراصفهان‌ با تاکید بر هیدوراقلیم‌
  68. سیمای‌ طبیعی‌ منطقه‌ الیگودرز با تکیه‌ بر هیدرواقلیم‌
  69. بررسی آب، اقلیم و ریخت شناسی حوضه زرچشمه (اسفرجان)
  70. هیدرواقلیم حوضه بشار "یاسوج"
  71. آبخیزداری و مهار سیل در حوضه رود زرد از زیرحوضه های رودخانه جراحی
  72. هیدروژئومورفولوژی حوضه خطیری(زیر حوضه رودخانه قره آقاج )
  73. هیدرولوژی آبهای سطحی حوضه حنیفقان
  74. بررسی توانهای بالقوه هیدروکلیماتولژی حوضه رودخانه چالوس
  75. بررسی اقلیم کشاورزی کشت سویا در جلگه گرگان
  76. پتانسیل های اقلیم کشاورزی روستای بام(شهرستان اسفراین )
  77. اقلیم کشاورزی منطقه فریدن
  78. مطالعه آب و اقلیم حوضه نوژیان با تاکید بر مدیریت منابع آب
  79. تحقیقی در مورد فرسایش مراتع حوضه آبریز کشکان در ارتباط با میزان و شدت بارندگی
  80. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ شهر شهرکرد
  81. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ استان‌ کرمان‌
  82. بررسی‌ اقلیم‌ کشاورزی‌ کشت‌ خرما در منطقه‌ دشتستان‌(استان‌ بوشهر)
  83. بررسی‌ منابع‌ آب‌دشت‌ کنگاور و نقش‌ آن‌ در توسعه‌ کشاورزی‌ شهرستان‌
  84. اثرات عوامل اقلیمی بر زعفران در خراسان جنوبی‹‹مطالعه موردی بیرجند››
  85. بررسی رابطه شدت-مدت بارش و حجم سیلاب ناشی از آن در حوضه آبخیز سراب
  86. تحلیل اثرات اقلیمی در توسعه کشت پسته دشت یزد ـ‌ اردکان
  87. اقلیم کشاورزی حوضه آبخور زاینده رود با تاکید بر کشت برنج
  88. اقلیم معماری جزیره کیـــــــــش
  89. هیدرواقلیم حوضه رودخانه خشک شیراز و توسعه شهری
  90. مطالعه و بررسی آلودگی هوای شهر اصفهان و عوامل اقلیمی موثر بر آن
  91. بررسی و برآورد سیلاب حوضه آبریز شاهین شهر( با تاکید بر عوامل تاثیرگذار و مدیریت آن )
  92. بررسی اثرات اقلیم بر کشت بادام با تاکید بر سرمازدگی در حوزه‏های شهرکردـ سامان
  93. اقلیم کشاورزی شهرستان فیروزآباد با تأکید بر کشت ذرت دانه‏ای
  94. بررسی رابطه اقلیم و معماری در شهر نیشابور
  95. تأثیرات اقلیم بر روی محصول سیب در منطقه سمیرم
  96. اقلیم کشاورزی حوزه آبخور هراز با تأکید بر کشت ارقام پر محصول برنج
  97. تحلیلی بر مدیریت منابع آب کشاورزی برخوار
  98. اقلیم کشاورزی ممسنی در رابطه با کشت برنج
  99. اقلیم کشاورزی لامرد با تأکید بر کشت گندم
  100. مدیریت پایدار منابع آب در شبکة آبیاری اراضی سمت راست سد انحرافی نکوآباد با تأکید بر اقلیم
  101. بررسی اقلیم استان چهارمحال وبختیاری به منظور توسعه ی گردشگری
  102. بررسی پتانسیلهای هیدرواقلیمی حوضه آبریز دریاچه سد کرخه
  103. اقلیم کشاورزی دشت برخوار با تاکید بر کشت پسته
  104. پهنه بند اقلیمی استان بوشهر
  105. بررسی اقلیمی سیلابهای سال آبی 72-1371 کارون تا شالو
  106. اقلیم کشاورزی دشت کوار با تاکید بر کشت گندم
  107. مدیریت منابع آب و تأثیر نوسانهای فراسنج های اقلیمی در حوضه تجن
  108. تحلیل روند رطوبت جو ایران در نیم سده گذشته
  109. شناسایی نقش الگوهای پیوند از دور نیمکره شمالی بر دمای ایران
  110. بررسی اقلیم کشاورزی منطقه جرقویه سفلی با تاکید برکشت پسته
  111. شناسائی تیپ های همدید هوای ایستگاه سنندج طی دوره زمانی 1383-1339
  112. مدیریت دریاچه سدزاینده‌ رود و تاثیرات زیست محیطی آن
  113. ردیابی پیچانه های تراز 500 هکتوپاسکال ایران در دوره 2003-1974
  114. بررسی اقلیمی و پهنه بندی مناطق سیل خیز حوضه زاینده رود
  115. بررسی نقش تغییرات اقلیمی در کاهش یا تشدید بلایای جوی با تاکید بر خشکسالی (مطالعه موردی : حوضه آبخور زاینده رود)
  116. بررسی همدید الگوهای زمانی و مکانی بارش در ایران مرکزی
  117. تحلیل همدیدی بارشهای سنگین استان بوشهر
  118. بررسی سیر خشکسالی اقلیمی و اثرات آن بر نظام کشاورزی استان بوشهر طی سال های 1385-1340
  119. اقلیم کشاورزی حوضه رودخانه شور دهاقان
  120. بررسی اقلیم کشاورزی کبوترآباد با تاکید برکشت گندم M73_18
  121. شناسایی تیپ‌های همدید منطقه اقلیمی خزر
  122. شناسایی تیپ‌های هوای منطقه اقلیمی ایران مرکزی


تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:11 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

  1. رشته جغرافیای طبیعی

  2. گرایش ژئوموفولوژی

  3. عنوان پایان نامه
  4. کاربرد روشهای اقلیم شناسی و هیدرولوژی در برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب در حوضه آبریز زاهدان
  5. تعیین خطوط اضطرار و احتیاط و اطمینان آب دریای خزر و کاربری اراضی خطوط ساحلی (مطالعه موردی سواحل جنوب شرقی دریای خزر)
  6. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ ماسوله‌
  7. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ میان‌ رودان‌
  8. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ حیدری‌
  9. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ کهمان‌
  10. ریخت‌شناسی‌ و تاثیر آن‌ بر آبهای‌ سطحی‌(مورد مطالعه:‌ حوضه‌ میانکوه‌-مهریزیزد)
  11. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در حوضه آبریز رودخانه سلطان( زیرحوضه هلیل رود)
  12. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در پلایای داراب
  13. آبریخت شناسی حوضه رودخانه چله گاه ( زیرحوضه کارون شمالی )
  14. آب ریخت‏شناســی حوضه سهرین
  15. زمین ریخت شناسی و تاثیر آن بر آبهای سطحی مورد مطالعه حوضه سانیچ یزد
  16. پدیده دیاپیریسم و تاثیر آن بر آلودگی رودخانه شور دهرم
  17. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز شکستیان
  18. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز قره آقاج
  19. بررسی مقدماتی زمین ریخت‌شناسی برای ساماندهی رودخانه کارون به منظور کشتیرانی(از شوشتر تا بند قیر)
  20. بررسی ژئومورفولوژی کویر حاج علیقلی (چه جام) با تاکید بر تاریخ تحول سواحل کویر حاج علیقلی
  21. محاسبه مقایسه ای فرسایش در حوضه آبریز شلمان رود(رودخانه املش) به روشهای PSIACو SLEMSA
  22. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز رنجان (زیر حوضه رودخانه شاپور)
  23. سیستمهای ژئومورفیک پلایای فیروزآباد
  24. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز لتیان
  25. روند سیل یابی در حوضه صغاد با استفاده از متغیرهای ژئومورفولوژیک
  26. تحلیل آبرفت شناسی حوضه آبی چغاخور باتوجه خاص به آب شناسی کارست
  27. رابطه شبکه هیدروگرافی با میزان تولید رسوب (زیر حوضه طاسران کبود آهنگ)
  28. مطالعه هیدروژئومورفولوژی حوضه زرین گل
  29. بررسی لند فرمهای آبی در دشت کرون
  30. بررسی تغییرات طبیعی تپه های ماسه ای شرق جاسک
  31. ردیابی آثار ژئومورفیک تغییرات اقلیمی در منطقه سمیرم
  32. ایزوستازی برود تی- حرارتی منطقه آباده، ابرقو و تعامل ژئومورفیک آنها
  33. ارزیابی پتانسیل های فرسایشی منطقه دستکن با استفاده از GIS و RS
  34. نقش ژئومرفولوژی بر ساختار فضایی شیراز
  35. ارزیابی فرسایش و رسوب در پارسل A2 زاینده رود از زیر حوضه سد زاینده رود با استفاده از مدل SLEMSA
  36. بررسی پهنه بندی خطر زمین لغزش با استفاده از روش های آماری (نمونه موردی: حوضه رودخانه ماربر)
  37. ارزیابی رسوب وارد شده به دریاچه سد زاینده رود
  38. ردیابی آثار یخچالی کواترنر در حوضه آبریز رودخانه بوانات
  39. بررسی روند تغییرات مسیر رودخانه کارون با استفاده از تصاویر ماهواره ای( LANDSAT-1974)، (LANDST-1991)،(IRS-2006) مطالعه موردی (شوشتر- اهواز)
  40. ارزیابی توان ژئوتوریسمی تالابهای استان گلستان (آلاگل، آلماگل و آجی گل)
  41. رشته جغرافیای طبیعی

  42. گرایش اقلیم شناسی

  43. عنوان پایان نامه
  44. بررسی یخبندان در ارتباط با محصولات کشاورزی اصفهان
  45. شناخت و بررسی وضعیت رسوبگذاری در سد شهید عباسپور
  46. بررسی پتانسیل هیدروکلیمیائی حوزه قمصر و قهرود در تامین آب شهری کاشان
  47. هیدرولوژی و ژئومرفولوژی حوزه رودخانه سولکان
  48. اقلیم و کشاورزی دشت یزد-اردکان
  49. بررسی اوضاع طبیعی حوزه آبی رودخانه گلپایگان با تاکید بر هیدروکلیما
  50. هیدرولوژی و مسائل آن در حوضه شهرضا-مهیار
  51. نقش اقلیم حیاتی در معماری سواحل جنوب
  52. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوزه آبریز رودخانه انگهران
  53. هیدروکلیماتولوژی حوزه رودخانه جهان بین
  54. بررسی وضعیت طبیعی دشت جرقویه سفلی با تاکید بر کاربرد روشهای هیدروکلیماتولوژی در استفاده بهینه از منابع آب
  55. هیدرواقلیم حوزه ماربر
  56. هیدروکلیماتولوژی شاخه رحیمی و بهمن زاده (حوضه آبریز حنا) از سرشاخه های کارون
  57. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوضه رودخانه پلاسجان به منظور برنامه ریزی و توسعه عمران
  58. بررسی تحلیلی محورهای زیست محیطی شهرستان داراب
  59. هیدروکلیماتولوژی حوضه رودخانه نور
  60. بررسی جغرافیایی سد لار در تامین آب تهران
  61. اقلیم کشاورزی نیشکر در هفت تپه خوزستان
  62. بررسی پتانسیل های هیدروکلیمایی حوضه آبریز رودخانه کارون از پل شالو تاکدارلندر به منظور برنامه ریزی توسعه و اسکان زندگی عشایر بختیاری
  63. هیدروکلیماتورلوژی حوضه آبریز دره گپ گناوه با تاکید بر برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب
  64. منابع و مسائل آب دشت رفسنجان
  65. بررسی‌ سیمای‌ طبیعی‌ دشت‌ کازرون‌ با تاکید بر هیدرواقلیم‌
  66. پتانسیلهای‌ هیدرواقلیمی‌ شادگان‌ و نقش‌ آنها در توسعه‌ کشت‌ خرما
  67. بررسی‌ مسائل‌ و مشکلات‌ آب‌ و فاضلاب‌ شهراصفهان‌ با تاکید بر هیدوراقلیم‌
  68. سیمای‌ طبیعی‌ منطقه‌ الیگودرز با تکیه‌ بر هیدرواقلیم‌
  69. بررسی آب، اقلیم و ریخت شناسی حوضه زرچشمه (اسفرجان)
  70. هیدرواقلیم حوضه بشار "یاسوج"
  71. آبخیزداری و مهار سیل در حوضه رود زرد از زیرحوضه های رودخانه جراحی
  72. هیدروژئومورفولوژی حوضه خطیری(زیر حوضه رودخانه قره آقاج )
  73. هیدرولوژی آبهای سطحی حوضه حنیفقان
  74. بررسی توانهای بالقوه هیدروکلیماتولژی حوضه رودخانه چالوس
  75. بررسی اقلیم کشاورزی کشت سویا در جلگه گرگان
  76. پتانسیل های اقلیم کشاورزی روستای بام(شهرستان اسفراین )
  77. اقلیم کشاورزی منطقه فریدن
  78. مطالعه آب و اقلیم حوضه نوژیان با تاکید بر مدیریت منابع آب
  79. تحقیقی در مورد فرسایش مراتع حوضه آبریز کشکان در ارتباط با میزان و شدت بارندگی
  80. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ شهر شهرکرد
  81. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ استان‌ کرمان‌
  82. بررسی‌ اقلیم‌ کشاورزی‌ کشت‌ خرما در منطقه‌ دشتستان‌(استان‌ بوشهر)
  83. بررسی‌ منابع‌ آب‌دشت‌ کنگاور و نقش‌ آن‌ در توسعه‌ کشاورزی‌ شهرستان‌
  84. اثرات عوامل اقلیمی بر زعفران در خراسان جنوبی‹‹مطالعه موردی بیرجند››
  85. بررسی رابطه شدت-مدت بارش و حجم سیلاب ناشی از آن در حوضه آبخیز سراب
  86. تحلیل اثرات اقلیمی در توسعه کشت پسته دشت یزد ـ‌ اردکان
  87. اقلیم کشاورزی حوضه آبخور زاینده رود با تاکید بر کشت برنج
  88. اقلیم معماری جزیره کیـــــــــش
  89. هیدرواقلیم حوضه رودخانه خشک شیراز و توسعه شهری
  90. مطالعه و بررسی آلودگی هوای شهر اصفهان و عوامل اقلیمی موثر بر آن
  91. بررسی و برآورد سیلاب حوضه آبریز شاهین شهر( با تاکید بر عوامل تاثیرگذار و مدیریت آن )
  92. بررسی اثرات اقلیم بر کشت بادام با تاکید بر سرمازدگی در حوزه‏های شهرکردـ سامان
  93. اقلیم کشاورزی شهرستان فیروزآباد با تأکید بر کشت ذرت دانه‏ای
  94. بررسی رابطه اقلیم و معماری در شهر نیشابور
  95. تأثیرات اقلیم بر روی محصول سیب در منطقه سمیرم
  96. اقلیم کشاورزی حوزه آبخور هراز با تأکید بر کشت ارقام پر محصول برنج
  97. تحلیلی بر مدیریت منابع آب کشاورزی برخوار
  98. اقلیم کشاورزی ممسنی در رابطه با کشت برنج
  99. اقلیم کشاورزی لامرد با تأکید بر کشت گندم
  100. مدیریت پایدار منابع آب در شبکة آبیاری اراضی سمت راست سد انحرافی نکوآباد با تأکید بر اقلیم
  101. بررسی اقلیم استان چهارمحال وبختیاری به منظور توسعه ی گردشگری
  102. بررسی پتانسیلهای هیدرواقلیمی حوضه آبریز دریاچه سد کرخه
  103. اقلیم کشاورزی دشت برخوار با تاکید بر کشت پسته
  104. پهنه بند اقلیمی استان بوشهر
  105. بررسی اقلیمی سیلابهای سال آبی 72-1371 کارون تا شالو
  106. اقلیم کشاورزی دشت کوار با تاکید بر کشت گندم
  107. مدیریت منابع آب و تأثیر نوسانهای فراسنج های اقلیمی در حوضه تجن
  108. تحلیل روند رطوبت جو ایران در نیم سده گذشته
  109. شناسایی نقش الگوهای پیوند از دور نیمکره شمالی بر دمای ایران
  110. بررسی اقلیم کشاورزی منطقه جرقویه سفلی با تاکید برکشت پسته
  111. شناسائی تیپ های همدید هوای ایستگاه سنندج طی دوره زمانی 1383-1339
  112. مدیریت دریاچه سدزاینده‌ رود و تاثیرات زیست محیطی آن
  113. ردیابی پیچانه های تراز 500 هکتوپاسکال ایران در دوره 2003-1974
  114. بررسی اقلیمی و پهنه بندی مناطق سیل خیز حوضه زاینده رود
  115. بررسی نقش تغییرات اقلیمی در کاهش یا تشدید بلایای جوی با تاکید بر خشکسالی (مطالعه موردی : حوضه آبخور زاینده رود)
  116. بررسی همدید الگوهای زمانی و مکانی بارش در ایران مرکزی
  117. تحلیل همدیدی بارشهای سنگین استان بوشهر
  118. بررسی سیر خشکسالی اقلیمی و اثرات آن بر نظام کشاورزی استان بوشهر طی سال های 1385-1340
  119. اقلیم کشاورزی حوضه رودخانه شور دهاقان
  120. بررسی اقلیم کشاورزی کبوترآباد با تاکید برکشت گندم M73_18
  121. شناسایی تیپ‌های همدید منطقه اقلیمی خزر
  122. شناسایی تیپ‌های هوای منطقه اقلیمی ایران مرکزی


تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:11 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

گرايش ژئومورفولوژي

عنوان پايان نامه

استاد مشاور

استاد راهنما

نام و نام خانوادگي

تاريخ دفاع

رديف

تحليل سيماي مورفولوژيکي-هيدرولوژيکي فرسايش کارستي و اهميت آن در مديريت محيط( مطالعه موردي : حوضة آبي اخلمد در دامنه شمالي کوههاي بينالود )

دکتر ايران غازي دکتر احمد افراسيابيان

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت دکتر سعدالله ولايتي

محمدعلي زنگنه اسدي

80.3.8

1

بررسي و تحليل پالئوژئومورفولوژي پلاياي گاوخوني با تکنيک سنجش از دور و G.I.S دکتر محمدرضا کاوياني دکتر عباس عليمحمدي دکتر محمدحسين رامشت دکتر مسعود معيري عبدالله سيف 84.6.27

2

نقش تغييرات سطوح اساس محلي و اقليمي دوره کواترنري بر تحولات ژئومورفولوژيکي (مورد مطالعه: حوضه رودخانه کر) دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت دکتر مسعود معيري سيد عبدالعلي کمانه 85.4.4 3
تأثير فرمها و فرآيندهاي ژئومورفيک بر منابع آب زيرزميني مطالعه موردي پلاياي داراب دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان دکتر محمدحسين رامشت دکتر ايران غازي دکتر مسعود معيري صمد فتوحي 86.4.25 4

رشته جغرافياي طبيعي

گرايش اقليم شناسي

عنوان پايان نامه

استاد مشاور

استاد راهنما

نام و نام خانوادگي

تاريخ دفاع

رديف

بررسي نظام تغييرات زماني-مکاني بارش در ايران زمين

دکتر محمدرضا کاوياني

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت

سيد ابوالفضل مسعوديان

77.2.-

1

هيدرولوژي و مديريت منابع برف در حوضه سد زاينده رود

-

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني

محمد مسيبي

77.12.4

2

بررسي نقش عوامل هيدرواقليم در وقوع حرکات توده اي در حوضه کارون مياني با توجه به نقش رسوبزايي آنها

دکتر جعفر غيوميان محمود فاطمي عقدا

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت

نسرين نيک انديش

78.8.5

3

بررسي وضعيت بارش و امکان افزايش آن در حوضة آبي زاينده رود

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

دکتر هوشنگ قائمي

محمدحسين مبين

78.11.18

4

تجزيه و تحليل آماري- اقليمي سريهاي زماني دما در ايران “ برازش مدلهاي ARIMA بر داده هاي دمايي و توجيه تغييرات دما بوسيلة توابع انتقال “

دکتر هوشنگ قائمي دکتر منوچهر خردمندني

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

حسين عساکره

80.12.15

5

پديده انسو (ENSO) و تغيير پذيري اقليم جنوب شرق ايران

-

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

محمود خسروي

81.2.8

6

بررسي سينوپتيكي سيلاب رودهاي دامنه غربي زاگرس (با تأكيد بر حوضه‌هاي آبي كرخه و كارون – دز)

دکتر هوشنگ قائمي دکتر جواد خوشحال

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

رحيم حجتي زاده

81.9.17

7

بررسي تأثير عوامل اقليمي بر روي محصولات كشاورزي در استان چهارمحال وبختياري

دکتر سيد حسن حسيني ابري

دکتر محمدرضا کاوياني

اسماعيل اسدي بروجني

81.9.17

8

بررسي بزرگي، گستره و فراواني سيل در حوضة رودخانه تجريش

دکتر ابوالفضل مسعوديان

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني دکتر مسعود معيري

بهرام محسني

82.6.31

9

بررسي تحول ژئومورفولوژيكي ساحل تنگه هرمز

دکتر حسين نگارش

دکتر محمدحسين رامشت

مرتضي کريمي کردآبادي

82.10.22

10

بررسي اقليمي خشكسالي‌هاي ايران و راهكارهاي مقابله با آن(مطالعه موردي شش حوضه واقع در غرب و شمال غرب ايران)

دکتر ابوالفضل مسعوديان

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور دکتر عبدالرسول تلوري

مهران لشني زند

83.3.6

11

پهنه بندي آماري نواحي بارشي ايران

دکتر محمدرضا کاوياني

دکتر ابوالفضل مسعوديان دکتر حسنعلي غيور

هوشمند عطائي

83.12.10

12

بررسي زيست اقليم گياهي حوضه آبخيز زاينده رود

دکتر غلامعلي کمالي

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر ابوالفضل مسعوديان

مرتضي خداقلي

84.4.1

13

تحليل زماني- مکاني دماي ايران در نيم سده گذشته دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان دکتر حسنعلي غيور مجيد منتظري 84.7.9 14
بررسي تغييرات زماني – مکاني دما و بارش درحوضه آبريزمارون دکتر سعيد اسلاميان دکتر محمدرضا کاوياني دکتر ابوالفضل مسعوديان سعيد موحدي 84.7.27 15
پهنه بندي دماي موثر در سطح کشور با تأکيد بر جغرافياي نظامي دکتر سيد يحيي صفوي دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور نصراله پاينده 84.11.23 16
پهنه‌بندي زيست‌اقليم معماري بومي و بهينه‌سازي سوخت و انرژي (مطالعه موردي: استان اصفهان) دکتر محمود هدايت دکتر جواد خوشحال دکتر ايران غازي عباسعلي آروين 84.12.16 17
برآورد حداكثر بارش و سيلاب محتمل در حوضه كارون شمالي دکتر حسنعلي غيور دکتر جواد خوشحال داريوش رحيمي 85.4.19 18
بررسي سينوپتيك انرژي باد در منطقه سيستان - دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان امير گندمکار 85.6.20 19
شناسائي الگوهاي گردشي ايجادکننده سيلاب در حوضه مند دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان بهرام نجف پور 85.10.25 20
تحليل سينوپتيكي – آماري روند تغييرات بارش و دما در ايران (از سال هاي 1997-1951) - دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور سيد منصور شاهرخوندي 85.12.23 21
بررسي تأثير عوامل هواشناسي بر روي شاخص کيفيت هوا در شهر اصفهان دکتر محمدباقر بهيار دکتر مجيد آزادي دکتر مرتضي طالبي دکتر جواد خوشحال دکتر ايران غازي ويکتوريا عزتيان 86.10.24 22



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:9 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

گرايش ژئومورفولوژي

عنوان پايان نامه

استاد مشاور

استاد راهنما

نام و نام خانوادگي

تاريخ دفاع

رديف

تحليل سيماي مورفولوژيکي-هيدرولوژيکي فرسايش کارستي و اهميت آن در مديريت محيط( مطالعه موردي : حوضة آبي اخلمد در دامنه شمالي کوههاي بينالود )

دکتر ايران غازي دکتر احمد افراسيابيان

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت دکتر سعدالله ولايتي

محمدعلي زنگنه اسدي

80.3.8

1

بررسي و تحليل پالئوژئومورفولوژي پلاياي گاوخوني با تکنيک سنجش از دور و G.I.S دکتر محمدرضا کاوياني دکتر عباس عليمحمدي دکتر محمدحسين رامشت دکتر مسعود معيري عبدالله سيف 84.6.27

2

نقش تغييرات سطوح اساس محلي و اقليمي دوره کواترنري بر تحولات ژئومورفولوژيکي (مورد مطالعه: حوضه رودخانه کر) دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت دکتر مسعود معيري سيد عبدالعلي کمانه 85.4.4 3
تأثير فرمها و فرآيندهاي ژئومورفيک بر منابع آب زيرزميني مطالعه موردي پلاياي داراب دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان دکتر محمدحسين رامشت دکتر ايران غازي دکتر مسعود معيري صمد فتوحي 86.4.25 4

رشته جغرافياي طبيعي

گرايش اقليم شناسي

عنوان پايان نامه

استاد مشاور

استاد راهنما

نام و نام خانوادگي

تاريخ دفاع

رديف

بررسي نظام تغييرات زماني-مکاني بارش در ايران زمين

دکتر محمدرضا کاوياني

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت

سيد ابوالفضل مسعوديان

77.2.-

1

هيدرولوژي و مديريت منابع برف در حوضه سد زاينده رود

-

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني

محمد مسيبي

77.12.4

2

بررسي نقش عوامل هيدرواقليم در وقوع حرکات توده اي در حوضه کارون مياني با توجه به نقش رسوبزايي آنها

دکتر جعفر غيوميان محمود فاطمي عقدا

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدحسين رامشت

نسرين نيک انديش

78.8.5

3

بررسي وضعيت بارش و امکان افزايش آن در حوضة آبي زاينده رود

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

دکتر هوشنگ قائمي

محمدحسين مبين

78.11.18

4

تجزيه و تحليل آماري- اقليمي سريهاي زماني دما در ايران “ برازش مدلهاي ARIMA بر داده هاي دمايي و توجيه تغييرات دما بوسيلة توابع انتقال “

دکتر هوشنگ قائمي دکتر منوچهر خردمندني

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

حسين عساکره

80.12.15

5

پديده انسو (ENSO) و تغيير پذيري اقليم جنوب شرق ايران

-

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

محمود خسروي

81.2.8

6

بررسي سينوپتيكي سيلاب رودهاي دامنه غربي زاگرس (با تأكيد بر حوضه‌هاي آبي كرخه و كارون – دز)

دکتر هوشنگ قائمي دکتر جواد خوشحال

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور

رحيم حجتي زاده

81.9.17

7

بررسي تأثير عوامل اقليمي بر روي محصولات كشاورزي در استان چهارمحال وبختياري

دکتر سيد حسن حسيني ابري

دکتر محمدرضا کاوياني

اسماعيل اسدي بروجني

81.9.17

8

بررسي بزرگي، گستره و فراواني سيل در حوضة رودخانه تجريش

دکتر ابوالفضل مسعوديان

دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني دکتر مسعود معيري

بهرام محسني

82.6.31

9

بررسي تحول ژئومورفولوژيكي ساحل تنگه هرمز

دکتر حسين نگارش

دکتر محمدحسين رامشت

مرتضي کريمي کردآبادي

82.10.22

10

بررسي اقليمي خشكسالي‌هاي ايران و راهكارهاي مقابله با آن(مطالعه موردي شش حوضه واقع در غرب و شمال غرب ايران)

دکتر ابوالفضل مسعوديان

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور دکتر عبدالرسول تلوري

مهران لشني زند

83.3.6

11

پهنه بندي آماري نواحي بارشي ايران

دکتر محمدرضا کاوياني

دکتر ابوالفضل مسعوديان دکتر حسنعلي غيور

هوشمند عطائي

83.12.10

12

بررسي زيست اقليم گياهي حوضه آبخيز زاينده رود

دکتر غلامعلي کمالي

دکتر محمدرضا کاوياني دکتر ابوالفضل مسعوديان

مرتضي خداقلي

84.4.1

13

تحليل زماني- مکاني دماي ايران در نيم سده گذشته دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان دکتر حسنعلي غيور مجيد منتظري 84.7.9 14
بررسي تغييرات زماني – مکاني دما و بارش درحوضه آبريزمارون دکتر سعيد اسلاميان دکتر محمدرضا کاوياني دکتر ابوالفضل مسعوديان سعيد موحدي 84.7.27 15
پهنه بندي دماي موثر در سطح کشور با تأکيد بر جغرافياي نظامي دکتر سيد يحيي صفوي دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور نصراله پاينده 84.11.23 16
پهنه‌بندي زيست‌اقليم معماري بومي و بهينه‌سازي سوخت و انرژي (مطالعه موردي: استان اصفهان) دکتر محمود هدايت دکتر جواد خوشحال دکتر ايران غازي عباسعلي آروين 84.12.16 17
برآورد حداكثر بارش و سيلاب محتمل در حوضه كارون شمالي دکتر حسنعلي غيور دکتر جواد خوشحال داريوش رحيمي 85.4.19 18
بررسي سينوپتيك انرژي باد در منطقه سيستان - دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان امير گندمکار 85.6.20 19
شناسائي الگوهاي گردشي ايجادکننده سيلاب در حوضه مند دکتر حسنعلي غيور دکتر محمدرضا کاوياني دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان بهرام نجف پور 85.10.25 20
تحليل سينوپتيكي – آماري روند تغييرات بارش و دما در ايران (از سال هاي 1997-1951) - دکتر محمدرضا کاوياني دکتر حسنعلي غيور سيد منصور شاهرخوندي 85.12.23 21
بررسي تأثير عوامل هواشناسي بر روي شاخص کيفيت هوا در شهر اصفهان دکتر محمدباقر بهيار دکتر مجيد آزادي دکتر مرتضي طالبي دکتر جواد خوشحال دکتر ايران غازي ويکتوريا عزتيان 86.10.24 22



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:9 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 

ردیف

نام و نام خانوادگی

رشته و مقطع

عنوان

استاد راهنما

استاد مشاور

1

خالد بابائی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های معدنی شمال شرق استان کردستان

دکتر علی اکبر رسولی

دکتر حسین عزیز

2

سمیه خالقی

ارشد-جغرافیای طبیعی

نقش فرایندهای ژئومورفیک رودخانه ای در مخاطرات طبیعی

دکتر محمدعلی خورشیددوست

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمد احمدی

3

ناصر بای

ارشد –

جغرافیای طبیعی

بررسی و پهنه بندی حرکات توده ای با تاکیدبرلغزش (حوضه آبریزمادرسو)

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمدرضا مهدویفر

خلیل ولی زاده

4

فاطمه سرافروزه

ارشد-جغرافیای طبیعی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر ارومیه

دکتر سعید جهانبخش

دکتر مجید رضائی بنفشه

دکتر رحمت محمدزاده

5

کیوان حاتمیان

ارشد-جغرافیای طبیعی

تحلیل های سینوپتیکی و آماری بارشهای نواحی غربی کشور

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

6

سام خلاقی

ارشد-سنجش از دور

پائین تغییرات خطوط ساحلی دریای خزر با استفاده از تصاویر ماهواره ای ، مطالعه موردی و سواحل بابلسر تا فریدون کنار)

دکتر علی اکبر رسولی

مهندس سید رمضان موسوی

7

قاسم حسین پور

ارشد-

جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های اقلیمی استان آذربایجان شرقی و اردبیل به منظور کشت زیتون

دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر وازگین گریگوریان

8

بنی محمدی

ارشد –جغرافیای طبیعی

مطالعه آگروکلیمای دشت اوباکو

دکتر مجید زاهدی

مهندس خلیل ولی زاده

9

کبری نجفی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی اثرات متقابل ژئومورفولوژی و اکوتوریسم از دیدگاه توسعه پایدار با استفاده از مدل تحلیلیSowt

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر علی اکبر نجفی کانی

10

زهرا عادلی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی ژئومورفولوژیکی در مکان یابی دفن زباله های شهری بناب

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر محمدحسین رضایی مقدم

11

خدیجه خوش نفس

ارشد-جغرافیای طبیعی

تاثیر نوسانات اقیانوس اطلس شمالی بر بارش های غرب ایران

دکتر مجید زاهدی

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

12

مرضیه اسماعیل پور

ارشد –
جغرافیای طبیعی

محاسبه بیلان آب برای استفاده کشاورزی در حوضه جنوبی رود ارس

دکتر جهانبخش و دکتر رضایی بنفشه

دکتر کرمی

13

رضا مطلب فاند

ارشد –
جغرافیای طبیعی

مدل سازی توزیع مکانی بارش های رعد و برقی با استفاده از تصاویر ماهواره ای در محدود شمال غرب کشور

دکتر رسولی

دکتر بهروز صراف

14

سیدمحمد حاج میررحیمی

جغرافیای طبیعی

تجزیه و تحلیل مقادیر بارش نظاره شده توسط سنجنده های ماهواره ای واداره هواشناسی

دکتر رسولی و بوداق جمالی

مهندس بهروز وزیری

15

غلامرضا رنجبر امان محمد

سنجش از دور - ارشد

ارزیابی توان اکولوژی اراضی کشاورزی شهرستان مرند بر اساس توابع تحلیلی تصمیم ساز چند معیاری

دکتر رسولی و دکتر خورشید دوست

مهندس ولی زاده و مهندس الماس پور

16

محمد رضا نیکجو

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل روند تغییرات بیوژئومورفولوژیک حوضه آبخیز بجوشن چای و تاثیر آن بر فرسایش دامنه ای و تولید رسوب

دکتر روستایی

دکتر خورشیددوست

17

هادی نیری

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل دینامیک و شکل مجزا در حوضه آبریز رودخانه مهاباد

دکتر روستایی

دکتر رضایی مقدم

18

محمدرضا قدری

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی )

نقش مورفوتراویتونیک در پیدایش و توسعه پدیده های کارستی مطالعه موردی

دکتر رضایی مقدم

دکتر محسن موید

19

مهرداد سبحانی جهانی

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی ) ( دکتری )

بررسی تاثیر تغییرات کاربردی اراضی بر ویژگی های هیدروژئومورفولوژی حوزه تهم چای

دکتر رضایی مقدم

20

سمیه خسروی

جغرافیای طبیعی - ارشد

تحول زئومورفولوژی دامنه شمالی شرقی کوه کرکس و دشت های پیرامون آن

دکتر شهرام روستایی و خانم دکتر رجبی

دکتر داود مختاری

21

سمیه کریمی

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی تحول ژئومورفویک دامنه ها در منطقه کرمان

دکتر شهرام روستایی و آقای دکتر ایرج جباری

دکتر معصومه رجبی

22

عثمان مجیدی داشلی برون

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی اثرات عناصر اقلیمی بر تصادفات جاده ای ( مطالعه موردی: جاده ساری – رامسر )

دکتر بهروز صراف و دکتر مجید حبیبی نوخندان

مهندس خلیل ولی زاده کامران

23

منیژه جعفری رندی

جغرافیا-
اقلیم شناسی - ارشد

بررسی تاثیر عناصر اقلیمی بر صنعت گردشگری در غرب دریاچه ارومیه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر ظاهری

24

علی اصغر صیقل

اقلیم شناسی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر مراغه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر علی محمد خورشیددوست

دکتر رحمت محمدزاده




تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:7 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 

ردیف

نام و نام خانوادگی

رشته و مقطع

عنوان

استاد راهنما

استاد مشاور

1

خالد بابائی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های معدنی شمال شرق استان کردستان

دکتر علی اکبر رسولی

دکتر حسین عزیز

2

سمیه خالقی

ارشد-جغرافیای طبیعی

نقش فرایندهای ژئومورفیک رودخانه ای در مخاطرات طبیعی

دکتر محمدعلی خورشیددوست

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمد احمدی

3

ناصر بای

ارشد –

جغرافیای طبیعی

بررسی و پهنه بندی حرکات توده ای با تاکیدبرلغزش (حوضه آبریزمادرسو)

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمدرضا مهدویفر

خلیل ولی زاده

4

فاطمه سرافروزه

ارشد-جغرافیای طبیعی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر ارومیه

دکتر سعید جهانبخش

دکتر مجید رضائی بنفشه

دکتر رحمت محمدزاده

5

کیوان حاتمیان

ارشد-جغرافیای طبیعی

تحلیل های سینوپتیکی و آماری بارشهای نواحی غربی کشور

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

6

سام خلاقی

ارشد-سنجش از دور

پائین تغییرات خطوط ساحلی دریای خزر با استفاده از تصاویر ماهواره ای ، مطالعه موردی و سواحل بابلسر تا فریدون کنار)

دکتر علی اکبر رسولی

مهندس سید رمضان موسوی

7

قاسم حسین پور

ارشد-

جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های اقلیمی استان آذربایجان شرقی و اردبیل به منظور کشت زیتون

دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر وازگین گریگوریان

8

بنی محمدی

ارشد –جغرافیای طبیعی

مطالعه آگروکلیمای دشت اوباکو

دکتر مجید زاهدی

مهندس خلیل ولی زاده

9

کبری نجفی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی اثرات متقابل ژئومورفولوژی و اکوتوریسم از دیدگاه توسعه پایدار با استفاده از مدل تحلیلیSowt

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر علی اکبر نجفی کانی

10

زهرا عادلی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی ژئومورفولوژیکی در مکان یابی دفن زباله های شهری بناب

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر محمدحسین رضایی مقدم

11

خدیجه خوش نفس

ارشد-جغرافیای طبیعی

تاثیر نوسانات اقیانوس اطلس شمالی بر بارش های غرب ایران

دکتر مجید زاهدی

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

12

مرضیه اسماعیل پور

ارشد –
جغرافیای طبیعی

محاسبه بیلان آب برای استفاده کشاورزی در حوضه جنوبی رود ارس

دکتر جهانبخش و دکتر رضایی بنفشه

دکتر کرمی

13

رضا مطلب فاند

ارشد –
جغرافیای طبیعی

مدل سازی توزیع مکانی بارش های رعد و برقی با استفاده از تصاویر ماهواره ای در محدود شمال غرب کشور

دکتر رسولی

دکتر بهروز صراف

14

سیدمحمد حاج میررحیمی

جغرافیای طبیعی

تجزیه و تحلیل مقادیر بارش نظاره شده توسط سنجنده های ماهواره ای واداره هواشناسی

دکتر رسولی و بوداق جمالی

مهندس بهروز وزیری

15

غلامرضا رنجبر امان محمد

سنجش از دور - ارشد

ارزیابی توان اکولوژی اراضی کشاورزی شهرستان مرند بر اساس توابع تحلیلی تصمیم ساز چند معیاری

دکتر رسولی و دکتر خورشید دوست

مهندس ولی زاده و مهندس الماس پور

16

محمد رضا نیکجو

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل روند تغییرات بیوژئومورفولوژیک حوضه آبخیز بجوشن چای و تاثیر آن بر فرسایش دامنه ای و تولید رسوب

دکتر روستایی

دکتر خورشیددوست

17

هادی نیری

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل دینامیک و شکل مجزا در حوضه آبریز رودخانه مهاباد

دکتر روستایی

دکتر رضایی مقدم

18

محمدرضا قدری

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی )

نقش مورفوتراویتونیک در پیدایش و توسعه پدیده های کارستی مطالعه موردی

دکتر رضایی مقدم

دکتر محسن موید

19

مهرداد سبحانی جهانی

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی ) ( دکتری )

بررسی تاثیر تغییرات کاربردی اراضی بر ویژگی های هیدروژئومورفولوژی حوزه تهم چای

دکتر رضایی مقدم

20

سمیه خسروی

جغرافیای طبیعی - ارشد

تحول زئومورفولوژی دامنه شمالی شرقی کوه کرکس و دشت های پیرامون آن

دکتر شهرام روستایی و خانم دکتر رجبی

دکتر داود مختاری

21

سمیه کریمی

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی تحول ژئومورفویک دامنه ها در منطقه کرمان

دکتر شهرام روستایی و آقای دکتر ایرج جباری

دکتر معصومه رجبی

22

عثمان مجیدی داشلی برون

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی اثرات عناصر اقلیمی بر تصادفات جاده ای ( مطالعه موردی: جاده ساری – رامسر )

دکتر بهروز صراف و دکتر مجید حبیبی نوخندان

مهندس خلیل ولی زاده کامران

23

منیژه جعفری رندی

جغرافیا-
اقلیم شناسی - ارشد

بررسی تاثیر عناصر اقلیمی بر صنعت گردشگری در غرب دریاچه ارومیه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر ظاهری

24

علی اصغر صیقل

اقلیم شناسی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر مراغه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر علی محمد خورشیددوست

دکتر رحمت محمدزاده




تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:7 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

 

ردیف

نام و نام خانوادگی

رشته و مقطع

عنوان

استاد راهنما

استاد مشاور

1

خالد بابائی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های معدنی شمال شرق استان کردستان

دکتر علی اکبر رسولی

دکتر حسین عزیز

2

سمیه خالقی

ارشد-جغرافیای طبیعی

نقش فرایندهای ژئومورفیک رودخانه ای در مخاطرات طبیعی

دکتر محمدعلی خورشیددوست

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمد احمدی

3

ناصر بای

ارشد –

جغرافیای طبیعی

بررسی و پهنه بندی حرکات توده ای با تاکیدبرلغزش (حوضه آبریزمادرسو)

دکتر محمدحسین رضائی مقدم

محمدرضا مهدویفر

خلیل ولی زاده

4

فاطمه سرافروزه

ارشد-جغرافیای طبیعی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر ارومیه

دکتر سعید جهانبخش

دکتر مجید رضائی بنفشه

دکتر رحمت محمدزاده

5

کیوان حاتمیان

ارشد-جغرافیای طبیعی

تحلیل های سینوپتیکی و آماری بارشهای نواحی غربی کشور

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

6

سام خلاقی

ارشد-سنجش از دور

پائین تغییرات خطوط ساحلی دریای خزر با استفاده از تصاویر ماهواره ای ، مطالعه موردی و سواحل بابلسر تا فریدون کنار)

دکتر علی اکبر رسولی

مهندس سید رمضان موسوی

7

قاسم حسین پور

ارشد-

جغرافیای طبیعی

بررسی پتانسیل های اقلیمی استان آذربایجان شرقی و اردبیل به منظور کشت زیتون

دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر وازگین گریگوریان

8

بنی محمدی

ارشد –جغرافیای طبیعی

مطالعه آگروکلیمای دشت اوباکو

دکتر مجید زاهدی

مهندس خلیل ولی زاده

9

کبری نجفی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی اثرات متقابل ژئومورفولوژی و اکوتوریسم از دیدگاه توسعه پایدار با استفاده از مدل تحلیلیSowt

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر علی اکبر نجفی کانی

10

زهرا عادلی

ارشد-جغرافیای طبیعی

بررسی ژئومورفولوژیکی در مکان یابی دفن زباله های شهری بناب

دکتر علی محمدخورشیددوست

دکتر محمدحسین رضایی مقدم

11

خدیجه خوش نفس

ارشد-جغرافیای طبیعی

تاثیر نوسانات اقیانوس اطلس شمالی بر بارش های غرب ایران

دکتر مجید زاهدی

دکتر بهروز ساری صراف

مهندس جواد فرش فروش

12

مرضیه اسماعیل پور

ارشد –
جغرافیای طبیعی

محاسبه بیلان آب برای استفاده کشاورزی در حوضه جنوبی رود ارس

دکتر جهانبخش و دکتر رضایی بنفشه

دکتر کرمی

13

رضا مطلب فاند

ارشد –
جغرافیای طبیعی

مدل سازی توزیع مکانی بارش های رعد و برقی با استفاده از تصاویر ماهواره ای در محدود شمال غرب کشور

دکتر رسولی

دکتر بهروز صراف

14

سیدمحمد حاج میررحیمی

جغرافیای طبیعی

تجزیه و تحلیل مقادیر بارش نظاره شده توسط سنجنده های ماهواره ای واداره هواشناسی

دکتر رسولی و بوداق جمالی

مهندس بهروز وزیری

15

غلامرضا رنجبر امان محمد

سنجش از دور - ارشد

ارزیابی توان اکولوژی اراضی کشاورزی شهرستان مرند بر اساس توابع تحلیلی تصمیم ساز چند معیاری

دکتر رسولی و دکتر خورشید دوست

مهندس ولی زاده و مهندس الماس پور

16

محمد رضا نیکجو

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل روند تغییرات بیوژئومورفولوژیک حوضه آبخیز بجوشن چای و تاثیر آن بر فرسایش دامنه ای و تولید رسوب

دکتر روستایی

دکتر خورشیددوست

17

هادی نیری

جغرافیای طبیعی (دکتری)

( ژئومورفولوژی )

تحلیل دینامیک و شکل مجزا در حوضه آبریز رودخانه مهاباد

دکتر روستایی

دکتر رضایی مقدم

18

محمدرضا قدری

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی )

نقش مورفوتراویتونیک در پیدایش و توسعه پدیده های کارستی مطالعه موردی

دکتر رضایی مقدم

دکتر محسن موید

19

مهرداد سبحانی جهانی

جغرافیای طبیعی
( ژئومورفولوژی ) ( دکتری )

بررسی تاثیر تغییرات کاربردی اراضی بر ویژگی های هیدروژئومورفولوژی حوزه تهم چای

دکتر رضایی مقدم

20

سمیه خسروی

جغرافیای طبیعی - ارشد

تحول زئومورفولوژی دامنه شمالی شرقی کوه کرکس و دشت های پیرامون آن

دکتر شهرام روستایی و خانم دکتر رجبی

دکتر داود مختاری

21

سمیه کریمی

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی تحول ژئومورفویک دامنه ها در منطقه کرمان

دکتر شهرام روستایی و آقای دکتر ایرج جباری

دکتر معصومه رجبی

22

عثمان مجیدی داشلی برون

جغرافیای طبیعی - ارشد

بررسی اثرات عناصر اقلیمی بر تصادفات جاده ای ( مطالعه موردی: جاده ساری – رامسر )

دکتر بهروز صراف و دکتر مجید حبیبی نوخندان

مهندس خلیل ولی زاده کامران

23

منیژه جعفری رندی

جغرافیا-
اقلیم شناسی - ارشد

بررسی تاثیر عناصر اقلیمی بر صنعت گردشگری در غرب دریاچه ارومیه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر مجید رضایی بنفشه

دکتر ظاهری

24

علی اصغر صیقل

اقلیم شناسی

طراحی اقلیمی فضاهای مسکونی شهر مراغه

دکتر سعید جهانبخش و دکتر علی محمد خورشیددوست

دکتر رحمت محمدزاده




تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:7 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
 
علی محمد شاعری، قائم مقام سازمان حفاظت محیط زیست می گوید در حال حاضر استان های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، یزد و کرمان از جمله استان هایی هستند که در معرض بیشترین تاثیر از گرد و غبار با منشا داخلی قرار دارند و بقیه استان ها از کانون های خارجی مانند کشور عراق، تاثیر می گیرند.

به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، آقای شاعری روز یکشنبه گفت: « طرح مقابله با پدیده گرد و غبار در کشورعراق توسط محققان و کارشناسان ایرانی تهیه و تحویل مسئولان این کشور شده است. بر این اساس مقرر شده در مدت پنج سال ، یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار و برای مدت ۱۰ سال ، دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار برای بیابان زدایی در این کشور هزینه شود.»

وی افزود: «ایران تاکنون بارها آمادگی خود را به منظور کمک به کشور عراق از لحاظ اجرای طرح و تامین کارشناس مورد نیاز اعلام کرده اما کشور عراق تا کنون هیچ اقدامی در این مورد انجام نداده است.»

آقای شاعری گفت: «در حال حاضر ۲۳ استان کشور تحت تاثیر پدیده گرد و غبار است و کشور عراق باید حل این بحران را در اولویت برنامه های خود قرار دهد و ما نیز از طریق نهادها و مجامع بین المللی با جدیت پی گیر این مساله هستیم.»

پیشتر، آقای شاعری گفته بود «بیش از ۲۵ استان کشور با مسئله گرد و غبار و ریزگرد‌ها درگیر هستند و حل این مشکل نیازمند مشارکت جمعی کشورهای ایران، عراق، عربستان و سوریه است و ایران به تنهایی نمی‌تواند کاری انجام دهد.»

حسن شیخ نیا، معاون توسعه مدیریت حقوقی و امور مجلس سازمان محیط زیست،
پیشتر گفته بود بر خلاف سال ۹۰ که صد میلیارد تومان اعتبار برای مهار ریزگردها و ساماندهی تالاب‌ها و دریاچه ها بودجه اختصاص داده شده بود امسال ردیف بودجه خاصی برای این معضل در نظر گرفته نشده است.

به گفته معاون محیط زیست، پیشنهاد یکی ازنمایندگان اختصاص بودجه برای مهار ریزگردها از دستور كار مجلس خارج شد و هر پنج برنامه از لایحه بودجه حذف شد.

ابراهیم رضی، یکی از متخصصان ریه با اشاره به آمار اخیر انجمن آسم و آلرژی ایران
گفته بود که شیوع بیماری آسم در پایتخت شیوع حدود ۳۵ درصدی داشته و گرد و غباری که وارد هوای کشور شده، بیش از پیش خطر بیماری‌های تنفسی را افزایش داده است.






تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:6 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

1. آتوسا بيگدلي/ثاثیر اقلیم و آلودگی هوای تهران بر بیماری سکتۀ قلبی- 94-1990/

2. آتوسا بيگدلي/ بررسی سینوپتیکی الگوهای بارش در سواحل جنوبی دریای خزر/به راهنمايي دكتر بهلول عليجاني/ ۱۳۸۵

3. پتانسیل ها و تنگناهای طبیعی حوضۀ امام زاده ابراهیم شفت- اکبر همتی کلوانی-1387

4. بررسی رابطۀ عناصر اقلیمی و فضاهای آسایش مناسب مسکونی ، مطالعه موردی شهر رشت- 1387

5. تحليل سينوپتيكي الگوهاي بارش فراگير در منطقه آذربايجان – صمد وحدتي -1388

6. بررسی دوره های خشک و تر بهار و تابستان ایستگاه سینوپتیک رشت بر اساس مدل زنجیره ی مارکف – زينب حسن پور خوشقلب – 1388

7. نازنين داوودي –

8. زهرا حسن زاده –

9. فريبا شير جنگ –



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:5 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

پايان نامه هاي زير به راهنمايي آقاي دكتر بهمن رمضاني انجام گرفته اند.

1. عبدالهی، علی، 1380، هیدروکلیماتولوژی حوزه شهرک ماسوله - گیلان

2. آزادنیا، رحمت، 1382، رابطه بارش – روان آب در حوضه سیاهمزگی شفت- گیلان

3. شاه نظری، مجتبی، 1382، اقلیم و کشاورزی جلگه مرکزی گیلان – کشت کلزا

4. شادپور،محمد،1382، هیدروکلیماتولوژی حوضه چوبر شفت- گیلان

5. شادپور، آرش،1382، اکوتوریسم دره ناورود،اسالم، گیلان

6. بذر پرست ،مجید، 1382، اکوتوریسم دره قلعه رودخان فومن، گیلان

7. خوشحال، رجبعلی، 1383، اقلیم و کشاورزی ،کشت گیاه توتون در تالش- گیلان

8. هاشم نیا، گلناز،1383 ، اقلیم و کشاورزی شرق گیلان- کشت سویا

9. شیرزاد، فرزاد، 1383، خشکسالی و اثرات آن روی رشد قطری درخت صنوبر و توسکا در صومه سرا – گیلان

10. نورانی ، مرضیه، 1383، بررسی شرایط مناسب همسازی اقلیم با شرایط فضای آموزشی –سنگر- گیلان

11. رضایی،عسگر،1383، سیمای طبیعی شهرستان فومن- گیلان

12. خمیرانی ،حسین، 1384، بررسی نقش عناصر اقلیمی و بیماریهای قلبی و عروقی –مطالعه موردی : رشت ومنجیل- گیلان

13. فلاح، معصومه، 1384، بررسی پتانسیل کشاورزی صومعه سرا- گیلان

14. معروف،زینت،1384،بررسی همسازی فضا های آموزشی با شرایط اقلیمی شهر سیاهکل، گیلان

15. همتی،هاجر،1384،بررسی رابطه اقلیم ،توپوگرافی و پوشش گیاهی با RSوGIS در - رودسر- گیلان

16. سفیدی،علی،1384، اکوتوریسم تالاب انزلی- گیلان

17. کاظمی،لادن،1385،اقلیم و کشاورزی شرق گیلان-کشت گیا ه صنعتی آفتابگردان

18. زهیدی،محمود،1385،اکوتوریسم شهرستان بندر انزلی – گیلان

19. فرزانه فر،آتنا، 1385،پراکندگی جغرافیایی بیماری سرطان مری در شرق مازندران

20. حنیفی،اعظم،1385، پراکندگی جغرافیایی بیماری سرطان مری و معده در استان گیلان

21. دریایی،مهران،1385،شناخت خشکسالی و اثرات آن در کشاورزی تنکابن- مازندران

22. قربانی نژاد،صدیقه،1386، پراکندگی جغرافیایی بیماری گواتر در گیلان

23. دخت محمد، مریم، 1386،بررسی امکان تشکیل جزیره گرمایی در شهر رشت- گیلان

24. کیانپور،حسن،1386،بررسی آسایش اقلیمی اکوتوریسم ماسوله – گیلان

25. حسین دوست،جعفر،1386،بررسی اکوتوریسم شهرستان صومه سرا –گیلان

26. احمد پور، احمد، 1386، مقایسه اقلیم بنادر انزلی و امیر آباد در گیلان و مازندران

27. علی حنیفه : 1387- بررسی تغییرات مؤلفه های بیلان هیدرولوژی لاهیجان چابکسر

28. کتایون فهیمی – 1387- بررسی پتانسیل اکوتوریسم کوهستانی تالش و مقایسه آن با کنتیک مالزی

29. مریم دخت محمد – 1387 – بررسی جزیره گرمایی شهر رشت .

30. بالادست – 1387 – بررسی رابطه دبی سیلابی با عناصر فیزیوگرافیک در حوضه های غرب گیلان . .

31. زینب جوینده – 1387 – خشکسالی و اثرات آن روی منابع آب حوضه تالاب انزلی .

32. مرضیه تاتینا – 1387- بررسی پتانسیل دمایی استان گیلان .

33. مریم فهیمی ؛ 1388 ؛ مقایسه پتانسیلهای اکوتوریسم مریان تالش با کنتینگ مالزی

34. متين حميدي:1388:

35. ندا احساني

36. منيژه كريمي

37. علي اكبر تقوي

38. اعظم شفيقي

39. كبري تجلي فر



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 22:4 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

باسمه تعالی

فهرست پايان نامه های اقليم شناسی گروه جغرافيای دانشگاه رازی کرمانشاه


نام و نام خانوادگی

دانشجــو

استـاد

راهنما

موضوع پايان نامه

تاريــخ دفــاع

1

فرشـاد مـرادی

دکتر ذوالفقاری

تعيين درجه آسايش و ويژگيهای معماری اقليمی در کرمانشاه

مهر 82

2

حـيدر عابدزاده

دکتر ذوالفقاری

تحليل سينوپتيک سيستمهای گرد و غبار در غرب ايران

تير 84

3

سيدعليرضا علـوی

دکتر ذوالفقاری

بررسی تغييرات تصادفی بارش اصفهان

تير 84

4

علــی بهــارلو

دکتر ذوالفقاری

تحليلی برتغييرات ضريب برفی در شمالغرب ايران

بهمن 84

5

مريم شمس خرم آبادی

دکتر ذوالفقاری

بررسی رابطه دماهای بيشينه و کمينه مطلق سالانه در ايران

آبان 85

6

پريوش رادمهــر

دکتر ذوالفقاری

بررسی نيازهای سرمايشی و گرمايشی در شمال غرب ايران

آبان 85

7

فاطمه شهبازی چگانی

دکتر ذوالفقاری

بررسی ويژگيهای زمانی و مکانی آسايش اقليمی در سواحل شمالی ايران

تير 86

8

جمـال اســدی

دکتر ذوالفقاری

بررسی اثرات يخبندان برگشت گندم در شمالغرب ايران

تير 86

9

محمــد بهــرامی

دکتر ذوالفقاری

بررسی آماری دوره های بارش روزانه در ايران

اسفند 86

10

مهــدی فشــی

دکتر ذوالفقاری

بررسی نسبت حداکثر بارشهای روزانه به بارشهای سالانه در گستره ايران

اسفند 86

11

مهـدی حشمتی جديد

دکتر ذوالفقاری

بررسی تغييرات بالاتريت بارشهای روزانه در ايران

مهر 87

12

فاطمه حيــدری

دکتر ذوالفقاری

کاربردشاخص های دما-فيزيولوژيک PET و PMV برای تعيين تقويم زمانی اقليم گردشگری سواحل جنوبی ايران

اسفند 87

13

طيبـه سجادی فــر

دکتر ذوالفقاری

پيش بينی تاريخ وقوع آخرين يخبندانهای بهاره در شمالغرب ايران با استفاده از روش شبکه عصبی مصنوعی

اسفند 87

14

منوچهر محمدی مقدم

دکتر ذوالفقاری

بررسی اقليم گردشگری استان کرمانشاه با استفاده از شاخص های دمای مؤثر استاندارد و دمای معادل فيزيولوژيک

خرداد 89

15

ليــلا صحـرايی

دکتر ذوالفقاری

تعيين ويژگيهای معماری اقليمی در استان ايلام

اسفند 89

16

علـی کاکاونـدی

دکتر ذوالفقاری

ارتباط بين اولين بارش پاييزی و ميزان بارش سالانه در منطقه غرب و شمالغرب کشور

اسفند 89

17

فرياد شاقبادی

دکتر ذوالفقاری

بررسی شرايط سينوپتيکی حاکم بر دوره های آلودگی هوا در شهر کرمانشاه

ارديبهشت 90

18

الهـه رشيدی ناصرخانی

دکتر ذوالفقاری

تأثير بلوکينگ بر دوره های خشک غرب و شمالغرب ايران

ارديبهشت 90

19

حاجيمراد مرادی فر

دکتر مجرد

مدلسازی رابطه بارش با ارتفاع در منطقه زاگرس

تير 80

20

غلامحسين قبادی دارابخانی

دکتر مجرد

بررسی و پيش بينی تاريخهای آغاز و خاتمه يخبندان و اثرات آن برروی جوانه زنی گندم در غرب ايران

تير 80

21

محمدرضا سيفـی

دکتر مجرد

بررسی تأثير فرود مديترانه ای بر بارشهای دوره سرد سالهای72-1971 وخشکسالی 73-1972 درزاگرس

تير 81

22

مسعود آژغ

دکتر مجرد

بررسی تغييرات زمانی و مکانی خشکسالی در غرب ايران

بهمن 81

23

شيــدا نصيری

دکتر مجرد

برآورد بارش مؤثر و نياز آبی برای کشت برنج در جلگه مازندران

ارديبهشت 83

24

سميه حسينی فرد

دکتر مجرد

مکانيابی نواحی مستعد جهت توسعه فيزيکی کلان شهر تهران با تأکيد بر برخی عوامل اقليمی

خرداد 85

25

مهيــن گودرز بخش

دکتر مجرد

بررسی ويژگيهای کمی موجهای يخبندان پاييزه شمال غرب و غرب با تأکيد بر خصوصيات سينوپتيک موجهای شاخص

تير 85

26

حميدرضا اکبــری

دکتر مجرد

بررسی ويژگيهای کمی موجهای يخبندان بهاره شمالغرب و غرب ايران با تأکيدبر خصوصيات سينوپتيک موجهای شاخص

تير 85

27

سعيــد بساطی

دکتر مجرد

رونديابی و پهنه بندی دماهای ميانگين حداکثر و بالاترين دماها در ايران

مهر 85

28

بهمــن جــوادی

دکتر مجرد

ارزيابی روند و ناموزونی های مکانی و زمانی دماهای حداقل در گستره ايران

دی 85

29

رضــا نظــری

دکتر مجرد

بررسی تغييرات دامنه ای شبانه روزی دما در ايران

تير 86

30

محمــد غفوری زاده

دکتر مجرد

بررسی قابليت اقليمی کشت زعفران در استانهای کرمانشاه و کردستان

اسفند 86

31

شهرام همتــی

دکتر مجرد

امکان سنجی اقليمی نصب توربين های بادی در استانهای کرمانشاه و کردستان

اسفند 86

32

ليــلا عثمـانی

دکتر مجرد

تحليل خشکسالی های شمالغرب و غرب ايران با اسافاده از شاخص بارش استاندارد شده SPI

خرداد 88

33

محمدامين کنگاوری

دکتر مجرد

تحليلی بر شاخص های رطوبتی ( نسبت مخلوط و رطوبت نسبی ) در ايران

خرداد 88

34

حميدرضا الفت ميری

دکتر مجرد

پيش بينی بارشهای سالانه سال بعد برمبنای برخی از عناصر اقليمی دوره سرد سال قبل در ايستگاههای سينوپتيک کرمانشاه و همدان با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی

بهمن 88

35

کامران مــرادی

دکتر مجرد

رونديابی و پهنه بندی ميزان ساعات آفتابی در ايران

اسفند 88

36

پروين المــاسی

دکتر مجرد

بررسی رابطه بين دماهای حداقل سطح زمين و محفظه هواشناسی در غرب ايران

اسفند 89

37

حديث صادقی

دکتر مجرد

بررسی رابطه دمای سطح زمين با اعماق مختلف خاک( مطالعه موردی استان کرمانشاه )

خرداد 90

38

آزيتــا معــاونی

دکتر براتی

تعيين و بررسی شاخص آسايش اب و هوای دريازده ايستگاه منتخب کشور

شهريور 80

39

محمدرضا ابريفـام

دکتر براتی

تحليل سينوپتيک توده های هوای ورودی به غرب ايران در سال 84-1383

شهريور 80

40

فاطمـه عاشـوری

دکتر براتی

طراحی و تحليل الگوهای سينوپتيک بادهای سواحل خزر طی سالهای 85-1383

مهر 83

41

عبدالـواسع زنــدی

دکتر براتی

تغييرات آب و هوايی و سرماهای شديد ايران

فروردين 84

42

سيد شفيع موسوی

دکتر براتی

بررسی ويژگيها و علل تغييرات آب و هوايی دوره های گرم افراطی ايران در فصل سرد

فروردين 84

43

نرگـس هاشم زاده

دکتر براتی

طراحی الگوهای روابط زمانی – مکانی آهنگ دما ميان بهار و تابستان ايران

خرداد 85

44

فرشته زاهـدی

دکتر براتی

پهنه بندی ايران بر پايه روزهای برفی

تير 85

نام و نام خانوادگی

دانشجــو

استـاد

راهنما

موضوع پايان نامه

تاريــخ دفــاع

45

افسـانه ويســی

دکتر براتی

پهنه بندی ايران بر پايه روزهای مه آلود

آبان 86

46

صحبت اله حکمتـی

دکتر براتی

رونديابی بارش های غرب ايران

اسفند 86

47

شاپــور قاضی پور

دکتر براتی

بررسی تغييرات آهنگ ماهانه ، فصلی و سالانه بارش در ايران

اسفند 86

48

ناصــر ملکـی

دکتر براتی

تحليل همديد بارشهای سنگين روزانه غرب ايران

تير88

49

فريبــا کــرمی

دکتر براتی

تحليل همديد توفان های گرد و غبار استان خوزستان

تير 88

50

احمــد هراتيان عرب

دکتر براتی

ريزگردانی آماری متغيرهای دما وبارش ، مطالعه موردی شهر همدان

مهر 88



تاريخ : یکشنبه 1391/07/23 | 21:56 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |
طریقه نصب نسخه جدید نیز تفاوت های زیادی با نسخه های قدیمی دارد .روش نصب ArcGIS9.3 به
شرح زیر است. البته ممکن است کراک نرم افزار شما با کراک نرم افزار دیگران تفاوت داشته باشد.


1- پوشه Crack را باز کنید . فایل License.efl9 را در دیسک سخت خود کپی کنید . بهتر است که
این کار را درمسیری با نام C:\Program Files\ArcGIS انجام دهید .
فایل License.efl9 را با NotePad باز کنیدو به جای خط دوم آن ، نام کامپیوتر خود را وارد کنید و
سپس آن را ذخیره کنید .


2- از پوشه Crack\License Manager ، فایل LMSetup.exe را اجرا کنید .
I received license file by email and ... را انتخاب کرده و تکمه Browse را کلیک کنید .
سپس License.efl9 را که ویرایش کرده بودید انتخاب کنید و next را کلیک کنید تا ArcGIS License Manager
نصب شود .
Don't restart your computer را کلیک کنید و به پیام داده شده پاسخ دهید ( OK بزنید ) .


3- همه فایل های مسیر Crack\License Manager Crack را درC:\Program Files\ESRI\License\arcgis9x
کپی کنید .


4- lmtools را اجرا کنید . Configure using services را انتخاب نمایید . تب Config Services را کلیک کنید .
در بخش Path to license file همان فایل License.efl9 خود را بیابید .این فایل با نام License ذخیره شده
است .
بر روی Save service کلیک کنید .
تب Strat/Stop/Reread را انتخاب کنید و Start را کلیک نمایید .
تب Server diags را انتخاب کنید و perform diagnostics را کلیک نمایید .
اگر جمله This license can be checked out را مشاهده کردید .بدین معناست که شما مراحل
تا بدرستی اجرا کده اید .در غیر این صورت باید اشتباه خود را بیابید و دوباره این کار را انجام دهید
تا به نتیجهدرست برسید .


5- ESRI.exe را جرا کنید و ArcGIS9.3 > arcView را نصب کنید .
Install سپس Next
Complete را انتخاب کنید .
اشتباهات زیر را Ignore بزنید :
C:\program file\ArcGIS\Bin\ESDA.dll
C:\program file\ArcGIS\Bin\GAMethodsUI.dll
C:\program file\ArcGIS\Bin\GARender.dll

C:\program file\ArcGIS\Bin\GAMethods.dll

6- پس از اینکه نصب به پایان رسید ،از مسیر Crack\Data Interoperability فایل fme_license.dat را
درمسیر C:\Program Files\ArcGIS\Data Interoperability Extension کپی کنید .


7- مسیر Start Menu->All Programs->ArcGIS را رفته و Desktop Administrator را انتخاب کنید .


8- در پوشه Software Product ، گزینه ArcInfo Floating را انتخاب نمایید .
در پوشه License Manager ، نام کامپیوتر خود را بیابید .
Availability را انتخاب کنید و بر روی ArcInfo Desktop Floating کلیک کنید .


در صورت داشتن مشکل در قسمت نظرات مطرح کنید.

موفق باشید .



تاريخ : دوشنبه 1391/07/17 | 22:58 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

نظامیان بیش از دیگران، از دیدن تصاویر ماهواره‌ای با توان تفکیک بالا به وجد می‌آیند. چرا که فرآیند کسب اطلاعات ارزشمند نظامی با روش‌های متعارف فرآیندی پیچیده، پرهزینه و اغلب خطرناک است و در ثانی پس از تحمل پیچیدگی، هزینه و خطر کسب چنین اطلاعاتی صحت و درستی آن‌ها را نمی‌توان چندان معتبر دانست.

درحالی که کسب اطلاعات با استفاده از سنجش از دور ماهواره‌ای فرآیندی سریع، مطمئن و با قابلیت‌های پردازش رقومی و دیگر امکانات کار با اطلاعات رقومی همراه است. پیشینه استفاده از فناوری سنجش از دور در کاربردهای نظامی، داستان طولانی و پر افت و خیزی دارد. که پیشینه آن به دوران جنگ جهانی اول و شتاب گرفتن آن به دوران جنگ سرد بازمی گردد. در ابتدا امکانات هوانوردی و عکس‌برداری و تجهیزات، تعبیر و تفسیر محدودی در اختیار داشت، و نخستین گام‌ها با مشکلات فراوانی دست به گریبان بود. اما پیشرفت صنایع هوانوردی و پس از آن فناوری فضانوردی و رواج و توسعه رایانه و امکان ساخت دوربین های رقومی،CCD ‌ها، تجهیزات مخابراتی و توسعه روش‌های پردازش تصویر و ساخت سنجنده‌های ویژه‌ای که فقط در محدوده باند موجی معینی عمل می‌کردند، سنجش از دور نظامی را شتاب تازه‌ای داد و آن را به عامل معتبر و با اهمیتی در شناسایی نظامی تبدیل کرد. هماورد سیاسی ـ نظامی جنگ سرد بین دو قدرت شوروی (سابق) و ایالات متحده، مهم‌ترین عامل رشد سنجش از دور نظامی در سه دهه پس از جنگ جهانی دوم بود. و به ساخت و پرتاب ماهواره‌های تصویربرداری با توان تفکیک بالا با کاربردهای نظامی شتاب فوق العاده‌ای داد. نگرانی‌های اتمی و تلاش برای کشف توانمندی‌های هسته‌ای در سراسر جهان، به ویژه در شوروی سابق و برخی کشورهای جهان سوم، کنجکاوی برای آگاهی از آرایش نیروهای دریایی و بخصوص ناوها و زیر دریایی‌های هسته‌ای و دیده‌بانی، مناقشات منطقه‌ای نیز از عوامل تشدید کننده رو آوردن به فناوری سنجش از دور بوده است. در این نوشتار ضمن اشاره به فناوری سنجش از دور از دیدگاه امکانات ماهواره‌ای و سنجنده‌ها، به طور خلاصه به برخی کاربردهای مهم سنجش از دور نظامی می پردازیم. و به پاره‌ای از روش‌های ضد جاسوسی ماهواره اشاره خواهیم کرد. بدیهی است گزارش حاضر را، می توان مقدمه ای بر « کاربردهای نظامی سنجش از دور » در نظر گرفت و پرداختن به تمام ابعاد موضوع حجم بسیار بیشتری را طلب می‌کند.

سنجش از دور نظامی

سنجش از دور نظامی ـ به طور کلی ـ با تفسیر عکس‌هایی آغاز شد، و پس از آن با ساخت هواپیماهای دور پرواز و بلند پرواز با تجهیزات ویژه عکس‌برداری با توان تفکیک بالا ادامه یافت. اما استفاده از هواپیما برای عکس‌برداری از مناطق هدف، محدودیت‌ها و مشکلات فراوانی دارد. امکان عکس‌برداری منظم با هواپیما محدود است، امکان عکس‌برداری بی درنگ، یعنی دیدن منظره درست پس از عکس‌برداری ممکن نیست. و از همه مهم‌تر، خطر سقوط و حمله به هواپیمای عکس‌برداری از سوی دشمن وجود دارد. افزون بر این موارد، امکان گسیل سریع هواپیماهای جاسوسی عکس‌برداری و دیدبانی منظم همه مناطق وجود ندارد. همین سنجش از دور نظامی از آن جا معلوم می‌شود که در اواخر دهه‌ی پنجاه میلادی یعنی نزدیک به بیست سال پیش پس ار پرتاب نخستین ماهواره دورسنجی منابع زمینی موسوم به لندست1، نخستین ماهواره جاسوسی نظامی به فضا پرتاب شد.

همان طور که اشاره شد جنگ سرد میان شوروی سابق و ایالات متحده، هر دو طرف را وادار کرد تا در زمینه فناوری سنجش از دور نظامی اقدامات جدی و گسترده‌ای انجام دهند. در این کشمکش، شوروی‌ها آغاز کننده رقابت جاسوسی ماهواره‌ای بودند، و موفق شدند تا در اکتبر سال 1957 نخستین ماهواره دورسنجی موسوم به اسپوتنیک1 را در مدار قرار دهند. که تمام جهانیان و ـ به خصوص ـ دانشمندان و فرماندهان نظامی ایالات متحده را شگفت‌زده کرد. اما امریکایی‌ها نیز با شتاب و دوراندیشی فراوان و از هراس پیش افتادن نظامیان شوروی در رقابت‌های فضایی و نظامی ماهواره‌ای برنامه‌های فضایی و ماهواره‌ای خود را ادامه دهند، و سرانجام این تلاش ها در 21 ژانویه سال 1959 به ثمر رسید.21 ژانویه سال 1959، روز موعودی بود که برنامه شناسایی و جاسوسی فضایی ایالات متحد، عروج خود را از دفاتر اداری و مطالعاتی شرکت‌های مطالعاتی و شرکت «لاکهید» نیروی هوایی و سیا به سوی فضای لایتناهی آغاز کرد. ماهواره «دیسکاور1» در این روز، در سکوی پرتاب پایگاه هوایی «واندنبرگ» آمریکا، در انتظار پرتاب به فضای بی پایان و قرار گرفتن در مدار بود. هرچند پرتاب «دیسکاور1» چند روز به تاخیر افتاد، اما سرانجام پرتاب آن با موفقیت انجام شد.

از آن زمان تا به امروز، صدها ماهواره مختلف از این دست ساخته و توسط نیروهای شوروی سابق و ایالات متحده در مدار قرار گرفته است؛ که هدف اصلی آن، تهیه تصویر‌های ماهواره‌ای با توان تفکیک بالا از مناطق مختلف زمین بود. در ابتدا توان تفکیک ماهواره‌ها چندان مطلوب نبود، و عمر ماهواره‌ها نیز کوتاه بود، و از همه مهم‌تر آن که سیستم بازیافت تصویر و فیلم های مربوط با روش بازیافت تصویری بود، که از ماهواره رها می‌شد؛ اما امروز ، روش‌ها از اساس دگرگون شده است، و اصل این فرآیند خیلی مهم رقومی است. توان تفکیک به معنای کوچک‌ترین بعد قابل تشخیص بر روی تصاویر ماهواره‌ای و ویژگی‌های مداری و گردشی ماهواره و نیز ویژگی‌های طیفی که دوربین یا سنجنده نصب شده در یک ماهواره در آن محدوده کار می کند، از جمله مهم‌ترین عوامل موثر در بکارگیری یک ماهواره یا سنجنده برای کاربردهای نظامی است.

به این ترتیب برای درک بهتر امکانات ماهواره‌های دورسنجی موجود در جهان، شناخت سکوها و سنجنده های موجود ضروری است. لازم به ذکر است که در مورد ماهواره‌های نظامی و جاسوسی اطلاعات زیادی در دست نیست. و آن‌چه در این گزارش آمده است تنها دربر گیرنده تمام سکوها و سنجنده‌های موجود تا سال 2002 میلادی است، که بخشی از آن‌ها از جمله ماهواره‌های با «توان تفکیک بالا» و «رادار» و پاره‌ای از اطلاعات دیگر می‌تواند کاربرد نظامی داشته باشد. امروز نظامیان در جهان غرب تعداد بی‌شماری ماهواره‌های نظامی عکس‌بردار و هواشناسی و شنود رادیویی در اختیار دارند، که اطلاعات آن‌ها بسیار محرمانه است. اطلاعات بیشتر در مورد شناسایی و جاسوسی ماهواره‌ای و پیشینه تاریخی آن را، می‌توان در کتاب « چشمان مخفی امریکا در فضا و برنامه ماهواره‌های جاسوسی ایالات متحد آمریکا » ترجمه رضا حائز، انتشارات اطلاعات مطالعه کرد.




تاريخ : دوشنبه 1391/07/17 | 22:57 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

از گذشته‌هاي دور، دفـاع و جنگ مهمترين انگيزة تـلاش انسان جهت دستيابي بـه روش‌هاي جـديد و فناوري پيشرفته براي برتري بر رقيب بوده است كه موقعيت‌هاي به دست آمده بعدها به زندگي شخصي افراد و علوم غيرنظامي نيز انتقال يافته و جامعة بشري را تحت تأثير قرار داده است. اين موضوع در مورد علومي كه با سرزمين سر ‌و‌ كار دارند، از عينيت بيشتري برخوردار است. نقشه‌هاي توپوگرافي و مدل برجستة زمين كه با استفاده از وسايل ابتدايي تهيه مي‌شدند، بيشتر براي طـراحي و اجراي مانورها و عمليات نظامي بـه كـار رفته‌اند. شناخت زمين و آشنايي بـا ويژگي‌هاي مختلف آن، هنوز عامل مهمي در بـرتري‌هاي نظامي محسوب مي‌شود. انتخاب مكان مناسب براي استقرار نيروها، انتخاب مسيرهاي مناسب براي دستيابي به اهداف، اندازه‌گيري دقيق فاصله‌ها، زاويه‌ها، مساحت و... از مهمترين مشغله‌هاي فكري فرماندهي نظامي بوده و هست. اِعمال آخرين تغييرات ايجاد شده بر روي نقشه‌ها در حداقل زمان ممكن، از نيازهاي اصلي فرماندهان و برنامه‌ريزان عملياتي است (پرهيزكار و فخري، 1379: 133). در اجراي عمليات‌هاي مختلف نظامي و تجزيه‌ و‌ تحليل منطقة عمليات همواره فرماندهان جنگ با اشتباه‌هاي مختلفي از قبيل ناتواني در تشخيص قدرت نظامي دشمن، اشراف كامل نداشتن به منطقة عمليات با توجه به وسعت زياد منطقه و وضعيت توپوگرافي آن، عدم شناسايي دقيق مسيرها و معابر نفوذي دشمن به حيطة تحت فرماندهي و ... روبرو بودند كه گاهي باعث شكست كامل يا تلفات شديد در جنگ و به قيمت از بين رفتن نفرات‌ و تجهيزات و از دست دادن منطقه تمام مي‌شد.

با ايجاد پيشرفت‌هاي چشمگير در فناوري برداشت، نگهداري، پردازش اطلاعات و افزايش حجم اطلاعات در اختيار تصميم‌گيران از يك طرف و استفادة پردامنه از اطلاعات مكاني‌ (نقشه‌هاي متفاوت در مقياس‌هاي گوناگون، عكس‌هاي هوايي و تصاوير ماهواره‌اي) در نيروهاي نظامي، لزوم وجود ابزار مناسب براي كار سريع‌تر و آسان‌تر با اطلاعات فوق، نياز به سرعت بالا در انتقال گزارش‌هاي دريافتي، نمايش آن بر روي نقشه و نشان دادن كجايي وقايع، حساسيت بالاي استفاده از سامانه‌‌هاي متناسب آن نظير GIS را نشان مي‌دهد.



تاريخ : دوشنبه 1391/07/17 | 22:56 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

با توجه به گستردگی فیزیکی و کالبدی شهرها و افزایش خطرات مترقبه و غیر مترقبه ، پرداختن به کاربری های امدادرسانی اورژانسی نظیر ایستگاهها آتش نشانی در شهرها ضروری به نظر می رسد و در ارتباط با این مسئله مسیریابی بین ایستگاههای آتش نشانی به محل های وقوع حوادث و نقاط تقاضا از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد .
از کاربردهای فرایند مسیر یابی می توان به کاربرد این نوع تحلیل در زمینه فعالیتهای اورژانسی نظیر امداد رسانی و آتش نشانی اشاره نمود که نیاز به تعیین بهترین و نزدیکترین مسیر بین دونقطه عرضه و تقاضای خدمات دارد . بارشد و توسعه غیر اصولی شهرها از یک سو و افزایش خطرات ناشی از حوادث مترقبه و غیر مترقبه از طرف دیگر ، ضرورت پرداختن به این خدمات بیشتر آشکار می گردد . به کمک این نوع فرایند نه تنها امکان تعیین بهترین و نزدیکترین مسیر بین چند نقطه فراهم میگردد بلکه موجب کاهش هزینه های مالی و اجتماعی ، کاهش ترافیک درون شهری ، افزایش سرعت در امر امداد رسانی و ... را نیز بهمراه داشته و همچنین منجر به تهیه نقشه منطقه بندی و خدمات رسانی ایستگاههای آتش نشانی در وضعیت موجود به حالت بهینه خواهد گردید .
قابلیت های تحلیل سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS )
با این مقدمه تحلیل ها ، توابع و مدلهای موجود در بسته های نرم افزاری این سیستم ، کارکرد های بسیار اساسی در تعیین نزدیکترین و بهترین مسیر بین دو نقطه عرضه و تقاضای خدمات و همچنین در تهیه نقشه منطقه بندی خدمات رسانی میتوانند داشته باشند . در فعالیتهای شهرسازی و بخصوص در زمینه تخصیص مکان یابی کاربری های شهری دو نوع تحلیل 1- تحلیلهای مبتنی بر شبکه 2- تحلیلهای فضایی ، کاربرد بسیاری دارند .
در تحلیلهای مبتنی بر شبکه ، معابر و خیابانهای شهری که نقش حیاتی و بنیادینی در جابجائیهای درون شهری ایفا می نمایند بصورت عوارض خطی بکار برده می شوند و به همین دلیل نتایج حاصل از این نوع تحلیل از درجه بسیار بالایی نسبت به تحلیل های نوع دوم که فقط به صورت فضایی به تعیین نزدیک ترین مسیر بین دونقطه می پردازند ، برخوردار می باشند . از توابع و تحلیلهای مبتنی برشبکه میتوان به تحلیلهای Find Best Route و Find Closest Facility و خروجیهای خطی و پلیگونی تحلیل Find Service Area و از تحلیلهای فضایی به تحلیل Spider Diagram اشاره نمود .
جهت تعیین بهترین و نزدیکترین مسیر بین ایستگاههای آتش نشانی موجود در سطح محدوده شهرها ( نقاط عرضه خدمات ) مراکز صنعتی ، تجاری ، مسکونی و ... ( نقاط عرضه خدمات ) روش تحلیل در چند مرحله به شرح ذیل مطرح می گردد :
1- جمع آوری اطلاعات و داده های فضایی و خصیصه ای :
الف ) تهیه و ایجاد لایه شبکه معابر به شکل عوارض خطی .
ب ) ایجاد لایه موقعیت مکانی ایستگاههای آتش نشانی بصورت عوارض نقطه ای .
ج ) ایجاد لایه موقعیت مکانی مراکز مسکونی ، تجاری ، صنعتی بصورت عوارض نقطه ای .
د ) جمع آوری و ورود اطلاعات خصیصه ای مربوط به هریک از عوارض نظیر حجم ترافیک ، محدودیت سرعت در راه ، مشخصات هندسی راه ها ، تقاطع های چراغ دار ، جهت مقاومت حرکت ، سرعتگیر ها ، چرخش ها ، توقفگاهها و ... که با عوارض مختلف نشان داده می شوند .
هـ ) انجام عملیات توپولوژی در محیط نرم افزار .
و ) ایجاد بانک اطلاعاتی .
ز ) آنالیز داده ها در محیط نرم افزار .
2- عوامل مؤثر بر شعاع عملکردی :
الف ) جمعیت ( تراکم خالص مسکونی )
با افزایش این نوع تراکم میزان آسیب پذیری نیز افزایش خواهد یافت . به عبارت دیگر بین تراکم خالص مسکونی و تعداد ایستگاههای آتش نشانی در سطح یک محدوده رابطه مستقیم وجود دارد بر اساس استانداردهای جهانی در ازای هر 50.000 نفر بایستی یک ایستگاه آتش نشانی وجود داشته باشد . چنانچه نیاز یک محدوده به ایستگاههای آتش نشانی از بُعد جمعیت بررسی گردد بطور مثال می بایستیی با احتساب جمعیت 331.893 نفری یک محدوده شهری ، تعداد 6 ایستگاه آتش نشانی وجود داشته باشد .
ب ) مساحت :
از آنجائیکه عامل زمان طبق استانداردهای بین المللی در رسیدن به محل حریق باید بین 3 الی 5 دقیقه باشد ، در نتیجه فعالیت عملیات هر ایستگاه و سرعت ماشینهای آتش نشانی به شعاع معینی محدود می شود . میتوان شعاع عملکردی ایستگاههای آتش نشانی را به کمک معادله زیر محاسبه نمود :

Ro = MA x V x T
که در آن RO = با شعاع عملیاتی تحت پوشش
MA x V = حداکثر سرعت حرکت خودروهای آتش نشانی ( کیلومتر در ساعت )
T = زمان مطلوب برای رسیدن به محل حادثه

ج ) کاربری اراضی :
کاربری اراضی از لحاظ بافت و استقرار واحدهای صنعتی ، تجاری ، مسکونی ، تفریحی ، آموزشی و سیاسی و... در نحوه استقرار ایستگاههای آتش نشانی تاثیر گذار است . بطوریکه نواحی تجاری ، صنعتی و انبار ها بعلت وجود مواد اشتعال زا بیش از انواع کاربری ها در خطر آتش سوزی قرار دارند بر این اساس لزوم ایجاد ایستگاههای آتش نشانی و امداد رسانی در این گونه مناطق و همچنین هسته مرکزی شهرها که دارای بافت ارگانیک و فشرده می باشد ضروری مینماید .
د ) شبکه ارتباطی :
کیفیت و حجم شبکه های ارتباطی ، تراکم وسایل نقلیه ، عرض خیابانها و معابر ، یکطرفه بودن خیابانها ، شیب خیابان و ... در چگونگی استقرار ایستگاههای آتش نشانی بسیار موثرند . زیرا کیفیت شبکه و تراکم آن سرعت متوسط رفت و آمد وسایل نقلیه را تعیین کرده و با مشخص شدن سرعت متوسط ، شعاع عملیاتی هر ایستگاه محاسبه می شود . براساس نتایج طرح توسعه و عمران و حوزه شهرها ؛ سیستم حمل ونقل شهری در بعضی محدوده ها با چند گره ترافیکی رو به رو می باشد . وجود بازار در دل این محدوده ها ، بار ترافیکی بسیار زیادی را براین محدوده ها وارد می سازد . شیب و توپوگرافی بسیار خشن در بعضی قسمتهای شهرها که شبکه عبور و مرور بسیار نا مناسبی را برای این محدوه ها منجر گردیده است .
در بعضی شهرها بافت ارگانیک هسته مرکزی شهر دارای طرح هندسی نامناسب میباشد . با توجه به این مسایل باید در مکان یابی ایستگاههای آتش نشانی در سطح محدوده های شهری تمامی این پارامترها مد نظر قرار گیرد .
هـ ) کیفیت ابنیه :
ساختمانها و بناهای شهر باید از مصالح با دوام و اسکلت فلزی یا بتن آرمه تشکیل شده باشند که عدم وجود این معیار در شهر ممکن است عواقبی را در خصوص میزان آسیب رسانی به شهروندان بعد از وقوع حادثه را در پی داشته باشد . با توجه به این شاخص ها در مکان یابی ایستگاههای آتش نشانی در سطح محدوده ها باید این مسائل لحاظ گردد .
و ) تجزیه و تحلیل داده ها :
پس از جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز و انجام عملیات توپولوژی می بایست اقدام به ایجاد بانک اطلاعاتی از محیط نرم افزار Arcview گردد . سپس اطلاعات خصیصه ای مربوط به هر یک از عوارض به پایگاه اطلاعاتی اضافه و با استفاده از قابلیتهای تحلیل موجود در نرم افزارهای Arcview و Arcinfo به تجزیه و تحلیل توأم داده های مکانی و خصیصه ای پرداخته شوند . در ادامه به نتایج هر یک از این تحلیلها اشاره می گردد :

نتایج حاصل از تحلیل Find Best Route
بهترین مسیر ، مسیری است که دارای کمترین میزان مقاومت بوده باشد. پس از درخواست امداد ، بهترین کار تعیین مسیر ( از لحظ کمُی و کیفی ) بین نزدیکترین ایستگاه آتش نشانی و محل وقوع حادثه آتش سوزی می باشد که تأخیر ناشی از بکارگیری سیستم های سنتی امداد رسانی نتایج منفی بسیار زیادی را به همراه دارد .
اما در سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) پس از درخواست امداد ، آدرس و مشخصات محل وقوع حادثه به سیستم وارد شده و با اجرای تحلیل Find Best Route میتوان در کمترین زمان ممکن بهترین مسیر امداد رسانی را تعیین کرد . در این مسیریابی فاکتورهایی نظیر حجم ترافیک تقاطع ها و گره ها ، مشخصات فیزیکی راهها و ... مد نظر قرار گرفته می شوند
نتایج حاصل از تحلیل Find Closest Ruote
این امکان وجود دارد که نزدیک ترین مسیر بین دو نقطه عرضه ( ایستگاههای آتش نشانی ) و تقاضای خدمات ( محل های وقوع حوادث اعم از تصادف ، آتش سوزی و ... ) بعنوان بهترین مسیر مطرح بوده باشد ، ولی عکس این قضیه صادق نیست چراکه نزدیکترین مسیر می تواند بعلت داشتن تقاطع ها ، گره ها ، مشخصات فیزیکی راهها و ... زمان بیشتری را برای حرکت خودرو های امداد رسانی به خود اختصاص دهد . ولی با این وجود نیاز هست تا نزدیکترین مسیر بین دو نقطه بدون در نظر گرفتن این محدودیت ها تعیین گردد که جهت انجام این کار می توان با انجام تحلیل Find Closest Ruote نزدیک ترین مسیر بین دونقطه را بر روی شبکه تعیین نمود .
نتایج حاصل از تحلیل Find Service Area
برای تعیین شعاع عملکردی هر یک از ایستگاههای آتش نشانی موجود در سطح محدوده شهرها و تعیین میزان مساحت و جمعیت تحت پوشش این مراکز می توان از تحلیل Find Service Area استفاده نمود . با اعمال شعاع عملکردی 1250 تا 1500 متر و اجرای تحلیل فوق الذکر ، نتیجه خروجی به صورت دو نوع عوارض خطی و پلیگونی حاصل می گردد که نشان دهنده شعاع عملیاتی مراکز آتش نشانی موجود در سطح محدوده های شهری می باشد .
نتایج حاصل از تحلیل Spider Diagram
این تحلیل از جمله تحلیل های فضایی موجود در سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) بوده و یکی از تحلیل های تخصیص مکان یابی است که میتوان آن را درجهت تخصیص هر یک از نقاط تقاضا به مراکز عرضه این نوع خدمات ( ایستگاههای آتش نشانی و امداد و نجات ) استفاده کرد و ایجاد نقشه منطقه بندی خدمات بهینه ، برای ایستگاههای امداد رسانی موجود ؛ محدوده های خارج از شعاع عملیاتی بهینه را شناسایی و اقدام به مکان یابی نقاط جدید برای برای ایستگاههای آتش نشانی نمود تا حداکثر پوشش حاصل آید .



تاريخ : دوشنبه 1391/07/17 | 22:46 | نویسنده : کارجی- دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی |

نشریه ی الکترونیکی جغرافیای ایران حاوی مطالب آموزنده ای در زمینه ی علوم زمین، اکوتوریسم، جغرافیای شهری و روستایی، جغرافیای سیاسی، دور سنجی، جی پی اس و جی آی اس، اقلیم شناسی و جغرافیای عمومی به علاوه ی آخرین اخبار و تازه ها در این شاخه ها:

http://persiangeo.com

وبسایت سازمان نشنال ژئوگرافی:

http://nationalgeographic.com

پایگاه ملی داده های علوم زمین ایران:

http://ngdir.com

مجله ی کانادایی جغرافیا:

http://canadiangeographic.ca

انجمن جغرافی دانان ایالات متحده:

http://aag.org

وبلاگ جغرافیا و هواشناسی:

http://tangestan.blogfa.com

موسسه ی جغرافیایی گیتاشناسی:

http://gitashenasi.com

نقشه های جغرافیایی و تصاویر زنده ی ماهواره ای

در این وبسایت امکان مشاهده ی نقشه ی کره ی زمین همراه با مناطقی که در لحظه ی مشاهده در موقعیت روز و شب قرار دارند فراهم شده است. همچنین کاربر قادر است سیاره ی زمین را از دید ناظری که در ماه یا خورشید قرار گرفته مشاهده کند! بعلاوه کاربر میتواند با انتخاب طول و عرض جغرافیایی مورد نظر خود هر نقطه از سیاره ی زمین را توسط ماهواره از بالا مشاهده کند. در ضمن تصاویر زنده بوده و حتی امکان تجدید کردن آنها در هر زمان فراهم است:

http://www.fourmilab.ch/cgi-bin/uncgi/Earth/action?opt=-p

http://www.fourmilab.ch/earthview/vplanet.html

وبسایت ارائه کننده ی نقشه هایی بی نظیر از قاره ها و کشور های مختلف:

http://www.atlapedia.com

مجموعه ای از اطل