مقدمه با واژه اتمسفر کم و بیش همه آشنا هستیم. علوم اتمسفری در دو شاخه هواشناسی و آب و هوا شناسی به مطالعه ویژگیهای آن می‌پردازد. که این دو در مقیاس زمانی باهم فرق می‌کنند. هواشناسی شرایط جوی را در زمان معین و بطور عام با استفاده از اصول و قوانین و مدلهای ریاضی و فیزیکی و دینامیکی در کوتاه مدت بررسی ، پیش بینی می‌کند و به مطالعه تغییرات اتمسفر می‌پردازد. آب و هواشناسی هوای غالب در دراز مدت (اقلیم) را با توجه به ویژگیها و اصول و مفاهیم جغرافیایی ، عوامل بوجود آورنده و تأثیرات آن بر زندگی انسانی ، تفاوتهای آب و هوایی مکانها مورد بررسی قرار می‌دهد. سیر تاریخی آب و هواشناسی در آثار فیلسوفان یونان باستان با تعبیرهای آب و هوای سه گانه گرم ، معتدل و سرد دیده می‌شود. اولین کتاب در حدود چهار قرن پیش از میلاد مسیح به نام هواها ، آبها ، مکانها توسط هیپوکرات نوشته شد. در قرن دوم بعد از میلاد بطلمیوس بر اساس تفاوت حرارت سرزمینهای شناخته شده را به هفت اقلیم تقسیم بندی کرد. هواشناسی علمی از قرن هفده و هیجده بر پایه جمع آوری دانسته‌ها درباره مناطق مختلف و جمع بندی و میانگین گیری شروع شد که جنبه توصیفی داشت و به دلیل کار با اعداد معرف واقعیت نبوده و به عملکردهای مشترک همه عناصر آب و هوایی توجه نمی‌شد. در قرن نوزده با کشف قوانین فیزیکی مانند جذب ، تابش ، هدایت ، تبخیر و ... هواشناسی نیز علمی‌تر شد و از اصول هیدرودینامیکی استفاده کرد. بنابراین علمی در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم با تهیه و بکارگیری نقشه‌های هواشناسی جامعه و بوجود آمدن مکتبهای هواشناسی اکثرا با نام شهرهای بزرگ به شکوفایی رسید. هامبلولت عامل مهم تغییرات را خورشید مطرح کرده ، با استفاده از خطوط همدما نقشه پراکندگی دما را در نیم کره شمالی ترسیم کرد و به تأثیر دما در هواهای متفاوت پی برد. مکتب برگی نظریه جبهه قطبی ، تشکیل سیکلون و توده‌های هوا را مطرح کرد. مکتب فرانکفورت مقدمات مطالعات سه بعدی جو و تأثیرات طبقات میانی و بالایی را بر سیستمهای هوایی مطرح کرد. مکتب شیکاگو مهمترین کشف آب و هواشناسی یعنی اصل ثابت بودن چرخندگی مطلق توده هوا در طول مسیر حرکت و مدل موجها در حرکت باد را مطرح کرد که به امواج رزبای معروف گشتند، وجود رود باد نیز در این مکتب کشف شد. مدل گردش عمومی اتمسفر ارائه شد و ثابت شد تغییرات آب و هوایی در زمین نتیجه تأثیر مستقیم انرژی خورشید نیست. تغییرات فشار اتمسفر ، امواج طبقات میانی و بالایی حرکت و چرخش کره زمین و نیروهای کریولیسی نیز نقش دارند. با توجه به تفاوت نگرشها ، آب و هواشناسی توصیفی ، دینامیک ، فیزیکی ، سینوپتیک ، کاربردی بوجود آمدند که آب و هواشناسی سینوپتیک (همدیده بانی) با توجه به تمام جنبه‌های موثر و احتمالی در آب و هوا جامعیت بیشتری دارد. آب و هواشناسی فیزیکی در آب و هواشناسی فیزیکی منبع اصلی انرژی خورشید است. بنابراین سیر تغییرات و تبدیلات آب و هوایی ، مناطق گرم ، سرد ، باد و ... برای یکنواخت کردن انرژی در سطح کره زمین در ارتباط با خورشید و با توجه به دریافت انرژی و خروج آن از طریق بازتاب و تابش سیاره‌ای با توجه به ویژگیهای منطقه‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرد. هواشناسی فیزیکی اساس هواشناسی دینامیک است، زیرا لازمه یکنواخت شدن انرژی بین مناطق وزش باد و جابجایی بخار آب بین مناطق با دماهای متفاوت است که با استفاده از قوانین حرکت و دینامیک بیان می‌شوند. در هواشناسی دینامیک نتایج حاصل از پراکندگی انرژی تابشی خورشید و فرآیندهای ترمودینامیکی با استفاده از روشهای ریاضی و اصول فیزیکی بررسی می‌شود. هواشناسی دینامیکی مبنای نظری هواشناسی سینوپتیک است. منبع:سایت رشد

موضوع این رشته تحصیلی:

جغرافيا در مقطع کارشناسي در چهار شاخه اصلي جغرافياي طبيعي، جغرافياي انساني، کارتوگرافي و جغرافيا سياسي - نظامي ارائه مي شود و هر يک از گرايشهاي جغرافياي طبيعي و انساني داراي گرايشهاي متعددي هستند. البته تفاوت هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 8 واحد تخصصي است و به همين دليل بسياري از دانشگاهها در دفترچه راهنماي آزمون سراسري، گرايشهاي موجود در دانشگاه خود را ذکر نکرده و تنها به شاخه هاي اصلي جغرافيا که در آن دانشگاه تدريس مي شود، اشاره نموده اند.
شاخه جغرافياي طبيعي:
جغرافياي طبيعي علمي است که محيط طبيعي و تاثير عوامل و عناصر محيطي بر زندگي و فعاليت انسان را مطالعه مي کند. اين علم در مقطع کارشناسي داراي دو گرايش ژئومورفولوژي و آب و هواشناسي است.
گرايش ژئومورفولوژي:
ژئومورفولوژي بيشتر به پديده هاي سطح زمين توجه دارد يعني، ريخت يا چهره زمين را مطالعه مي کند. به همين دليل اين علم ارتباط نزديکي با زمين شناسي دارد و تحت تاثير يافته هاي علم زمين شناسي است. چرا که ريخت يا شکل ظاهري زمين، تبلور اتفاقات درون زمين مي باشد. البته زمين شناسي بيشتر به اعماق و لايه هاي دروني زمين مي پردازد اما ژئومورفولوژي فرآيندهاي بيروني يا سطحي زمين را مطالعه مي کند.
دروس تخصصي گرايش ژئومورفولوژي:
ژئومورفولوژي مناطق شهري، نقشه ها و نمودارهاي ژئومورفولوژي، هيدرولوژي کاربردي، کاربرد ژئومورفولوژي در برنامه ريزي شهري و منطقه اي، تفسير نقشه (توپوگرافي و زمين شناسي)، پايان نامه.
گرايش آب و هواشناسي( اقليم):
رشته آب و هواشناسي فرآيندهاي حاکم در داخل جو از جمله انرژي و توزيع آن در سطح سياره زمين، حرکات جو و قانونمندي هاي حاکم بر اين حرکات و تاثير اين فعاليت ها بر روي زيست و فعاليت انسان ها، جانداران و محيط بي جان سياره زمين را مطالعه مي کند.
اين گرايش بيشتر مسائل آب و هوا و تاثير عناصر و عوالم اقليمي در فعاليت انسان و مسائل بهره برداري از زمين مثل کشاورزي مطرح مي شود.
درس هاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترک بين شاخه هاي جغرافيا:
جغرافياي آبها، جغرافياي خاکها، جغرافياي زيستي، آب و هواي ايران، ژئومورفولوژي ايران، منابع و مسائل آب ايران، اصول و روشهاي برنامه ريزي ناحيه اي، مباني جغرافياي جمعيت، مباني جغرافياي روستايي، مباني جغرافياي اقتصادي: کشاورزي، مباني جغرافياي اقتصادي: صنعت، حمل و نقل و انرژي، جغرافياي سياسي، مباني جغرافياي شهري، جغرافياي کوچ نشيني، پژوهش ميداني در جغرافيا ( روش تحقيق عملي)، زمين در فضا، رياضيات، آمار و احتمالات1، منابع و مآخذ جغرافياي ايران، فلسفه جغرافيا و جغرافياي کاربردي، تاريخ علم جغرافيا، کارتوگرافي(نقشه کشي)، نقشه برداري( نظري و عملي)، نقشه خواني، روش تحقيق: نظري، اصول سنجش از دور، کاربرد عکسهاي هوايي و ماهواره اي در جغرافيا، آمار و احتمالات :2 کاربرد آمار در جغرافيا، کامپيوتر در جغرافيا، مباني علم جغرافيا، زمين شناسي براي جغرافيا، مباني اقليم شناسي، آب و هواي کره زمين، مباني ژئومورفولوژي: 1 ساختماني، مباني ژئومورفولوژي:1 ديناميک.
دروس اصلي مشترک بين گرايشهاي جغرافياي طبيعي:
جغرافياي قاره ها، جغرافياي کوارترنر، زمين شناسي ايران، مسايل جغرافيايي مناطق خشک ايران، حفاظت خاک، جنگل ومرتع  و مسايل آن در ايران، جغرافياي ناحيه اي ايران، متون جغرافياي طبيعي به زبان خارجي، جغرافياي انساني ايران(1): (جمعيت
- اقتصادي)، جغرافياي انساني ايران (2): ( شهري - روستايي)، نقشه برداري تکميلي، مباني محيط زيست، ژئومورفولوژي  اقليمي، کاربرد جغرافياي طبيعي در برنامه ريزي شهري و منطقه اي، ( با تاکيد بر ايران).  
شاخه کارتوگرافي:
کارتوگرافي هنر، علم و فن تهيه انواع نقشه براي استفاده در ساختار اقتصادي، فرهنگي، دفاع ملي، روابط بين الملل، تعليم و  تربيت، جهانگردي و موارد متنوع ديگر است. يعني يک جغرافيدان به ياري نقشه اطلاعات دقيقي درباره موقعيت ها و  پراکندگي ها به دست مي آورد.
حال با توجه به اين که ما صدها نوع نقشه داريم، مشخص است که تهيه يک نقشه نياز به مهارتي خاص دارد که اين مهارت را دانشجوي رشته کارتوگرافي به دست مي آورد.
دروس پايه و اصلي:
رياضيات، سنجش از راه دور، ژئومورفولوژي ايران، جغرافياي آبهاي ايران، منابع و مآخذ جغرافياي ايران، متون جغرافيايي به زبان خارجي، جغرافياي خاکها، جغرافياي نظامي ايران، مباني جغرافياي سياسي، فلسفه ي جغرافيا، زمين در فضا، زمين شناسي براي جغرافيا، مباني آب و هواشناسي، جغرافياي آبها، ژئومورفولوژي عمومي، جغرافياي زيستي، کاربرد آمار در جغرافيا، جغرافياي اقتصاد عمومي، جغرافياي جمعيت، جغرافياي روستايي( عمومي و ايران)، جغرافياي شهري( عمومي و ايران).
دروس تخصصي:
آمار و احتمالات، کامپيوتر، فيزيک نور، کليات جغرافياي جهان، تئوري خطاها، فتوگرامتري، تفسير عکس، هيدروگرافي، نقشه برداري، کارتوگرافي رياضي، کارتوگرافي موضوعي، عکاسي و فن چاپ، گرافيک، اردو نقشه برداري هيدروگرافي، پروژه کارتوگرافي، کارتوگرافي کامپيوتري، جغرافياي خليج فارس، ژئودزي عمومي، نجوم ژئودزي، کارتوگرافي.
شاخه جغرافياي انساني:
جغرافياي انساني به عنوان يکي از شاخه هاي مهم علوم جغرافيا در دو گرايش جغرافياي شهري و روستائي در دانشگاهها و موسسات آموزش عالي کشورمان ارائه مي شود.
گرايش جغرافياي شهري
جغرافياي شهري به مطالعه مسائل مهمي از جمله گسترش شهرها، مسائل اقتصادي و جمعيتي شهرها و همچنين بحث روز جغرافياي شهري يعني توريسم مي پردازد.
بررسي نحوه اشغال فضا، نوع تمرکز و پراکندگي مشاغل نيز در يک شهر و همچنين چگونگي جابجايي از محل کار به سکونت، ارتباط شغل و مسکن و تاثيرات متقابل و چند جانبه اي که ميان اين متغييرها برقرار است، در جغرافياي اجتماعي شهرها بررسي مي شود.
دروس تخصصي گرايش جغرافياي شهري:
اقتصاد شهري، شهرها و شهرکهاي جديد، روابط متقابل شهر و روستا با تاکيد بر ايران، اصول و روشهاي برنامه ريزي شهري، برنامه ريزي شهري در ايران، کارگاه برنامه ريزي شهري و منطقه اي(روش تهيه تفسير طرحهاي شهري و منطقه اي)، پايان نامه.
گرايش جغرافياي روستايي:
اين گرايش به بررسي رابطه شهر و روستا، برنامه ريزي و توسعه روستايي، نوسازي و آينده روستاها، روستاهاي آينده، علل و عوامل مهاجرت روستانشينان، بهداشت و اوقات فراغت روستائيان، حفظ محيط زيست، نحوه حمل و نقل، کيفيت زندگي و وضعيت اقتصادي روستاها مي پردازد.
دروس تخصصي گرايش جغرافياي روستايي:
اصول و روشهاي برنامه ريزي روستائي، اقتصاد روستائي، روابط متقابل شهر و روستا با تاکيد بر ايران، برنامه ريزي روستائي در ايران، کارگاه برنامه ريزي روستائي:( روش تهيه و تفسير طرحهاي روستائي)، پايان نامه.
گرايش جغرافيا و برنامه ريزي شهري:
گرايش جغرافيا و برنامه ريزي شهري تلاش مي کند تا با توجه به عوامل انساني و طبيعي موجود در هر شهر، براي مسائل جمعيتي، اقتصادي، زيست محيطي آن برنامه اي بينديشد تا مطابق اين برنامه مهندسين معمار، عمران، سازه و تاسيسات، بخشهاي مختلف شهر را طراحي کرده و يا مشکلات شهر را حل نمايند.
دروس اصلي مشترک بين گرايشهاي جغرافياي انساني:
جغرافياي جمعيت ايران، جغرافياي روستائي ايران، جغرافياي شهري ايران، جغرافياي اقتصادي ايران:1 کشاورزي، جغرافياي اقتصادي ايران:2 صنعت، حمل و نقل انرژي، اصول علم اقتصاد، نظريه هاي اقتصادي و اقتصاد توسعه، متون جغرافياي انساني به زبان خارجي، نقشه ها و نمودارهاي موضوعي در جغرافياي انساني، ويژگيهاي جغرافياي انساني مناطق خشک ايران، جغرافيا و صنعت توريسم، ويژگيهاي جغرافيايي کشورها توسعه يافته، ويژگيهاي جغرافيايي کشورهاي اسلامي، ويژگيهاي جغرافيايي آسياي ميانه، کاربرد جغرافياي طبيعي در برنامه ريزي شهري و روستايي، جغرافياي تاريخي( با تاکيد بر ايران).
  شاخه ي جغرافياي سياسي - نظامي:
اين رشته از جغرافيا به بررسي نقش عوامل جغرافيايي در سرنوشت جنگ ها مي پردازد. عواملي مثل وضعيت ارتفاعات، آب و هوا و يا وضعيت کشورهاي همسايه که مي تواند نقش بسزايي در سرنوشت يک جنگ و در نتيجه در وضعيت سياسي يک کشور داشته باشد.

اقلیم شناسی در قرآن

إنّ هذا القرآن یهدی للّتی هی أقْوَمُ….1 همانا قرآن، خلق را به استوارترین راه‌ها هدایت می‌کند. در قرآن کریم، آیات بسیاری درباره خدا‌شناسی از طریق علم وجود دارد. خداوند پیوسته به اجزای طبیعت اشاره می‌کند و هرکدام را آیه و نشانه‌ای از وجود لا یزال خود می‌داند. از بزرگ‌ترین بخش کاینات تا ریزترین ذره آن، همه و همه نشانه قابل توجهی هستند برای کسانی‌که در آیات الهی اندیشه می‌کنند. …ان فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون،… یعقلون،… یسمعون،…. قرآن با عبارات امری و پرسشی، انسان را مورد خطاب قرار می‌دهد و از او می‌خواهد که در آفاق و انفس تفکّر کند.2 از این‌رو، همواره کسانی را که نسبت به آیات و نشانه‌های خدا بی‌توجهند، شماتت می‌کند و می‌فرماید: چه بسیار نشانه و آیه که در آسمان‌ها و زمین وجود دارد، ولی (انسان‌ها) از آن می‌گذرند و (بی‌توجه) به آن پشت می‌کنند.3 و در کلامی دیگر می‌فرماید: اگر آب دریا برای نوشتن کلمات پروردگار مرکب شود، پیش از آن که کلمات الهی به آخر برسد، دریا خشک خواهد شد، هرچند دریایی دیگر به آن بپیوندد.4 هم چنین به سیر و سفر در زمین برای دیدن آثار وجود پروردگار سفارش می‌فرماید: آیا پس به سیر و تماشا در زمین نمی‌روند تا دل‌هاشان بینش وهوش یابد یا گوش‌هایشان به حقیقت شنوا گردد؟5 افزون برآن، کسانی را که در خلقت زمین و آسمان تفکّر می‌کنند، با صفت «اولوا‌الالباب» مورد لطف قرار می‌دهد. اکنون با پیروی از قرآن کریم و با استفاده از همان روش در باب خدا‌شناسی علمی، آن قسمت از آیات را که مربوط به علم اقلیم شناسی است، مورد بحث قرار می‌دهیم: چگونگی تشکیل باد: علت اصلی جریان‌های عمومی اتمسفر را باید در تفاوت ترازنامه انرژی مناطق قطبی و منطقه حاره جست‌و‌جو کرد. به عبارت دیگر، موتور این جریان را تفاوت انرژی این مناطق به چرخش درمی‌آورد. اگر زمین به دور خود نمی‌چرخید، در این شرایط، هوای صعودی از منطقه حاره به صورت بادهای آزئوستروفیک AgeostrPhic (نیروی منحرف کننده و حاصل از گردش زمین به دور محور خودش) از سطوح فوقانی به سوی قطبی حرکت می‌کردند و پس از نزول، دوباره به استوا برمی‌گشتند. در نتیجه، یک سیستم ساده از این نوع بادها به وجود می‌آمد، ولی به سبب گردش زمین به دور خود، جهت باد تغییر می‌کند و تقریباً حالتی موازی با مدارها به وجود می‌آید که سیستم گردش عمومی اتمسفر را پیچیده و گوناگون می‌کند که هرکدام شکل‌ها، جهت‌ها و ویژگی‌های خاص خود را دارا هستند مانند: بادهای موسمی، بادهای غربی و بادهای قطبی. این‌جاست که معجزه آیات حق آشکار می‌شود و هربیدار دلی را به فروتنی وا می‌دارد؛ زیرا می‌فرماید: هو الّذی أرسل الرّیاح بُشراً بین یدی رحمته. او کسی است که بادها را بشارت دهنده رحمت خویش فرستد. در این آیه به ریاح اشاره شده که جمع ریح است. این آیه بروجود بادهای گوناگون و سودمند بودن آن‌ها دلالت دارد؛ زیرا می‌فرماید: «بشراً بین یدی رحمته». نوعی دیگر از بادها که تخریب کننده‌اند، در قرآن با عبارت «ریح عاصف» و در کتاب‌های علمی با نام «توفان» و در بعضی موارد با عنوان «بادهای وحشی» از آن‌ها یاد شده است. پیدایش این پدیده نیز بدین گونه است که اگر توده هوای مرطوب مجاور پهنه‌ی نسبتاً کوچکی از زمین گرم شود، سبک شده و در مقابل هوای سرد اطراف روبه بالا می‌رود. وقتی اختلاف دمای هوای گرم و سرد زیاد شد، علاوه براین‌که این حرکت رو به بالا سریع می‌شود، به سبب هجوم هوای سرد، اطراف هوای گرم نیز به شدت شروع به چرخیدن می‌کند. در نتیجه، توفان پیچیده پدید می‌آید. این توفان معمولاً مخصوص آمریکای شمالی و استرالیا است و پیش‌گویی آن فوق‌العاده دشوار. هوا در قسمت مرکزی این توفان به سرعت بالا می‌رود و از مشخصات آن پیدایش ابر قیفی شکل است. این ابر قیفی شکل در توده‌ای از ابرهای «کومولو نیمبوس»، تشکیل و به سوی زمین کشیده می‌شود. این قیف بالا و پایین می‌رود و در جهت‌های گوناگون می‌چرخد و به هر‌جای زمین برسد تقریباً همه چیز را ویران می‌کند. قطر این توفان از چند متر تا حدود 2 کیلو متر و سرعت چرخیدن آن 320 تا 480 کیلو متر در ساعت است. حتی سرعت صعود آن در مرکز ممکن است به 320 کیلومتر برسد. چون فشار هوا در مرکز توفان پیچیده کم است، اگر به ساختمانی برخورد کند، فشار هوای درون ساختمان نسبت به خارج فزونی می‌یابد و به انفجار ساختمان‌ها می‌انجامد و اشیای سنگین را تا فاصله زیاد پرتاب می‌کند. خداوند در آیاتی از قرآن کریم سرنوشت ملت‌هایی را بیان می‌کند که به دلیل طغیان و کفرشان گرفتار این‌گونه توفان‌ها شده‌اند. سرانجام قوم نوح را چنین بیان می‌فرماید: فأخَذَهمُ الطّوفانُ وهُم ظالمون. به سبب ظلمشان گرفتار توفان شدند. هم‌چنین یکی از بلاهایی که بر بنی‌اسرائیل فرود آمد، توفان بود: فَأرْسَلْنا عَلَیهم الطّوفان.6 وبرآنان توفان فرو فرستادیم. در قسمتی از آیه 22 سوره‌ی یونس نیز حالت افرادی را بیان می‌کند که در دریا گرفتار توفان شده‌اند: جائتها ریح عاصف وجاءَهم المَوجُ مِنْ کُلِّ مکانٍ وظَنّوا أنّهم واقع بهم. تند بادی به سراغشان آمد و امواج از همه طرف آنان را محاصره کردند، به گونه‌ای که گمان کردند به وسیله امواج احاطه شده‌اند. فأرْسَلْنا عَلَیهم ریحاً صَرْصَراً فی أیامٍ نَحِساتٍ لنُذیقَهُمْ عذابَ الخزی فی الحیاةِ الدُّنیا.7 پس فرستادیم بر‌آن‌ها تندبادی را در روزهایی شوم تا بچشانیم عذاب و خواری را در دنیا. 1. اسراء، 9. 2. یوسف، 105. 3. کهف، 109. 4. حج، 46. 5. عنکبوت، 14. 6. اعراف، 133. 7. فصلت، 16.

هوا و اقلیم شناسی                       مشخصات هوا ، ساختار اتمسفر(جو) بی رنگ  2. بی بو  ٣. بی مزه  4. غیر قابل احساس ( در مواقعی که بی حرکت است ) 5. جرم آن در حدود 1014 × 5.6 تن است 6. بسیار مقاوم است ( شهاب سنگ در هنگام بر خورد با جو زمین آتش می گیرد) 7. جو قابل ارتعاش است مولکول های موجود در آن براحتی حرکت می کنند . 8. روان و سیال است جو تعیین کننده ی  حیات بر روی کره ی زمین است : 1-      داراری اکسیژن است (گاز حیات) 2-      لایه ی اوزون موجود در جو از نفوذ تابش های فرابنفش که بسیار مضر ند جلوگیری می کند 3-      تعدیل کننده ی دما است ( به علت وجود بخار آب موجود درآن ) 4-      جلو گیری از نفوذ سنگ های آسمانی می کند یونوسفر به علت وجود یون ها ، امواج رادیویی را باز می گرداند . مبدا جو : مبدا جو به مبدا کائنات بر می گردد فرضیه: جهان از گار های داغ پلاسما تشکیل شده است که به تدریج اتم های هیدروژن و ... (سبک و سنگین ) . در خورشید دو اتم سبک با هم تشکیل شده و یک هلیم را تشکیل می دهند که مازاد جرم آن به انرژی تابش تبدیل می شود ç جوش هسته ای در حرارت بالا انجام می گیرد ç ç تشکیل تدریجی سیارات فاصله ی بین زمین تا خورشید 8 دقیقه ی نوری است . ابعاد کهکشان راه شیری نزدیک 10 سال نوری است . فاصله ی ما با کهکشان کناری که با چشم غیر مسلح گاهی در شب های تاریک دیده می شود ، 100 میلیون سال نوری است . تا ٣ دهه گذشته گفته می شد که کهکشان ها ، منظومه اند اما بعداً مشخص شد که هر منظومه دارای چند کهکشان می باشد که حول محوری که از مرکز جرم آن می گذرد ، حرکت می کنند . حدود 500 میلیون سال از شکل کنونی زمین می گذرد . اتمسفر فعلی دارای ترکیب زیر است : ازت با در صد حجمی 78.084% و درصد جرمی 75.51% اکسیژن                   20.946 % و                       23.15% آرگون                     0.934 %     و                      1.28% دی اکسید کربن           0.033%    و                   0.046 % غلظت جو تا ارتفاع 5.5 کیلومتری است و به همین دلیل در ارتفاعات بالا تر مشکلات تنفسی بوجود می آید . ارتفاع جو بی نهایت است و در یک ارتفاع خاص به پایان نمی رسد . در هیچ نقطه ای از کیهان خلا وجود ندارد . آنچه که ما از جهان شناخته ایم تنها 20% از کل موجودی آن است . جو زمین ارتفاع یکنواختی ندارد و ارتفاع آن در قطبین کمترین و در استوا بیشترین است . کره ی زمین کره ی کامل نیست و زمین وار است ( ژنوئید ) کره ی زمین در حال چرخش است و نیروی جانب به مرکز ذرات را به سوی مرکز نگه می دارد که همان نیروی جاذبه ی زمین است . اختلاف نیرو در بخش های مختلف زمین است که باعث تغییر شکل زمین می شود . جو در زمین به صورت لایه لایه است هم از نظر ترکیب گاز ها و هم از نظر تغییرات دما ( می توان جو را از جهات مختلف لایه بندی کرد )  تا ارتفاع 100 کیلو متری (110) ترکیب جو به این صورت باقی می ماند بعد از آن گازها به ترتیب جرم شان به صورت لایه لایه روی هم قرار می گیرند . به این صورت که : از ارتفاع 100 تا 1000 کیلومتری از سطح زمین اکسیژن            1000 تا 2400 کیلومتری هلیوم            2400 تا 9000 کیلو متری هیدروژن و از 9000 کیلومتری به بعد هم که گاز های بین سیاره ای قرار می گیرند  شامل یون ، الکترون ، پروتون و ...( ذرات بنیادی) لایه بندی جو بر اساس تغییرات دمایی در ارتفاعات مختلف : برای اندازه گیری دما در ارتفاعات مختلف از دستگاه رادیو سوند استفاده می کنند   تروپوسفر: لایه اولین جو – در مجاورت سطح زمین – میانگین دما جو 20درجه – با افزایش ارتفاع در آن دما کاهش می یابد( البته کاهش دما تدریجی است و با سرعت کمی صورت می گیرد)- اکثر پدیده های جوی در این لایه رخ می دهند مثلاً کومولو نیمبوس و استراتوس که مرتفع ترین ابر ها هستند در ارتفاع 7 تا 8 کیلو متری تشکیل می شوند . این لایه در بر گیرنده ی بیشترین مقدار جرم جو است .12-11کیلومتر ضخامت دارد ( به طور متوسط). در قطب حداقل و در استوا  حداکثر مقدار خود است . مرز بین این لایه و لایه  ی بعدی ( استراتوسفر) را تروپوپاز می نامند. استراتوسفر : (50-12) کیلو متری از سطح زمین – دمای هوا در این لایه به علت تغییر در غلظت اوزون متغیر است (اوزونوسفر در این لایه قرار دارد ) – در ٣ کیلو متری اول آن دمای هوا ثابت است . در قسمت های بالا تر با افزایش ارتفاع افزایش دما را خواهیم داشت . مرز جدا کننده ی استراتوسفر با مزوسفر را استراتوپاز می نامند مزوسفر : (80-50) کیلو متری از سطح زمین . افزایش ارتفاع در این لایه سبب کاهش دما می شود که سرعت این کاهش دما بسیار زیاد است . مرز جدا کننده ی این لایه و لایه ی بعدی مزوپاز نام دارد که سرد ترین دما را دارد ترموسفر: ویژگی این لایه دمای بسیار زیاد آن است.غلظت این لایه بسیار کم است و خیلی رقیق است . گاز غالب در این لایه اکسیژن است . با افزایش ارتفاع دما به شدت افزایش می یابد از 80 کیلومتری تا 190 کیلو متری ادامه دارد . البته برای ترموسفر حد و مرزی وجود ندارد اما به طور معمول تا 190 کیلومتری در نظر گرفته می شود در واقع ترموسفر آن قدر ادامه می یابد که با جو خورشید مخلوط می شود و ... در حدود ارتفاع 60 کیلومتری ( در پایین ترموسفر ) یونوسفر وجود دارد حاوی ذرات بار دار اتمی است . ارتباط رادیویی راه دور از طریق انعکاس های یک یا چند گانه تابش های موج کوتاه از لایه های یونیزه ی مذکور امکان پذیر می گردد. ترکیب لایه های هوا تا ارتفاع 100 کیلو متری همگن است ( غالب ازت و اکسیژن ) و بعد از آن ذرات به ترتیب جرم خود دسته بندی می گردند : 1-      ازت و اکسیژن 2-      اکسیژن 3-      هلیوم 4-      هیدروژن ( این ها گاز های غالبی هستند که در این لایه ها وجود دارند ) همان طور که گفته شد در استراتوسفر یک لایه ی غنی از اوزون داریم( اوزونوسفر) ضخامت این لایه از 16 تا 30 کیلو متری است اوزون در برابر اشعه های فرابنفش مثل جسم سیاه عمل می کند و با جذب آنها مانع از رسیدن شان به سطح زمین می شود . 1-در هر چرخه ی طبیعی در واکنش های بالا 2 فوتون از ماوراء بنفش حذف شده ç ماوراء بنفش به زمین کم می رسد . اما در چرخه ی متاثر از CFC 2 مولکول اوزون به ٣ مولکول اکسیژن تبدیل می شود بدون دریافت ماوراء بنفش 2- در چرخه ی اولی اوزون دوباره ساخته می شد اما در چرخه ی دوم اوزون دوباره تشکیل نمی شود . M = جسم سوم برای تضمین اصل بقای اندازه حرکت خطی Cloo ماده ای بسیار ناپایدار است تغییرات CO2 : این گاز یک گاز گلخانه ای است و در واقع باعث گرم شدن کره ی زمین می شود از طرفی نقش حیاتی در کره زمین دارد ( اگر نبود زمین ممکن بود یخ بزند ) کیلینگ نمودار را رسم کرده و مقدار CO2 را برای زمان حال پیش بینی کرده بود ... کمربند های مغناطیسی زمین : کمربند ون آلن در دو طرف کره زمین قرار دارند و اولین  بار ون آلن آنها را کشف کرد ( بر اساس داده های ماهواره های هوا شناسی) اولین کمربند : 1.5 برابر شعاع کره ی زمین دومین کمر بند : 4-٣ برابر شعاع کره ی زمین قانون دست راست فلمینگ : اگر جهت میدان انگشت اشاره و جهت حرکت را انگشت میانی فرض کنیم ، انگشت شصت نشان دهنده ی جهت نیرو است . خاصیت این کمربند : ذرات پر شتاب باردار و طوفان های خورشیدی ، وارد میدان مغناطیسی می شوند و از قانون دست راست فلمینگ پیروی می کنند ç از جهت اصلی منحرف می شوند و در کمر بند ها گرفتار می شوند و به زمین نمی رسند . شفق قطبی به دلیل وجود همین کمربند ها است . انرژی گرمایی جو : گرما صورتی از انرژی است و دما معیاری برای اندازه گیری آن است . تعریف دما مشکل است : دما شاخصی است برای تعیین این که آیا جسمی با جسمی دیگر در حال تبادل گرمایی هست یا نه ؟ç کاملاً نسبی است واحد های سنجش دما : سلسیوس- کلوین – فارنهایت سلسیوس: 0 و 100 را در نظر می گیریم و بقیه ی دما ها را با آن ها می سنجیم . کلوین : شاخص مطلق است و نسبی نیست . صفر مطلق = عدم وجود ماده = زمانی که انرژی جنبشی جسم صفر باشد فارنهایت : C=(F-32).100/8 ( دمای ذوب یخ در فارنهایت 32 است اما در سلسیوس صفر است ) انتقال گرما : به سه روش صورت می گیرد : تابش – رسانش – همرفت انرژی جو زمین از طریق خورشید تامین می شود البته به مقدار خیلی کمتری از انرژی درونی زمین . بین زمین و خورشید ماده وجود ندارد پس تنها راه انتقال تابش است . مقدار انرژی تولید شده در خورشید خیلی زیاد است در هر ثانیه 5 میلیون تن جرم به انرژی تبدیل می شود . در تابش 1 میلیارد ساله خورشید فقط 1% از جرم خود را از دست داده است و در این مدت 17 برابر جرم زمین را تبدیل به انرژی کرده است . مقدار انرژی تابشی در هر جسم : S=                                                                                                      ثابت خورشیدی :   مقدار انرژی دریافتی از واحد  سطح در واحد زمان عمود بر مسیر تابش در فاصله ی میانگین زمین تا خورشید دمای سطح خورشید : 5793 کلوین = 6000 درجه سانتی گراد انرژی دریافتی بوسیله ی کل کره ی زمین = ثابت خورشیدی × مساحت دایره ی عظیمه کره زمین دایره ی عظیمه بخشی از کره ی فرضی است که انرژی به آن عمود می تابد سهم انرژی هر سانتی متر از رویه ی کره زمین در هر دقیقه 0.5 کالری است . قانون دین : شدت تابش در تمام طول موج ها یکسان نیست . بین دمای یک جسم و طول موجی که آن جسم با حداکثر شدت آن را از خود گسیل می کند رابطه ی زیر بر قرار است : توزیع انرژی روی کره ی زمین یکنواخت نیست 1-      تغییر زاویه ی تابش نسبت به سطح افق در هر نقطه ç کروی بودن زمین 2-      تغییر زاویه میل خورشیدی ( در فصل های مختلف تغییر میکند) 3-      جنس زمین و پستی و بلندی آن پدیده ی تغییر فصول : بر اساس تغییر فاصله  زمین تا خورشید ، مقدار انرژی دریافتی بیشتر یا کمتر است . اگر دوری و نزدیکی زمین به خورشید تعیین فصل می کرد ، باید در استوا تغییر فصل می داشتیم که نداریم ç محور زمین نسبت به خورشید که مایل است ایجاد فصول می کند . توزیع زمانی و مکانی انرژی خورشیدی در کره ی زمین : توزیع زمانی : تغییر فصول ( حرکت انتقالی و وضعی زمین حول محور دوران با انحراف 23.5 درجه از حالت عمود) توزیع مکانی : در مناطق حاره ای ( 23.5 شمالی و جنوبی ) تابش بیشتر است پوشش سطح زمین ç آب ، جنگل ، شن ، ماسه و ... دایره البروج : صفحه ی هندسی فرضی که  مدار چرخش کره ی زمین بر روی آن قرار دارد . حرکات دیگر موثر بر اقلیم زمین : 1- تنش مداری : مدار بیضی شکل حرکت انتقالی زمین به دور خورشید همواره ثابت نیست ( a/b) و با یک پریود 95 هزار ساله به حداکثر و حداقل خود می رسد ç در دو سال متناوب زمین از یک مسیر عبور نمیکند 2- تغییر زاویه = انحراف محور کج شدگی محوری بین 24.4 و 21.8 درجه نسبت به دایره البروج با یک پریود 41 هزار ساله زمین به دور خود از محور فرضی که از قطب شمال به جنوب وصل شده می چرخد . محور دوران با دایره البروج زاویه می سازد (  عمود نیست) که این زاویه ثابت نمی ماند و ... ٣- رقص محوری: رقص فرفره حرکت ارتعاشی محور چرخش زمین که موجب تغییر فصل ها و معکوس شدن وضعیت فعلی می شود ( در این مدت 2 بار جای تابستان و زمستان عوض می شود ) با پریودی 21 هزار ساله تغییر فصل : v     تابستان در نیمکره شمالی وقتی است که زمین در نقطه ی اوج است و بیشترین فاصله را با خورشید دارد . ç تابستان قطب جنوب از تابستان قطب شمال گرمتر است همین طور زمستان  قطب جنوب از زمستان قطب شمال سردتر است ( باز هم به علت MAX و MIN فاصله ی زمین از خورشید در دو قطب) برای تعدیل زمین مناسب است زیرا :  نیمکره جنوبی بیشتر از آب و نیمکره ی شمالی بیشتر از خشکی ها پوشیده شده است . در روز اول بهار راس ساعت 6 صبح در قطب شمال خورشید در لبه ی افق ظاهر شده در ظهر هم پس از چرخش ، خورشید در لبه ی افق است ولی در جنوب و در 6 عصر خورشید روی لبه حرکت کرده و به مغرب می رسد و در شب به زیر لبه می رود در شب اول پایی خورشید در زیر لبه قرار گرفته 12 ساعت در قطب جنوب غروب طول می کشد و 24 ساعت در قطب شمال طلوع طول می کشد . اگر محور فرضی زمین عمود بود و زمین حول آن می چرخید ، تغییر فصول و تغییر ساعت شبانه روزی و تغییر طول روز نداشتیم بیشترین تابش را در روز اول تیر ماه داریم اما روز اول تیر ماه گرم ترین روز سال نیست بلکه 15 تا 45 روز بعد از آن گرم ترین روز سال است ç در عرض 60 درجه در مناطق قاره ای 25 روز بعد از آن و در نواحی پایین تر تا 45 روز بعد از آن توزیع زمانی دما : تغییرات زمانی دما ی هوا به صورت سالانه یا روزانه بررسی می شود ( در کل پریودیکال بررسی می شود ) ماه و هفته پریودیکال نیستند. توزیع مکانی دما : ç خطوط هم دما یا هم مقدار Isoline 2 فرض برای رسم خطوط هم مقدار ( در این جا هم دما در نظر می گیریم) 1- تغییرات به صورت خطی است 2- تغییرات به صورت پیوسته است بیشترین مقدار خطوط هم دما ç استوا و کمترین مقدار ç قطب انرژی در جو : 1- توزیع مکانی و زمانی تابش      2- توازن انرژی توزیع زمانی دریافت انرژی: به وجود آمدن فصل ها از تغییرات سالانه تابش و نیز حرکت های سه گانه ی زمین تغییرات روزانه تابش تغییرات زمانی ( حرکات سه گانه زمین ) انرژی تابشی با افزایش ارتفاع خورشیدی افزایش می یابد ( زاویه بین شعاع تابش خورشید و سطح افق ارتفاع خورشیدی نام دارد ) فقط در عرض  23.5 درجه امکان عمود تابیدن خورشید در ظهر وجود دارد هر سال 365.248 روز است . سال کبیره 366 روزه است . تحویل سال در ایران دقیقاً در لحظه ی تعادلی قرار گرفته است . توازن انرژی در جو : نور خورشید ç جذب ، انعکاس ، عبور جو زمین یک محیط مادی است . انرژی به میزان 2 cal/cm2min وارد جو می شود و یکی از سه حالت های بالا برایش اتفاق می افتد وقتی نور انعکاس می یابد ، بخشی از آن به صورت انعکاس کامل بوده و بخشی  از آن در محیط پخش می شود انعکاس پراکنده ی نور در آسمان باعث رنگی دیدن آن می شود قانون ریله ؟ : اگر تابش به  ذرات بسیار ریز (که اندازه ی آن ها متناسب با طول موج تابش تابیده است ) صورت بگیرد ن.ر بوسیله ی آن ذرات پراکنده می شود با نسبت : چون ذراتی که می توانند در ارتفاعات بالای جو معلق بمانند ریز و در حد نانو متر هستند ، طول موج های کوتاه مرئی ( آبی ، بنفش ، نیلی ) بیشتر پراکنده می شوند ç آسمان آبی دیده می شود . انعکاس ç پخش ، انعکاس کلی جذب ç بتا به قانون پلانک تمام اجسام بسته به دمای خود طول موج ها را تابش می کنند . اثر جو اتمسفر بر تابش های دریافتی از خورشید بوسیله ی اکسیژن ، اوزون و آب ظهور پیدا می کند این ها موادی هستند که طول موج های بلند تابش شده از زمین را جذب می کنند .جو زمین در برابر تابش خورشید مقاومت ندارد ç انرژی به شکل تابش های خورشیدی با طول موج کوتاه وارد جو زمین می شود و جذب شده و زمین آن ها را به شکل تابش های با طول موج بلند از خود گسیل می کند که جو زمین مانع از عبور این تابش ها می شود ç باعث گرم شدن جو زمین و سطح زمین می شود . محدوده های 12-8 و حتی تا 16 نانو می توانند از جو عبور کنند و قابل جذب نیستند . عبور برخی از طول موج ها ی تابش شده از زمین در محدوده های طول موجی خاصی امکان پذیر است ç به این محدوده های طیفی  پنجره های نوری جو گفته می شود . Optical Windows                               پنجره های نوری     Green House Effect                            اثر گلخانه ای اوزون 2 باند جذبی دارد : ç 1- ماوراء بنفش                                          ç  2- طول موج های بلند تابیده شده از زمین ç اثر گلخانه ای اثر گلخانه ای اختلاف زیاد دمای روز و شب را تعدیل می کند آلبیدو : تابش انعکاس یافته در طول موج کوتاه بر تابش دریافتی در طول موج کوتاه آلبیدوی خاک و آب و .. با هم فرق دارد آلبیدو ی کره زمین = 6/56  دمای هوا : تغییرات مکانی و زمانی دما : تغییرات زمانی دما ، تغییرات روزانه و سالانه را در نظر می گیریم که پریودیک هستند اما  فصل ها و ماه ها و هفته ها پریودیک نیستند چون عیناً تکرار نمی شوند . تغییرات روزانه ی دما تفاوت زیادی دارند ، صبح سرد ، ظهر گرم و شب سرد است. ظهر در هر نقطه ای برابر با بیشترین ارتفاع خورشیدی است اما بیشترین دما در ظهر نیست min دما: در ثانیه های قبل از طلوع خورشید رخ می دهد. MAX دما: همان طور که گفته شد همزمان با ماکزیمم ارتفاع خورشیدی ماکزیمم دمای روزانه رخ نمی دهد:    Ei-Eo                                                                                                                        = ΕΔ انرژی خروجی در طول شب و روز وجود دارد و هیچ گاه صفر نمی شود چون مربوط به تابش زمین است در ظهر تابش ورودی به حداکثر خود می رسد . تابش ورودی با دو مشکل مواجه است : 1-      انتقال انرژی یک فرایند زمان بر است ( جذب و انتشار انرژی گرمایی سطح زمین) 2-      بیشتر بودن انرژی ورودی نسبت به انرژی خروجی پس از زمان وقوع حداکثر تابش روزانه                                                اختلاف ΕΔ   لحظه ی برابری Ei=Eo بیشترین دمای روزانه را داریم مثالی برای این موضوع : با گذاشتن کتری روی شعله حداکثر ، آب کتری هنوز به جوش نیامده شروع به گرم شدن می کند اگر شعله گاز را کم کنیم کتری کماکان گرم می شود چون Ei >Eo و>0 Ε Δ تا زمانی که Ei=Eo شود. از آن لحظه ΔΕ <0 می شود . البته این شرایط همیشه گی نیست مثلاً وقتی باران بیاید این زمان حداکثر دما روزانه به تاخیر می افتد تغییرات سالانه : شبیه به تغییرات روزانه دما است . MAX های سالانه: اواسط تابستان. البته بستگی به اقلیم منطقه دارد ( با استدلال ورودی – خروجی) در روز اول تابستان بیشترین تابش روزانه ی دریافتی را داریم . در روز دوم تابش دریافتی از روز قبل کمتر است اما دمای هوا بیشتر از روز قبل است ( کماکان ΔΕ>0) تا زمانی که 2 منحنی سالانه با هم بر خورد کنند که این حالت بستگی به شرایط محیطی دارد . در یک منطقه ی دریایی این مورد دیر تر رخ می دهد ( عرض 60 درجه واقع در خشکی) 25 روز دیر تر در مناطق دیگر تا 65روز . توزیع مکانی دما : در روز کره ی زمین دما از زیر صفر در قطب و بالای 40 در استوا وجود دارد . خطوط هم  مقدار Isoline ( در این جا هم دما ) رسم این خطوط بر اساس دو فرض صورت میگیرد : 1-      تغییرات مکانی کمیت مورد نظر ( در این جا دما ) پیوسته است 2-      تغییرات به صورت خطی است یعنی رابطه ی مستقیم دارد . رسم : 1-      یک بازه اختیاری را در نظر می گیریم و یک مبدا ( مثلاً کمترین مقدار) 2-      متناسب با فاصله ی ایستگاه ها با در نظر گرفتن دو فرض فوق درون یابی و برون یابی می کنیم مثلا درون یابی بین 22 و 26 ç اعداد بین آن ها هرچه تعداد خطوط بیشتر باشد نشان دهنده ی مرکز گرم است تفاوت بیشترین دما و کمترین دما نیز بر روی منحنی قابل مشاهده است متوسط درجه ی حرارت در یک ماه : دمای هوا را در تمام روز های آن ماه جمع کرده و بر تعداد روز های آن ماه تقسیم می کنیم ç تا حداقل 10 سال این عمل را انجام می دهیم که در صورت امکان تا 30 سال هم این عمل انجام می شود . خطوط هم دما در کره ی زمین : الگوی خطوط هم دما تقریباً همگی خطوط شرقی – غربی اند چون تابش با عرض جغرافیایی فرق می کند و به طرف استوا زیاد و به طرف قطبین کم می شود البته این خطوط مستقیم و  با مدار ها  موازی نیست ، زمانی این خطوط با هم می تواند موازی مدار ها باشد که جنش و پوشش زمین در همه جا  یکنواخت باشد . مثلاً یا تماماً آب یا تماماً خشکی در مرز آب و خشکی منحنی ادامه نمی یابد و می شکند دلیل انحناء خطوط هم دما در مرز جدا کننده ی خشکی ها از دریا ها : 1-      تفاوت گرمای ویژه خشکی و دریا ( تغییرات خشکی بیشتر از دریا است ) – ظرفیت گرمایی ویژه ی آب بیشتر از هر ماده ای است . بنابراین در زمستان گرمتر از خشکی و در تابستان سرد تر از خشکی خواهد بود 2-      آب شفاف است و خشکی کدر است ç گرمای تابشی در لایه ی نازک خارجی سطح زمین جذب می شود ولی درآب نفوذ می کند و در عمق بیشتری جذب می شود ( در جرم بیشتری توزیع می شود)ç چگالی انرژی جذب و تابشی خشکی و آب متفاوت است . مقدار انرژی جذبی یا دفعی در واحد جرم خشکی > آب         ٣-  آب سیال است و خشکی سیال نیست ç گرما در آب بیشتری جذب می شود . توزیع انرژی دریافتی سطحی در دریا ها : ال نینو : حرکت جریان های گرم اقیانوسی از غرب به شرق در اقیانوس اطلس لانینا     : حرکت جریان های سرد اقیانوسی اقیانوس آرام شرقی به آرام غربی ( در سواحل پرو و استرالیا )  تلاطم های حاصل از امواج اقیانوس ها هم در توزیع انرژی دریافتی سطحی نقش دارد . تغییرات مکانی و سالانه ی دما در برخی از عرض ها ( نزدیک استوا) خیلی کم است . مثلاً جاکارتا 1 درجه تغییرات سالانه ی دما دارد استوای حرارتی : خطی که نقاط دارای بیشترین دما در کره ی زمین را به هم وصل می کند ç این یک خط هم دما نیست در تابستان ، استوای حرارتی به طور کامل در نیمکره ی شمالی قرار دارد . در زمستان ، استوای حرارتی به طور متوسط در نیمکره های شمالی و جنوبی قرار دارد ç میانگین استوای حرارتی در نیمکره ی شمالی قرار میگیرد عواملی که موجب صعود هوا می شوند ک 1-      صعود هوا روی ناهمواری ها 2-      صعود هوای گرم بر روی هوای سرد 3-      گرم شدن هوا 4-      هم گرایی جریان های جوی وارونگی   : Inversion در حالت های خاصی در لایه های پایین تروپوسفر اتفاق می افتد در یک لایه ی محدود در تروپوسفر به جای کاهش دما همراه با افزایش ارتفاع ، همچنان که ارتفاع افزایش می یابد ، دما نیز افزایش می یابد عوامل به وجود آورنده وارونگی : 1-      وارونگی تابشی : در طول یک شب سرد و بدون ابر ( هوای صاف) ، میزان تابش خارج شده از سطح زمین خیلی بیشتر از حالت ابری است . وقتی هوا صاف است لایه ها ی مختلف جو با هم آمیخته نمی شوند ç لایه ی نزدیک سطح که سرد است در جای خود باقی می ماند و همهی لایه ها به ترتیب خود باقی می مانند و جابجایی لایه های گرم و سرد را نداریم 2-      وارونگی جبهه ای 3-      وارونگی دینامیکی

موضوع این رشته تحصیلی:

جغرافيا در مقطع کارشناسي در چهار شاخه اصلي جغرافياي طبيعي، جغرافياي انساني، کارتوگرافي و جغرافيا سياسي - نظامي ارائه مي شود و هر يک از گرايشهاي جغرافياي طبيعي و انساني داراي گرايشهاي متعددي هستند. البته تفاوت هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 8 واحد تخصصي است و به همين دليل بسياري از دانشگاهها در دفترچه راهنماي آزمون سراسري، گرايشهاي موجود در دانشگاه خود را ذکر نکرده و تنها به شاخه هاي اصلي جغرافيا که در آن دانشگاه تدريس مي شود، اشاره نموده اند.
شاخه جغرافياي طبيعي:
جغرافياي طبيعي علمي است که محيط طبيعي و تاثير عوامل و عناصر محيطي بر زندگي و فعاليت انسان را مطالعه مي کند. اين علم در مقطع کارشناسي داراي دو گرايش ژئومورفولوژي و آب و هواشناسي است.
گرايش ژئومورفولوژي:
ژئومورفولوژي بيشتر به پديده هاي سطح زمين توجه دارد يعني، ريخت يا چهره زمين را مطالعه مي کند. به همين دليل اين علم ارتباط نزديکي با زمين شناسي دارد و تحت تاثير يافته هاي علم زمين شناسي است. چرا که ريخت يا شکل ظاهري زمين، تبلور اتفاقات درون زمين مي باشد. البته زمين شناسي بيشتر به اعماق و لايه هاي دروني زمين مي پردازد اما ژئومورفولوژي فرآيندهاي بيروني يا سطحي زمين را مطالعه مي کند.
دروس تخصصي گرايش ژئومورفولوژي:
ژئومورفولوژي مناطق شهري، نقشه ها و نمودارهاي ژئومورفولوژي، هيدرولوژي کاربردي، کاربرد ژئومورفولوژي در برنامه ريزي شهري و منطقه اي، تفسير نقشه (توپوگرافي و زمين شناسي)، پايان نامه.
گرايش آب و هواشناسي( اقليم):
رشته آب و هواشناسي فرآيندهاي حاکم در داخل جو از جمله انرژي و توزيع آن در سطح سياره زمين، حرکات جو و قانونمندي هاي حاکم بر اين حرکات و تاثير اين فعاليت ها بر روي زيست و فعاليت انسان ها، جانداران و محيط بي جان سياره زمين را مطالعه مي کند.
اين گرايش بيشتر مسائل آب و هوا و تاثير عناصر و عوالم اقليمي در فعاليت انسان و مسائل بهره برداري از زمين مثل کشاورزي مطرح مي شود.
درس هاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترک بين شاخه هاي جغرافيا:
جغرافياي آبها، جغرافياي خاکها، جغرافياي زيستي، آب و هواي ايران، ژئومورفولوژي ايران، منابع و مسائل آب ايران، اصول و روشهاي برنامه ريزي ناحيه اي، مباني جغرافياي جمعيت، مباني جغرافياي روستايي، مباني جغرافياي اقتصادي: کشاورزي، مباني جغرافياي اقتصادي: صنعت، حمل و نقل و انرژي، جغرافياي سياسي، مباني جغرافياي شهري، جغرافياي کوچ نشيني، پژوهش ميداني در جغرافيا ( روش تحقيق عملي)، زمين در فضا، رياضيات، آمار و احتمالات1، منابع و مآخذ جغرافياي ايران، فلسفه جغرافيا و جغرافياي کاربردي، تاريخ علم جغرافيا، کارتوگرافي(نقشه کشي)، نقشه برداري( نظري و عملي)، نقشه خواني، روش تحقيق: نظري، اصول سنجش از دور، کاربرد عکسهاي هوايي و ماهواره اي در جغرافيا، آمار و احتمالات :2 کاربرد آمار در جغرافيا، کامپيوتر در جغرافيا، مباني علم جغرافيا، زمين شناسي براي جغرافيا، مباني اقليم شناسي، آب و هواي کره زمين، مباني ژئومورفولوژي: 1 ساختماني، مباني ژئومورفولوژي:1 ديناميک.
دروس اصلي مشترک بين گرايشهاي جغرافياي طبيعي:
جغرافياي قاره ها، جغرافياي کوارترنر، زمين شناسي ايران، مسايل جغرافيايي مناطق خشک ايران، حفاظت خاک، جنگل ومرتع  و مسايل آن در ايران، جغرافياي ناحيه اي ايران، متون جغرافياي طبيعي به زبان خارجي، جغرافياي انساني ايران(1): (جمعيت
- اقتصادي)، جغرافياي انساني ايران (2): ( شهري - روستايي)، نقشه برداري تکميلي، مباني محيط زيست، ژئومورفولوژي  اقليمي، کاربرد جغرافياي طبيعي در برنامه ريزي شهري و منطقه اي، ( با تاکيد بر ايران).  
شاخه کارتوگرافي:
کارتوگرافي هنر، علم و فن تهيه انواع نقشه براي استفاده در ساختار اقتصادي، فرهنگي، دفاع ملي، روابط بين الملل، تعليم و  تربيت، جهانگردي و موارد متنوع ديگر است. يعني يک جغرافيدان به ياري نقشه اطلاعات دقيقي درباره موقعيت ها و  پراکندگي ها به دست مي آورد.
حال با توجه به اين که ما صدها نوع نقشه داريم، مشخص است که تهيه يک نقشه نياز به مهارتي خاص دارد که اين مهارت را دانشجوي رشته کارتوگرافي به دست مي آورد.
دروس پايه و اصلي:
رياضيات، سنجش از راه دور، ژئومورفولوژي ايران، جغرافياي آبهاي ايران، منابع و مآخذ جغرافياي ايران، متون جغرافيايي به زبان خارجي، جغرافياي خاکها، جغرافياي نظامي ايران، مباني جغرافياي سياسي، فلسفه ي جغرافيا، زمين در فضا، زمين شناسي براي جغرافيا، مباني آب و هواشناسي، جغرافياي آبها، ژئومورفولوژي عمومي، جغرافياي زيستي، کاربرد آمار در جغرافيا، جغرافياي اقتصاد عمومي، جغرافياي جمعيت، جغرافياي روستايي( عمومي و ايران)، جغرافياي شهري( عمومي و ايران).
دروس تخصصي:
آمار و احتمالات، کامپيوتر، فيزيک نور، کليات جغرافياي جهان، تئوري خطاها، فتوگرامتري، تفسير عکس، هيدروگرافي، نقشه برداري، کارتوگرافي رياضي، کارتوگرافي موضوعي، عکاسي و فن چاپ، گرافيک، اردو نقشه برداري هيدروگرافي، پروژه کارتوگرافي، کارتوگرافي کامپيوتري، جغرافياي خليج فارس، ژئودزي عمومي، نجوم ژئودزي، کارتوگرافي.
شاخه جغرافياي انساني:
جغرافياي انساني به عنوان يکي از شاخه هاي مهم علوم جغرافيا در دو گرايش جغرافياي شهري و روستائي در دانشگاهها و موسسات آموزش عالي کشورمان ارائه مي شود.
گرايش جغرافياي شهري
جغرافياي شهري به مطالعه مسائل مهمي از جمله گسترش شهرها، مسائل اقتصادي و جمعيتي شهرها و همچنين بحث روز جغرافياي شهري يعني توريسم مي پردازد.
بررسي نحوه اشغال فضا، نوع تمرکز و پراکندگي مشاغل نيز در يک شهر و همچنين چگونگي جابجايي از محل کار به سکونت، ارتباط شغل و مسکن و تاثيرات متقابل و چند جانبه اي که ميان اين متغييرها برقرار است، در جغرافياي اجتماعي شهرها بررسي مي شود.
دروس تخصصي گرايش جغرافياي شهري:
اقتصاد شهري، شهرها و شهرکهاي جديد، روابط متقابل شهر و روستا با تاکيد بر ايران، اصول و روشهاي برنامه ريزي شهري، برنامه ريزي شهري در ايران، کارگاه برنامه ريزي شهري و منطقه اي(روش تهيه تفسير طرحهاي شهري و منطقه اي)، پايان نامه.
گرايش جغرافياي روستايي:
اين گرايش به بررسي رابطه شهر و روستا، برنامه ريزي و توسعه روستايي، نوسازي و آينده روستاها، روستاهاي آينده، علل و عوامل مهاجرت روستانشينان، بهداشت و اوقات فراغت روستائيان، حفظ محيط زيست، نحوه حمل و نقل، کيفيت زندگي و وضعيت اقتصادي روستاها مي پردازد.
دروس تخصصي گرايش جغرافياي روستايي:
اصول و روشهاي برنامه ريزي روستائي، اقتصاد روستائي، روابط متقابل شهر و روستا با تاکيد بر ايران، برنامه ريزي روستائي در ايران، کارگاه برنامه ريزي روستائي:( روش تهيه و تفسير طرحهاي روستائي)، پايان نامه.
گرايش جغرافيا و برنامه ريزي شهري:
گرايش جغرافيا و برنامه ريزي شهري تلاش مي کند تا با توجه به عوامل انساني و طبيعي موجود در هر شهر، براي مسائل جمعيتي، اقتصادي، زيست محيطي آن برنامه اي بينديشد تا مطابق اين برنامه مهندسين معمار، عمران، سازه و تاسيسات، بخشهاي مختلف شهر را طراحي کرده و يا مشکلات شهر را حل نمايند.
دروس اصلي مشترک بين گرايشهاي جغرافياي انساني:
جغرافياي جمعيت ايران، جغرافياي روستائي ايران، جغرافياي شهري ايران، جغرافياي اقتصادي ايران:1 کشاورزي، جغرافياي اقتصادي ايران:2 صنعت، حمل و نقل انرژي، اصول علم اقتصاد، نظريه هاي اقتصادي و اقتصاد توسعه، متون جغرافياي انساني به زبان خارجي، نقشه ها و نمودارهاي موضوعي در جغرافياي انساني، ويژگيهاي جغرافياي انساني مناطق خشک ايران، جغرافيا و صنعت توريسم، ويژگيهاي جغرافيايي کشورها توسعه يافته، ويژگيهاي جغرافيايي کشورهاي اسلامي، ويژگيهاي جغرافيايي آسياي ميانه، کاربرد جغرافياي طبيعي در برنامه ريزي شهري و روستايي، جغرافياي تاريخي( با تاکيد بر ايران).
  شاخه ي جغرافياي سياسي - نظامي:
اين رشته از جغرافيا به بررسي نقش عوامل جغرافيايي در سرنوشت جنگ ها مي پردازد. عواملي مثل وضعيت ارتفاعات، آب و هوا و يا وضعيت کشورهاي همسايه که مي تواند نقش بسزايي در سرنوشت يک جنگ و در نتيجه در وضعيت سياسي يک کشور داشته باشد.

عکسبرداری هوایی ، تفکیکی نسبتا" جدید است که تاریخ آن کم و بیش مقارن با پیدایش هنر و علم عکاسی و همچنین صنعت هوانوردی است. اولین گزارش کتبی اختراع فن عکاسی به آکادمی علوم و هنرهای فرانسه به سال 1839 باز می‌گردد. برای اولین بار فردی فرانسوی به نام لوئیس داگور (Luis Daguevre) روش استفاده از فن عکاس را اختراع کرد. اولین عکس‌ هوایی که در دنیا گرفته شد از طریق بالون و بوسیله شخصی به نام نادار Nadar در سال 1858 میلادی صورت گرفت. با اختراع هواپیما و جنگنده‌های نظامی و پیشرفت‌های هوایی در طول جنگهای اول و دوم جهانی و نیاز به تهیه نقشه‌های دقیق به منظور هدفهای نظامی ، عکسبرداری هوایی رو به توسعه گذاشت. گفتنی است که استفاده عظیم از عکسهای هوایی در امور نظامی در طول جنگ اول بوده در حالیکه برای مصارف غیر نظامی در جنگ جهانی دوم بطور وسیع آغاز شد.

ارزش و اهمیت عکسهای هوایی در امور نظامی

امروزه کشورهای قدرتمند جهان اقدام به ساختن هواپیماهای دور پرواز و ماهواره‌های جاسوسی نموده‌اند تا بتوانند از نقاط مورد نظر و غیر قابل دسترسی عکسبرداری کرده و به اطلاعات و داده‌های مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند. اگر بتوان اطلاعات مفید و سرنوشت سازی را در روی عکسهای هوایی بدست آورده می‌توان بطور موثری سرنوشت جنگ را تغییر داد.

به عبارت دیگر لشگرها و نیروهایی که از این اطلاعات بطور کافی در اختیار داشته باشند، می‌دانند که در حمله‌ها پس از عبور از هر منطقه به چه مناطقی وارد خواهند شد و مشخصات این مناطق چیست، می‌دانند که برای عبور از هر منطقه چه وسایل و ابزارهایی نیاز دارند و کیفیت این ابزار چگونه باشد. بنابراین مفسر عکسهای هوایی قادر خواهد بود پس از تمرینات مداوم و کسب تجربه اطلاعات تاکتیکی و استراتژیکی زیادی را تهیه کند و نهایت بهره برداری واحد کسب اطلاعات مربوط به زمین و دشمن و فعالیت‌های او به عمل آورد.

مزایای عکسهای هوایی نسبت به نقشه

عکسهای هوایی تصاویر حقیقی عوارض هستند و آنها را به شکل واقعی به ما نشان می‌دهند، در حالیکه نقشه ترسیمی بوده و علامت و نشانه‌های قراردادی از عوارض هستند. عکسهای هوایی جدیدترین و تازه‌ترین اطلاعات و تغییرات سطح زمین را نشان می‌دهد. جزئیات عوارض و پدیده‌هایی که در عکسهای هوایی مشاهده می‌شوند، در نقشه وجود ندارد. عکسهای هوایی ساده‌تر ، سریع تر و ارزانتر از نقشه‌ها تهیه می‌شوند و از نقاطی که به علل جغرافیایی یا نظامی غیر قابل دسترس بوده و نمی‌توان نقشه تهیه کرد، می‌توان عکسبرداری نمود.

معایب عکسهای هوایی نسبت به نقشه

مقیاس عکسهای هوایی در همه جای آن کاملا ثابت نیست و از مرکز عکس به طرف حاشیه ، مقیاس تغییر می‌کند، در حالیکه نقشه ثابت است. برای استفاده از عکسهای هوایی نیازمند آموزشهای تخصصی ‌تری نسبت به استفاده از نقشه می‌باشد. برای استفاده از عکسهای هوایی ، نیاز به وسایل و امکانات مخصوص می‌باشد، در حالیکه استفاده از نقشه‌ها با وسایل ساده میسر می‌باشد. اطلاعات حاشیه‌ای عکسهای هوایی مانند اطلاعات حاشیه‌ای نقشه کامل نیست و از عکسهای هوایی ممکن است عوارض کوچک به وسیله و پدیده‌های بزرگ یا بوسیله سایه عوارض پوشیده و پنهان شوند.

انواع عکسهای هوایی

بطور کلی عکسهای هوایی بر اساس این که محور دوربین عکسبرداری نسبت به سطح زمین عمود یا مایل باشد به چند دسته تقسیم می‌شوند:

1. عکسهای هوایی قائم: محور دوربین از این نوع از عکس‌ها عمود بر سطح زمین است.
2. عکسهای هوایی کمی مایل: از این نوع عکسها ، محور دوربین عکسبرداری با خط قائم بر سطح زمین تشکیل زاویه داده ولی افق در این عکسها دیده نمی‌شود و محدود است.
3. عکسهای هوایی بسیار مایل: در این عکسها ، تمایل محور دوربین عکسبرداری زیاد بوده ، بطوری که افق در اینگونه عکسها دیده می‌شود.

ویژگیهای عکسهای هوایی

اندازه متعارف عکسهای هوایی ، معمولا 23x23 سانتیمتر است. برای شناسایی و تفصیل عکسهای هوایی اطلاعاتی بر روی آنها درج می‌شود، عبارتند از: شماره عکس و شماره خط پرواز ، فاصله کانونی ، ارتفاع پرواز ، تاریخ و زمان عکسبرداری ، تراز دوربین ، شماره طرح یا شماره بلوک ، شماره دوربین و علائم گوشه‌ای و حاشیه‌ای عکس.

مطالعه جو و پدیده های هواشناسی بر پایه اندازه گیریها ودیدبانی ها استوار می باشد.

پارامترهای جوی به وسیله ادوات هواشناسی اعم ازمکانیکی ،الکتریکی والکترونیکی  اندازه گیری میگردند.

البته امروزه با تحولات شگرفی که که در مورد پیدایش ادوات اندازه گیری پارامترهای جوی بوقوع پیوسته است،

دیده بانی با ابزار ، جایگزین دیدبانی بصری (به طور کامل ) گردیده است.

ادوات هواشناسی برروی جایگاههای استاندارد و درفواصل معین وبا ترتیبی خاص قرار می گیرند.

این ادوات باید دارای مشخصات مختلفی مانند موارد زیر باشند:

• حساسیت
• دقت عمل
• مقاومت
• سهولت در تهیه وانتقال

و......

مشخصات مذکور، توسط دیده بان کنترل و درصورت لزوم ودر حد مقدور، رفع نواقص فنی می گردد.

ادوات هواشناسی به دو صورت کلی ساخته می گردند:

1- قرائت شونده

2- نگارنده

این ادوات شامل موارد زیر می باشند:

• دماسنج معمولی
• دماسنج تر
• دماسنج حداکثر
• دماسنج حداقل
• بارانسنج
• خط کش اندازه گیری باران
• خط کش اندازه گیری برف
• فشارسنج جیوه ای
• فشارسنج فلزی
• فشارنگار
• دمانگار
• رطوبت نگار
• باران نگار
• آفتاب نگار
• تشعشع نگار
• دماسنج حداقل زمین
• دماسنج های خاک
• تبخیرسنج
• بادنگار
• تبخیرنگار
• .............

مطالعه جو و پدیده های هواشناسی بر پایه اندازه گیریها ودیدبانی ها استوار می باشد.

پارامترهای جوی به وسیله ادوات هواشناسی اعم ازمکانیکی ،الکتریکی والکترونیکی  اندازه گیری میگردند.

البته امروزه با تحولات شگرفی که که در مورد پیدایش ادوات اندازه گیری پارامترهای جوی بوقوع پیوسته است،

دیده بانی با ابزار ، جایگزین دیدبانی بصری (به طور کامل ) گردیده است.

ادوات هواشناسی برروی جایگاههای استاندارد و درفواصل معین وبا ترتیبی خاص قرار می گیرند.

این ادوات باید دارای مشخصات مختلفی مانند موارد زیر باشند:

• حساسیت
• دقت عمل
• مقاومت
• سهولت در تهیه وانتقال

و......

مشخصات مذکور، توسط دیده بان کنترل و درصورت لزوم ودر حد مقدور، رفع نواقص فنی می گردد.

ادوات هواشناسی به دو صورت کلی ساخته می گردند:

1- قرائت شونده

2- نگارنده

این ادوات شامل موارد زیر می باشند:

• دماسنج معمولی
• دماسنج تر
• دماسنج حداکثر
• دماسنج حداقل
• بارانسنج
• خط کش اندازه گیری باران
• خط کش اندازه گیری برف
• فشارسنج جیوه ای
• فشارسنج فلزی
• فشارنگار
• دمانگار
• رطوبت نگار
• باران نگار
• آفتاب نگار
• تشعشع نگار
• دماسنج حداقل زمین
• دماسنج های خاک
• تبخیرسنج
• بادنگار
• تبخیرنگار
• .............

Mission Details

ACE is a tier-2 Decadal Survey mission focusing on Aerosol, Cloud systems, ocean Ecosystems, and the interactions among them.

What will ACE do?

ACE will assist in answering fundamental science questions associated with aerosols, clouds, and ocean ecosystems, by making improved and more comprehensive measurements through the use of innovative and advanced remote sensing technologies. Aerosols measured by ACE include those of both man-made and natural origins, the latter of which is contributed significantly by ocean ecosystems.

For aerosols, ACE seeks to distinguish aerosol types and associated optical properties and size. For cloud systems and processes, ACE will measure profiles of cloud hydrometeors, distinguishing cloud droplets and raindrops, and ice crystals and snow, including profile measurements of particle size and cloud optical properties. The properties and behaviors of cloud hydrometeors are known to change in the presence of aerosols while clouds are also known to significantly process and alter the aerosols population.

he surface and microscopic ecosystem of Earth's ocean is a crucial link in the global carbon cycle. ACE will be able to make more accurate measurements and distinguish those ocean ecosystem components that actively take up and/or store carbon dioxide from those that don't.

What are the goals?

• Improved understandings of Earth system interactions among aerosols, cloud and precipitation systems, and ocean ecosystems, specifically
• Quantify direct radiation effect of aerosols
• Assess indirect effects of aerosols through modification of hydrometeor profiles in cloud systems
• Observe and distinguish those ocean ecosystem components that actively take up and/or store carbon dioxide
• Measure and quantify the linkage between the ocean ecosystems and atmospheric aerosols

Achievement of these goals will result in enhanced capabilities to observe and predict changes to the Earth's hydrological cycle and energy balance in response to climate forcings.

Benefits of ACE

• ACE will narrow the uncertainty in aerosol-cloud-precipitation interaction and quantify the role of aerosols in climate change.
• ACE will provide more comprehensive knowledge of cloud processes, especially advancing knowledge of the ice phase and the partition of liquid-phase and ice phase
• ACE measurements will help climate modelers make more precise predictions of climate change.
• ACE will measure the ocean ecosystem changes and precisely quantify ocean carbon uptake.
• ACE measurements will improve air quality forecasting by determining the height and type of aerosols being transported long distances.

Canadian Smoke Event Fires near Hudson Bay degrade East Coast air quality as far south as North Carolina

ادامه مطلب

ادامه مطلب

 

 

.

´¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•
¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•
¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•
…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*
….hapyy new year….
…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*
¸.•*´¨`*•. ¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•
´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•

 

سال نومی شود.زمین نفسی دوباره می کشد.برگ ها به رنگ در می آیند و گل ها لبخند می زند

و پرنده های خسته بر می گردند و دراین رویش سبز دوباره…من…تو…ما…

کجا ایستاده اییم.سهم ما چیست؟..نقش ما چیست؟…پیوند ما در دوباره شدن با کیست؟…

زمین سلامت می کنیم و ابرها درودتان باد و

چون همیشه امیدوار وسال نومبارک…

.

 
PNA PNA Pacific North American Index*: From NOAA Climate Prediction Center (CPC) اقیانوس آرام شمالی آمریکا فهرست * : از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) EP/NP EP / NP Eastern Pacific Oscillation: From NOAA Climate Prediction Center (CPC) . This index replaces the old EP index which is no longer maintained by CPC . در شرق اقیانوس آرام نوسان : از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) این شاخص جایگزین ساله شاخص EP است که دیگر حفظ شده توسط ک. WP وپ Western Pacific Index* From NOAA Climate Prediction Center (CPC) در غرب اقیانوس آرام * فهرست از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) NAO Não North Atlantic Oscillation* From NOAA Climate Prediction Center (CPC) نوسان آتلانتیک شمالی * از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) NAO (Jones) Não (جونز) North Atlantic Oscillation From CRU آتلانتیک شمالی نوسان از CRU Hurrell, JW, 1995: Decadal trends in the North Atlantic Oscillation and relationships to regional temperature and precipitation. Hurrell ، JW ، 1995 : روند Decadal در آتلانتیک شمالی و روابط نوسان درجه حرارت را به منطقه ای و بارش. Science 269, 676-679. علم 269 ، 676-679.
Jones, PD, Jónsson, T. and Wheeler, D., 1997: Extension to the North Atlantic Oscillation using early instrumental pressure observations from Gibraltar and South-West Iceland. جونز ، نگاره ، Jónsson ، T. و ویلر ، D. ، 1997 : فرمت را به آتلانتیک شمالی نوسان با استفاده از مشاهدات اولیه فشار وسیله از جبل الطارق و جنوب غرب ایسلند. Int. دانشنامه هوشمند J. Climatol. J. Climatol. 17, 1433-1450. 17 ، 1433-1450. SOI* SOI * Southern Oscillation Index From NOAA Climate Prediction Center (CPC) جنوب نوسان فهرست از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) Nino 3* نینو 3 * Eastern Tropical Pacific SST (5N-5S,150W-90W) From NOAA Climate Prediction Center (CPC) آب و هوای شرقی اقیانوس آرام SST (5N - 5S ، 90W - 150W) از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک) BEST* بهترین * longer version نسخه دیگر Bivariate ENSO Timeseries Calculated from combining a standardized SOI and a standardized Nino3.4 SST timeseries. Note that different SST dataset (Hadley SST) is now used to calculate Nino 3.4 timeseries. دوتا شونده Timeseries ENSO از ترکیب یک SOI استاندارد شده و یک استاندارد Nino3.4 timeseries SST محاسبه شد. توجه داشته باشید که مختلف dataset SST (Hadley SST) است که هم اکنون مورد استفاده برای محاسبه نینو 3.4 timeseries. This replaces the GISST dataset. این جایگزین dataset GISST. Most recent data is based on the NOAA OI V2 SST dataset. PSD اکثر داده های اخیر در NOAA شد V2 dataset SST بنا شده است. PSD TNA TNA Tropical Northern Atlantic Index* Anomaly of the average of the monthly SST from 5.5N to 23.5N and 15W to 57.5W. آب و هوای اقیانوس اطلس شمالی فهرست * متفرقه که به طور متوسط از SST ماهانه از 5.5N به 23.5N و 15W به 57.5W. GISST and NOAA OI 1x1 datasets are used to create index. GISST و NOAA شد 1x1 مجموعه داده مورد استفاده قرار می ایجاد شاخص. Climatology is 1951-2000. اب و هوا شناسی 1951-2000 می باشد. Enfield, DB, AM Mestas, DA Mayer, and L. Cid-Serrano, 1999: How ubiquitous is the dipole relationship in tropical Atlantic sea surface temperatures? Enfield ، دسیبل ، هستم Mestas ، DA مایر ، و L. Cid - Serrano ، 1999 : چگونه به همه جا حاضر ارتباط دوقطبی در آب و هوای اقیانوس اطلس دمای سطح دریا است؟ JGR-O, 104, 7841-7848. AOML and PSD JGR - Ø ، 104 ، 7841-7848. AOML و PSD TSA TSA Tropical Southern Atlantic Index* Anomaly of the average of the monthly SST from Eq-20S and 10E-30W. GISST and NOAA OI 1x1 datasets are used to create index. آب و هوای اقیانوس اطلس جنوبی * فهرست متفرقه که به طور متوسط از SST ماهانه از Eq - 20S و 10E - 30W. GISST و NOAA شد 1x1 مجموعه داده مورد استفاده قرار می ایجاد شاخص. Climatology is 1951-2000. اب و هوا شناسی 1951-2000 می باشد. Enfield, DB, AM Mestas, DA Mayer, and L. Cid-Serrano, 1999: How ubiquitous is the dipole relationship in tropical Atlantic sea surface temperatures? Enfield ، دسیبل ، هستم Mestas ، DA مایر ، و L. Cid - Serrano ، 1999 : چگونه به همه جا حاضر ارتباط دوقطبی در آب و هوای اقیانوس اطلس دمای سطح دریا است؟ JGR-O, 104, 7841-7848. AOML and PSD JGR - Ø ، 104 ، 7841-7848. AOML و PSD WHWP WHWP Western Hemisphere warm pool* Monthly anomaly of the ocean surface area warmer than 28.5°C in the Atlantic and eastern North Pacific. Climatology is 1951-2000. نیمکره غربی استخر گرم * ماهانه متفرقه از منطقه اقیانوس گرمتر از سطح 28.5 ° ج در اقیانوس آتلانتیک شمالی و شرقی اقیانوس آرام. اب و هوا شناسی 1951-2000 می باشد. Wang, C., and DB Enfield, 2001: The tropical Western Hemisphere warm pool, Geophys. وانگ ، C. ، و دسیبل Enfield ، 2001 : در گرمسیری نیمکره غربی استخر گرم ، Geophys. Res. شیء. Lett., 28, 1635-1638. AOML and PSD Lett ، 28 ، 1635-1638. AOML و PSD ONI انی Oceanic Nino Index From NOAA Climate Prediction Center (CPC) . اقیانوسی نینو فهرست از NOAA مرکز پیش بینی آب و هوا (ک). Three month running mean of NOAA ERSST.v2 SST anomalies in the Nino 3.4 region (5N-5S, 120-170W), based on the 1971-2000 base period. Time Series is a newer version from source! در سه ماه متوسط در حال اجرا از NOAA ERSST.v2 ناهنجاریهای SST در نینو 3.4 منطقه (5N - 5S ، 120 - 170W) ، بر اساس پایه دوره 1971-2000. بار سری است که یک نسخه جدیدتر از منبع! MEI مه Multivariate ENSO Index (MEI)* From PSD . چند متغیره ENSO فهرست (مه) * از PSD. Time series is bimonthly so the Jan value represents the Dec-Jan value and is centered between the months. سری ساعت است bimonthly تا ارزش ژان نمایانگر دسام - ارزش ژان است و بین ماه های مرکز. Details and current values are at Dr Wolter's website . جزئیات و ارزشهای موجود در وب سایت دکتر Wolter 'sهستند. Reference: مرجع : Wolter, K., and MS Timlin, 1998: Measuring the strength of ENSO - how does 1997/98 rank? Wolter ، K. ، و کارشناسی ارشد Timlin ، 1998 : اندازه گیری قدرت ENSO -- چگونه 1997/98 رتبه؟ Weather, 53, 315-324. آب و هوا ، 53 ، 315-324. Nino 1+2 نینو 1 +2 Extreme Eastern Tropical Pacific SST * (0-10S, 90W-80W) From CPC افراط شرقی آب و هوای اقیانوس آرام SST * (0 - 10s ، 90W - 80W) از ک Nino 4 نینو 4 Central Tropical Pacific SST * (5N-5S) (160E-150W) From CPC آب و هوای اقیانوس آرام مرکزی SST * (5N - 5S) (160E - 150W) از ک Nino 3.4 نینو 3.4 East Central Tropical Pacific SST* (5N-5S)(170-120W) From CPC شرق مرکزی گرمسیری اقیانوس آرام SST * (5N - 5S) (170 - 120W) از ک PDO PDO Pacific Decadal Oscillation is the leading PC of monthly SST anomalies in the North Pacific Ocean. UPDATED: Using data from 1948 to 2002. Details and more information are available. اقیانوس آرام Decadal نوسان از کامپیوتر منجر به ناهنجاریهای SST ماهانه در شمال اقیانوس آرام است. به روز شد : داده ها با استفاده از سال 1948 تا 2002. جزئیات و اطلاعات بیشتر در دسترس هستند. NOI NOI Northern Oscillation Index is an index of climate variability based on the difference in SLP anomalies at the North Pacific High and near Darwin Australia. شمال نوسان شاخص یک شاخص تنوع آب و هوا ، بر اساس تفاوت در ناهنجاریهای SLP در شمال اقیانوس آرام بالا و نزدیک به داروین استرالیا است. Schwing, FB, T. Murphree, and PM Green. Schwing ، اتاق با غذا ، T. Murphree و سبز PM. 2002. 2002. The Northern Oscillation Index (NOI): a new climate index for the northeast Pacific. شمال نوسان شاخص (NOI) : یک فهرست جدید برای آب و هوای اقیانوس آرام شمال شرقی. Progress in Oceanography 53: 115-139. The time series and more information are available. پیشرفت در Oceanography 53 : 115-139. این مجموعه از زمان و اطلاعات بیشتر در دسترس هستند. NP NP North Pacific pattern is the area-weighted sea level pressure over the region 30N-65N, 160E-140W. Time series source طرح در شمال اقیانوس آرام در منطقه ، وزن و فشار در سطح دریا را در منطقه 30N - 65N ، 160E - 140W. ساعت منبع سری است. Trenberth and Hurrell (1994): Climate Dynamics 9:303-319. Trenberth و Hurrell (1994) : آب و هوا دینامیک 9:303-319. TNI (Trans-Niño Index) TNI (ترانس - Niño فهرست) Indices of El Niño evolution: Kevin E. Trenberth and David P. Stepaniak: J. شاخص از ال تکامل Niño : کوین E. Trenberth و دیوید P. Stepaniak : J. Climate , 14 , 1697-1701. آب و هوا ، 14 ، 1697-1701. calculated at PSD. محاسبه شده در PSD. for longer tiumeseries, go to http://www.cdc.noaa.gov/Pressure/Timeseries/TNI/ برای tiumeseries دیگر ، به http://www.cdc.noaa.gov/Pressure/Timeseries/TNI/ Trend روند A linear time series (1,2,3,...). NOT the linear trend of the variable یک سری زمان خطی (1،2،3 ،...). نمی روند خطی از متغیر Hurricane activity فعالیت های طوفان (Updated to 2003) Monthly totals Atlantic hurricanes and named tropical storms (به روز شده در تاریخ 2003) totals ماهانه طوفان اقیانوس اطلس و به نام توفان گرمسیری Each month has the total number of hurricanes or named tropical storms in that month in the Atlantic region. در هر ماه است که تعداد کل طوفان یا نام توفان گرمسیری در ماه است که در منطقه اقیانوس اطلس. These values are from Unisys at http://weather.unisys.com/hurricane/atlantic/ who obtained them from Colorado State/Tropical Prediction Center. I computed the number of hurricanes that begin in each month. این ارزشها را از Unisys در هستند http://weather.unisys.com/hurricane/atlantic/ که آنها را از امور خارجه به دست آمده کلرادو / مرکز پیش بینی آب و هوای من محاسبه تعداد طوفان که در آغاز در هر ماه است. Note that the hurricane might extend to the next month but won't be listed there. توجه داشته باشید که ممکن است به طوفان به ماه آینده تمدید نخواهد شد ، اما این فهرست وجود دارد. Their webpage should be read for a more complete description and attribution. صفحه وب باید به آنها برای توضیحات بیشتر و نسبت دادن کامل خوانده شود. AO آ Note, values are now from CPC as they update their data through the present توجه داشته باشید ، ارزش ها را از هم اکنون به عنوان ک اطلاعات خود را به روز در حال حاضر از طریق From CPC: The loading pattern of AO (AAO) is defined as the first leading mode from the EOF analysis of monthly mean height anomalies at 1000-hPa (NH) or 700-hPa (SH). از ک : الگوی بارگذاری این از آ (AAO) به عنوان پیشرو در حالت اول از تجزیه و تحلیل EOF از ماهانه ناهنجاریهای ارتفاع متوسط در 1000 - hPa (NH) و یا 700 - hPa (SH) تعریف شده است. Note that year-round monthly mean anomaly data has been used to obtain the loading patterns. توجه داشته باشید که در رابطه با - دور متوسط ماهانه داده های متفرقه استفاده شده است به دست آوردن الگوهای بارگذاری. Since the AO and AAO have the largest variability during the cold sesaon (variance of AO/AAO), the loading patterns primarily capture characteristics of the cold season patterns. Daily and monthly AO (AAO) indices are constructed by projecting the daily and monthly mean 1000-hPa (700-hPa) height anomalies onto the leading EOF mode. از آ و AAO را از بزرگترین تنوع در طول sesaon سرد (واریانس از آ / AAO) ، الگوهای بارگذاری عمدتا گرفتن ویژگی های الگوهای فصل سرد است. روزانه و ماهانه آ (AAO) شاخص هستند که با طرح ریزی متوسط روزانه و ماهانه ساخته 1000 - hPa (700 - hPa) ناهنجاریهای ارتفاع بر روی حالت EOF پیشرو. Both time series are normalized by the standard deviation of the monthly index (1979-2000 base period). در هر دو سری زمان انحراف استاندارد شاخص ماهانه (1979-2000 پایه دوره) هنجار می شوند. Since the loading pattern of AO (AAO) is obtained using the monthly mean height anomaly dataset, the index corresponding to each loading pattern becomes one when it is normalized by the standard deviation of the monthly index. Values and description از آنجا که الگوی بارگذاری را از آ (AAO) است که به دست آمده با استفاده از ارتفاع متوسط ماهانه متفرقه dataset ، که شاخص مربوط به هر یک از الگوی بارگذاری می شود یکی از زمانی که آن را توسط این انحراف استاندارد شاخص ماهانه هنجار شده است. ارزش ها و شرح AAO AAO Antarctic Oscillation. قطب جنوب نوسان. Values and references Data from CPC ارزش ها و مراجع داده ها از ک Pacific Warmpool اقیانوس آرام Warmpool 1st EOF of SST (60e-170E, 15S-15N) SST EOF, all months 1st EOF و SST (60e - 170E ، 15s - 15N) SST EOF ، همه ماه GISST 1948-1949 GISST 1948-1949 Reconstructed Reynolds 1950-1981 بازسازی رینولدز 1950-1981 OI 1982-present 1982 - ارائه شد Reference: Matin P. Hoerling (personal communication) مرجع : متین P. Hoerling (ارتباطات شخصی) Tropical Pacific SST EOF آب و هوای اقیانوس آرام SST EOF 1st EOF of SST 20N-20S, 120E-60W 1st EOF و SST 20N - 20S ، 120E - 60W GISST 1948-1949 GISST 1948-1949 Reconstructed Reynolds 1950-1981 بازسازی رینولدز 1950-1981 OI 1982-present 1982 - ارائه شد Reference: Martin P. Hoerling, Arun Kumar, and Taiyi Xu, 2001: Robustness of the nonlinear climate response to ENSO's extreme phases. مرجع : مارتین P. Hoerling ، Arun کومار ، و Taiyi Xu ، 2001 : نیرومندی و از آب و هوای غیر خطی پاسخ به فاز افراطی ENSO است. Journal of Climate, Vol.14, No.6, 1277-1293 مجله آب و هوا ، Vol.14 ، No.6 ، 1277-1293 Atlantic Tripole SST EOF اطلس Tripole SST EOF 1st EOF of SST 10N-70N, 0-80W 1st EOF و SST 10N - 70N ، 0 - 80W GISST 1948-1949 GISST 1948-1949 Reconstructed Reynolds 1950-1981 بازسازی رینولدز 1950-1981 OI 1982-present 1982 - ارائه شد Deser, Clara, Michael S. Timlin, 1997: Atmosphere-Ocean Interaction on Weekly Timescales in the North Atlantic and Pacific. Deser ، کلارا ، مایکل S. Timlin ، 1997 : جو - اقیانوس تعامل در هفته Timescales در اقیانوس آتلانتیک شمالی و اقیانوسیه. Journal of Climate: Vol. مجله آب و هوا : جلد. 10, No. 3, pp.393-408. 10 ، شماره 3 ، pp.393 - 408. Atlantic multidecadal Oscillation نوسان اطلس multidecadal Long Version طولانی نسخه AMO, unsmoothed آمو ، unsmoothed Note: this index is newly computed from a new dataset. توجه : در این شاخص است که به تازگی از یک dataset جدید محاسبه. Please use it and note that it supersedes the old indices. لطفا از آن استفاده کنید و توجه داشته باشید که از آن به شاخص های قدیمی supersedes. The data is calculated from the Kalplan SST. داده ها از SST Kalplan محاسبه می شود. See the AMO webpage for more details. دیدن وب آمو برای اطلاعات بیشتر. Enfield, DB, AM Mestas-Nunez and PJ Trimble, 2001: The Atlantic multidecadal oscillation and it's relation to rainfall and river flows in the continental US. Enfield ، دسیبل ، هستم Mestas - Nunez و PJ Trimble ، 2001 : در نوسان اطلس multidecadal و آن را در رابطه با بارش باران و جریان رودخانه در ایالات متحده آمریکا قاره. Geophysical Research Letters, Vol. ژئوفیزیک نامه پژوهش ، جلد. 28, 2077-2080. 28 ، 2077-2080. Atlantic Meridional Mode اطلس اوجی نحوه AMM AMM Note: this index is newly availablecomputed from a new dataset. توجه : در این شاخص است که به تازگی از یک dataset جدید availablecomputed. See the AMM webpage for more details. دیدن وب AMM برای اطلاعات بیشتر. 2004 Chiang, JCH, and DJ Vimont: Analagous meridional modes of atmosphere-ocean variability in the tropical Pacific and tropical Atlantic. 2004 چیانگ ، JCH ، و دی جی Vimont : مشابه حالت اوجی از جو ، تنوع در اقیانوس آرام استوایی و گرمسیری آتلانتیک. J. Climate,17(21), 4143-4158. آب و هوا J. ، 17 (21) ، 4143-4158. North Tropical Atlantic Index (NTA) شمال آب و هوای اقیانوس اطلس فهرست (NTA) NTA:North Tropical Atlantic SST Index NTA : شمالی آب و هوای اقیانوس اطلس SST فهرست اصلی ( Definition slightly changed: old version available ).The timeseries of SST anomalies averaged over 60W to 20W, 6N to 18N and 20W to 10W, 6N to 10N map . (تعریف کمی تغییر : نسخه های قدیمی می کند). این timeseries از ناهنجاریهای SST به طور متوسط بیش از 60W تا 20W ، 6N به 18N و 20W تا 10W ، 6N به 10N نقشه. Data is obtained from the COADS dataset for 1951-1991 and NCEP afterwards. داده ها از dataset COADS برای 1951-1991 و NCEP بعد از آن به دست آمده است. Anomalies were calculated relative to the 1951-2000 climatology, smoothed by three months running mean procedure and projected onto 20 leading EOFs. ناهنجاریهای مربوط به اقلیم شناسی 1951-2000 محاسبه شد ، smoothed توسط سه ماه در حال اجرا روش میانگین و بر روی 20 EOFs پیشرو projected. Month of data is the center of the 3 months that are smoothed. ماه به مرکز داده ها ، پس از 3 ماه است که هستند smoothed است. More information and the indexes forecasted values are available . اطلاعات بیشتر و شاخص forecasted ارزشها در دسترس. Penland, C., and L. Matrosova, 1998: "Prediction of tropical Atlantic sea aurface temperatures using Linear Inverse Modeling," J. Climate, March, 483-496 pp. Penland ، C. ، و L. Matrosova ، 1998 : "پیش بینی آب و هوای اقیانوس اطلس دما aurface دریا با استفاده از مدل خطی معکوس ،" آب و هوا J. ، مارس ، ص 483-496. Caribbean Index (CAR) فهرست کارائیب (خودرو) CAR:Caribbean SST Index سیستم پخش : کارائیب SST فهرست ( Definition slightly changed: old version available ). (تعریف کمی تغییر : نسخه های قدیمی می کند). The timeseries of SST anomalies averaged over the the Caribbean . از timeseries از ناهنجاریهای SST به طور متوسط بیش از کارائیب به. Data is obtained from the COADS dataset for 1951-1991 and NCEP after. داده ها از dataset COADS برای 1951-1991 و NCEP پس از به دست آمده است. Anomalies were calculated relative to the 1951-2000 climatology, smoothed by three months running mean procedure and projected onto 20 leading EOFs. ناهنجاریهای مربوط به اقلیم شناسی 1951-2000 محاسبه شد ، smoothed توسط سه ماه در حال اجرا روش میانگین و بر روی 20 EOFs پیشرو projected. More information and the indexes forecasted values are available . اطلاعات بیشتر و شاخص forecasted ارزشها در دسترس. Penland, C., and L. Matrosova, 1998: "Prediction of tropical Atlantic sea surface temperatures using Linear Inverse Modeling," J. Climate, March, 483-496 pp. Penland ، C. ، و L. Matrosova ، 1998 : "پیش بینی آب و هوای اقیانوس اطلس دمای سطح دریا با استفاده از مدل خطی معکوس ،" آب و هوا J. ، مارس ، ص 483-496. Atlantic multidecadal Oscillation نوسان اطلس multidecadal Long Version طولانی نسخه AMO, smoothed آمو ، smoothed Note: this index is newly computed from a new dataset. توجه : در این شاخص است که به تازگی از یک dataset جدید محاسبه. Please use it and note that it supersedes the old indices. لطفا از آن استفاده کنید و توجه داشته باشید که از آن به شاخص های قدیمی supersedes. The data is calculated from the Kalplan SST. داده ها از SST Kalplan محاسبه می شود. See the AMO webpage for more details. دیدن وب آمو برای اطلاعات بیشتر. Enfield, DB, AM Mestas-Nunez and PJ Trimble, 2001: The Atlantic multidecadal oscillation and it's relation to rainfall and river flows in the continental US. Enfield ، دسیبل ، هستم Mestas - Nunez و PJ Trimble ، 2001 : در نوسان اطلس multidecadal و آن را در رابطه با بارش باران و جریان رودخانه در ایالات متحده آمریکا قاره. Geophysical Research Letters, Vol. ژئوفیزیک نامه پژوهش ، جلد. 28, 2077-2080. 28 ، 2077-2080. QBO QBO Quasi-Biennial Oscillation* . Calculated at PSD (from the zonal average of the 30mb zonal wind at the equator as computed from the NCEP/NCAR Reanalysis). شبه دوسالانه نوسان *. در محاسبه PSD (از ناحیه ای به طور متوسط از باد 30mb جداری در خط استوا به عنوان محاسبه از NCEP / NCAR Reanalysis). Globally Integrated Angular Momentum جهانی مجتمع فضایی تکانه Globally Integrated Angular Momentum* جهانی مجتمع فضایی تکانه * Note that time series is scaled by 1e25. Values are 3-month running means except for the last month which is a 2-month average . توجه داشته باشید که از سری زمانی توسط 1e25 مدرج شده است. ارزشها هستند 3 ماه قبل در حال اجرا به معنای به جز در ماه گذشته است که به طور متوسط 2 ماه است. Weickmann, KM, WA Robinson and MC Penland, 2000: Stochastic and oscillatory forcing of global atmospheric angular momentum. J. Weickmann ، کیلومتر ، WA رابینسون و MC Penland ، 2000 : تصادفی و سرانجام مجبور به جهانی حرکت جوی زاویهای. J. Geophys. Geophys. Res. , 105 , D12, 15543-15557. شیء ، 105 ، D12 ، 15543-15557. ENSO precipitation index ENSO شاخص بارش ENSO precipitation index ENSO شاخص بارش http://precip.gsfc.nasa.gov/ESPItable.html Please cite "ENSO Indices Based on Patterns of Satellite-Derived Precipitation" Curtis and Adler in J. http://precip.gsfc.nasa.gov/ESPItable.html لطفا "ذکر شاخص ENSO در الگوی ماهواره ای بر اساس - حاصله بارش" کورتیس و آدلر در J. of Climate , 13,2786 (2000). آب و هوا ، 13،2786 (2000). Time series that uses rainfall data in the Tropical Pacific to describe ENSO events. مجموعه داده ها استفاده می کند که در زمان بارش باران در اقیانوس آرام گرمسیری برای توصیف حوادث ENSO. Central Indian Precipitation (core monsoon region) مرکزی هند بارش (هسته منطقه بادموسمی) Central Indian Precipitation مرکزی هند بارش http://www.tropmet.res.in/ Please cite the Indian Institute of Tropical Meteorology. CORE-MONSOON INDIA RAINFALL (1871-1999) 7 SUB 776,942 SQ.KM. http://www.tropmet.res.in/ لطفا موسسه هند از آب و هوای هواشناسی. ذکر چنبرهای - بادموسمی هند بارش باران (1871-1999) 7 زیر 776.942 SQ.KM. Sahel rainfall بارش باران ساحل Sahel Standardized Rainfall (20-8N, 20W-10E) بارش باران ساحل استاندارد (20 - 8N ، 20W - 10E) http://jisao.washington.edu/data_sets/sahel/ From Mitchell: The averaging region is based on the rotated principal component analysis of average June through September African rainfall presented in Janowiak (1988, J. Climate, 1, 240-255). http://jisao.washington.edu/data_sets/sahel/ از میچل : به طور متوسط در منطقه است که بر اساس تجزیه و تحلیل مولفه اصلی ژوئن به طور متوسط بارش سپتامبر آفریقایی را از طریق ارائه شده در Janowiak چرخش (1988 ، آب و هوا J. ، 1 ، 240-255 ). Stations within 20-8N, 20W-10E are obtained from the National Center for Atmospheric Research World Monthly Surface Station Climatology (WMSSC), and 14 retained which had complete or almost complete records for 1950-93. ایستگاه های درون 20 - 8N ، 20W - 10E را از مرکز ملی تحقیقات جوی جهانی ماهانه سطحی ایستگاه اقلیم شناسی (WMSSC) به دست آمده است ، و 14 را حفظ کرده است که کامل و یا تقریبا کامل را برای سوابق 1950-93. See link for stations. برای دیدن لینک ایستگاه. SW Monsoon Region rainfall ص بادموسمی منطقه بارش باران Sahel Area averaged precipitation for Arizona and New Mexico ساحل مساحت متوسط بارش برای آریزونا و نیومکزیکو Calculated using NCDC's climate division dataset. محاسبه شده با استفاده از NCDC در بخش آب و هوا dataset. Monthly precipitation values for each of the climate divisions in Arizona and New Mexico are are averaged to produce a single monthly value. مقادیر بارش ماهانه برای هر یک از تقسیمات آب و هوایی در ایالت آریزونا و نیومکزیکو می شوند به طور متوسط برای تولید یک مقدار تک ماهانه. Reference: personal communication, Catherine Smith. مرجع : ارتباط شخصی ، کاترین اسمیت. Also, همچنین ، NCDC, 1994, Time Bias Corrected Divisional Temperature-Precipitation-Drought Index. NCDC ، 1994 ، ساعت پیشقدر تصحیح دما Divisional - بارش - خشکسالی فهرست. Documentation for dataset TD-9640. Available from DBMB, NCDC, NOAA, Federal Building, 37 Battery Park Ave. گامباس برای dataset TD - 9640. می کنند از DBMB ، NCDC ، NOAA ، فدرال ، ساختمان 37 باتری پارک خیابان. Asheville, NC 28801-2733. Asheville ، را 28801-2733. 12pp. 12pp. Northeast Brazil Rainfall Anomaly شمال شرقی برزیل باران متفرقه Northeast Brazil Rainfall Anomaly شمال شرقی برزیل باران متفرقه http://jisao.washington.edu/data_sets/brazil/ From Mitchell: The northeast Brazil rainfall index is calculated from data for Fortaleza (3.7S, 38.5W) and Quixeramobim (5.3S, 39.3W) Brazil obtained from the NCAR World Monthly Surface Station Climatology. Climatological mean is for 1950-79. http://jisao.washington.edu/data_sets/brazil/ میچل از : در شمال شرقی برزیل شاخص بارش از داده ها را برای فورتالزا (3.7S ، 38.5W) و Quixeramobim محاسبه می شود (5.3S ، 39.3W) برزیل از جهان به دست آمده NCAR ماهانه سطحی ایستگاه اقلیم شناسی. Climatological معنی است که برای 1950-79. Solar Flux (10.7cm) خورشیدی شار (10.7cm) Solar Flux (10.7cm)* خورشیدی شار (10.7cm) * http://www.ngdc.noaa.gov/stp/SOLAR/getdata.html For NGDC. http://www.ngdc.noaa.gov/stp/SOLAR/getdata.html برای NGDC. Go to bottom of page. t To cite, "The 10.7cm Solar Flux Data are provided as a service by the National Research Council of Canada". رفتن به پایین صفحه. Ŧ به ذکر ، "این 10.7cm شمسی شار داده ها به عنوان یک سرویس که توسط شورای ملی تحقیقات کانادا ارائه شده است". They would appreciate a preprint or at least a reference if you use the data (URL is http://www.drao.nrc.ca/index_eng.shtml .. Time series is ftp://ftp.ngdc.noaa.gov/STP/SOLAR_DATA/SOLAR_RADIO/FLUX/MONTHLY.OBS . آنها یک preprint و یا قدردانی حداقل یک مرجع اگر شما استفاده از داده ها (آدرس http://www.drao.nrc.ca/index_eng.shtml.. ساعت سری است ftp://ftp.ngdc.noaa.gov/ STP / SOLAR_DATA / SOLAR_RADIO / شار / MONTHLY.OBS. Global Mean Lan/Ocean Temperature Index شبکه جهانی میانگین / دمای اقیانوس فهرست Global Mean Lan/Ocean Temperature شبکه جهانی میانگین / دمای اقیانوس Values change over time! ارزشها در طول زمان تغییر دهید! Data values are in the file http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata/GLB.Ts+dSST.txt from NASA/GISS. مقادیر دادهها در http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata/GLB.Ts+dSST.txt فایل از ناسا هستند / GISS. Please read and refer to this web page plus the main web page describing various temperature indices at http://data.giss.nasa.gov/gistemp/ . لطفا با مطالعه و مراجعه به صفحه این وب به اضافه صفحه وب اصلی را شرح شاخص درجه حرارت های مختلف در http://data.giss.nasa.gov/gistemp/. Note, the index is an anomaly index. توجه داشته باشید ، این شاخص یک شاخص متفرقه است. They have comments in the datafile and the writeup on obtaining an absolute global mean temperatures. آنها را در نظر datafile و writeup در بدست آوردن یک مطلق درجه حرارت متوسط جهانی. Please reference the papers: لطفا مرجع مقالات : Christy, JR, RW Spencer, and WD Braswell 2000. کریستی ، JR ، RW اسپنسر ، و WD Braswell 2000. J. Atmos. J. Atmos. Oceanic Tech. اقیانوسی در آینه مطبوعات 17, 1153. 17 ، 1153. Hansen, J., R. Ruedy, M. Sato and R. Reynolds 1996. هنسن ، J. ، R. Ruedy ، M. ساتو و رینولدز R. 1996. Global surface air temperature in 1995: Return to pre-Pinatubo level. سطح جهانی درجه حرارت هوا در سال 1995 : بازگشت به پیش از سطح Pinatubo. Geophys. Geophys. Res. شیء. Lett. Lett. 23, 1665-1668. 23 ، 1665-1668. Hansen, J., M. Sato, J. Glascoe and R. Ruedy 1998. هنسن ، J. ، M. ساتو ، J. Glascoe و R. Ruedy 1998. A common-sense climate index: Is climate changing noticeably? مشترک ، یک حس شاخص آب و هوا : آب و هوایی متغیر است توجهی؟ Proc. Proc. Natl. Natl. Acad. Acad. Sci. Sci. 95, 4113-4120. 95 ، 4113-4120. Hansen, J., R. Ruedy, J. Glascoe, and M. Sato 1999. هنسن ، J. ، R. Ruedy ، J. Glascoe ، و محمد ساتو 1999. GISS analysis of surface temperature change. تجزیه و تحلیل GISS از تغییر سطح درجه حرارت. J. Geophys. J. Geophys. Res. شیء. 104, 30997-31022. 104 ، 30997-31022. Hansen, J., R. Ruedy, M. Sato, M. Imhoff, W. Lawrence, D. Easterling, T. Peterson, and T. Karl 2001. هنسن ، J. ، R. Ruedy ، M. ساتو ، M. Imhoff ، W. لارنس ، D. Easterling ، T. پترسون ، و کارل T. 2001. A closer look at United States and global surface temperature change. یک نگاه نزدیکتر در ایالات متحده آمریکا و تغییرات دمای سطح جهانی. J. Geophys. J. Geophys. Res. شیء. 106, 23947-23963 106 ، 23947-23963 Intergovernmental Panel on Climate Change 2001. پانل بین دولتی تغییر آب و هوا در سال 2001. Climate Change 2001 (JT Houghton et al., Eds.), Cambridge Univ. تغییرات آب و هوایی 2001 (JT Houghton مولفان ، Eds.) ، کمبریج Univ. Press, New York. پرس ، نیویورک است. National Research Council 2000. شورای پژوهش ملی 2000. Reconciling Observations of Global Temperature Change. Reconciling مشاهدات جهانی دما را تغییر دهید. National Academy Press, Washington, DC, 85 pp. آکادمی ملی پرس ، واشنگتن دی سی ، 85 ص. Peterson, TC, and RS Vose 1997. پترسون ، TC ، و تومان Vose 1997. An overview of the Global Historical Climatology Network temperature database. یک مرور کلی و جهانی و تاریخی اقلیم شناسی پایگاه داده درجه حرارت شبکه. Bull. گاو نر. Amer. عامر. Meteorol. Meteorol. Soc. Soc. 78, 2837-2849. 78 ، 2837-2849. Rayner, N. 2000. Rayner ، N. 2000. HadISST1 Seaice and sea surface temperature files. HadISST1 Seaice و فایلهای دمای سطح دریا. Hadley Center, Bracknell, UK Hadley مرکز Bracknell ، انگلستان Reynolds, RW, NA Rayner, TM Smith, DC Stokes, and W. Wang 2002. رینولدز ، RW ، وفور طبیعی Rayner ، TM اسمیت ، سی استوکس ، و وانگ W. 2002. An improved in situ and satellite SST analysis for climate. یک بهبود یافته را در تجزیه و تحلیل درجا SST و ماهواره ای برای آب و هوا. J. Climate 15, 1609-1625, doi:10.1175/1520-0442(2002)0152.0.CO;2. آب و هوا J. 15 ، 1609-1625 ، لجستیک : 10.1175/1520-0442 (2002) 015 2.0.CO ؛ 2. Reynolds, RW, and TM Smith 1994. رینولدز ، RW ، و TM اسمیت 1994. Improved global sea surface temperature analyses. بهبود جهانی را تجزیه و تحلیل سطح دریا درجه حرارت. J. Climate 7, 929-948, doi:10.1175/1520-0442(1994)0072.0.CO;2 آب و هوا J. 7 ، 929-948 ، لجستیک : 10.1175/1520-0442 (1994) 007 2.0.CO ؛ 2 Smith, TM, RW Reynolds, RE Livesay, and DC Stokes 1996. اسمیت ، TM ، RW رینولدز ، دوباره Livesay ، و دی سی استوکس 1996. Reconstruction of historical sea surface temperature using empirical orthogonal functions. بازسازی بم به روایت از دمای سطح دریا تاریخی با استفاده از توابع متعامد تجربی. J. Climate 9, 1403-1420. آب و هوا J. 9 ، 1403-1420.

 درست همین روزهای اواسط بهمن وقت خوبی برای خرید گلدان های آپارتمانی است. گلدان هایی که اگر فصلی باشند، تمام بهار و حتی تابستان را برایتان گل می دهند و سبز می مانند و اگر هم از این گلدان های همیشه سبز باشند، زودتر از هر وقت دیگری حال و هوای خانه تان را بهاری می کند.

قبل از هر چیز باید بدانید که با یک موجود زنده طرف هستید. موجودی که باید حواستان به نور، خاک، آب و البته گلدانش باشد و به قول شازده کوچولو ارزشش «به وقتیه که پاش صرف کردی». البته با وجود اسم های عجیب و غریب گلدان ها حالا دیگر بخشی از این ارزش صرف حذف شدن اسم گل و گیاه تان هم می شود.

سانسوریا

قیافه اش آدم را یاد کباب برگ سبز می اندازد. با اینکه سانسور یا یک جور نخراشیده ای پهن و بلند است اما به خاطر مقاوم بودنش در آپارتمان، طرفداران زیادی دارد. اصل و نسب این گیاه به آفریقا می رسد. برای همین هم در برابر خشکی به شدت مقاوم است.

روش مراقبت: حالا که از مقاوم بودن سانسوریا حرف زدیم، به این معنا نیست که گلدان بیچاره را به امان خدا در گوشه ای از خانه رها کنید. سانسوریا به نور غیرمستقیم آفتاب نیاز دارد. برای همین پشت پنجره بهترین جا برای این گلدان است. سانسوریا به آب زیادی احتیاج ندارد. در زمستان هر سه هفته و در تابستان هر هفته یک لیوان آب آن را سیراب می کند. نکته کلیدی برای آبیاری این گلدان این است که در فواصل بین آبیاری باید خاک آن کاملا خشک شده باشد. در غیر اینصورت باعث گندیده شدن ساقه گیاه می شود. بهترین خاک برای این گلدان مخلوطی از شن، ماسه و مواد آلی است.

---

پوتوس

گلدان را که ببینید، یادتان می افتد که به اندازه همه عمر جلوی چشمتان بوده. چون اینقدر گیاه سازگاری است و راحت تکثیر می شودکه در هر خانه ای پیدا می شود. برگ های پهن و همیشه سبز پوتوس آن را به یکی از گیاهان پرطرفدار بین گیاهان آپارتمانی تبدیل کرده است. پوتوس جزو گیاهان بالارونده به حساب می آید و بعد از مدتی می توانید ساقه های آن را به در و دیوار خانه تان آویزان کنید.

روش مراقبت: پوتوس به نور زیاد احتیاج ندارد و نیمه سایه را ترجیح می دهد. در تابستان هر چهار یا پنج روز و در زمستان هم هر 10 روز به آب احتیاج دارد. این گیاه به تغذیه جانبی احتیاج دارد. برای همین بهتر است ماهی یک بار به وسیله کودهای مایع خوراکش را تامین کنید.

---

بنفشه آفریقایی

اینطور می گویندکه بنفشه آفریقایی را در قرن نوزده میلادی یک نظامی آلمانی از تانزانیا با خودش به اروپا برد. بنفشه آفریقایی از آن گیاهان گلداری است که با وجود مدت کوتاه گلدهی اش بین گیاهان آپارتمانی طرفداران زیادی دارد.

روش مراقبت: گلدانتان به نور غیرمستقیم آفتاب به شدت احتیاج دارد. پس جایی مثل پشت پنجره بهترین جا برای این بنفشه آفریقایی است. ریشه این نسبت به آب زیاد به شدت حساس است و آب زیاد باعث گندیدگی آن می شود.

یادتان باشد خاک گلدانتان نباید اینقدر خیس باشد که بنفشه تان در آن شنا کند و نه آنقدر خشک که ترک بخورد. نکته مهم برای بنفشه آفریقایی این است که به شدت به مکمل غذایی احتیاج دارد. پس ماهی یک بار باید دست به کار خورد و خوراک گلدانتان شوید.

---

بگونیا

بگونیا سه مدل برگی، گلدار و ببری دارد. مدل های ببری و گلدار آن تقریبا شبیه هم هستند با این تفاوت که خال های سبز روشن روی برگ های بگونیا ببری وجود دارد. حواستان باشد که بگونیا فقط در فصل تابستان گل می دهد. پس اگر سراغ بگونیای گلدار می روید، نباید توقع گل در همه فصل های سال را داشته باشید. البته بگونیای برگی هم گل می دهد که آنها جنبه تزیینی ندارند و برای سلامت گلتان هم شده، باید آنها را جدا کنید.

روش مراقبت: بگونیای برگی به نور متوسط احتیاج دارد و در سایه هم دوام می آورد. بهتر است خاک گلدانتان همیشه مرطوب باشداما این به این معنی نیست که گیاه نگون بخت را به شیر آب ببندید. هر یک روز در میان به خاک گلدان دستی بکشید و اگر کمی آن را مرطوب کنید. برای بگونیاها خاک مناسب به شدت اهمیت دارد. خاک گلدان باید مخلوطی از خاک برگ نرم و ماسه به میزان مساوی باشد.

---

حسن یوسف

حسن یوسف یکی از گیاهان پرطرفدار آپارتمانی است. حسن یوسف ها برگ های رنگی متنوعی دارند. برای همین هم اگر نتوانستید رنگ خاصی را انتخاب کنید، می توانید چند مدل از آن را در یک گلدان بزرگتر بکارید. آن وقت شما گلدان حسن یوسفی با مجموعه ای از برگ های بنفش، قهوه ای و سبز خواهید داشت.

روش مراقبت: حسن یوسف برخلاف بقیه گیاهان آپارتمانی به نور، آب و گرمای زیاد احتیاج دارد. البته منظور از نور زیاد به این معنی نیست که به تابش مستقیم نور آفتاب احتیاج دارد. حسن یوسف را بهتر است جایی از خانه تان بگذارید که همیشه نور غیرمستقیم آب وجود داشته باشد. به حسن یوسف تان یک روز در میان آب بدهید. خاک این گیاه باید مخلوطی از خاک باغچه، خاک برگ و ماسه باشد.

---

شفلرا

برگ های ریز و دانه ای اش باعث شده قیافه عجیبی داشته باشد. برگ های شفلرا سبز براقی است و آدم فکر می کرد این براقی و سبزی دوام چندانی ندارد و خیلی زودتر از آنی که فکرش را بکنیم، از ساقه های نحیف گیاه جدا می شود اما گول ظاهرش را نخورید. شفلرا برای آنهایی که طرفدار گیاه بی آزار و همیشه سبز هستند، بهترین انتخاب است.

روش مراقبت: با اینکه به نور غیرمستقیم احتیاج دارد اما بدش نمی آید که هر چند وقت یک بار آن را برای مدت کوتاهی در نور مستقیم آفتاب صبح بگذارید. خاک گلدان را باید مرطوب نگه دارید. برای همین هم هفته ای دو یا سه بار در بهار و تابستان آبیاری بیشتر احتیاج ندارد. اگر گلدانتان جوان است، سالی دو بار باید گلدان آن را عوض کنید تا جای گرم و نرمی برای رشد داشته باشد.

---

برگ انجیری

اگر گذرتان به آمریکای جنوبی بیفتد، برگ انجیری را می بینید که کاربردی مثل شمشاد برای ما دارد. برگ انجیری جزو گیاهان همیشه سبز است که هر چه بزرگتر شود، برگ هایش پهن تر، براق تر و حفره های آن عمیق تر می شود و هر روز بیشتر شبیه یک برگ انجیر واقعی می شود.

روش مراقبت: نور غیرمستقیم، نور دلخواه برگ انجیری است. برای همین هم بهتر است آن را کنار پشت پنجره جایی که نور آفتاب مستقیم به آن نتابد بگذارید. برگ انجیری به آب زیادی احتیاج ندارد. فقط باید حواستان به رطوبت خاک گلدان باشد که خشک و بدون آب نماند. گلدان برگ انجیری را یاید سالی یک بار در بهار عوض کنید.

---

شمعدانی

تقریبا همه ما تصویری از یک گلدان شمعدانی گوشه خانه مان در کودکی داریم. گلدانی با برگ های سبز براق و گل های ریز قرمز. حالا هم می شود با یک گلدان ساده آن تصویر را برگرداند. سمعدانی گل بی آزار و ارزان قیمتی است که به سادگی کلی رنگ به خانه مان می آورد.

روش مراقبت: شمعدانی در برگ ها و ساقه هایش آب ذخیره می کند. برای همین هم چندان به آبیاری پرشور احتیاجی ندارد. به گلدانه شمعدانی تان در تابستان هفته ای یک فنجان و در زمستان هم تقریبا هر ده روز آب بدهید. البته بهترین روش آبیاری برای شمعدانی، آبیاری به وسیله ابپاشض است.

شمعدانی بیشتر به مواد غذایی احتیاج دارد تا آب. برای همین هم در فصل هار گرم سال هر ماه یک بار باید به گلدانتان برسید تا سرپا بماند. اگر شمعدانی را گرسنه نگه دارید، برگ ها و ساقه های آن زیاد از حد بزرگ می شود که این اصلا نشانه خوبی نیست.

---

کالانکوئه

اگر دلتان گلدانی با گل های ریز و تقریبا زیاد می خواهد، باید پیه از بر کردن اسم این گلدان را به خودتان بمالید. کالانکوئه ها رنگ های زرد، سفید یا حتی قرمز – صورتی دارند که با برگ های تقریبا بزرگ گوشتی شان یک تنه کلی رنگ به خانه می آورند.

روش مراقبت: کالانکوئه ها علاقه زیادی به نور دارند. در زمستان می شود آنها را کنار پنجره و در مقابل نور مستقیم قرار داد اما در تابستان باید در سایه باشند و چندان نور مستقیم آفتاب تابستانی برایشان خوشایند نیست. خیلی ها فکر می کنند گیاهان گلدان را باید تا خرخره شان آب داد اما کالانکوئه ها زیاد اهل آب نیستند و هر بار نصف یک فنجان کوچک آب برایشان کفایت می کند.

 فقط حواستان باشد که فواصل آب دادن به گلدان اینقدر زیاد نشود که خاکش خشک شود. بهترین خاک برای این گلدان مخلوطی از خاک باغچه، شن و کود حیوانی است.

در آزمایش "مشاهده سلول گیاهی" بین دیواره سلولی و دیواره سیتوپلاسمی فاصله و فضایی وجود ندارد و لذا تفکیک بین این دو عملا غیر ممکن به نظر میرسد. دلیل این موضوع پدیده اسمز و نهایتا فشار آب درون سلولی (پتانسیل فشاری آب) است که باعث نزدیک شدن و چسبیدن پلاسمالما به دیواره سلولی میشود.

پدیده  اسمز زمانى اتفاق می افتد كه يك غشاى نيمه تراوا مثل يك غشاى سلولى وجود دارد

زمانى كه  يك  سلول در يك  محيط پر از آب قرار بگيرد مولكول هاى اب از بين غشاى سلولى از ناحيه اى كه غلظت ماده ى حل شده كم است (بيرون سلول) به ناحيه اى كه غلظت ماده بيشتر است (درون سلول) عبور مى كنند اين فرايند اسمز ناميده مى شود. غشاى سلول نفوذ پذيرى انتخابى دارد بنابراين فقط به مواد ضرورى اجازه ورود به سلول داده مى شود و مواد ظاهرا غیر ضرروری از سلول خارج مى شود زمانى كه غشا از دو سمت داخل و بيرون با آب خالص محصور باشد مو لكول هاى آب در هر سمت به يك ميزان عبور مى كنند و شبكه اصلى گردش آب در بين غشاها وجود ندارد اما اگر در يك طرف ماده ى حل شونده وجود داشته باشد و در طرف ديگر اب خالص وجود داشته باشد  غشا به همان ميزان مورد برخورد مولكول ها از دو طرف قرار مى گيرد اما بعضى از مولكول هايى كه به غشا برخورد مى كنند مولكول هاى حل شونده خواهند بود كه قادر به عبور از غشا نيستند بنابراين مولكول هاى اب از بين غشا از يك طرف به آرامى عبور مى كنند اين باعث گردش آب به سمت مواد حل شونده خواهد شد و با فرض سالم بودن غشا اين شبكه گردشى آرام تر شده و سرانجام متوقف خواهد شد و فشار در دو طرف مواد حل شونده متناسب می شود به طوری كه حركت در هر دو سمت برابر است (تعادل حركتى). اين مسئله مى تواند ناشى از برابر بودن پتانسيل آب دردو طرف غشا باشد يا ناشى از عوامل ممانعت کننده ای مثل پتانسيل فشار يا فشار اسمزى باشد.

سلول هاى گياهى يك ديواره سلولى قوى دارند هنگامى كه جذب آب از طريق فرآيند اسمز انجام مى شود آنها شروع به متورم شدن مى كنند اما ديواره سلولى از تركيدن آنها جلوگيرى مى كند. تورژسانس به معني متورم شدن و سفت شدن است. وقتی فشار داخل سلول آنقدر زياد مى شود كه هيچ آبى نمى تواند وارد سلول شود اين فشار مايعى يا هيدروستاتيك عكس اسمز عمل میكند.تورژسانس براى گياهان خيلى مهم است چون كه بخش هاى سبز گياه را در برابر نور خورشيد  مقاوم مى سازد.

  هنگامى كه سلول  گياهى در محلول هاى غليظ قندی قرار مى گيرند از طريق فرايند اسمز آب از دست مى دهند و چروكيده مي شوند اين دقيقا مخالف تورژسانس است  اگر شما سلولهاى گياهى را در محلول هاى غليظ  قرار دهيد و آنها را زير ميكروسكوپ ببينيد مشاهده خواهيد كرد كه جسم سلولها كوچك شده و از ديواره ى سلولى فاصله مى گيرند كه گفته مى شود آنها پلاسموليزه هستند  پلاسموليز فقط در شرايط استثنايى رخ مي دهد. در آزمايشگاه به وسيله قرار دادن سلول ها در محلول غليظ  نمك يا شكر تحريك مى شود كه باعث خارج شدن آب مي شود. اغلب از گياهان كوچك يا سلول هاى اپيدرمى پياز استفاده مي شود، در اين گياهان شيره گياهى رنگى شده و در نتيجه قابل رويت مى باشد. 

 

به عبارت دیگر سلول‌های گیاهی که توسط یک دیواره سلولی سخت احاطه شده‌اند تنها می‌توانند تا جایی آب جذب کنند که پتانسیل آب خارج و داخل برابر شود. سلول‌های گیاه یونها- قندها- اسیدهای آلی و اسیدهای آمینه و مواد دیگر را در غلظت نسبتا بالایی در واکوئل ‌هایشان ذخیره می‌کنند. مواد حل ‌شونده باعث جریان آب می‌شوند در این روش سلول‌های گیاهی می‌توانند یک  فشار درونی مثبت و بزرگی به نام فشار اسمزی ایجاد کنند که روی حفظ استحکام و سختی بافت‌های گیاهی اثر قطعی دارد. هر سلول روی سلول‌های مجاورش یک فشار ایجاد می‌کند این فشار‌ها کشش بافت بزرگ را زیاد می‌کنند گیاهانی که آب از دست می‌دهند پژمرده خواهند شد چون فشار اسمزی کاهش می‌یابد و استحکام بافتها نمی‌تواند حفظ شود اگر سلول‌ها هنوز زنده باشند می‌توانند با فشار اسمزی دوباره ثابت شوند که یک پدیده‌ی متداول در زندگی هر روزه است. پژمرده شدن گیاهان با آب دادن از بین می‌رود.

  

 

تحقيق وبررسي در مورد گياهان مي تواند از ديدگاهاي مختلف صورت گيرد , لذا علم گياه شناسي شامل قسمتهاي مختلفي مي باشد كه يكي از انواع آن كه در اين سري آموزشي بحث مي شود علم تشريح يا آناتومي است . به ساده ترين بيان , اين علم در مورد ساختمان داخلي اندامهاي گياهي بحث مي كند كه خود شامل دو بخش سلول شناسي و بافت شناسي مي باشد .

سلول گياهي:

اهميت سلول بعنوان كوچكترين واحد حياتي پيكره موجودات در سال 1839 بوسيله شوان و شلايدن عنوان شد .

سلول گياهي نسبت به سلول جانوري داراي اشكال متنوعتري است و علاوه بر آن سلولهاي گياهي در غشاء اسكلتي نسبتا سختي محصور هستند . در يك توده سلول همگن سازنده يك بافت , همه سلولهاي داراي يك اندازه , يك شكل و معمولا چند وجهي هستند . در گياهان عالي اندازه سلولها متناسب با كار آنهاست و حسب ماهيت بافتي و نقشي كه در گياه دارند اندازه آن متفاوت است .براي مثال درازي سلولهاي فيبر همراه با بافت چوبي متقاوت با درازي سلولهاي فيبر همراه بافت آبكش( غربالي) هستند . به بيان ديگر: اندازه و طول هر سلولهاي عادي پيكره گياه به ماهيت و ويژگي آن سلول بستگي دارد و به طول مولكولهاي پروتوئين هاي موجود در آن سلول و همچنين ميزان فعاليت هسته سلول و دوره استراحت آن در ارتباط است. مشاهده سلول گياهي:

چيزي كه مشخص است اينست كه سلول عنصري بسيار كوچك است كه با چشم غيرمسلح قابل روئيت نمي باشد( جز در موارد نادر! ) ساده ترين راه مشاهده سلول گياهي مطالعه سلولهاي بشره پياز است كه به صورت پوسته نازكي هنگام شكستن پياز از آن جدا مي شود . بشره (اپيدرم) پياز در زير ميكروسكوپ به صورت سلولهاي چند وجهي كشيده اي ديده مي شود كه به طور منظم در كنار يكديگر قرار گرفته و فاقد فضاي بين سلولي هستند . هسته در اپيدرم پياز به خوبي قابل مشاهده است ( تصوير 1 )

شكل 1).اپيدرم پياز . عكس از وبلاگ گلبول قرمز !.

مطالعه سيتوپلاسم گياهي : براي مطالعه سيتوپلاسم معمولا از دو گياه آبزي به نام Elodeaو Hydrillaاستفاده مي كنند. سيتوپلاسم سلولهاي برگ اين گياهان مانند اكثر سلولهاي گياهي به صورت يك ورقه نازك اطراف واكوئل بزرگ مركزي را احاطه مي كنند اما نكته مهم اينست كه سيتوپلاسم لزج سلولي مانند يك بركه آرام نيست بلكه مانند درياي خروشان در حال حركت و جابجايي دائم است , به حركت سيتوپلاسم اصطلاحا سيكلوز مي گويند كه به بهترين نحو در سلول برگ گياه الودِآ و هيدريلا قابل روئيت است . اين گياهان را با همين نام مي توانيد از مكانهايي كه ماهي زينتي مي فروشند تهيه كنيد. هنگامي كه برگ الودآ را زير ميكروسكوپ مطالعه مي كنيد مشاهده مي كنيد كه كلروپلاستها به صورت چرخشي در اطراف سلول حركت مي كنند كه اين حركت انتقالي كلروپلاستها ناشي از حركت و تغيير مكان سيتوپلاسم و به بيان ديگر به علت سيكلوز است .(تصوير 2)

تصوير 2). يك سلول الودآ . به كلروپلاستهاي سبز رنگ توجه كنيد!

نتييجه مطالعه سلول گياهي :با مطالعه اوليه و ابتدايي سلول گياهي اين نتايج بدست مي آيد :

1) .از نظر كلي ساختمان سلول گياهي مشابه سلول حيواني است .زيرا درسلول هر دو گروه , سيتوپلاسم , هسته , ميتوكندري و كمپلكس گلژي ديده مي شود

2) . برخي صفات مخصوص سلول گياه است و در سلول جانوري ديده نمي شود مانند :

الف ) . وجود غشاء اسكلتي از جنس گلوسيد كه قسمت اعظم آنرا سلولز تشكيل مي دهد .

ب). وجود پلاستهاي مختلف در سيتوپلاسم .

ج).توسعه واكوئلها كه بخش اعظم سلول را دربر مي گيرد و بلاخره فقدان سانتروزوم در سلول گياهي . سانتروزوم يكي ازمراكز سازمان دهنده ميكروتوبولي است كه در سلول جانوري دوك تقسيم و اشعه ها از اين محل نشات مي گبرند ولي با وجود فقدان سانتروزم , دوك تقسيم در سلول گياهي نيز در هنگام تقسيمات سلول ايجاد مي شود !.

سيتولوژي گياهي

مطالعه سلولي گياه نه تنها در آناتومي اندامها بلكه در رده بندي و سيستماتيك گياهي نيز غالبا ضروري است .در اينجا به اختصار به بررسي اندامكها داخلي گياه مي پردازيم .

به طور كلي بخش عمده محتويات سلول را پروتوپلاسم تشكيل مي دهد كه در آن هسته , ريبوزومها ( معروف به دانه هاي پالاد ) , ميتوكندريها ,پلاستها , دستگاه گلژي و شبكه رتيكولوم اندوپلاسم كه در تشكيل واكوئل هاي گياهي نقش دارد ديده مي شود .البته ضمائم ديگري نيز در سيتوپلاسم وجود دارد كه از آن جمله مي توان روغن هاي اسانسي ( اولئورزين ) را نام برد .

سيتوپلاسم : از مواد لپيدي و پروتيدي ساخته شده است . اين ماده در مجاورت غشاي اسكلتيك ورقه نازكي را به نام غشاء اكتوپلاسم يا پلاسمالم تشكيل مي دهد كه در تبادلات سلولي با محيط اطراف نقش موثري دارد .

ريبوزومها : بوسيله ميكروسكوپ الكتروني قابل روئيتند .ماكروملكولهايي ريبونوكلئوپروتوئيني با اشكال كروي يا تخم مرغي با قطر متوسط 100 - 200 انگسترم هستند . به صورت آزاد و يا چسبيده به غشاء رتيكلوم اندوپلاسم در سيتوپلاسم سلول گياهي يافت مي شوند .ريبوزوم در سنتز پروتوئين گياهي نقش دارد .

كندريوزومها : اشكال كندريوزومها متفاوت است. گاهي به صورت دانه هاي كوچك و گاهي به صورت رشته هاي طويل ديده مي شوند . اشكال گرد كندريوزومها را ميتوكندري و اشكال رشته اي را كُندريوكُنت مي گويند . مطالعات ميكروسكوپي نشان مي دهد كه هر ميتوكندري از 3 قسمت تشكيل شده است :

1). غشاي خارجي كه ضخامت آن 50 تا 70 انگسترم است و ساختمان پروتوئيني دارد

2).غشاء داخلي كه تقريبا مشابه غشاء خارجي است .

3) . ماتريكس يا محتويات دروني ميتوكندري كه مركز انرژي سلول مي باشد و مولكولهاي پر انرژي در اين قسمت سنتز مي شوند . همچنين ميتوكندري واجد يك < دي ان اي > حلقوي مشابه ژنوم باكتري ها مي باشند كه در ماتريكس و چسبيده به ديواره غشاء داخلي آن است .

پلاستها : كه مجموع آنها را پلاستيدوم مي گويند ويژه سلولهاي گياهي است . در سلولهايي كه حد اكثر رشد خود را كرده اند پلاستها اشكال متفاوت دارند و مواد مختلفي را در خود ذخيره مي كنند.

پلاستها را برحسب مواد محتوي آنها با انواع زير تقسيم مي كنند كه هر يك مفصلا شرح داده خواهد شد :

1).كلروپلاست . 2). آميلوپلاست . 3) كروموپلاست . 4). الئوپلاست ويك نوع پلاست به نام لوكوپلاست كه پلاست اوليه بوده و پلاستهاي ديگر از آن نشات مي گيرند.

نكته مهم اينست كه مواد موجود در پلاستها معمولا در جريان رشد و تخصيص يافتن سلول تغيير و تحول مي يابند و به مواد ديگري تبديل مي شوند . براي مثال ميوه نارس به علت داشتن كلروپلايت فراوان سبز رنگ است ولي هنگام رسيدن ميوه رنگ آن تغيير مي كند و كلروپلاستها تبديل به كرموپلاست مي شوند ويا اگر ريشه تازه روييده جو را در مقابل نور قرار دهيم پلاستهاي اوليه بي رنگ ( لكوپلاست) تبديل به كلروپلاست مي شوند و اگر مجددا آنها را در تاريكي قرار دهيم كلروپلاستها تبديل به كروموپلاست مي شوند .

حال به طور جداگانه به بررسي هر كدام از پلاستها مي پردازيم :1) . كلروپلاست : محتوي ماده كلروفيل بوده وسبز رنگ است .شكل كلروپلاست در گياهان آوندي تقريبا مشابه و يكنواخت و عدس مانند است . ولي تعداد آنها در سلولهاي گياهي بسيار متفاوت است مثلا در سلولهاي گياه علف خوك يا سلاژينل فقط يك كلروپلاست وجود دارد . ودر برخي گياهان آوندي اين تعداد به 100 ويا بيشتر هم مي رسد . كلروپلاستها در جلبكها بسيار مختلف و متنوع ترند ( تصوير 3) كه به آنها كروماتوفور گويند . كروماتوفور جلبك علاوه بر كلروفيل ممكن است حاوي مواد رنگي ديگري باشد . كروماتوفور در جلبك اسپيروژير مارپيچي و در مروكارپوس ورقه مانند است . كلروپلاست در عمل فتوسنتز دخالت دارد و چون تشكيل كلروفيل و فعاليت آن احتياج به نور دارد از اين رو كلروپلاست در سطح خارجي ساقه هاي جوان و در اندامهاي هوايي ديگر مانند برگها پراكنده اند.

تصوير شماره 3) .اشكال مختلف كلروپلاست در جلبكها

2). آميلوپلاست : محتوي نشاسته (اميدون ) بوده و خاص بافت پارانشيم ذخيره اي هستند و در بخش هاي عمقي اندامها وجود دارند . منشا آميلوبلاستها . لوكوپلاستها هستند . در اندامها و بافتهاي دخيره اي همه لكوپلاستها همزمان محتوي نشاسته نمي شوند .برخي ممكن است هيچگاه تبديل به آميلوپلاست نشوند وبرخي نيز ممكن است بسيار دير محتوي آميدون گردند .

نشاسته ابتدا به صورت دانه هاي كوچم غوطه ور در پلاستها ظاهر مي گردند سپس به تدريج به حجم آنها افزوده مي شود . اين افزايش حجم به صورت پيدايش صبقات متحد المركزي به دور يك نقطه مركزي صورت مي گيرد كه به اين نقطه مزكري اصطلاحا ناف مي گويند لازم به ذكر است كه شكل و اندازه دانه هاي نشاسته در گياهان مختلف متفاوت است ( تصوير 4 ) مثلا شكل نشاسته در سيب زميني تخم مرغي و در نخود كليوي شكل مي باشد . دانه هاي نشاسته با نور پلاريزه در زير ميكروسكوپ پديده صليب سياه را نشان مي دهند كه مربوط به ساختار كريستالي نشاسته مي باشد .در اين حالت دانه نشاسته كروي و سياه رنگ ديده مي شود كه ساختاري صليب مانند آنرا به 4 قسمت تقسيم مي كند .

 

تصوير 4) . انواع مختلف دانه هاي نشاسته

3). كرموپلاستها : عبارتند از پلاستهايي كه مواد رنگي غير از كلروفيل دارند .كروموپلاستها غالبا از لوكوپلاست بوجود مي آيند و بتدريج از رنگيزه هاي زرد يا قرمز كه در آب نامحلول مي باشند انباشته مي شوند . رنگيزه هاي مزبور به خوبي در چربي حل مي شوند و به همين دليل به آنها ليپوكروم هم مي گويند . به طور كلي ليپوكروم ها از گروه كارتنوئيد ها هستند و كاروتن سر دسته اين گروه است. مواد كارتنوئيدي مشتقات ايزوپرن وبه صورت بلورهاي كوچك هشتند .(براي اطلاعات بيشتر در اين زمينه مي توانيد به كتاب بيوشيمي لنينجر مراجعه نماييد ). كاروتن عامل ايجاد رنگ نارنجي در هويج است . ليكوپن نيز نوعي كارتنوديد است كه در گوجه فرنگي وجود دارد (عامل رنگ قرمز گياه ) . گزانتين كه عامل رنگ زرد بسياري از گلبرگها ست نيز در گروه كارتنوئيدها قرار دارد .نكته: در كلروپلاستها نيز معمولا نوعي ليپوكروم زرد رنگ به نام گزانتوفيل موجود است كه به علت فراواني كلروفيل رنگ زرد آن پوشيده مي ماند .اما هنگامي كه كلروفيل به عللي از بين برود رنگ زرد گزانتوفيل ظاهر مي شود . مثلا در پاييز كه كلروفيل برگ از بين مي رود گزانتوفيل سبب زرد يا رنگين شدن برگ مي شود .

واكوئلها : حفره هاي درون سيتوپلاسم هستند كه به آساني رنگ شده و قابل ديد هستند ( تصوير 5 ) .واكوئلها محتوي مايعي به نام شيره واكوئلي هستند كه غلظت آن ثابت نبوده و بر حسب تغييرات آب در واكوئل يا سلول غلظت آن تغيير مي كند .بنابراين واكوئل را مي توان محل ذخيره آب سلول دانست كه در پديده هاي اسمزي نقش دارند . واكوئل واجد غشايي است كه به آن تونوپلاست مي گويند .مواد زائد سيتوپلاسم نيز در واكوئل جمع مي شوند كه اكثر اين مواد قابل حل در آبند . همچنين مواد داخل واكوئل ها ممكن است بخشي از ذخاير سلول بوده . از مواد فعال گياهي بشمار آيند ماتتد : آلكالوئيدها , گلوسيدها , هتروزيدها , پيگمانها , نمكهاي كاني , اسيدهاي آلي و گاها شيرابه يا لاتكس حال به اختصار به توضيح اين مواد مي پردازيم . آلكالوئيدها : مواد ازت داري هستند كه تشكيل آنها با متابوليسم پروتيدها ارتباط دارد به همين دليل احتمال مي دهند كه از اسيد آمينه سنتر مي شوند . الكالوئيدها تقريبا همگي سمي هستند ولي مقدار كم آنها به عنوان دارو مصرف مي شود گلوسيدها : در شيره واكوئلي قندهايي مانند گلوكز و يا هلوزيدهايي مانند ساكارزموجود است ( رجوع شود به مبحث گليكوبيلوژي 1 و 2 ) .

پلي هلوزيدهاي واكوئل معمولا از تراكم هلوزيدهاي واكوئل بوجود مي آيند .يكي از هلوزيدهاي واكوئل اينولين است اينولين شبيه نشاسته بوده ولي با يد آبي رنگ نمي شود .اينولين خاص ريشه هاي غده اي و به شكل رشته هايي در بافت گياه متبلور و مجتمع مي شود كه تشكيل مجموعه هاي به نام اسفروكريستو را مي دهد رنگيزه ها : رنگيزه ها يا پيگمانهاي آلي فلاونيك با رنگ زرد و پيگمانهاي آنتوسيانيك با رنگ آبي . بنفش و قرمز جز گروهي از گلوسيدها به نام هتروزيد ها هستند . برخي از تركيبيات معطر گياهان و برخي از مواد دارويي مانند ديژيتالين كه از گياه انگشت دانه بدست مي آيد نيز جز گروه هتروزيدها مي باشد . نمك هاي معدني : نمكهاي معدني از خارج وارد پيكره گياه و واكوئل ها مي شوند . از مهترين مواد اين گروه مي توان به كربنات كلسيم اشاده كرد كه در واكوئل تشكيل خوشه هاي آهكي به نام سيستوليت را مي كنداسيد الي و نمكهاي آن : آنچه مسلم است اينست كه وجود اسيد الي در داخل سلول براي آن مفيد نيست و بايد به صورت CO2يا نمكهاي كلسيم از سلول دفع گردد . از اسيدهاي آلي كه وجود آن در شناسايي گياهان اهميت زياد دارد اسيد اكساليك است كه ماده اي زائيد در گياهان با منشائي احتمالا پروتيدي است. وجود اكسالات كلسيم در گياهيان مختلف صفتي ثابت وبه همين علت در تفسيمات گياهي وجود اكسالات كلسيم مهم است

 

تصوير 5 ) .واكوئل در يك سلول گياهي ( فضاي روشن )

توجه داشته باشيد كه در سيتوپلاسم علاوه بر موارد ياد شده ضمائم چربي , مانند روغنها و اسانسهاي روغني نيز وجود دارد .روغن بادام , زيتون , آفتابگردان و ... از اين گروه مي باشند .

تهیه پروپوزال- مقاله- پایان نامه - انتخاب موضوع- یرایش مقاله فارسی و انگلیسی-علمی پژوهشی - آی اس آی- طرح تحقیقاتی- تجزیه و تحلیل نتایج - مواد و روشها- مدلسازی- دانلود

1. رشته جغرافیای طبیعی
3. گرایش ژئوموفولوژی
4.  
5. عنوان پایان نامه
6. کاربرد روشهای اقلیم شناسی و هیدرولوژی در برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب در حوضه آبریز زاهدان
7. تعیین خطوط اضطرار و احتیاط و اطمینان آب دریای خزر و کاربری اراضی خطوط ساحلی (مطالعه موردی سواحل جنوب شرقی دریای خزر)
8. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ ماسوله‌
9. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ میان‌ رودان‌
10. آب‌ ریخت‌شناسی‌ حوضه‌ آبی‌ حیدری‌
11. هیدروژئومورفولوژی‌ حوضه‌ کهمان‌
12. ریخت‌شناسی‌ و تاثیر آن‌ بر آبهای‌ سطحی‌(مورد مطالعه:‌ حوضه‌ میانکوه‌-مهریزیزد)
13. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در حوضه آبریز رودخانه سلطان( زیرحوضه هلیل رود)
14. تحلیل سیستمهای ژئومورفیک در پلایای داراب
15. آبریخت شناسی حوضه رودخانه چله گاه ( زیرحوضه کارون شمالی )
16. آب ریخت‏شناســی حوضه سهرین
17. زمین ریخت شناسی و تاثیر آن بر آبهای سطحی مورد مطالعه حوضه سانیچ یزد
18. پدیده دیاپیریسم و تاثیر آن بر آلودگی رودخانه شور دهرم
19. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز شکستیان
20. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز قره آقاج
21. بررسی مقدماتی زمین ریخت‌شناسی برای ساماندهی رودخانه کارون به منظور کشتیرانی(از شوشتر تا بند قیر)
22. بررسی ژئومورفولوژی کویر حاج علیقلی (چه جام) با تاکید بر تاریخ تحول سواحل کویر حاج علیقلی
23. محاسبه مقایسه ای فرسایش در حوضه آبریز شلمان رود(رودخانه املش) به روشهای PSIACو SLEMSA
24. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز رنجان (زیر حوضه رودخانه شاپور)
25. سیستمهای ژئومورفیک پلایای فیروزآباد
26. هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز لتیان
27. روند سیل یابی در حوضه صغاد با استفاده از متغیرهای ژئومورفولوژیک
28. تحلیل آبرفت شناسی حوضه آبی چغاخور باتوجه خاص به آب شناسی کارست
29. رابطه شبکه هیدروگرافی با میزان تولید رسوب (زیر حوضه طاسران کبود آهنگ)
30. مطالعه هیدروژئومورفولوژی حوضه زرین گل
31. بررسی لند فرمهای آبی در دشت کرون
32. بررسی تغییرات طبیعی تپه های ماسه ای شرق جاسک
33. ردیابی آثار ژئومورفیک تغییرات اقلیمی در منطقه سمیرم
34. ایزوستازی برود تی- حرارتی منطقه آباده، ابرقو و تعامل ژئومورفیک آنها
35. ارزیابی پتانسیل های فرسایشی منطقه دستکن با استفاده از GIS و RS
36. نقش ژئومرفولوژی بر ساختار فضایی شیراز
37. ارزیابی فرسایش و رسوب در پارسل A2 زاینده رود از زیر حوضه سد زاینده رود با استفاده از مدل SLEMSA
38. بررسی پهنه بندی خطر زمین لغزش با استفاده از روش های آماری (نمونه موردی: حوضه رودخانه ماربر)
39. ارزیابی رسوب وارد شده به دریاچه سد زاینده رود
40. ردیابی آثار یخچالی کواترنر در حوضه آبریز رودخانه بوانات
41. بررسی روند تغییرات مسیر رودخانه کارون با استفاده از تصاویر ماهواره ای( LANDSAT-1974)، (LANDST-1991)،(IRS-2006) مطالعه موردی (شوشتر- اهواز)
42. ارزیابی توان ژئوتوریسمی تالابهای استان گلستان (آلاگل، آلماگل و آجی گل)
43.  
44. رشته جغرافیای طبیعی
45. 
    
46. گرایش اقلیم شناسی
47. 
    
48.  
49. عنوان پایان نامه
50. بررسی یخبندان در ارتباط با محصولات کشاورزی اصفهان
51. شناخت و بررسی وضعیت رسوبگذاری در سد شهید عباسپور
52. بررسی پتانسیل هیدروکلیمیائی حوزه قمصر و قهرود در تامین آب شهری کاشان
53. هیدرولوژی و ژئومرفولوژی حوزه رودخانه سولکان
54. اقلیم و کشاورزی دشت یزد-اردکان
55. بررسی اوضاع طبیعی حوزه آبی رودخانه گلپایگان با تاکید بر هیدروکلیما
56. هیدرولوژی و مسائل آن در حوضه شهرضا-مهیار
57. نقش اقلیم حیاتی در معماری سواحل جنوب
58. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوزه آبریز رودخانه انگهران
59. هیدروکلیماتولوژی حوزه رودخانه جهان بین
60. بررسی وضعیت طبیعی دشت جرقویه سفلی با تاکید بر کاربرد روشهای هیدروکلیماتولوژی در استفاده بهینه از منابع آب
61. هیدرواقلیم حوزه ماربر
62. هیدروکلیماتولوژی شاخه رحیمی و بهمن زاده (حوضه آبریز حنا) از سرشاخه های کارون
63. بررسی پتانسیل هیدروکلیمائی حوضه رودخانه پلاسجان به منظور برنامه ریزی و توسعه عمران
64. بررسی تحلیلی محورهای زیست محیطی شهرستان داراب
65. هیدروکلیماتولوژی حوضه رودخانه نور
66. بررسی جغرافیایی سد لار در تامین آب تهران
67. اقلیم کشاورزی نیشکر در هفت تپه خوزستان
68. بررسی پتانسیل های هیدروکلیمایی حوضه آبریز رودخانه کارون از پل شالو تاکدارلندر به منظور برنامه ریزی توسعه و اسکان زندگی عشایر بختیاری
69. هیدروکلیماتورلوژی حوضه آبریز دره گپ گناوه با تاکید بر برنامه ریزی منابع آب و مدیریت کنترل سیلاب
70. منابع و مسائل آب دشت رفسنجان
71. بررسی‌ سیمای‌ طبیعی‌ دشت‌ کازرون‌ با تاکید بر هیدرواقلیم‌
72. پتانسیلهای‌ هیدرواقلیمی‌ شادگان‌ و نقش‌ آنها در توسعه‌ کشت‌ خرما
73. بررسی‌ مسائل‌ و مشکلات‌ آب‌ و فاضلاب‌ شهراصفهان‌ با تاکید بر هیدوراقلیم‌
74. سیمای‌ طبیعی‌ منطقه‌ الیگودرز با تکیه‌ بر هیدرواقلیم‌
75. بررسی آب، اقلیم و ریخت شناسی حوضه زرچشمه (اسفرجان)
76. هیدرواقلیم حوضه بشار "یاسوج"
77. آبخیزداری و مهار سیل در حوضه رود زرد از زیرحوضه های رودخانه جراحی
78. هیدروژئومورفولوژی حوضه خطیری(زیر حوضه رودخانه قره آقاج )
79. هیدرولوژی آبهای سطحی حوضه حنیفقان
80. بررسی توانهای بالقوه هیدروکلیماتولژی حوضه رودخانه چالوس
81. بررسی اقلیم کشاورزی کشت سویا در جلگه گرگان
82. پتانسیل های اقلیم کشاورزی روستای بام(شهرستان اسفراین )
83. اقلیم کشاورزی منطقه فریدن
84. مطالعه آب و اقلیم حوضه نوژیان با تاکید بر مدیریت منابع آب
85. تحقیقی در مورد فرسایش مراتع حوضه آبریز کشکان در ارتباط با میزان و شدت بارندگی
86. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ شهر شهرکرد
87. نقش‌ اقلیم‌ حیاتی‌ در معماری‌ استان‌ کرمان‌
88. بررسی‌ اقلیم‌ کشاورزی‌ کشت‌ خرما در منطقه‌ دشتستان‌(استان‌ بوشهر)
89. بررسی‌ منابع‌ آب‌دشت‌ کنگاور و نقش‌ آن‌ در توسعه‌ کشاورزی‌ شهرستان‌
90. اثرات عوامل اقلیمی بر زعفران در خراسان جنوبی‹‹مطالعه موردی بیرجند››
91. بررسی رابطه شدت-مدت بارش و حجم سیلاب ناشی از آن در حوضه آبخیز سراب
92. تحلیل اثرات اقلیمی در توسعه کشت پسته دشت یزد ـ‌ اردکان
93. اقلیم کشاورزی حوضه آبخور زاینده رود با تاکید بر کشت برنج
94. اقلیم معماری جزیره کیـــــــــش
95. هیدرواقلیم حوضه رودخانه خشک شیراز و توسعه شهری
96. مطالعه و بررسی آلودگی هوای شهر اصفهان و عوامل اقلیمی موثر بر آن
97. بررسی و برآورد سیلاب حوضه آبریز شاهین شهر( با تاکید بر عوامل تاثیرگذار و مدیریت آن )
98. بررسی اثرات اقلیم بر کشت بادام با تاکید بر سرمازدگی در حوزه‏های شهرکردـ سامان
99. اقلیم کشاورزی شهرستان فیروزآباد با تأکید بر کشت ذرت دانه‏ای
100. بررسی رابطه اقلیم و معماری در شهر نیشابور
101. تأثیرات اقلیم بر روی محصول سیب در منطقه سمیرم
102. اقلیم کشاورزی حوزه آبخور هراز با تأکید بر کشت ارقام پر محصول برنج
103. تحلیلی بر مدیریت منابع آب کشاورزی برخوار
104. اقلیم کشاورزی ممسنی در رابطه با کشت برنج
105. اقلیم کشاورزی لامرد با تأکید بر کشت گندم
106. مدیریت پایدار منابع آب در شبکة آبیاری اراضی سمت راست سد انحرافی نکوآباد با تأکید بر اقلیم
107. بررسی اقلیم استان چهارمحال وبختیاری به منظور توسعه ی گردشگری
108. بررسی پتانسیلهای هیدرواقلیمی حوضه آبریز دریاچه سد کرخه
109. اقلیم کشاورزی دشت برخوار با تاکید بر کشت پسته
110. پهنه بند اقلیمی استان بوشهر
111. بررسی اقلیمی سیلابهای سال آبی 72-1371 کارون تا شالو
112. اقلیم کشاورزی دشت کوار با تاکید بر کشت گندم
113. مدیریت منابع آب و تأثیر نوسانهای فراسنج های اقلیمی در حوضه تجن
114. تحلیل روند رطوبت جو ایران در نیم سده گذشته
115. شناسایی نقش الگوهای پیوند از دور نیمکره شمالی بر دمای ایران
116. بررسی اقلیم کشاورزی منطقه جرقویه سفلی با تاکید برکشت پسته
117. شناسائی تیپ های همدید هوای ایستگاه سنندج طی دوره زمانی 1383-1339
118. مدیریت دریاچه سدزاینده‌ رود و تاثیرات زیست محیطی آن
119. ردیابی پیچانه های تراز 500 هکتوپاسکال ایران در دوره 2003-1974
120. بررسی اقلیمی و پهنه بندی مناطق سیل خیز حوضه زاینده رود
121. بررسی نقش تغییرات اقلیمی در کاهش یا تشدید بلایای جوی با تاکید بر خشکسالی (مطالعه موردی : حوضه آبخور زاینده رود)
122. بررسی همدید الگوهای زمانی و مکانی بارش در ایران مرکزی
123. تحلیل همدیدی بارشهای سنگین استان بوشهر
124. بررسی سیر خشکسالی اقلیمی و اثرات آن بر نظام کشاورزی استان بوشهر طی سال های 1385-1340
125. اقلیم کشاورزی حوضه رودخانه شور دهاقان
126. بررسی اقلیم کشاورزی کبوترآباد با تاکید برکشت گندم M73_18
127. شناسایی تیپ‌های همدید منطقه اقلیمی خزر
128. شناسایی تیپ‌های هوای منطقه اقلیمی ایران مرکزی

 

هوا شناسی کشاورزی (هوا و اقلیم شناسی)

برنج کاری غرقابی از دیگر منابع اصلی آزادشدن گاز متان به شمار می آید و حدود یک پنجم کل گاز آزاد شده از طریق فعالیت های انسانی تشکیل می گردد. براساس پیش بینی ها، مساحت اراضی تحت کشت برنج آبی تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰ درصد افزایش خواهد یافت. اما میزان حجم گاز متان آزاد شده رشد آهسته تری خواهد یافت، زیرا پیش بینی می شود در آینده به تنظیم آبیاری و مدیریت تغذیه گیاه توجه بیشتری شود و همچنین ارقامی کاشته شوند که متان کمتری آزاد می کنند.

در انتشار اکسید نیتروژن، که از گازهای گلخانه ای مهم به شمار می آید، نیز کشاورزی نقش مهمی دارد. اکسید نیتروژن در اثر فرآیندی طبیعی تولید می شود، ولی آبشوئی، فراریت و ورود کودهای از ته به رواناب سطحی و نیز تجزیه باقی مانده محصول و فضولات دامی موجب تشدید آن می شود. حدود نیمی از گاز اکسید نیتروژن آزاد شده از فعالیت های انسانی منشاء دامی دارد. پیش بینی می شود در سال ۲۰۳۰ میزان انتشار اکسید نیتروژن با منشاء کشاورزی حدود ۵۰ درصد افزایش یابد.

زراعت می تواند عاملی برای تثبیت کربن باشد، اگر چه عموماً این بائور وجود دارد که ظرفیت ذخیره کربن در خاک نیز مانند ذخیره کننده های بیولوژیکی (به ویژه پوشش گیاهی) محدود است. مقدار کل کربن قابل ذخیره در خاک به نوع محصول و شرایط محلی بستگی دارد و پس از چندسال کشت، معمولاً نرخ تثبیت کربن کمتر می شود، تا به حد ظرفیت اشباع خاک برسد. در سال های ۹۹ـ۱۹۹۷ حدود ۵۹۰ تا ۱۱۸۰ میلیون تن کربن فقط در خاک های زراعی تثبیت شد (به صورت موادآلی خاک از باقیمانده محصول و کودحیوانی). براساس پیش بینی هائی که در مورد میزان تولید محصولات کشاورزی به عمل آمده است، می توان انتظار داشت که رقم فوق تا سال ۲۰۳۰ حدود ۵۰ درصد افزایش یابد.

تحولات دیگری نیز وجود دارند که در صورت وقوع آنها، رقم فوق حتی بیشتر خواهد شد. برای مثال اگر در هر سال فقط ۲ میلیون هکتار از ۱۲۶ میلیون هکتار اراضی شور موجود احیاء شود، سالانه ۱۳ میلیون تن کربن اضافی تثبیت می شود. در کشورهای توسعه یافته سیاست اختصاص دائمی بخش از اراضی به عنوان زمین های نکاشت نیز نقش مهمی در افزایش حجم تثبیت کربن ایفا می کند.

با گسترش شیوه های کشاورزی بدون شخم و مبتنی بر حفاظت منابع، سالانه حدود ۱/۰ تا ۱ تن در هکتار کربن تثبیت خواهد شد و به دلیل کاهش مصرف سوخت های فسیلی برای شخم زنی، از میزان دی اکسیدکربن آزاد شده ۵۰ درصد کاسته می شود. ظرفیت های فراوانی برای رشد شیوه های کشاورزی بدون شخم و مبتنی بر حفاظت منابع طبیعی وجود دارد. اگر تا سال ۲۰۳۰ معادل ۱۵۰ میلیون هکتار به مساحت اراضی دیم تحت این شیوه از مدیریت اضافه شود، با فرض نرخ متوسط تثبیت سال ۲/۰ تا ۴/۰ تن در هکتار می توان پیش بینی کرد که ظرف چند سال اول سالانه حدود ۳۰ تا ۶۰ میلیون تن کربن تثبیت شود.

اگر در مناطقی که از این شیوه ها استفاده می شود، اجراء آنها متوقف شود و به شیوه های قبلی روی آورده شود، کربن تثبیت شده در طول چند سال مجدداً آزاد خواهد شد. اهمیت نقش اراضی کشاورزی در تثبیت کربن در این است که فرصت و زمان کافی را برای مبارزه با عوامل و منابع آزاد شدن دی اکسیدکربن به دست می دهد.

پیش بینی می شود که در سال ۲۰۳۰ میزان تجمع دی اکسیدکربن در جواز ۳۵۰ppm به ۴۰۰ppm برسد دی اکسیدکربن باعث باریک تر شدن روزنه های گیاه می شود و به این ترتیب هدر رفت آب را کاهش می دهد. افزایش تجمع دی اکسیدکربن در جو زمین هم باعث تحریک فتوسنتز می شود و عملکرد بسیاری از محصولات کشاورزی را تقویت می کند.

پیش بینی می شود تا سال ۲۱۰۰ دمای زمین به طور متوسط ۴/۱ تا ۸/۵ درجه سانتیگراد افزایش یابد. این رقم تا سال ۲۰۳۰ نسبتاً کمتر خواهد بود و حدود ۵/۰ تا ۱ درجه سانتیگراد پیش بینی می شود.

افزایش دما در مناطق مرتفع و معتدل بیشتر خواهد بود و تغییرات اقلیمی در این مناطق موجب رونق کشاورزی خواهد شد. مساحت اراضی مناسب برای کشاورزی افزایش خواهد یافت و هزینه نگهداری دام در زمستان ها کمتر خواهد شد، عملکرد محصولات بالاتر خواهد رفت و سرعت رشد جنگل ها بیشتر خواهد شد. اما از سوی دیگر بخشی از زمین های مرغوب به ویژه در نواحی ساحلی، سیلابی خواهند شد.

در مناطقی که ذخایر آب محدودتری دارند، به ویژه در نواحی گرمسیری، افزایش دما موجب افزایش تبخیر و تعرق خواهد شد و میزان رطوبت خاک کاهش خواهد یافت. بخشی از اراضی تناسب خود را برای کشاورزی از دست خواهد داد و قسمتی از مراتع گرمسیری خشک خواهد شد.

افزایش دما همچنین باعث افزایش تنوع و تقویت قدرت زمستان گذرانی آفات کشاورزی خواهد شد. در اقیانوس ها با افزایش دما، رشد پلانکتون ها کمتر خواهد شد، صخره های مرجانی به سفیدی خواهد گرائید و الگوهای تغذیه و ازدیاد نسل ماهیان برهم خواهد خورد. محیط زندگی گونه های سرد آبی مانند ماهی روغن نیز محدودتر خواهد شد.

       
    با افزایش دمای جهان، بارندگی هم بیشتر می شود، اما پراکنش آن در مناطق مختلف یکنواخت نخواهد بود. در حقیقت بارندگی در جنوب آسیا و شمال آمریکای لاتین نسبت به گذشته کاهش خواهد یافت.

تغییر دیگری که در اقلیم روی خواهد داد، این است که نوسانات اقلیمی بیشتر خواهد شد. برای مثال پدیدە هائی مثل گردباد، سیل، بارش تگرگ و خشکسالی با شدت بیشتر و در فواصل زمانی کمتر روی خواهد داد. در نتیجه، تولید محصولات کشاورزی نیز دچار نوسان خواهد شد، اختلالاتی در تأمین موادغذائی درسطح محلی روی خواهد داد، خطر وقوع رانش زمین افزایش خواهد یافت و فرسایش تشدید خواهد شد.

پیش بینی می شود سطح آب دریاها تا سال ۲۰۳۰ به طور متوسط حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر و تا سال ۲۱۰۰ حدود ۵۰ سانتیمتر بالا بیاید. بالا آمدن سطح دریا باعث به زیر آب رفتن اراضی پست، ورود آب دریا به سفره آب زیرزمینی و بروز طوفان می شود و در برخی مناطق پائین رفتن شدید سطح آب زیرزمینی به دلیل بهره برداری بی رویه به مسئله ورود آب دریا به سفره ها دامن می زند. همچنین خساراتی به سبزی و صیفی کاری و آبزی پروری در اراضی پست و در مناطقی که تخم ریزی آبزیان در مرداب های مانگرو (حرا) روی می دهد، شیلات لطمه خواهد خورد. این آثار در نوار ساحلی، به ویژه در دلتاهای حاصلخیز و پرجمعیت بیشتر خواهد بود. از جمله می توان به دلتاهای کشورهای بنگلادش، چین، مصر، هندوستان و جنوب شرقی آسیا اشاره کرد. پیش بینی می شود که فقط در هندوستان تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومترمربع زیر آب برود و گذران زندگی حدود ۷۰ الی ۱۵۰ هزار نفر به خطر بیفتد.

هنوز در مورد اکثر این پیش بینی ها تردیدهائی وجود دارد. در هر حال تأثیر کلی آن بر تولید غذا در جهان تا سال ۲۰۳۰ اندک خواهد بود. برای مثال تأثیر پیش بینی شده بر عملکرد غله تا سال ۲۰۲۰ حدود ۵/۰ درصد است اما از لحاظ منطقه ای شدت تأثیر بسیار متفاوت خواهد بود. در مناطق معتدل احتمال افزایش عملکرد وجود دارد. در شرق آسیا، ساحل و جنوب آفریقا نتیجه ممکن است مثبت یا منفی باشد.

در مناطق دیگر کاهش عملکرد محتمل تر است و در واقع در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آثار نامساعدی برای کشاورزی برجای خواهد گذارد. بنابراین تغییرات اقلیمی می تواند به شدیدتر شدن وابستگی کشورهای در حال توسعه به واردات شود و شکاف امنیت غذائی بین شمال ـ جنوب را ژرف تر کند.

در مجموع، آثار بالا آمدن آب دریا در نواحی ساحلی بر کاهش یا افزایش عملکرد تا سال ۲۰۳۰ حداکثر ۵/۲ درصد و تا سال ۲۰۵۰ حداکثر ۵ درصد خواهد بود.

البته باید در نظر داشت که پیش بینی های فوق صرفاً با فرض گرم شدن هوا و عدم دخالت هر عامل دیگری محاسبه شده است و در عمل ممکن است با معرفی فن آوری های جدید، آثار تغییرات اقلیمی بر امنیت غذائی کاهش داده شود، یا حتی به طور کامل رفع گردد. برای مثال می توان به معرفی ارقام اصلاح شده و تغییر شیوه های مدیریت در جهت افزایش عملکرد اشاره کرد.

همچنین، عواملی مانند گسترش کشاورزی بدون شخم و مبتنی بر حفاظت منابع و توسعه آبیاری در کنار معرفی ارقام زراعی جدید، نقش موثری در کاهش حساسیت برخی اکوسیستم ها به تغییرات اقلیمی بازی خواهد کرد.

در مجموع به نظر می رسد، گرم شدن جهان در کشورهای توسعه یافته واقع در مناطق معتدل به نفع کشاورزی خواهد بود، اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه واقع در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری اثرات منفی خواهد داشت. بنابراین تغییرات اقلیمی می تواند به افزایش وابستگی کشورهای در حال توسعه به واردات محصولات کشاورزی و ژرف تر شدن شکاف امنیت غذائی بین کشورهای شمال و جنوب گردد.

برخی تغییرات در آینده از شدت این روند خواهد کاست. از جمله، با بهبود خطوط ارتباط و جاده ها، حمل و نقل غذا به مناطق سیل زده یا دچار خشکسالی با سرعت بیشتری امکان پذیر خواهد شد. یا این که با رشد اقتصادی و افزایش در بسیاری از کشورها مردم خواهند توانست سطح تغذیه خود را بالاتر ببرند. با ادامه روند خروج نیروی کار از مشاغل کشاورزی به صنعت، و از روستاها به شهرها، به تعداد کشورهائی که توان واردات کسری موادغذائی خود دارند، افزوده خواهد شد و در داخل کشورها نیز از تعداد جمعیت آسیب پذیر در برابر نوسانات تولید داخلی کاسته خواهد شد.

اما تغییرات اقلیمی بر امنیت غذائی قشرها و کشورهای فقیر تأثیر خواهد گذاشت. حتی در سال ۲۰۳۰ نیز چندین صد میلیون فقیر وجود خواهد داشت که یا کمبود تغذیه خواهند داشت یا در آستانه آن خواهند بود. این مردم به ویژه در برابر نوسان درآمد یا کمبود عرضه موادغذائی در اثر کاهش تولید، خشکسالی و سیل بسیار حساس هستند.

تا زمانی که تجارت کشاورزی به طور کامل آزاد نشود و خطوط ارتباطی مناطق حاشیه ای با سایر مناطق تقویت نگردد، اختلاف بین قیمت در سطوح محلی، ملی و منطقه ای وجود خواهد داشت و در نتیجه، ممکن است در زمان بروز پدیده هائی مانند خشکسالی، قیمت ها شدیداً بالا برود. برای مثال در جنوب موزامبیک در بهار سال ۲۰۰۰ پس از وقوع سیل، قیمت ذرت به سرعت بالا رفت، در حالی که در شمال، قیمت نصف جنوب بود و حتی پائین تر هم آمد، زیرا راه های ارتباطی بین شمال و جنوب از وضعیت خوبی برخوردار نبود. آثار منفی تغییرات اقلیمی بیش از هر قشر دیگری متوجه فقرا خواهد بود.

کشاورزان خرده پا و سایر گروه های کم درآمد ساکن در مناطق مستعد خشکسالی، بالا آمدن آب دریا و شور شدن منابع آب زیرزمینی و کاهش ذخایر آبزیان به دلیل گرم شدن دمای آب دریاها بیشترین آسیب را خواهند دید. احتمال آثار تغییرات اقلیمی در مناطقی بیشتر خواهد بود که هم اکنون هم در معرض پدیده های فوق قرار دارند. بسیاری از مناطقی که با خطر بالا آمدن آب دریا مواجه هستند، فقر اقتصادی وجود دارد و کشورها توان مقابله با این پدیده را ندارند.

مسئله افزایش آسیب پذیری در برابر ناامنی غذائی در اثر تغییرات اقلیمی در ۳۰ تا ۴۰ کشور شدیدتر خواهد بود. اکثر این کشورها در آفریقا واقع هستند. براساس برخی برآوردها، حتی تا قبل از سال ۲۰۲۰ یا ۲۰۳۰ تغییرات اقلیمی باعث ۲ تا ۳ درصد کاهش در تولید غله منطقه آفریقا خواهد شد که به معنی قرار گرفتن ۱۰ میلیون نفر دیگر در معرض گرسنگی است. البته این پیش بینی بدون در نظر گرفتن سایر تغییرات است و حتی اندک افزایش در عملکرد محصولات ممکن است کاهش یاد شده را جبران کند، اما به هر حال این نیز دلیل دیگری برای ضرورت توسعه کشاورزی در آفریقاست.

كاهش ميزان توليد محصولات كشاورزي در اثر سرمازدگي، تگرگ، يخ‌زدگي، خشكسالي، سيل، فرسايش، آب گرفتگي اراضي كشاورزي، تغيير فصل بارش و كاهش راندمان آبياري از دیگر ابعاد و اثرات گرمایش جهانی در بخش کشاورزی و در سطح منطقه‌ای می‌باشند. همچنين تغييرات اقليمي مي‌تواند بر دوره رشد آفات، بيماري‌ها و علف‌هاي هرز، سرعت معدني شدن و قابليت دسترسي به عناصر غذايي، فصل رشد، فرايندهاي فيزيولوژيکي گياه و کارکرد اکوسيستم‌هاي زراعي تاثيرگذار باشد. در برخی مناطق آب‌گرفتگي اراضي زراعی حاشيه رودخانه ها و بسياري از مناطق ساحلي و جزاير، پيشروي آب شور به سفره‌هاي آب زيرزميني شيرين مورد استفاده در بخش کشاورزی و شرب از تبعات دراز مدت تغییر اقلیم در سطح منطقه‌ای خواهد بود.  

تغييرات آب و هوايي ناشی از انتشار گازهاي گلخانه‏اي، از منطقه‏اي تا منطقه ديگر، اثرات متفاوتي بر محصولات کشاورزي دارد. احتمالا مناطقي که امروزه زير کشت محصولات مختلف قرار دارند، دچار تغيير شده و فرم رشد، حيات و تنوع گونه‌اي موجود در اکوسيستم‌هاي کشاورزی تحت تاثير قرار گيرند. انتظار می‌رود در برخی نقاط دنیا، جریان آب رودها کاهش یابد و تا سال 2010 شاهد کاهش 25-50 درصدی زمینهای کشت آبی در این مناطق خواهیم بود. طبق پيش‌بيني سازمان‏هاي جهاني، با توجه به شرايط اقليمي و آب و هوايي موجود، انتظار مي‏رود ميانگين برداشت و توليد محصولات کشاورزي در پاکستان تا 50 درصد افت کند. اين در حالي است که طبق پيش‌بيني‏ها در صورت بهينه بودن شرايط وابسته به آب (هيدرولوژيک) توليد محصول در اروپا در همين مدت ممکن است تا 25 درصد افزايش داشته باشد. بر اساس یک بررسی در دانشگاه آکسفورد، در دو دهه آینده، پدیده گرم شدن زمین می‌تواند بر عرضه مواد غذایی در بیشتر مناطق جهان، و در نتیجه قیمت محصولات پایه مانند نان، برنج و ماکارونی تاثیر بگذارد

 تغییرات شاخص‌های اقلیمی و اثرات آن‌ها در بخش کشاورزی

افزایش گازکربنیک باعث افزایش درجه حرارت و رطوبت مطلق در لایه‌های هوای نزدیک سطح زمین می‌گردد. اگر چه دی اکسید کربن بیشتر باید رشد گیاهان را تشدید کند اما تولید مواد غذایی در بسیاری از نقاط با کم و نامنظم شدن بارش کاهش خواهد یافت. انباشتگي گازکربنیک در اتمسفر، موجب بسته شدن روزنه گياهان و كاهش جذب اين گاز و كمتر شدن تبخير آب از اين منافذ مي‌شود. بنابراين در صورت اشباع اتمسفر از گازکربنیک، گياهان زراعي احتمالا آب كمتري مصرف نموده و هيدرات كربن بيشتري توليد می‌نمايند. اين اثر دوگانه احتمالا كارايي مصرف آب را بهبود مي‌بخشد. در عين حال، افزايش دما، تغيير الگوي بارش و رطوبت خاك كه ناشي از تغيير اقليم مي‌باشند، مي‌تواند موجب تقويت يا خنثي نمودن اثرات سودمند افزايش غلظت اين گاز بر عملكرد فيزيولوژيك گياهان زراعي گردد.

افزایش دما سبب دامن زدن به موضوع خشكسالي و تاثير در اکوسیستمهای كشاورزي خواهد شد. با افزایش دما، تبخیر افزایش خواهد یافت و حتی اگر بارش بیشتر بشود زمین خشک‌تر خواهد شد. لذا حجم آبهای سطحی و زیر زمینی که آب مورد نیاز بخش کشاورزی را تامین می‌کنند، تقلیل می‌یابد. ديگر اثر مهم افزايش دما، تسريع فعاليتهاي فيزيولوژيك گياه و نتيجتا تسريع در بلوغ و تكامل آن و در نتیجه كاهش عملكرد محصول مي‌باشد.  شکل زیر روند تغییرات در عملکرد محصولات زراعی را در اثر افزایش متوسط یک درجه‌ای دما در اثر گرمایش جهانی در مناطق مختلف جهان نشان می دهد همانگونه که مشاهده می شود کشور ما و بیشتر عرصه های نیمه خشک و معتدل جهان در محدوده افت سریع عملکرد قرار دارند

 

بالا رفتن دما، خاك را نيز تحت تاثير قرار مي دهد به گونه اي كه در شرايط اقليمي گرمتر، احتمالا سرعت تجزيه مواد آلي خاك نيز افزايش يافته و سبب ازدياد واكنشهاي ديگري نيز درآن مي شود كه بر قدرت باروری خاك تاثيرات نامطلوبي به جا خواهد گذاشت. بنابراين نياز به افزايش مصرف كودهاي شيميايي جهت جبران اين پديده جلوگيري از افت عملكرد محصول، يكي ديگر از عواقب افزايش دما و غلظت گازکربنیک خواهد بود. افزايش مصرف كودهاي شيميايي تاثير نامطلوبي بر منابع آب و كيفيت هوا دارد. با بالا رفتن ميانگين دما، چرخه عناصر غذايي مورد نياز گياه بين خاك، گياه و اتمسفر، سريعتر می‌گردد. در مناطقي كه اين شرايط حكم‌فرما باشد، كاهش رطوبت خاك، موجب كاهش رشد ريشه و تجزيه مواد ارگانيك در آن و تشديد فرسايش بادي خواهد شد. همچنین مناطق حاره بارش‌های موسمی بسيار سنگين و شديد خواهد شد و فرسايش در اين مناطق افزوده مي‌گردد.

با گرم شدن كره زمين، شرايط براي تكثير و ازدياد جمعيت حشرات مضر، مناسب خواهد شد. طولاني‌تر شدن فصل رويش گياهان، موجب مي‌شود تا تعداد بيشتري از اين گونه آفات مانند ملخ چرخه توليد مثلي خود را طي نمايند. در مناطقي كه شدت سرماي زمستان، اجازه زمستان گذراني لارو حشرات را نمي دهد، گرم شدن زمين، موجبات تسهيل در اين پديده را فراهم مي آورد و امكان طغيان آفات در فصول گرم سال را در اين مناطق، افزايش مي دهد. تغيير الگوي وزش باد نيز در انتقال حشرات، باكتريها و قارچهاي مولد بيماري، تغييراتي بوجود خواهد آورد. تغييرات دمايي موجب اختلال در زمان مناسب چرخه تكاملي حشرات و گياهان ميزبان شده كه موجب اختلال درارتباط متقابل اين دو دسته از موجودات خواهد شد . بنابر اين نياز به استفاده از آفتكشها و سموم در اين شرايط افزايش يافته و لزوم توسعه روشهاي مبارزه تلفيقي، بسيار جدي تر خواهد شد.

خشكسالي‌هاي ناشی از تغییر اقلیم، علاوه بر افت منابع آب، موجب افزايش ميزان آب مورد نياز گياه مي‌شود. تنش آبي طي دوره گلدهي، گرده افشاني و دانه‌بندي، براي اغلب محصولات زراعي بسيار مضر است. افزايش تبخير از خاك و افزايش تعرق در گياهان نيز باعث ايجاد تنش آبي خواهد شد. با خشك‌تر شدن شرايط اقليمي، نياز آبي براي آبياري نيز افزون خواهد شد و رقابت ميان مصرف آب براي كشاورزي و تامين آب شرب، تشديد مي‌شود. سطح سفره هاي آب زيرزميني پايين رفته و هزينه عمليات آبياري، بخصوص در مناطق خشك و نيمه خشك، با افزايش همراه خواهد بود.

) ناحیه خوزی: دشت خوزستان قلمرو این ناحیه است و اقلیمی گرمائی، بارشی، تندری و باد وغباری دارد( جدول 4).

 

خلیج فارس مختصات: شرقی‌°۵۱ شمالی‌°۲۷ / °۵۱شرقی °۲۷شمالی / ۵۱;۲۷ (نقشه) برای دیگر کاربردها، خلیج فارس (ابهام‌زدایی) را ببینید. «خلیج ایران» تغییر مسیری به این صفحه است. برای کاربردهای دیگر خلیج ایران (ابهام‌زدایی) را ببینید. نام بین المللی :
خلیج فارس Persian Gulf نام تاریخی دریای پارس - پرسیکون کاای تاس- سینوس پرسیکوس موقعیت جغرافیایی جنوب غربی آسیا، منطقه خاورمیانه نوع(اقیانوس‌شناسی) خلیج مساحت ۲۵۱٬۰۰۰ کیلومتر مربع منطقه اقیانوس هند سرچشمه نخستین دریای عمان ژرفای بیشینه ۹۰ متر ژرفای میانگین ۵۰ متر درازای بیشینه ۹۸۹ کیلومتر کشورهای ساحلی ایرانعمانامارات متحده عربیعربستانقطربحرینکویتعراق منابع مهم منابع سرشار نفت و گاز نقشه ۱۶۸۹ نام خلیج فارس است به زبان لاتین قدیمی: Sinus Persicus امروزه:Sinus Persici در نقشه آورده شده‌است. خلیج فارس، خلیج پارس یا دریای پارس آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه جزیره عربستان قرار دارد. نام تاریخی این خلیج، در زبان‌های گوناگون، ترجمه عبارت «خلیج فارس» یا «دریای پارس» بوده‌است.[۱] مساحت آن ۲۳۷٬۴۷۳ کیلومتر مربع است[۲]، و پس از خلیج مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید. خلیج فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانهٔ دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود.[۳] کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین در کناره خلیج فارس هستند. در این میان سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند.[۴] به سبب وجود منابع سرشار نفت و گاز در خلیج فارس و سواحل آن، این آبراهه در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای مهم و راهبردی بشمار می‌آید. تاریخچه پیدایش خلیج فارس زمین شناسان معتقدند که در حدود پانصدهزار سال پیش، صورت نخستین خلیج فارس در کنار دشت‌های جنوبی ایران تشکیل شد و به مرور زمان، بر اثر تغییر و تحول در ساختار درونی و بیرونی زمین، شکل ثابت کنونی خود را یافت. خلیج فارس در آغاز، بسیار پهناور بوده به طوری که تا اواخر دوره سوم زمین شناسی بیشتر جلگه‌های برازجان، بهبهان و خوزستان ایران تا کوه‌های زاگرس در زیر آب بوده‌اند. [۵] مشخصات جغرافیایی خلیج فارس جغرافیای مکانی خلیج فارس خلیج فارس در ۲۴ تا ۳۰ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ تا ۵۶ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط است. از بین کشورهای همسایه خلیج فارس، کشور ایران بیشترین مرز آبی مشترک را با خلیج فارس دارا می‌باشد. طول مرز آبی کشور ایران با خلیج فارس، با احتساب جزایر در حدود ۱۸۰۰ کیلومتر و بدون احتساب جزایر در حدود ۱۴۰۰ کیلومتر می‌باشد.[۶] طول خلیج فارس از تنگه هرمز تا آخرین نقطه پیشروی آن در جهت غرب در حدود ۸۰۵ کیلومتر است.عریض ترین بخش خلیج فارس ۱۸۰ مایل (۲۹۰ کیلومتر) می‌باشد. عمیق ترین نقطه خلیج فارس با عمق ۹۳ متر در ۱۵ کیلومتری تنب بزرگ و کم عمق ترین نقطه آن با عمقی بین ۱۰ تا ۳۰ متر در سمت غرب می‌باشد. همچنین جزایر متعددی در خلیج فارس وجود دارند. زمین شناسی منطقه خلیج فارس از دیدگاه زمین شناسی، خلیج فارس فرونشست زمین ساختی کم ژرفایی است که دوره ترشیری پیش در حاشیه جنوبی رشته کوه زاگرس تشکیل شده‌است. در واقع این دریا بازمانده گودال بزرگی است که از دوران گذشته زمین شناختی تحت تاثیر فشار ناشی از آتش فشان‌های فلات ایران بوده و پایداری فلات عربستان در مقابل این واکنش‌های تکتونیکی سبب ایجاد و توسعه پهنا-ژرفای آن شده‌است. شدیدترین چین خوردگی‌های دوران پلیو پلیستوسن، کرانه‌های شمالی خلیج فارس (زاگرس) را چین داده‌است. میزان این چین خوردگی‌ها که در خشکی‌های کشور ایران شدید است با شیب‌های کمتر به طرف دریا ادامه پیدا می‌کند به طوری که در دریا این شیب به ۱۰ تا ۲۰ درجه می‌رسد. محور اصلی خلیج فارس نیز یکی از پیامدهای زمین ساختی پدیده چین خوردگی زاگرس است که در دوران پلیو پلیستوسن شکل گرفته‌است. در پایان دوره پلیوسن، سطح دریا احتمالا ۱۵۰ متر بالاتر از سطح کنونی بوده‌است. این سطح در حدود ۱۰۰، ۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح و به تدریج به سطح کنونی رسیده‌است که آثار آن به صورت پادگانه‌های دریایی و سخا، در کرانه‌های جنوبی خلیج فارس بر جای مانده‌است. [۷] [۸] زمین ریخت شناسی خلیج فارس از نظر ریخت شناسی، خلیج فارس نامتقارن بوده و شیب سواحل جنوبی آن ملایم تر از شیب سواحل شمالی است. کرانه جنوبی خلیج فارس، به ویژه در شرق شبه جزیره قطر، منطقه وسیع و کم عمقی است (۱۰ تا ۲۰ متر) که بطور عمده با ریخت شناسی بست، محیط تبخیری و منطقه جزر و مدی مشخص است.خلیج فارس از رسوبات سخت و بلند با اشکال خطی ساخته شده و با واسطه یک دشت ساحلی باریک با دریا در ارتباط است. جزایر ایرانی خلیج فارس بصورت پشته‌های کشیده و موازی ساحل که در واقع دنباله رشته کوه زاگرس هستند که بر اثر بالا آمدن آب بشکل جزیره درآمده‌اند مانند قشم و کیش و یا اینکه کم و بیش دایره‌ای شکل هستند مانند هرمز و ابوموسی که گنبدهای نمکی سری هرمز هستند. سطح جزایر خلیج فارس از رسوبات تخریبی و مارن تشکیل شده‌است که کم و بیش صدف دارند. خاک این جزایر عمدتا شور یا حاوی گچ است که در نتیجه رشد گیاهان را به گونه‌های خاص محدود می‌کند. شکل ساحلی خلیج فارس در مجاورت ایران از نوع طولی است که موازی با محور ارتفاعات مجاور است که گاهی تراکم آبرفت‌ها فاصله زیادی بین خط ساحل و ارتفاعات زاگرس ایجاد کرده مانند جلگه بوشهر، و گاهی دامنه تاقدیس‌ها در خط ساحلی قرار گرفته‌اند مانند غرب خور موج.[۹] [۱۰] اقلیم شناسی خلیج فارس آب و هوای خلیج فارس خشک و نیمه استوایی است. در تابستان دما گاهی تا ۵۰ درجه سانتی گراد می‌رسد و میزان تبخیر بیشتر از میزان آب‌های وارده می‌شود. در زمستان دما تا ۳ درجه سانتی گراد هم گزارش شده‌است. در عین شوری زیاد آب خلیج فارس، ۲۰۰ چشمه آب شیرین در کف و ۲۵ چشمه آب کاملا شیرین در سواحل آن جریان دارند که منشا همگی آن‌ها از کوه‌های زاگرس در ایران است. آب‌های شیرینی که وارد خلیج فارس می‌شوند عمدتا محدود به روان آب‌های کوه‌های زاگرس در ایران و کوه‌های ترکیه و عراق است. رودخانه‌های اروند، کارون، جراحی، مند، دالکی و میناب بزرگترین و پرآب ترین رودخانه‌هایی هستند که به خلیج فارس می‌ریزند که بیشتر سرچشمه‌های آن‌ها در کوه‌های زاگرس قرار دارند. در کرانه جنوبی آب‌های ورودی به خلیج فارس بسیار کم است که موجب بالا بودن رسوبات کربناتی در این بخش شده‌است. به دلیل محصور بودن، اثر اقیانوس بر خلیج فارس بسیار ناچیز است و به همین علت سرعت جریان‌های زیرین و افقی آن بسیار کم و در حدود ۱۰ سانتی متر در ثانیه‌است. شوری بیشتر خلیج فارس نسبت به اقیانوس موجب پیدایش جریان آبی از اقیانوس هند به خلیج فارس می‌شود که به موازات ساحل ایران و در جهت پادساعتگرد است. جریان ذکر شده با کاهش دما و شوری همراه است به طوری که در تنگه هرمز مقدار نمک ۳۶,۶ گرم در لیتر و در انتهای شمال غربی و در دهانه کارون در حدود ۴۰ گرم در لیتر است. میزان بارندگی در سواحل جنوبی کمتر از ۵ سانتی متر در سال و در سواحل شمالی بین ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر در سال است. [۱۱] [۱۲]   جغرافیای تاریخی خلیج فارس نام خلیج فارس خلیج فارس اصیل ترین نام و نامی است بر جای مانده از کهن‌ترین منابع، که بطور مستمر از سده‌های پیش از میلاد در همه زبانها و ادبیات جهانی وجود داشته‌است، و با پارس و فارس - نام‌های ایران - گره خورده‌است..[۱۳] کهن‌ترین نامی که از خلیج فارس وجود دارد نارمَرتو (narmarratu) است که در کتیبه‌های آشوری بر جای مانده‌است و به معنای رود تلخ است[۱۴]. فلاویوس آریانوس در سدهٔ دوم میلادی در آثار خود خلیج فارس را پرسیکون کاای تاس که خلیج فارس معنا می‌دهد استفاده کرده‌است.[۱۵] خیابانی به نام خلیج عربی/ خلیج فارسی در مرکز قاهره جغرافی دانان و تاریخ نگاران عرب اسلامی دوره آغازین اسلام، همچون طبری، مسعودی و یعقوبی به اتفاق در کتب خطی به جای مانده از خود اذعان دارند که تمامی نواحی خلیج پارس در دوره‌های پیش از اسلام به ایران تعلق داشته‌است. «ابن حوقل بغدادی» در کتاب خود «صورة العرض» که در سال ۱۹۹۳.م در لندن به زبان انگلیسی به چاپ رسید، عنوان می‌کند که: «همان طور که بارها گفته شد، دریای پارس خلیجی است از اقیانوس احاطه کننده جهان که در اطراف چین و شهر«وق» از آن منشعب می‌شود. این دریا از سرزمین‌های سند و کرمان تا فارس ادامه می‌یابد و در میان همه سرزمین‌ها به نام پارس خوانده می‌شود، زیرا پارس ا ز همه کشورها پیشرفته تر است و شاهان آن محکم ترین کنترل (حاکمیت) را در دوران کهن داشته‌اند و حتی اکنون نیز تمامی کرانه‌های دور و نزدیک این دریا و همه سرزمین‌های پارس و دیگر را تحت کنترل دارند».[۱۶] تا پیش از دهه ۶۰ قرن بیستم میلادی، کشورهای عربی از عبارت خلیج فارس در مکاتبات رسمی خود استفاده می‌کردند.[۱۷][۱۸]   در سال‌های اخیر و به ویژه از دههٔ شصت میلادی به این سو، نام جعلی خلیج عربی نیز در برخی منابع تحت حمایت بیشینهٔ دولت‌های عربی و گاه غیر عربی به گونه‌ای فزاینده در حال رقابت با نام خلیج فارس است، این امر خشم ایرانیان سراسر جهان را برانگیخته و باعث پدیداری نام «خلیج همیشه فارس» یا «خلیج همیشگی فارس» از سوی ایرانیان گشته‌است. تا کنون کارهایی برای مقابله با این جعلی سازی صورت گرفته از جمله صادر شدن دو قطعنامه در سازمان ملل متحد در زمان حکومت «محمد رضا شاه پهلوی» برای پاسداری از نام خلیج فارس یا Persian Gulf و یا برگزاری جام خلیج فارس و چندین نام گذاری و تهیهٔ نقشه و اسناد و کتب جغرافیایی در حال حاضر با نام درست. در پی استعلام از وزارت امورخارجه بریتانیا درباره نام این آبراه، ایشان به صراحت نام خلیج فارس را صحیح دانسته‌اند.[۱۹] نقشه جهان سال ۱۶۸۹ و نام خلیج پارس جرارد ون شاگن نقشه‌نگار هلندی در سال ۱۶۸۹ (میلادی) در آمستردام نقشه‌ای از جهان ترسیم کرد. این نقشه به سبک کنده‌کاری با فلز مس و رنگ‌کاری دستی تزئین شده‌است. نقشه مس‌آرایی شده، نقشه‌ای کمیاب است و فقط یک رونوشت از آن در دانشگاه آمستردام می‌باشد و نسخه‌ای مشابه در کتابخانه‌های آمریکا ندارد. نکته قابل توجه نام خلیج پارس است که به زبان لاتین قدیمی: Sinus Persicus امروزه:Sinus Persici در نقشه آورده شده‌است. ابعاد اصلی نقشه ۴۸٫۳ در ۵۶ سانتی‌متر می‌باشد.[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] نقشه خلیج پارس ۱۷۵۳ نقشه خلیج فارس ۱۷۵۳ در سال ۱۷۵۳ میلادی در آمستردام هلند نقشه‌ای منتشر گردید که منحصراً مربوط به خلیج پارس بود. در این نقشه از خلیج فارس با نام Persische Golf یاد شده‌است. در این نقشه بیشتر جزایر خلیج فارس مشخص شده و نقشه‌های آنها درج شده‌است.[۲۶]   نقشه جهان‌نمای کانتینو و نام خلیج پارس در سال ۱۵۰۲ میلادی نقشه‌ای ترسیم شد که از شرق تا غرب همه مستعمرات پرتغال در آن درج شده بود. در نقشه ۱۵۰۲ کانتینو نام خلیج فارس و دریای سرخ موجود است. [۲۷] نقشه جهان‌نمای کانتینو.                                                  نام خلیج فارس در نقشه کانتینو.   روز ملی خلیج فارس یکی از اقدامات دولت برای پاسداری از میراث خلیج فارس رسمیت دادن به روز ملی خلیج فارس(که قبلا توسط وبلاگ نویسان انجام شده بود) در تقویم رسمی بود. فردی بنام"جعفر مرادی در رسانه‌های گروهی ایران بدون مدرک و سندو بدون اطلاع از سوابق موضوع خود را مبتکر نام گذاری روز ملی خلیج فارس معرفی می‌کند و مدعی است این پیشنهاد در نشریه سفیر جنوب شماره 122 مورخ 21دیماه 1383، و سپس از طریق استانداری هرمزگان به وزارت امور خارجه و معاونت سیاسی وزارت کشور ارسال گردیده و او در همین رابطه جایزه ابتکار از وزیر ارشادگرفته است. امابررسی اسناد در رابطه با نام گذاری و مکاتبات پرونده مربوطه در ریاست جمهوری و ادارات سه گانه وزارت خارجه توسط گروه مستند ساز مستندخلیج فارس(شبکه 1)[۲] و به گواهی و روایت یکی از اعضای کمیته یکسان سازی نامهای جغرافیایی و عضو کمیته حقوقی خلیج فارس.[۳] و [۴] جغرافیایی و عضو کمیته حقوقی خلیج فارس و همچنین گواهی دکتر پیروز مجتهد زاده در مصاحبه با خبرگزاری کتاب اردیبهشت 1390[۵] حکایت متفاوتی است: دولت، پس از ملاحظه اراده قاطع عمومی جامعه و حرکت اعتراضی عمومی آبان 1383 مردم و وبلاگ نویسان نسبت به مجله نشنال جئوگرافی حاضر به اقدام عملی شد و سرانجام پس از جلسات متعدد برای بررسی عوارض مثبت و منفی، این نام گذاری‌ها انجام شد. سابقه طرح رسمی و دولتی آن به آذر ماه 1383 در جلسه شورای شهر برای نام گذاری اتوبان تهران - قم به خلیج فارس- بر می‌گردد. در بررسی فایلهای مربوطه هیچ نامه‌ای از سوی استانداری هرمزگان در این رابطه به وزارت خارجه و ریاست جمهوری نرسیده است. گرفتن جایزه از آقای صفار هرندی دلیلی بر صحت ادعای آقای مرادی نیست؟ آقای صفار هرندی در سال 1384 وقتی وزیر ارشاد شدند بلافاصله اولین فستیوال ملی خلیح فارس و مسابقه جهانی وبلاگ نویسی خلیج فارس که صدها وبلاگ نویس طرحهای خود را برای صیانت از نام خلیج فارس در آن ارایه می کردند( از دی- بهمن 83) تعطیل شدو مسئولین آن و طرفداران این موضوع برکنار و 300 سکه تخصیص یافته برای جوایز برندگان آن نیز داده نشد. در پرونده خلیج فارس و صورتجلسه‌های موجود سال 1383 سه مکاتبه در ارتباط با نام گذاری روز ملی وجود دارد که به روئیت و حاشیه نویسی معاون رئیس جمهور، مدیران کل دفترریاست جمهوری و دفتر وزیر خارجه و مدیران کل خلیج فارس و حقوقی رسیده‌است عبارتند از: نامه آبان ماه 1383 مدیرکل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و به ضمیمه سه جلدکتاب خلیج فارس نامی کهن و میراث فرهنگی برای ادارات سه گانه وزارت خارجه و پیشنهاد نام گذاری روز ملی خلیج فارس 2- گزارش اداره کل خلیج فارس و اداراه حقوقی و اداره اسناد وزارتخارجه در همین ارتباط و راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس منظم به کپی صفحه91-92 کتاب مذکور و کپی مقاله مسلسل روزنامه همشهری 16- 27 مهر 81 تحت عنوان خلیج ایرانی. 3- دو عدد نامه از سوی ریاست جمهوری منظم به نامه‌های شورای مدیران سازمان خلیج فارس(پرشن گلف آنلاین) برای نام گذاری روز ملی خلیج فارس و فاکس همان نامه‌ها از سوی نمایندگی ایران در نیویورک منظم به درخواست سازمان خلیج فارس. توضیح اینکه نظر به تحریفی که از سوی رسانه‌های عربی و بخصوص بخش‌های انگلیسی آنها در مورد نام خلیج فارس می‌شدوباتوجه به قدمت و کاربرد مستمر تاریخی این نام در همه زبانها و زمانها که یادگار و میراثی از دوران ایران باستان است در جهت یادآوری اهمیت پاسداری و صیانت از این میراث کهن،طرفداران این میراث گران بها اقدامات خود را جهت دفاع از آن از سال 1380 منسجم تر کردندو راهکارهای حفاظت از نام خلیج فارس را در جلسات و سمینارهای متعدد به اطلاع مقامات رساندند. ایده ضرورت دفاع ازنام خلیج فارس و نامگذاری روز ملی خلیج فارس،نخست در سال 1381 گفتار 10 شماره ای روزنامه همشهری ودر وسایت آن تحت عنوان خلیج ایرانی 16 تا 27 مهر 1381 وسپس در اولین همایش ملی ژئوماتیک ایران اردیبهشت 1382 و درسخنرانی و مقاله" اسامي جغرافيايي باستاني ميراث بشريت صفحه-26- 27 [۶] ودر وب سایت پرشن گلف آنلاین 09/06/2003 [۷] و همچنین دراولین همایش بین‌المللی کارتوگرافی خلیج فارس قرن 16-18 در دانشگاه تهران دوم خرداد 1383 و در اولین همایش یکسان سازی نامهای جغرافیایی غرب آسیا در سازمان نقشه برداری اردیبهشت 1383 به اطلاع عموم و مسئولین مربوطه رسید و درشهریور 1383 پیشنهادسه گانه بصورت آنلاین در وب سایت (پرشن گلف آنلاین)و از طریق ایمیل به رای گیری عمومی طرفداران نام خلیج فارس گذاشته شد اکثریت رای دهنگان به ترتیب 1- به روز 9 آذر برگشت سه جزیره به مام میهن 2- روز ملی شدن نفت 29 اسفند 3- روزاخراج پرتغالی‌ها توسط ارتش ایران از خلیج فارس رای دادند. نتیجه رای گیری[۸] توسط شورای مدیران سازمان خلیج فارس و از جمله ریچارد فرای -[[۹]]ایران شناس و ایران دوست آمریکایی(فعلا مقیم اصفهان) طی نامه‌ای به رئیس جمهور وقت و برای وزارت خارجه و نمایندگی ایران در نیویورک ارسال و بعدها در روزنامه شرق تاریخ 14/12/1383و وب سایت‌های مختلف منتشر گردید.دفتر رئیس جمهور وقت طی نامه‌ای پیشنهاد را موکول به نظر مثبت وزارتخارجه نمود لذا طی دومین جلسه کارگروه(کمیته) حقوقی نام خلیج فارس در وزارتخارجه(متشکل از نمایندگان وزارتخارجه (سه اداره- حقوقی - اسناد- خلیج فارس) وزارت کشور- سازمان جغرافیایی ارتش - سازمان نقشه برداری...) در شش بهمن 1383 ضمن موافقت با نام گذاری(روز ملی خلیج فارس)روز شکست پرتغالی هارا برای نام گذاری مقبول تر دانست ریاست جمهوری تعیین دقیق این روز را به جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی موکول نمود و نهایتا در تیر ماه ۱۳۸۴ خورشیدی توسط شورای فرهنگ عمومی کشور روز 10 اردیبهشت را روز شکست پرتغال دانست لذا این روز مورد تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست رئیس جمهور وقت رسیدو در رسانه ها اعلام گردید و به این ترتیب با کمک و همراهی چندانجمن و نهاد غیر دولتی و همکاری وزارت امور خارجه و نهادهای مسئول دیگر، روز دهم اردیبهشت ماه که سالروز اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز است، به نام “روز ملی خلیج فارس” نامگذاری و در تقویم خورشیدی ایران به ثبت رسید. جزایر خلیج فارس جزایر زیادی در خلیج فارس وجود دارند که برخی از آن‌ها از اهمیت کم و برخی از اهمیت بالایی برخوردارند. جزایر مهم خلیج فارس عبارت‌اند از: قشم، بحرین، کیش، خارک، ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و لاوان که تمامی آنها به جز قسمتی ازبحرین به ایران تعلق دارد. PARSSEA جزایر ایرانی خلیج فارس کشتی یونانی در آب‌های ساحلی جزیره کیش در خلیج فارس از میان جزایر خلیج فارس بیش از ۳۰ جزیره مسکونی و غیر مسکونی آن متعلق به کشور ایران است. برخی از این جزایر به علت برکشند و فروکشند در زیر آب قرار می‌گیرند و غیر مسکونی هستند. جزایر غیر مسکونی خلیج فارس به عنوان زیستگاه مرجان‌های دریایی، محل تخمگذاری پرستوهای دریایی و لاک پشت‌ها و همچنین زیستگاه انواع پرندگان مهاجر از اهمیت ویژه جهانی برخوردار است. [۲۹] [۳۰] [۳۱]   جزایری که در استان هرمزگان ایران قرار دارند: جزیره کیش - جزیره قشم - جزیره تنب بزرگ - جزیره تنب کوچک - جزیره ابوموسی - جزیره لاوان - جزیره شتور - جزیره هندرابی - جزیره فرور بزرگ - جزیره فرور کوچک - جزیره سیری - جزیره لارک - جزیره ناز - جزیره هرمز - جزیره هنگام   جزایری که در استان بوشهر ایران قرار دارند:[۳۲] [۳۳] [۳۴] جزیره خارک - جزیره خارکو - جزیره عباسک - جزیره میر مهنا - جزیره فارسی - جزیره نخیلو - جزیره تهمادو - جزیره گرم - جزیره‌ام الکرم - جزیره شیخ الکرامه - جزیره شیف - جزیره متاف - جزیره مرغی - جزیره چراغی - جزیره‌ام سیله - جزیره سه‌دندون - جزیره مولیات   جزایری که در استان خوزستان ایران قرار دارند: جزیره مینو - جزیره خور موسی - جزیره بونه - جزیره دارا - جزیره قبر ناخدا اهمیت خلیج فارس ساحل خلیج فارس در بندر سیراف در استان بوشهر ایران خلیج فارس در واقع محور ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است. از نظر راهبردی در منطقه خاور میانه، به عنوان بزرگ ترین و مهم ترین مرکز ارتباطی بین این سه قاره‌است و بخشی از یک سیستم ارتباطی شامل اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند می‌باشد. به همین دلیل از دیرباز مورد توجه قدرت‌های جهانی و همچنین بازرگانان و تجار دنیا بوده‌است. همچنین این منطقه منبع مهم انرژی جهان می‌باشد. در مجموع خلیج فارس از نظر جغرافیای سیاسی، استراتژیک، انرژی و تاریخ و تمدن یک پهنه آبی مهم و حساس در دنیا محسوب می‌شود. [۳۵][۳۶] اهمیت اقتصادی خلیج فارس افق خلیج فارس در منطقه پارس جنوبی بزرگترین عامل اهمیت خلیج فارس وجود معادن سرشار نفت و گاز در کف بستر و سواحل آن است به طوری که این منطقه را «مخزن نفت جهان» نام نهاده‌اند. خلیج فارس مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است، و به همین سبب، منطقه‌ای مهم و راهبردی به شمار می‌آید. در حدود ۳۰ درصد نفت جهان از منطقه خلیج فارس تامین می‌شود[۳۷] که این مقدار گاهی افزایش و گاهی کاهش می‌یابد. نفت تولید شده در حوزه خلیج فارس باید از طریق این پهنه آبی و از راه تنگه هرمز به سایر نقاط جهان حمل شود.[۳۸] خلیج فارس از نظر ذخایر نفتی در مقایسه با سایر نقاط جهان دارای مزایای زیادی مانند سهولت استخراج، هزینه پایین تولید، مازاد ظرفیت تولید، کیفیت بالای نفت خام منطقه، سهولت حمل و نقل، توان بالای تولید چاه‌ها و امکان کشف ذخایر جدید نفتی وسیع در منطقه می‌باشد. طبق آخرین برآوردهای انجام شده حوزه خلیج فارس در حدود ۷۳۰ میلیارد بشکه ذخیره نفت اثبات شده و بیش از ۷۰ تریلیون مترمکعب گاز طبیعی را در خود جای داده‌است.[۳۹] [۴۰]   همچنین بندرهای مهمی در حاشیه خلیج فارس وجود دارد که از آنها می‌توان بندرعباس، بوشهر، بندرلنگه، کیش، خرمشهر و بندر ماهشهر در ایران، و شارجه، دوبی و ابوظبی را در امارات متحده عربی و بندر بصره و فاو در عراق را نام برد. اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس از منظر نظامی، وجود پایگاه‌های نظامی متعدد اعم از دریایی، هوایی و زمینی در منطقه خلیج فارس که عمدتا متعلق به کشورهای آمریکا و انگلستان هستند و همچنین حضور ناو‌های جنگی کشورهای غربی بخصوص آمریکا در آب‌های خلیج فارس، اهمیت نظامی و راهبردی خلیج فارس را نمایان می‌سازد. جنگ نفت‌کش‌ها که در جریان جنگ ایران و عراق رخ داد یکی از عوامل حضور نظامی کشورهای غربی به ویژه آمریکا در خلیج فارس شد. اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس به طور ویژه در جریان جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس و جنگ عراق آشکار شد. [۴۱] پیشینه دریانوردی در خلیج فارس پیشینه دریانوردی در خلیج فارس به گذشته‌های بسیار دور، دست کم دو هزار سال پیش از میلاد، باز می‌گردد. مردمان تمدن‌هایی مانند سومر، آکاد، ایلام مسیر خود بین میان‌رودان و موهنجودارو در دره سند را از طریق این پهنه آبی می‌پیمودند. بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد که فنیقی‌ها، نخست در جزیره‌ها و سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس زندگی و دریانوردی می‌کردند. در دوره هخامنشیان، داریوش اول از دریانوردان برجسته ایرانی، فینیقی و ساتراپ‌های یونانی نشین امپراتوری پارس خواست تا برای کشف یرزمین‌های جدید به دریانوردی بپردازند که در نتیجه شناخت ایرانیان نسبت به خلیج فارس بیشتر شد. در یکی از کهن ترین اسناد پیرامون دریانوردی در خلیج فارس که به سده چهارم پیش از میلاد مربوط می‌شود، دریانوردی به نام نیارخوس (نئارخوس) در یازدهمین سال فرمان روایی اسکندر مقدونی و به دستور او سفر دریایی خود را آغاز کرد و در این سفر از دهانه رود سند به دهانه تنگه هرمز رفته و پس از عبور از خلیج فارس در ساحل رود کارون لنگر انداخت. او که در این سفر چند دریانورد ایرانی ازجمله بگیوس پسر فرناکه، هیدارس بلوچ و مازان قشمی نیز او را همراهی می‌کردند، سفرنامه‌ای از سفر ۱۴۶ روزه خود نوشت که چکیده‌ای از آن باقی مانده‌است. او در سفرنامه خود به فانوس‌های دریایی بزرگ و شگفت انگیز در خلیج فارس اشاره می‌کند.[۴۲] PERSIAN EMPIRE ARABIC MAP در دوره هخامنشیان، ناوگان داریوش (متوفی ۴۸۵ یا ۴۸۶ق م)، به دریاسالاری اسکولاکس یونانی، از سند گذشت و سواحل مکران و عربستان (عمان) را بازدید کرد و وارد دریای اریتره، دریای احمر، بحرعمان و خلیج فارس شد. در یورش اسکندر مقدونی (۳۵۶ - ۳۲۳ ق م) به ایران، به دستور وی نارک (نِئارک)، دریاسالار وی، پس از پیاده شدن در کرانه دریای فارس در مصب رود آنامسیس (احتمالاً میناب) به اردوگاه اسکندر به داخل ایران رفت. او پس از بازگشت در دریاهای پارس به اکتشافات پرداخت. در ۲۰۵ ق م، آنتیوخوس سوم، شاه سلوکی (۲۲۳ ـ ۱۸۷ ق م) از طریق دریا عملیات خود را بر ضد شهر گرهه که در آنجا قومی تاجرپیشه و توانگر به سر می‌بردند آغاز کرد. آنتیوخوس با دریافت پانصد تالان نقره، هزار تالان بخور و دویست تالان روغن مَرِّ صافی از ویران کردن شهر منصرف شد. این شهر در ناحیه بحرین شهرت داشت. در دورة سلوکیان (۳۱۲ - ۶۴ ق م)، احتمالاً اهالی آن با شهرهای سلوکی، در کنار دجله، از طریق دریا تجارت داشتند. به نوشتة استرابون در قرن نخست پیش از میلاد، آندرستن یکی از همراهان نارک، در جزیرة ایکار (احتمالاً خارک) معبد آپولو و هاتفی از آرتمیس توروپل را یافت. در دورة ساسانیان نیز در دریای پارس دریانوردی صورت می‌گرفت. بنابر کشفیات باستان شناسان، در جزیره خارک مقبره‌ای از تدمریان (پالمیریان) به دست آمده‌است که نشان می‌دهد احتمالاً جمعی از تدمریان در این جزیره زندگی می‌کرده‌اند و کاروانهای آنان به بابل و سلوکیه و خاراکس در خوزستان و از آنجا به شوش رفت و آمد داشته‌اند. به نوشتة طبری، در دورة ساسانیان، شاپور اول پس از شکست اعراب با یاران خود از دریا گذشت و به خط (مرکز ناحیه قدیم بحرین) رفت و به حجر رسید. در تهاجم اعراب نیز آنان از سوی دریا به ایران حمله کردند. به نوشتة بلاذری، عثمان بن ابی العاص از دریا گذشت، به فارس رسید و به تَوَّج (توز) فرود آمد. در زمان خلیفة دوم نیز عامل وی در بحرین هرثَمة بارِقی از قوم اَزْد را از طریق دریا به فارس فرستاد. او در جزیره‌ای نزدیک فارس (احتمالاً جزیرة خارک) فرود آمد. ظاهراً اعراب ـ پس از تسخیر حجر (خط) ـ به ناوگان آنان دست یافته و با آن کشتیها به سواحل ایران فرود آمده بودند. در تمدن اسلامی، دریای فارس به یکی از مراکز بازرگانی جهانی تبدیل شد و مبادلات بازرگانی با هندوچین و ماچین گسترش یافت و سیراف و بصره و تیز (= طیس) به مراکز بزرگ بازرگانی آن روز تبدیل شدند..[۴۳] منابع غذایی خلیج فارس بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت در خلیج فارس یافت می‌شود. بیشتر آبزیان خلیج فارس بجز چند مورد که وارد آبهای کارون، بهمن شیر و اروند می‌شوند مابقی در آب‌های شور زندگی کرده و در همان جا تخم ریزی و تولید مثل می‌کنند. از مهمترین انواع ماهی‌های تجاری خلیج فارس می‌توان به زبیده، حلوا سفید، قباد، شیر ماهی، شانک، سنگسر، پیش ماهی، هامور، سیکین، کارفه، طوطی، حلوا سیاه، شوریده، خبور، کفشک، سرخو، خابور و سبور اشاره کرد. از دیگر محصولات غذایی باارزش خلیج فارس می‌توان به میگو اشاره کرد. انواع صدف‌های خوراکی نیز در برخی سواحل مانند ساحل بندرعباس و ساحل گشه(ساحل صدف) در بندر لنگه و همچنین در اطراف بعضی جزایر مانند هرمز، قشم و لارک یافت می‌شوند که بازار عمده آن کشورهای اروپایی است.[۴۴] محیط زیست خلیج فارس پستاندار دریایی به نام داگونگ به همراه فرزندش در ساحل کم عمق خلیج فارس خلیج فارس یکی از بزرگ ترین پناهگاه‌های موجودات دریایی مانند مرجان‌ها، ماهی‌های تزئینی کوچک، ماهی‌های خوراکی و غیر خوراکی، صدف‌ها، حلزون‌ها، نرم تنان، شقایق‌های دریایی، اسفنج‌های دریایی، عروس‌های دریایی، لاک پشت‌ها، دلفین‌ها، کوسه ماهی‌ها و بسیاری از موجودات دریایی دیگر می‌باشد. متخصصان محیط زیست به دلیل نبود کارشناس و متخصص ویژه، هزینه‌های پژوهشی بالا و فقدان دانش کافی، گونه‌های مختلف جانوری پستاندار در خلیج فارس را در معرض خطر و آسیب می‌بینند. خشکسالی و عدم ورود مواد مغذی به آب، موجب کوچک ماندن و عدم رشد کافی برخی از آبزیان خلیج فارس شده‌است.[۴۵] [۴۶] لاک پشت‌های خلیج فارس ۵ گونه از ۸ گونه لاک پشت‌های موجود در جهان در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند که ۲ گونه لاک پشت عقابی و لاک پشت سبز در سواحل و جزایر ایران تخم گذاری می‌کنند. این دو لاک پشت در سواحل جزایری چون هرمز، لارک، قشم، فارور و بنی فارور و مکان‌های کم عمق ساحلی سکونت دارند و عمده مکان‌های تخم ریزی آن‌ها در جزایر هرمز، هنگام، فرور، شیدور، لاوان، کیش، نخیلو و ام الگرم گزارش شده‌است. وارد شدن نفت به آب‌های خلیج فارس می‌تواند باعث ایجاد مسمویت در این لاک پشت‌ها شود. همچنین فعالیت‌های صیادی، وجود زباله، فاضلاب‌ها، تردد شناورها، انفجارات جهت اکتشاف معادن و آلودگی حرارتی تهدیداتی برای زندگی آن‌ها محسوب می‌شوند. [۴۷]   دلفین‌ها و نهنگ‌های خلیج فارس دلفین‌ها و نهنگ‌ها از جمله پستانداران آبی هستند که در خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. دلفین‌هایی با نام پورپویز و همچنین دلفین‌های بینی بطری در جنوب جزیره قشم و در جوار جزیره‌های هنگام، سالارک و هرمز زندگی می‌کنند که در معرض مخاطرات گوناگون هستند. نبود تحقیقات کافی و نبود متخصص زبده باعث کاهش تعداد دلفین‌های گوژپشت و نهنگ‌های خاکستری شده‌است. برخورد دلفین‌ها و نهنگ‌ها با شناورها و پروانه موتور قایق‌ها و همین طور آلودگی برخی از نقاط آب‌های خلیج فارس به آلاینده‌های نفتی و شیمیایی زندگی این پستانداران را تهدید می‌کند. طبق برخی گزارش‌ها نهنگ خلیج فارس در معرض خطر انقراض قرار دارد.[۴۸] [۴۹] کوسه‌های خلیج فارس ۷ گونه از کوسه‌ها در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان به کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری اشاره کرد. به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج فارس، صید بی رویه این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری یافته‌است و نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آنجایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج فارس زنده زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل ان‌ها به روش پرورشی انجام داد. همچنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی اب‌های با عمق کمتر (که کمینه دما را برای بچه‌های انان فراهم می‌کند) می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید. [۵۰] آلودگی محیط زیست خلیج فارس در دهه‌های گذشته آلودگی زیست محیطی یکی از چالش‌های مهم در این پهنه آبی بوده‌است. از آن جایی که ۶۰ درصد از ذخایر نفت جهان در خلیج فارس است، احداث سکو‌های نفتی و مجتمع‌ها و پالایشگاه‌ها در اطراف خلیج فارس و ورود نفت، مواد شیمیایی و پساب‌ها به داخل آب از عوامل مهم این آلودگی می‌باشند. یکی از مهمترین آلودگی‌های خلیج فارس در زمان جنگ ایران و عراق رخ داد بطوری که در حدود ۵,۸ میلیون بشکه نفت در آب رها شد و همچنین آتش سوزی چاه‌های نفت که باعث ورود حجم عظیمی از نفت خام به دریا شد.[۵۱] [۵۲] همچنین عبور سالانه بیش از ۱۰، ۰۰۰ شناور از خلیج فارس و دریای عمان که ۷۵ درصد آن‌ها به حمل و نقل نفت خام و محصولات نفتی مربوط است و در پی آن تخلیه مواد زائد مختلف مانند آب شستشوی موتور، فاضلاب، آب توازن کشتی و بسیاری موارد دیگر سبب بروز مداوم انواع آلودگی‌ها در منطقه می‌شود که اثرات قابل توجهی بر محیط زیست دارد. طبق مطالعات انجام شده سالانه در حدود ۱,۵ میلیون تن نفت به خلیج فارس نشت می‌کند و به همین علت سازمان بین المللی دریانوردی(IMO) این منطقه را در سال ۲۰۰۷.م به عنوان منطقه ویژه دریایی اعلام کرد. طبق آمارها میزان آلودگی این منطقه بیشتر از حد متوسط بین المللی است.[۵۳] [۵۴] منبع: ویکی پدیا

عنوان( Title) :

 نتايج (Results ):

• • - نتايج با نظم و ترتيب منطقي و بدون توجيه و تفسير و براساس اهداف يا سئوالات ذكر شده در مقدمه بيان شود.
    - از ذكر P-value در مواردي كه نتايج معني‌دار نبوده خودداري شود. مقدار P-value همراه سطح اطمينان بيان شود.
    - هر يافته فقط به يك شكل (يا در متن يا جدول و نمودار) ارائه گردد. (هر 1000 كلمه يك جدول)
    - گزارش‌ميانگين‌ها همراه باانحراف معيارذكرگردد.
    بحث (Discussion ):
    - آثار و اهميت يافته هاي بدست آمده و همچنين محدوديتهاي آن توضيح داده شود. در اين بخش از ذكر تكرار نتايج به شكلي كه در قسمت نتايج آمده است، خودداري گردد.
    - در بحث علت تشابه و تفاوت نتايج مقاله با تحقيق هاي ديگران توضيح داده شود.
    - در بحث موارد كاربرد علمي و قابليت تعميم پذيري نتايج بدست آمده توضيح داده شود.
    - باتوجه به نتايج، بايستي پاسخ قاطعي به سئوالهاي مقدمه داده شود.

 منابع (References ):
جهت درج منابع در مقاله ها در حال حاضر در دانشگاههاي علوم ‌پزشكي كشور بيشتر از روش Vancouver يا روش شماره‌گذاري استفاده مي‌شود. در اين روش، يك سري اصول كلي وجود دارد و نمونه منابع در مجله شماره 22 زمستان 1382 بطور كامل ذكر گرديده است.

 خلاصه انگليسي (Abstract ):
- عناوين در چكيده انگليسي مشابه چكيده فارسي است وحجم آن حداكثر 250 كلمه و بايد تطابق كامل با متن چكيده فارسي داشته باشد.

جنگل‌های بارانی آمازون جنگل‌هایی هستند که به واسطه مقدار زیاد بارش و اکوسیستم ویزه خود در جهان شناخته شده اند. طبق تعریف میزان کمینه بارش سالانه در یک جنگل بارانی بین ۱۷۵۰ نا ۲۰۰۰ میلیمتر است.

 

صوفی‌چای: صافی رود (صوفی چای) از دامنه های جنوب غربی كوه سهند و از آب شدن برف های دایمی و سنگین كوهستان به ویژه از دره بایندور سرچشمه می گیرد. این رودخانه با جریان شمالی و جنوبی، تمامی مزارع و باغ های اراضی شهرستان مراغه را سیراب می كند و از جنوب آن وارد منطقه بناب می شود. بر روی صوفی چای در محل كامل آباد واقع در 21 كیلومتری شمال شرقی مراغه، بندی وجود دارد به ارتفاع 11 متر و عرض 65 متر. اكنون این بند با رسوبات رودخانه پر شده است. سد علویان بر روی این رود احداث شده است. در این رودخانه به مقدار قابل توجهی ماهی قزل آلاوجود دارد. در بخش خروجی شهر مراغه و در مسیر راه آهن تبریز- مراغه روی صوفی چای دو پل بسیار زیبااحداث شده است.

منبع: ویکی پدیا

۱- خورشید صبح تقریباً از سمت شرق طلوع می‌کند، و شب تقریباً در سمت غرب غروب می‌کند.

• این مطلب فقط در اول بهار و پاییز صحیح است؛ یعنی در اولین روز بهار و پاییز خورشید دقیقاً از شرق طلوع و در غرب غروب می‌کند، ولی در زمان‌های دیگر، محل طلوع و غروب خورشید نسبت به مشرق و مغرب مقداری انحراف دارد. در تابستان طلوع و غروب خورشید شمالی‌تر از شرق و غرب است، و در زمستان جنوبی‌تر از شرق و غرب می‌باشد. در اول تابستان و زمستان، محل طلوع و غروب خورشید حداقل حدود ۲۳٫۵ درجه با محل دقیق شرق و غرب فاصله دارد، که این خطا به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست. در واقع از آن‌جا که موقعیت دقیق خورشید با توجه به فصل و عرض جغرافیایی متغیر است، این روش نسبتاً غیردقیق است.

۲- در نیمکرهٔ شمالی زمین، در زمان ظهر شرعی خورشید همیشه دقیقاً در جهت جنوب است و سایهٔ اجسام رو به شمال می‌افتد.

• ظهر شرعی یا ظهر نجومی، دقیقاً هنگامی است که خورشید به بالاترین نقطه خود در آسمان می‌رسد. در این زمان، سایهٔ شاخص به حداقل خود در روز می‌رسد، و پس از آن دوباره افزایش می‌یابد؛ همان زمان اذان ظهر.

برای دانستن زمان ظهر شرعی می‌توان به روزنامه‌ها مراجعه کرد یا منتظر صدای اذان ظهر شد. ظهر شرعی حدوداً نیمه بین طلوع آفتاب و غروب آفتاب است.

۳- حرکت خورشید از شرق به غرب است؛ و این هم می‌تواند روشی برای یافتن جهت‌های جغرافیایی باشد.

جهت‌یابی با سایهٔ چوب(شاخص)

• شاخص، چوب یا میله‌ای صاف و راست است (مثلاً شاخه نسبتاً صافی از یک درخت به طول مثلاً یک متر) که به طور عمودی در زمینی مسطح و هموار و افقی(تراز و میزان) فرو شده‌است.

روش اول: نوک(انتهای) سایهٔ شاخص روی زمین را [مثلاً با یک سنگ] علامت‌گذاری می‌کنیم. مدتی (مثلاً ده-بیست دقیقه بعد، یا بیشتر) صبر می‌کنیم تا نوک سایه چند سانتیمتر جابه‌جا شود. حال محل جدید سایهٔ شاخص (که تغییر مکان داده‌است) را علامت‌گذاری می‌نماییم. حال اگر این دو نقطه را با خطی به هم وصل کنیم، جهت شرق-غرب را مشخص می‌کند. نقطهٔ علامت‌گذاری اول سمت غرب، و نقطهٔ دوم سمت شرق را نشان می‌دهد. یعنی اگر طوری بایستیم که پای چپ‌مان را روی نقطهٔ اول و پای راستمان را روی نقطهٔ دوم بگذاریم، روبروی‌مان شمال را نشان می‌دهد، و رو به خورشید (پشت سرمان) جنوب است.

• از آن‌جا که جهت ظاهری حرکت خورشید در آسمان از شرق به غرب است، جهت حرکت سایهٔ خورشید بر روی زمین از غرب به شرق خواهد بود. یعنی در نیم‌کره شمالی سایه‌ها ساعتگرد می‌چرخند.
• هر چه از استوا دورتر بشویم، از دقت پاسخ در این روش کاسته می‌شود. یعنی در مناطق قطبی (عرض جغرافیایی بالاتر از ۶۰ درجه) استفاده از آن توصیه نمی‌شود.
• در شب‌های مهتابی هم از این روش می‌توان استفاده کرد: به جای خورشید از ماه استفاده کنید.

روش دوم(دقیق‌تر): محل سایهٔ شاخص را زمانی پیش از ظهر علامت گذاری می‌کنیم. دایره یا کمانی به مرکز محل شاخص و به شعاع محل علامت‌گذاری شده می‌کشیم. سایه به تدریج که به سمت شرق می‌رود کوتاه‌تر می‌شود، در ظهر به کوتاه‌ترین اندازه‌اش می‌رسد، و بعداز ظهر به تدریج بلندتر می‌گردد. هر گاه بعد از ظهر سایهٔ شاخص از روی کمان گذشت (یعنی سایهٔ شاخص هم‌اندازهٔ پیش از ظهرش شد) آن‌جا را به عنوان نقطهٔ دوم علامت‌گذاری می‌کنیم. مانند روش پیشین، این نقطه سمت شرق و نقطهٔ پیشین سمت غرب را نشان می‌دهد.

• در واقع هر دو نقطه سایهٔ هم‌فاصله از شاخص، امتداد شرق-غرب را مشخص می‌کنند.
• با این‌که روش پیشین نسبتاً دقیق است، این روش دقیق‌تر است؛ البته وقت بیشتری برای آن لازم است.
• برای کشیدن کمان مثلاً طنابی(مانند بند کفش، نخ دندان) را انتخاب کنید. یک طرف طناب را به شاخص ببندید، و طرف دیگرش را به یک جسم تیز؛ به شکلی که وقتی طناب را می‌کشید دقیقاً به محل علامت‌گذاری شده برسد. نیم‌دایره‌ای روی زمین با جسم تیز رسم کنید.
• وقتی سایهٔ شاخص به حداقل اندازهٔ خود می‌رسد(در ظهر شرعی)، این سایه سمت جنوب را نشان می‌دهد (بالای ۲۳٫۵ درجه).

جهت‌یابی با ساعت عقربه‌دار

ساعت مچی معمولی (آنالوگ، عقربه‌ای) را به حالت افقی طوری در کف دست نگه می‌داریم که عقربهٔ ساعت‌شمار به سمت خورشید اشاره کند. در این حالت، نیمسازِ زاویه‌ای که عقربهٔ ساعت‌شمار با عدد ۱۲ ساعت می‌سازد (زاویهٔ کوچک‌تر، نه بزرگ‌تر)، جهت جنوب را نشان می‌دهد. یعنی مثلاً اگر چوب‌کبریتی را [به طور افقی] در نیمهٔ راه میان عقربهٔ ساعت‌شمار و عدد ۱۲ ساعت قرار دهید، به طور شمالی-جنوبی قرار گرفته‌است.

نکات

• این که گفته شد عقربهٔ کوچک ساعت به سمت خورشید اشاره کند، یعنی این‌که اگر شاخصی [مثلاً چوب‌کبریت] ای که در مرکز ساعت قرار دهیم، سایه‌اش موازی با عقربهٔ ساعت‌شمار و در جهت مقابل آن باشد. یا این‌که سایهٔ عقربهٔ ساعت‌شمار درست در زیر خود عقربه قرار گیرد. یا مثلاً اگر چوبی ده-پانزده سانتیمتری را در زمین به‌طور عمودی قرار دهیم، ساعت روی زمین به شکلی قرار گرفته باشد که عقربهٔ ساعت‌شمارش موازی با سایهٔ چوب باشد.
• دلیل این‌که زاویه بین عقربهٔ ساعت‌شمار و ۱۲ را نصف می‌کنیم این است که: وقتی خوشید یک بار دور زمین می‌چرخد، ساعت ما دو دور می‌چرخد(دو تا ۱۲ ساعت). یعنی گرچه روز ۲۴ ساعت است (و یک دور کامل را در ۲۴ ساعت طی می‌کند)، ساعت‌های ما یک دور کامل را در ۱۲ ساعت طی می‌نماید. اگر ساعت ۲۴ ساعته‌ای می‌داشتید، که دور آن به ۲۴ قسمت مساوی تقسیم شده بود، هر گاه عقربهٔ ساعت‌شمار را رو به خورشید می‌گرفتید عدد ۱۲ ساعت همیشه جهت جنوب را نشان می‌داد.
• این روش وقتی سمت صحیح را نشان می‌دهد، که ساعت مورد نظر درست تنظیم شده باشد. یعنی اگر در بهار و تابستان ساعت‌ها را نسبت به ساعت استاندارد یک‌ساعت جلو می‌برند، ما باید آن را تصحیح کنیم(ابتدا ساعت‌مان را یک ساعت عقب ببریم سپس روش را اِعمال کنیم؛ یا نیمساز عقربهٔ ساعت‌شمار را [به جای ۱۲] با ۱ حساب کنید). همچنین در همهٔ سطح یک کشور معمولاً ساعت یکسانی وجود دارد، که مثلاً در ایران حدود یک ساعت متغیر است (ایران تقریباً بین دو نصف‌النهار قرار دارد؛ لذا ظهر شرعی در شرق و غرب ایران حدوداً یک ساعت فاصله دارد.) ساعت صحیح هر مکان همان ساعتی است که هنگام ظهر شرعی در آن در طول سال، اطراف ساعت ۱۲ ظهر است. در واقع برای تعیین دقیق جهت‌های جغرافیایی ساعت باید طوری تنظیم باشد که هنگام ظهر شرعی ساعت ۱۲ را نشان دهد.
• روش ساعت مچی تا ۲۴ درجه امکان خطا دارد. برای دقت بیشتر باید از آن در عرض جغرافیایی بین ۴۰ و ۶۰ درجه [شمالی یا جنوبی] استفاده شود؛ هر چند در عرض جغرافیایی ۲۳٫۵ تا ۶۶٫۵ درجه [شمالی یا جنوبی] نتیجه‌اش قابل قبول است.(البته در نیم‌کردهٔ جنوبی جهت شمال و جنوب برعکس است.) در واقع هر چه به استوا نزدیک‌تر شویم، از دقت این روش کاسته می‌شود. ضمناً هر چه زمان به کار بردن این روش به ظهر شرعی نزدیک‌تر باشد، نتیجهٔ آن دقیق‌تر خواهد بود.
• اگر مطمئن نیستید کدام طرف شمال است و کدام طرف جنوب، به یاد بیاورید که خورشید از شرق بر می‌خیزد، در غرب می‌نشیند، و در ظهر سمت جنوب است.
• توجه کنید که اگر این روش را در هنگام ظهر شرعی (یعنی ساعت ۱۲) اجرا کنیم، جهت عقربه ساعت‌شمار خود به سوی جنوب است. یعنی مانند همان روش «جهت‌یابی با سمت خورشید»، که گفتیم خورشید در ظهر شرعی به سمت جنوب است.
• اگر از ساعت دیجیتال استفاده می‌کنید، می‌توانید ساعت عقربه‌داری را روی یک کاغذ یا روی زمین بکشید (دور دایره‌ای از ۱ تا ۱۲ بنویسید، و عقربهٔ ساعت‌شمار را هم بکشید)، و سپس از روش بالا استفاده کنید.
• حتی وقتی هوا آفتابی نیست و خورشید به راحتی دیده نمی‌شود هم گاه سایهٔ خوشید را می‌توان دید. اگر یک چوب‌کبریت را عمود نگه دارید، سایهٔ آن برعکس جهت خورشید می‌افتد.

روش‌های جهت‌یابی در شب

جهت‌یابی با ستارهٔ قطبی

از آن‌جا که ستاره‌ها به محور ستاره قطبی در آسمان می‌چرخند، در نیم‌کرهٔ شمالی زمین ستارهٔ قطبی با تقریب بسیار خوبی (حدود ۰٫۷ درجه خطا) جهت شمال جغرافیایی (و نه شمال مغناطیسی) را نشان می‌دهد؛ یعنی اگر رو به آن بایستیم، رو به شمال خواهیم بود.

برای یافتن ستارهٔ قطبی روش‌های مختلفی وجود دارد:

1. به وسیلهٔ مجموعه ستارگان «دبّ اکبر»: صورت فلکی دبّ اکبر شامل هفت ستاره‌است که به شکل ملاقه قرار گرفته‌اند: چهار ستاره آن تشکیل یک ذوزنقه را می‌دهند، و سه ستارهٔ دیگر مانند یک دنباله در ادامه ذوزنقه قرار گرفته‌اند. هر گاه دو ستاره‌ای که لبهٔ بیرونی ملاقه را تشکیل می‌دهند (دو ستارهٔ قاعده کوچک ذوزنقه؛ لبهٔ پیالهٔ ملاقه؛ محلی که آب از آن‌جا می‌ریزد) را [با خطی فرضی] به هم وصل کنیم، و پنج برابر فاصله میان دو ستاره، به سمت جلو ادامه دهیم، به ستاره قطبی می‌رسیم.
2. به وسیلهٔ مجموعه ستاره‌های «ذات‌الکرسی»: صورت فلکی ذات‌الکرسی شامل پنج ستاره‌است که به شکل W یا M قرار گرفته‌اند. هرگاه (مطابق شکل) ستارهٔ وسط W (رأس زاویهٔ وسطی) را حدود پنج برابرِِ «فاصلهٔ آن نسبت به ستاره‌های اطراف» به سوی جلو ادامه دهیم، به ستارهٔ قطبی می‌رسیم.

نکات

• صورت‌های فلکی ذات‌الکرسی و دبّ اکبر نسبت به ستارهٔ قطبی تقریباً روبه‌روی یکدیگر، و دور ستاره قطبی خلاف جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخند. اگر یکی از آن‌ها پشت کوه پنهان بود، با دیگری می‌توان ستارهٔ قطبی را یافت. فاصلهٔ هر کدام از این دو صورت فلکی تا ستارهٔ قطبی تقریباً برابر است.
• اگر برای یافتن ستاره‌ها در آسمان از نقشه ستاره‌یاب (افلاک‌نما) استفاده می‌کنید، به‌خاطر داشته باشید که ستاره‌یاب‌ها موقعیت ستاره‌ها را در زمان، تاریخ و موقعیت جغرافیایی (طول و عرض جغرافیایی) خاصی نشان می‌دهند.
• هر چه از استوا به سوی قطب شمال برویم، ستارهٔ قطبی در آسمان بالاتر (در ارتفاع بیشتر) دیده می‌شود. یعنی ستارهٔ قطبی در استوا (عرض جغرافیایی صفر درجه) تقریباً در افق دیده می‌شود، و در قطب شمال(عرض جغرافیایی ۹۰ درجه) تقریباً بالای سر (سرسو، سمت‌الرّأس، رأس‌القدم) دیده می‌شود. بالاتر از عرض جغرافیایی ۷۰ درجه شمالی عملاً نمی‌توان با ستارهٔ قطبی شمال را پیدا کرد.

جهت‌یابی با هلال ماه

اگر به دلیل وجود ابر یا درختان نمی‌توانید ستاره‌ها را ببینید، می‌توانید از ماه برای جهت‌یابی استفاده کنید.

ماه به شکل هلال باریکی تولد می‌یابد، و در نیمه‌های ماه قمری به قرص کامل تبدیل می‌شود، و سپس در جهت مقابل هلالی می‌شود. در نیمهٔ اول ماه‌های قمری قسمت خارجی ماه (تحدب و کوژی ماه، برآمدگی و برجستگی ماه) مانند پیکانی جهت غرب را نشان می‌دهد. در نیمهٔ دوم ماه‌های قمری، تحدب ماه به سمت مشرق است.

• اگر خطی از بالای هلال به پایین آن وصل کنیم و ادامه دهیم، در نیمهٔ اول ماه قمری شکل p و در نیمهٔ دوم شکل q خواهد داشت.
• کره ماه در نیمهٔ اول ماه‌های قمری پیش از غروب آفتاب طلوع می‌کند، و در نیمهٔ دوم پس از غروب، تا پایان ماه که پس از نیمه‌شب طلوع می‌نماید.
• پیدا کردن جنوب توسط ماه: اگر خطی فرضی میان دو نوک تیز هلال ماه رسم کرده و آن را تا زمین ادامه دهید، تقاطع امتداد این خط با افق، نقطه جنوب را [در نیم‌کرهٔ شمالی زمین] نشان می‌دهد.
• این روش جهت‌یابی چندان دقیق نیست، ولی حداقل راه‌نمایی تقریبی را فراهم می‌سازد. در زمان قرص کامل نمی‌توان از این روش استفاده کرد. وقتی ماه به صورت قرص کامل است، می‌توان به کمک حرکت ظاهری ماه (که از مشرق به طرف مغرب است) جهت‌یابی کرد.

روش‌های دیگر جهت‌یابی در شب

• حرکت ظاهری ماه در آسمان از شرق به غرب است.
• خوشه پروین: دسته‌ای (حدود ده تا پانزده) ستاره، به شکل خوشه انگور، در یک جا مجتمع هستند که به آن مجموعه خوشه پروین می‌گویند. این ستارگان مانند خورشید از شرق به طرف غرب در حرکتند، ولی در همه حال دُمِ آن‌ها به طرف مشرق است.
• ستارگان بادبادکی: حدود هفت -هشت ستاره در آسمان وجود دارد که به شکل بادبادک یا علامت سوال می‌باشند. این ستارگان نیز از شرق به غرب حرکت می‌کنند، و در همه حال دنباله بادبادکی آنها به‌طرف جنوب است.
• کهکشان راه شیری تودهٔ عظیمی از انبوه ستارگان است که تقریباً از شمال شرقی به جنوب غربی امتداد یافته‌است. در شمال شرقی این راه باریک است، و هر چه به سمت جنوب غربی می‌رود، پهن‌تر می‌شود. هر چه به آخر شب نزدیک‌تر می‌شویم، قسمت پهن راه شیری به طرف مغرب منحرف می‌شود.

روش‌های جهت‌یابی، قابل استفاده در روز و شب

جهت‌یابی با قبله

اگر جهت قبله و میزان انحراف آن از جنوب (یا دیگر جهت‌های اصلی) را بدانیم، می‌توانیم شمال را تشخیص دهیم. مثلاً اگر در تهران ۳۷ درجه از جنوب سمت به غرب متمایل شویم (یعنی حدوداً جنوب غربی)، به طرف قبله ایستاده‌ایم. پس هرگاه در تهران جهت قبله را بدانیم، اگر ۳۷ درجه از سمت قبله در جهت عکس عقربه‌های ساعت بچرخیم، به طرف جنوب ایستاده‌ایم، و اگر ۱۴۳ درجه (۳۷-۱۸۰) در جهت عقربه‌های ساعت بچرخیم، به طرف شمال ایستاده‌ایم.

قبله را از راه‌های مختلفی می‌توان یافت:

• قبله‌نما: دقیق‌ترین روش تعیین قبله، به‌وسیلهٔ قبله‌نماست، که آن هم با یک قطب‌نما انجام می‌گیرد؛ و اگر ما قطب‌نما داشته باشیم، با آن قطب را مشخص می‌کنیم!
• محراب مسجد: محراب مساجد به طرف قبله‌است. در نمازخانه‌ها هم معمولاً جهت قبله مشخص شده‌است.
• قبرستان: مرده را در قبر روی دست راست، به سمت قبله می‌خوابانند. پس اگر شما طوری ایستاده باشید که نوشته‌های سنگ قبر را به درستی می‌خوانید، سمت چپ‌تان قبله‌است.
• دستشویی: از آن‌جا که قضای حاجت رو به قبله نباید باشد، معمولاً توالت‌ها را عمود بر قبله می‌سازند. این هم -در جایی که اصول اسلامی ساخت رعایت شده- می‌تواند کمک‌کار باشد.

وبلاگ http://www.shatr.ir اطلاعات مفیدی در خصوص جهت یابی با خورشید و یافتن محل دقیق قبله ارائه می‌کند

جهت‌یابی با قطب‌نمای دست‌ساز

اگر قطب‌نمایی به همراه نداشتید، ولی اتفاقاً یک سوزن یا میخ کوچک در جیبتان یافتید، این روش کمک‌کار شما در ساخت یک قطب‌نما خواهد بود. البته احتمال استفاده از آن در شرایط واقعی کم است، ولی انجام آن کاری سرگرم‌کننده‌است.

با مالش دادن یک سوزن فقط در یک جهت به آهن‌ربا -یا حتی احتمالاً چاقوی خودتان-، یا مالیدن آن فقط در یک جهت به پارچهٔ ابریشمی یا پنبه‌ای، سوزنْ مغناطیسی یا قطبی می‌شود؛ مانند سوزن قطب‌نما. (مثلاً با ۳۰ بار مالش دادن سوزن به آهنربا از طرف خودتان به سمت بیرون، سوزن به اندازهٔ کافی خاصیت آهنربایی پیدا می‌کند. همچنین مالش سر سوزن از پایین به بالا بر پارچهٔ ابریشمی باعث می‌شود که سر سوزن نقطه شمال را نشان دهد). حتی می‌توانید آن‌را در یک جهت میان موهای سر خود بکشید. توجه کنید که همیشه فقط در یک جهت مالش دهید.

حال اگر آن‌را روی یک چوب‌پنبه یا پوشال کوچک قرار دهید(سوزن را به چوب‌پنبه چسب بزنید، یا درون آن فرو کنید؛ یا در دو طرف سوزن چوب‌پنبه‌هایی کوچک فرو کنید)، و روی آب (آب راکد یا ظرفی پر از آب) شناور نمایید، مانند یک قطب‌نما عمل می‌کند، و سر سوزن رو به شمال می‌چرخد. برای این‌که سمت شمال و جنوب سوزن را اشتباه نکنید، این نکته را در نظر بگیرید که -در نیمکرهٔ شمالی زمین- آن سمت قطب‌نما که تقریباً رو به خورشید و ماه است، سمت جنوب است، زیرا آن‌ها در قسمت جنوبی آسمان قرار دارند. همچنین می‌توانید سوزن را با یک آهنربا امتحان کنید، و سپس سمت شمال را با علامتی روی آن مشخص نمایید.

• روش دیگر ساخت آهنربا این است که یک میله یا سوزن آهنی یا فولادی را در جهت میدان مغناطیسی زمین تراز کنیم، و سپس آن‌را حرارت داده یا بر آن ضربه وارد کنیم. حال اگر این آهنربا را روی سطحی با اصطکاک کم قرار دهیم (روی یک تکه چوب کوچک در آب شناور سازید، یا مثلاً سوزن را با یک ریسمان غیرفلزی آویزان(معلق) نمایید) قطب‌نمای ما کار می‌کند؛ یعنی میله آن‌قدر می‌چرخد تا در راستای میدان مغناطیسی زمین (شمالی-جنوبی) قرار گیرد.
• مغناطیسی کردن سوزن با باتری: اگر سیمی را دور سوزن بپیچانید و برای چند دقیقه سر سیم را به ته باتری وصل کنید، سوزن مغناطیسی می‌شود.
• به دلیل کشش سطحی آب، می‌توان سوزن را به تنهایی روی سطح آن شناور کرد. مثلاً می‌توان سوزن را روی کاغذی گذاشت، و کاغذ را روی آب گذاشت. اگر کاغذ روی آب بماند که بهتر، و اگر کاغذ در آب فرو برود احتمالاً سوزن روی آب باقی می‌ماند. اگر سوزن را با گریس یا روغنی غیرقابل‌حل در آب چرب کنید (مثلاً با مالش سوزن به موهای خود سوزن را چرب نمایید)، کار آسان‌تر خواهد شد. چرب بودن سوزن سبب می‌شود که سوزن روی سطح آب شناور بماند.

جهت‌یابی با نشانه‌های طبیعی

هرگونه‌ای از درختان برش‌ها و خصوصیات خاصّ خود را دارد. باد و آفتاب بر درختان تأثیر می‌گذارند و این سرنخی است برای محاسبه جهت شمال-جنوب.

• این روش‌ها خیلی قابل اطمینان نیستند. مثلاً «باد غالب» ممکن است حالت عادی را به طور قابل‌ملاحظه‌ای تغییر دهد و باعث تغییر و انحراف آن شود. همچنین در جنگل‌های انبوه -به دلیل عدم نفوذ و رسوخ آفتاب درون آن‌ها- برخی روش‌ها کارا نخواهند بود. اگر از علامت‌های طبیعی استفاده می‌کنید، برای تصمیم‌گیری، باید هر چند تا علامت مختلف را که می‌توانید پیدا کنید.
• بسیاری از روش‌های زیر بر اساس آفتاب هستند: در نیمکرهٔ شمالی زمین، جهت رو به جنوب در معرض آفتاب بیشتری است. تابش خورشید رشد شاخه‌ها و برگ‌ها را زیاد می‌کند.

۱- جهت‌یابی با خزه‌ها و گلسنگ‌ها: سمت شمالی درختان و تخته‌سنگ‌ها، گلسنگ‌ها و خزه‌های بیشتری دارد؛ چرا که نمناک‌تر و مرطوب‌تر از سمت جنوبی آن‌هاست.

• خزه در جایی رشد می‌کند که دارای سایه و آب زیادی باشد؛ محل‌های خنک و نمناک. تنهٔ درختان در سمت شمالی سایه و رطوبت بیشتری دارد، و در نتیجه خزه‌ها معمولاً بیشتر در این سمت می‌رویند.
• این روش همیشه نتیجهٔ درست به ما نمی‌دهد. ۱) هرچند سمت شمالی در سایهٔ بیشتری است، ولی لزوماً رطوبت سمت شمال بیشتر نیست؛ و برای رشد خزه‌ها رطوبت مهم‌تر از سایه است(جایی که رطوبت در آن‌جا بیشتر ماندگار است). ۲) گاه ممکن است درختان و پوشش گیاهی مجاور طرف دیگر درخت را هم سایه کند. ۳) در یک اقلیم بارانی(جنگل‌ها و بیشه‌های مرطوب) ممکن است همه طرف درخت نمناک باشد(یعنی خزه دور برخی درختان در همه‌طرف رشد کرده؛ البته معمولاً در جهت جنوب بیشتر رشد کرده‌است). ۴) ممکن است باد مانع رشد خزه در طرف شمالی درخت شود. ۵) در مناطق خشک هم که اصلاً خزه‌ای وجود ندارد!

ضمناً در نظر داشته باشید که معمولاً خزه در جهت نور آفتاب(جنوب) خرمایی رنگ است و در مکان‌های سایه و مرطوب سبز یا طوسی رنگ.

۲- جهت‌یابی با درختان: از آن‌جا که سمت شمالی درختان در معرض آفتاب کمتری است، درختان در این سمت‌شان شاخ‌وبرگ کمتری دارند.

• به دلیل آن‌که آفتاب بیشتر از سمت جنوب می‌تابد، درختان جنوب بهتر و بیشتر رشد می‌کنند. وجود درختانی مانند صنوبر سیاه و سفید، راش، بلوط، درختان آزاد، شاه بلوط هندی، افرا نروژی و درخت اقاقیا صحت این مسئله را ثابت می‌کند. این درخت‌ها در جنوب بیشتر دیده می‌شوند.
• پوست درختان قدیمی در سمت رو به آفتاب(جنوب) معمولاً نازک‌تر است.
• پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل، جهت شمال را به ما نشان می‌دهد؛ سمت پوسیده شمال است.
• به خاطر نوع تابش خورشید، شاخه‌های جنوبی اکثر درختان افقی‌تر و شاخه‌های شمالی عمودی‌ترند.
• در کوه‌های سنگی، کاج‌های انحناپذیر در شیب جنوبی، و صنوبرهای انگلمان در شیب شمالی می‌رویند.
• معمولاً درختان برگ ریز در شیب‌های جنوبی تپه‌ها می‌رویند و سراشیب‌های شمالی همیشه سبز است.
• زمینِ اطراف ریشهٔ درختان، به سمت جنوب سست‌تر و توخالی‌تر از قسمت شمالی است. پس زمین به سمت شمال سفت‌تر بوده و به خشکی زمین جنوبی نیست.
• رشد پوشش گیاهی در سمت جنوبی تپه‌ها بیشتر از سمت شمالی خواهد بود.

۳- جهت‌یابی با تنهٔ درختان بریده‌شده: اگر مقطع درخت بریده‌شده‌ای را نگاه کنید، تعدادی دایرهٔ هم مرکز را مشاهده خواهید کرد، که هر یک از آنها نشان یک سال عمر درخت می‌باشد. درختی که بطور دائم آفتاب به تنه‌اش بتابد، دایره‌های نشاندهنده عمر آن درخت در یک سمت به هم نزدیک‌تر شده و در سمت دیگر از هم دور خواهند بود. سمتی که فاصله خطوط حلقه‌های سنی درخت به هم نزدیک‌تر باشد سمت شمال را مشخص می‌کند، و سمتی که خطوط حلقه‌های سنی از هم فاصلهٔ بیشتری داشته باشد سمت جنوب را نشان می‌دهد؛ به علت تابش زیاد آفتاب و رشد شدیدتر آن.

۴- جهت‌یابی به کمک گل‌ها و گیاهان: گیاهان، و گل‌های درختان تمایل دارند رو به آفتاب قرار بگیرند؛ یعنی جنوب یا شرق.

• برخی گیاهان برای جهت‌یابی اشتهار یافته‌اند. مثلاً در آمریکا گُلی وجود دارد که همیشه جهت‌گیری شمالی-جنوبی دارد (رشد برگهایش به سمت خط شمال- جنوب است) و آن را «گیاه قطب‌نما(یا Compass Plant)» و یا «رُزینوید(Rosinweed)» می‌خوانند. نام علمی آن «سیلفیوم لاکینیاتوم» (Silphium laciniatum) است، و مسافران اولیهٔ این سرزمین از این گیاه برای جهت‌یابی استفاده می‌کرده‌اند.
• اکالیپتوس استرالیایی هم گیاهی جهت‌یاب است. این گیاه که در سرزمین‌های گرم و خشک می‌روید، برگ‌هایش رو به شمال یا جنوب است.
• همچنین درختی به نام «نخل رهنوردان([ یا Traveler’s Palm])» وجود دارد که محور شاخه‌هایش شرقی-غربی اند.
• همان‌طور که گفته شد، این که کدام طرف شرق است و کدام طرف غرب، یا کدام یک از طرفین شمال یا جنوب است را می‌توان با توجه به سمت خورشید و ماه در آسمان یا روش‌های دیگر یافت -ماه و خورشید تقریباً در سمت جنوبی آسمان قرار دارند.

۵- جهت‌یابی به کمک باد غالب: بادها را از جهتی که می‌وزند، نام‌گذاری می‌کنند مانند باد شمالی از شمال. هر منطقه‌ای باد غالب و برجسته‌ای دارد که در فصل خاص یا گاهی در تمام فصول حکمفرماست. باد غالب، باد خاصی است که وزش آن طولانی‌تر بوده و در جهت خاصی می‌وزد. با دانستن جهت بادهای غالب می‌توانید چهار جهت اصلی را تشخیص دهید.

• معمولاً نام باد را از جهتی که وزیده‌است، نام‌گذاری می‌کنند. مثلاً باد شمال یعنی بادی که از شمال به سمت جنوب می‌وزد.
• برای جهت‌یابی به کمک باد غالب، ۱) ابتدا باید جهت باد غالب منطقه را دانست. ۲) سپس باید در جایی که هستیم جهت باد غالب را تشخیص دهیم. برای نمونه، اگر بدانیم که در منطقهٔ ما باد غالب از شرق می‌وزد، و ضمناً جهت باد غالب منطقه را تشخیص دهیم، طرف منشأ باد شرق خواهد بود؛ که با دانستن شرق، دیگر جهت‌های اصلی هم به سادگی یافته می‌شوند.

نکتهٔ اول: اگر جهت باد غالب منطقه‌تان را نمی‌دانید، اطلاعات زیر ممکن است کمک‌کار باشد:

• در نواحی معتدل، باد غالب از غرب می‌وزد. (در هر دو نیم کره شمالی و جنوبی)
• در نواحی گرمسیری، باد غالب بین مناطق شمال شرقی و جنوب شرقی جریان دارد.
• در نواحی استوایی، باد غالب معمولاً از سمت شرق می‌وزد.

نکتهٔ دوم: جهت باد غالب منطقه را تشخیص دهیم:

• در هر منطقه‌ای باد غالب ویژگی‌های خاص خود را دارد؛ مثل درجه حرارت، رطوبت و سرعت که در فصول مختلف تغییر می‌کند.
• باد غالب بر رشد درختان و گیاهان، جهت جمع شدن برف‌های باد آورنده و در جهت علف‌های بلند تأثیرگذار است. در واقع باد غالب بیشترین تأثیر را بر روی جهت پوشش گیاهی، برف، ماسه یا دیگر اشیای روی سطح زمین دارد.

الف)درختان:

• جهت خم شدن اغلب درختان منطقه نشان دهنده جهت وزش باد غالب منطقه‌است. برای نمونه اگر درختان به طرف شمال منحرف و متمایل شده‌اند، باد غالب محتملا از سمت جنوب وزیده‌است.
• اثر دیگری که باد غالب بر درختان دارد این است که: در جهتی که از وزش باد در امان است، شاخ و برگ بیشتری رشد کرده‌است.

در واقع باد ممکن است با صدمه زدن یا خشک کردن شاخه‌های جوان، رشد درخت را کند یا متوقف کند. معمولاً وزش باد، باعث کند شدن رشد درختان می‌شود؛ برعکسِ خورشید، که رشد شاخه‌ها و برگ‌ها را زیاد می‌کند.

• در زمستان باد غالب معمولاً با برف و تگرگ همراه است، که باعث شکستن شاخه‌های جوان می‌شود.
• درختی که برای تعیین جهت استفاده می‌شود، باید در محلی باز و وسیع باشد. نباید در پناه تپه، درختان دیگر یا ساختمانها باشد. چند تا از درختان نزدیک به هم را مورد آزمایش قرار دهید. مطمئن شوید که درختان هرس نشده باشند.
• از آن‌جا که درختان تحت تأثیر عوامل زیادی هستند، باید یافته‌های خود را با مشاهدهٔ درختان متعددی در همسایگی یکدیگر تأیید کنید.

ب)ماسه و برف:

• امواج ماسه در بیابان‌ها، و امواج پستی-بلندی‌های برف در مناطق قطبی جهت باد را نشان می‌دهند. البته گاه به خاطر آن‌که این موج‌ها خیلی کوچک‌اند و از چند سانتی‌متر تجاوز نمی‌کنند، برای یافتن باد غالب نمی‌توانند کمک‌کار باشند، زیرا می‌توانند با هر باد تند موضعی به سرعت تشکیل شوند.
• در بیابان‌ها انواع مختلف تلماسه‌ها وجود دارند، که شکل آن‌ها جهت باد غالب را نمایان می‌سازد؛ همچنین در مورد تل‌یخ‌های قطب: در مناطقی که به شدت پوشیده از برف‌اند، باد غالب توده‌های برف را می‌راند و آن‌ها را تبدیل به تل‌های برآمده‌ای می‌سازد. این تل‌ها از چند سانتی‌متر تا یک متر ارتفاع دارند، و موازی باد غالب تشکیل می‌شوند. در واقع برف از لحاظ فیزیکی شبیه ماسه عمل می‌کند.

ج) نسیم: برخی مناطق الگوی حرکت جریان هوایشان نوسان بیشتری نسبت به جاهای دیگر دارد. مثلاً مردم کنار ساحل با نسیم دریا مأنوس‌اند. معمولاً بعدازظهرها نسیم مداومی از طرف دریا می‌وزد. در شب هم معمولاً جهت نسیم برعکس می‌شود و از خشکی به سمت دریا می‌وزد. نسیم مشابهی در دره‌ها و کوه‌ها می‌وزد: در روز نسیمی از دره به سمت بالای کوه وزیدن می‌گیرد؛ و در شب برعکس، نسیم از بالا به سمت دره می‌وزد. اگر -مثلاً به کمک نقشه- بدانیم که دریا یا کوه (یا ساحل یا دره) در کدام جهت‌مان است، می‌توانیم جهت‌های اصلی را بیابیم.

د) هوای گرم و سرد: در نیم‌کرهٔ شمالی زمین هوایی که از شمال می‌آید معمولاً سردتر از هوایی است که از جنوب می‌آید(بادهای شمالی از بادهای جنوبی سردتر است).

هـ) سایر موارد:

• اگر گمان می‌کنید که بادی که در لحظه می‌وزد باد غالب منطقه‌است، می‌توانید به درختان در مسیر باد نگاه کنید. با نگاه به نوک درختان می‌توانید جهت باد را بفهمید.
• می‌توانید به تغییر جهت ابرها دقت کنید؛ به‌ویژه ابرهای بلندی که توسط بادهای غالب آورده می‌شوند.
• در روی دریا و اقیانوس‌ها بادهای غالب دارای ویژگی‌ها و ابرهای خاص خود هستند.

۶- جهت‌یابی به کمک رودخانه‌ها: بسیاری از رودها و نهرها در نیم‌کرهٔ شمالی زمین رو به جنوب سرازیرند، یعنی رو به استوا. این روند عمومی رودهاست، ولی همیشه درست نیست. مثلاً رود نیل -که تماماً در نیم‌کرهٔ شمالی است- به سوی شمال جریان دارد و به مدیترانه می‌ریزد.

۷- جهت‌یابی به کمک حیوانات و حشرات:

• مورچه‌ها خاکِ لانهٔ خود را به سمت جنوب یا شرق می‌ریزند. مورچه‌ها چنین می‌کنند تا در هنگام روز خاکریزشان به عنوان سایه‌بانی برایشان عمل کند، تا راحت‌تر کار خود را انجام دهند.
• مورچه‌ها خانه‌های خود(مورتپه‌ها) را بر روی شیب‌های جنوب شرقی می‌سازند؛ زیرا خورشید در پاییز و زمستان بیشتر به این قسمت‌ها می‌تابد. آن‌ها مورتپه‌های خود را نزدیک درختان و صخره‌های جنوبی و جنوب شرقی بنا می‌کنند.
• اگر شما در کنار برکه یا دریاچه‌ای باشید که پرندگان، ماهیان یا دوزیستان در حال تولیدمثل هستند، در نظر داشته باشید که آن‌ها معمولاً ترجیح می‌دهند در سمت غربی زاد و ولد (تولیدمثل و پرورش) نمایند.
• دارکوب(شانه‌به‌سر) معمولاً حفره‌هایش را در سمت شرقی درخت حفر می‌کند.
• سنجاب‌ها هم معمولاً در سوراخ‌های سمت شرقیِ درختان خانه و لانه می‌گزینند.

۸- جهت‌یابی به کمک خانه‌های شهری: امروزه معمولاً خانه‌ها را به موازات شمال -جنوب یا شرق-غرب می‌سازند؛ یعنی نسبت به جهت‌های اصلی مورب نمی‌سازند. این می‌تواند در تنظیم صحیح جهت‌ها و تصحیح روش‌های تقریبی بالا کمک‌کار باشد. باید توجه کرد که در بسیاری موارد این اصل رعایت نشده‌است.

روش دقیق آن چنین است: به سایت‌هایی مانند گوگل اِرس(Google Earth) یا کتاب اول(برای تهرانی‌ها) بروید و خانه یا خیابان خود را بیابید. در این سایت‌ها جهت‌های جغرافیایی مشخص شده است(معمولاً شمال سمت بالاست). اگر خانه یا خیابان‌تان دقیقاً مطابق جهت‌های جغرافیایی (موازی با لبهٔ صفحه) باشد، می‌توانید به راحتی ۴ جهت اصلی را بیابید، که در جهت دیوارهای خانه‌اند (با این فرض که خانه مستطیلی است). اگر خانه یا خیابان‌تان نسبت به جهت‌های جغرافیایی زاویه دارد، می‌توانید تنظیم مقتضی را انجام دهید.

همچنین می‌توانید به نقشه‌های [چاپی] شهرتان نگاه کنید و ببینید که آیا خیابان‌تان جهت شمالی-جنوبی یا شرقی-غربی دارد، یا نسبت به جهت‌های جغرافیایی انحراف دارد.